Adhyaya 144

Verse 1

सूत उवाच । सा गत्वा त्रिदिवं पश्चात्सहस्राक्षं सुरैर्युतम् । प्रोवाच भगवन्दिष्ट्या क्षोभितोऽसौ महामुनिः

സൂതൻ പറഞ്ഞു—അവൾ പിന്നെ ത്രിദിവത്തിലേക്ക് ചെന്നു, ദേവന്മാരോടുകൂടിയ സഹസ്രാക്ഷൻ (ഇന്ദ്രൻ)നെ അഭിസംബോധന ചെയ്ത് പറഞ്ഞു—“ഭഗവൻ, ദൈവവിധിയാൽ ആ മഹാമുനി ക്ഷോഭിതനായിരിക്കുന്നു।”

Verse 2

तपस्तस्य हतं कृत्स्नं यत्कृच्छ्रेण समाचितम् । तथा निस्तेजसत्वं च नीतस्त्वं सुखभाग्भव

“അവൻ മഹാകഷ്ടത്തോടെ സമാചിതമാക്കിയ മുഴുവൻ തപസ്സ് നശിച്ചു. നീയും തേജസ്സില്ലാത്ത നിലയിലേക്കു നയിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; ഇനി സുഖഭാഗിയായിരിക്ക.”

Verse 3

एवमुक्त्वाऽथ सा रंभा शंसिता निखिलैः सुरैः । अमोघरेतसस्तस्य दध्रे गर्भं निजोदरे

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം സർവ്വ ദേവഗണങ്ങളാലും പ്രശംസിതയായ രംഭ, അമോഘവീര്യനായ ആ മുനിയുടെ ഗർഭം സ്വന്തം ഉദരത്തിൽ ധരിച്ചു.

Verse 4

जाबालिरपि कृत्वा च पश्चात्तापमनेकधा । भूयस्तु तपसि स्थित्वा स्थितस्तत्रैव चाश्रमे

ജാബാലിയും പലവിധത്തിൽ പശ്ചാത്താപം ചെയ്ത്, വീണ്ടും തപസ്സിൽ നിലകൊണ്ട്, അവിടെയേ അതേ ആശ്രമത്തിൽ തന്നെ പാർത്തു.

Verse 5

ततस्तु दशमे मासि संप्राप्ते सुषुवे शुभाम् । कन्यां सरोजपत्राक्षीं दिव्यलक्षणलक्षिताम्

പത്താം മാസം എത്തിയപ്പോൾ അവൾ ഒരു മംഗളകരമായ കന്യയെ പ്രസവിച്ചു—പദ്മദളനേത്രി, ദിവ്യലക്ഷണങ്ങളാൽ ചിഹ്നിതയായവൾ.

Verse 6

अथ तां मानुषोद्भूतां मत्वा तस्यैव चाश्रमम् । गत्वा मुमोच प्रत्यक्षं तस्यर्षेश्चेदमब्रवीत्

അവളെ മനുഷ്യലോകത്തിൽ ജനിച്ചതായി കരുതി അവൾ അതേ ആശ്രമത്തിലേക്ക് ചെന്നു; കന്യയെ മുനിയുടെ മുമ്പിൽ നേരിട്ട് വെച്ച് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.

Verse 7

तव वीर्यसमुद्भूतामेनां मज्जठरोषिताम् । कन्यकां मुनिशार्दूल तस्मात्पालय सांप्रतम्

ഈ കന്യ നിന്റെ വീര്യത്തിൽ നിന്നു ഉദ്ഭവിച്ചതും എന്റെ ഗർഭത്തിൽ വസിച്ചതുമാണ്; അതിനാൽ, ഹേ മുനിശാർദൂല, ഇപ്പോൾ അവളെ സംരക്ഷിക്കണം.

Verse 8

न स्वर्गे विद्यते वासो मानुषाणां कथंचन । एतस्मात्कारणात्तुभ्यं मया ब्रह्मन्समर्पिता

മനുഷ്യർക്കു സ്വർഗ്ഗത്തിലും യാതൊരു വിധത്തിലും വാസമില്ല. അതുകൊണ്ടു, ഹേ ബ്രാഹ്മണാ, അവളെ ഞാൻ നിനക്കു സമർപ്പിച്ചു.

Verse 9

एवमुक्त्वा ययौ रंभा सत्वरं त्रिदशालयम् । जाबालिरपि तां दृष्ट्वा कन्यकां स्नेहमाविशत्

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് രംഭ വേഗത്തിൽ ത്രിദശന്മാരുടെ (ദേവന്മാരുടെ) ആലയത്തിലേക്ക് പോയി. ജാബാലിയും ആ കന്യയെ കണ്ടപ്പോൾ മൃദുസ്നേഹത്തിൽ നിറഞ്ഞു.

Verse 10

ततस्तां कन्यकां कृत्वा सुष्ठु गुप्ते लतागृहे । रसैर्मिष्टफलोद्भूतैः पुपोष च दिवानिशम्

പിന്നീട് അവൻ ആ കന്യയെ നന്നായി മറച്ചുവെച്ച ലതാഗൃഹത്തിൽ പാർപ്പിച്ചു. മധുരഫലങ്ങളുടെ രസങ്ങളാൽ പകലും രാത്രിയും അവളെ പോഷിപ്പിച്ചു.

Verse 11

सापि कन्या परां वृद्धिं शनैर्याति दिनेदिने । शुक्लपक्षं समासाद्य यथा चन्द्रकला दिवि

ആ കന്യയും ദിനംപ്രതി പതുക്കെ മഹത്തായ വളർച്ച നേടി—ശുക്ലപക്ഷത്തിൽ ആകാശത്തിലെ ചന്ദ്രകല വളരുന്നതുപോലെ.

Verse 12

यथायथाथ सा याति वृद्धिं कमललोचना । तथातथास्य सुस्नेहो जाबालेरप्यवर्धत

കമലലോചനയായ ആ കന്യ എത്ര എത്രയായി വളർന്നുവോ, അത്ര അത്രയായി ജാബാലിയുടെ മൃദുസ്നേഹവും വർദ്ധിച്ചു.

Verse 13

सा शिशुत्वे मृगैः सार्द्धं पक्षिभिश्च सुशोभना । क्रीडां चक्रे सुविश्रब्धैर्वर्धयंती मुनेर्मुदम्

ബാല്യത്തിൽ ആ സുന്ദരി മാൻകളോടും പക്ഷികളോടും നിർഭയമായി കളിച്ചു; അതുവഴി മുനിയുടെ ആനന്ദം വർധിപ്പിച്ചു।

Verse 14

ततो बाल्यं परित्यक्त्वा वल्कलावृतगात्रिका । तस्यर्षेः सर्वकृत्येषु साहाय्यं प्रकरोति च

പിന്നീട് ബാല്യം വിട്ട്, വൽക്കലവസ്ത്രം ധരിച്ചു, ആ ഋഷിയുടെ എല്ലാ നിത്യകർമ്മങ്ങളിലും അവൾ സഹായം ചെയ്തു തുടങ്ങി।

Verse 15

समित्कुशादि यत्किंचित्फलपुष्पसमन्वितम् । वनात्तदानयामास तस्य प्रीतिमवर्धयत्

സമിത്ത്, കുശ മുതലായതും ഫലപുഷ്പങ്ങളുമൊക്കെയായി അവൾ വനത്തിൽ നിന്ന് കൊണ്ടുവന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രീതിയും തൃപ്തിയും വർധിപ്പിച്ചു।

Verse 16

ततः कतिपयाहस्य फलार्थं सा मृगेक्षणा । निदाघसमये दूरं स्वाश्रमात्प्रजगाम ह

പിന്നീട് ചില ദിവസങ്ങൾ കഴിഞ്ഞ്, ഫലങ്ങൾ തേടി, ആ മൃഗനയനിയായ പെൺകുട്ടി വേനൽക്കാലത്ത് തന്റെ ആശ്രമത്തിൽ നിന്ന് ദൂരെയായി പോയി।

Verse 17

एतस्मिन्नंतरे तत्र विमानवरमाश्रितः । प्राप्तश्चित्रांगदोनाम गन्धर्वस्त्रिदिवौकसाम्

ഇതിനിടയിൽ അവിടെ ത്രിദിവവാസിയായ ‘ചിത്രാംഗദ’ എന്ന ഗന്ധർവ്വൻ ഉത്തമ വിമാനം ആശ്രയിച്ച് എത്തിച്ചേർന്നു।

Verse 18

तेन सा विजने बाला पूर्णचन्द्रनिभानना । दृष्टा चांद्रमसी लेखा पतितेव धरातले

അപ്പോൾ അവൻ ആ നിർജനസ്ഥാനത്തിൽ ആ ബാലികയെ കണ്ടു; അവളുടെ മുഖം പൂർണ്ണചന്ദ്രനെപ്പോലെ—ഭൂമിയിൽ വീണ ചന്ദ്രകാന്തിരേഖപോലെ തോന്നി।

Verse 19

ततः कामपरीतांगः सोवतीर्य धरातलम् । विमानान्मधुरैर्वाक्यैस्तामुवाच कृतांजलिः

പിന്നീട് കാമാവേശം നിറഞ്ഞ ശരീരത്തോടെ അവൻ വിമാനത്തിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങി ഭൂമിയിൽ വന്നു; കൃതാഞ്ജലിയായി മധുരവചനങ്ങളാൽ അവളോട് സംസാരിച്ചു।

Verse 20

का त्वं कमलगर्भाभा निर्जनेऽथ महावने । भ्रमस्येकाकिनी बाले वनमध्ये सुलोचने

നീ ആരാണ്, താമരഗർഭസമമായ ദീപ്തിയുള്ളവളേ? ഈ നിർജന മഹാവനത്തിൽ നീ എന്തിന് ഒറ്റയ്ക്കു സഞ്ചരിക്കുന്നു—ഓ ബാലേ, ഓ സുലോചനേ, വനമദ്ധ്യേ?

Verse 21

कन्योवाच । अहं फलवतीनाम जाबालेर्दुहिता मुने । फलपुष्पार्थमायाता तदर्थमिह कानने

കന്യ പറഞ്ഞു—ഹേ മുനേ, എന്റെ പേര് ഫലവതീ; ഞാൻ ജാബാലിയുടെ പുത്രിയാണ്. ഫലങ്ങളും പുഷ്പങ്ങളും നേടുവാനാണ് ഞാൻ ഈ കാനനത്തിലേക്ക് വന്നത്।

Verse 22

चित्रांगद उवाच । कुमारब्रह्मचारी स श्रूयते मुनिसत्तमः । तत्कथं तस्य वामोरु त्वं जाता भार्यया विना

ചിത്രാംഗദൻ പറഞ്ഞു—ആ മുനിശ്രേഷ്ഠൻ കുമാര-ബ്രഹ്മചാരിയെന്നു പ്രസിദ്ധൻ; എന്നാൽ ഓ വാമോരു, ഭാര്യയില്ലാതെ നീ അദ്ദേഹത്തിൽ നിന്ന് എങ്ങനെ ജനിച്ചു?

Verse 23

कन्योवाच । सत्यमेतन्महाभाग नास्ति दारपरिग्रहः । तस्यर्षेः किं तु संजाता यथा तन्मेऽवधारय

കന്യ പറഞ്ഞു—ഹേ മഹാഭാഗാ! ഇത് സത്യം; അദ്ദേഹം ഭാര്യയെ സ്വീകരിച്ചിട്ടില്ല. എങ്കിലും ഞാൻ ആ ഋഷിയിൽ നിന്നുതന്നെ ജനിച്ചു; അത് എങ്ങനെ സംഭവിച്ചതെന്ന് എന്നിൽ നിന്നു ഗ്രഹിക്കൂ.

Verse 24

रंभा नामाप्सरास्तेन पुरा दृष्टा सुरांगना । ततः कामपरीतेन सेविता च यथासुखम्

‘രമ്പാ’ എന്ന അപ്സരസ്സ്—ആ ദിവ്യസുന്ദരി—അദ്ദേഹത്തിന് മുമ്പ് ദർശനമായി. പിന്നെ കാമാവേശത്തിൽ അദ്ദേഹം അവളോടു തൻസുഖാനുസാരം സംഗമിച്ചു.

Verse 25

ततस्तदुदराज्जाता देवलोके महत्तरे । तयापि चेह तस्यर्षेर्भूय एव नियोजिता

പിന്നീട് അവളുടെ ഗർഭത്തിൽ നിന്ന് ഞാൻ ദേവലോകത്തിലെ മഹത്തായ സ്ഥാനത്ത് ജനിച്ചു. അവൾ തന്നേ വീണ്ടും എന്നെ ഇവിടെ അയച്ച് ആ ഋഷിക്കായി നിയോഗിച്ചു.

Verse 26

एवं स मे पिता जातो जाबालिर्मुनिसत्तमः । पोषिताऽहं ततस्तेन नानाफलसमुद्रवैः

ഇങ്ങനെ മുനിശ്രേഷ്ഠനായ ജാബാലി എന്റെ പിതാവായി. തുടർന്ന് അദ്ദേഹം പലവിധ ഫലങ്ങളുടെ സമൃദ്ധിയാൽ എന്നെ പോഷിപ്പിച്ചു.

Verse 27

ततः फलवती नाम कृतं तेन महात्मना । ममानुरूपमेतद्धि यन्मां त्वं परिपृच्छसि

അതുകൊണ്ട് ആ മഹാത്മാവ് എനിക്ക് ‘ഫലവതി’ എന്ന നാമം നൽകി. അത് എനിക്ക് യോജിച്ചതാണ്—അതുകൊണ്ടുതന്നെ നീ എന്നെക്കുറിച്ച് ചോദിക്കുന്നു.

Verse 28

चित्रांगद उवाच । तव रूपं समालोक्य कामस्याहं वशं गतः । तस्माद्भजस्व मां भीरु नो चेद्यास्यामि संक्षयम्

ചിത്രാംഗദൻ പറഞ്ഞു—നിന്റെ രൂപം കണ്ടപ്പോൾ ഞാൻ കാമവശനായി. അതിനാൽ, ഹേ ഭീരുവേ, എന്നെ സ്വീകരിക്ക; അല്ലെങ്കിൽ ഞാൻ നാശത്തിലേക്കു പോകും.

Verse 29

अहं चित्रांगदोनाम गन्धर्वस्त्रिदिवौकसाम् । तीर्थयात्राकृते प्राप्तः क्षेत्रेऽस्मिञ्छ्रद्धयाऽन्वितः

ഞാൻ ചിത്രാംഗദ എന്ന പേരുള്ള ഗന്ധർവൻ, ത്രിദിവവാസികളിൽ ഒരാൾ. തീർത്ഥയാത്രയ്ക്കായി, ശ്രദ്ധയോടെ, ഈ പുണ്യക്ഷേത്രത്തിൽ എത്തിയിരിക്കുന്നു.

Verse 30

कन्योवाच । कुमारधर्मिणी चाहमद्यापि वशगा पितुः । कामधर्मं न जानामि चित्रांगद कथंचन

കന്യ പറഞ്ഞു—ഞാൻ ഇപ്പോഴും കുമാരിധർമ്മത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു; പിതാവിന്റെ അധീനയുമാണ്. ഹേ ചിത്രാംഗദ, കാമധർമ്മം എനിക്കൊരുവിധവും അറിയില്ല.

Verse 31

तस्मात्प्रार्थय मे तातं स मां तुभ्यं प्रदास्यति । अनुरूपाय योग्याय तरुणाय मनस्विनीम्

അതുകൊണ്ട് എന്റെ പിതാവിനോട് അപേക്ഷിക്കൂ; അദ്ദേഹം എന്നെ നിനക്കു നൽകും—നീ അനുയോജ്യനും യോഗ്യനും യുവാവുമാണ്; ഞാനും മനസ്വിനിയാണ്.

Verse 32

ममापि रुचितं चित्ते तव वाक्यमिदं शुभम् । धन्याहं यदि ते कण्ठमालिंगामि यथेच्छया

നിന്റെ ഈ ശുഭവചനങ്ങൾ എന്റെ ഹൃദയത്തിനും പ്രിയമായി. ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നപോലെ നിന്റെ കഴുത്തിനെ ആലിംഗനം ചെയ്യാൻ കഴിഞ്ഞാൽ ഞാൻ ധന്യയാകും.

Verse 33

चित्रांगद उवाच । न शक्नोमि महाभागे तावत्कालं प्रतीक्षितुम् । मां दहत्येष गात्रोत्थः सुमहान्कामपावकः

ചിത്രാംഗദൻ പറഞ്ഞു—ഹേ മഹാഭാഗേ, ഇത്രകാലം കാത്തിരിക്കുവാൻ എനിക്കാകില്ല. എന്റെ അവയവങ്ങളിൽ നിന്നുയർന്ന ഈ മഹാ കാമാഗ്നി എന്നെ ദഹിപ്പിക്കുന്നു.

Verse 34

तस्मात्कुरु प्रसादं मे रतिदानेन शोभने । को जानाति हि तच्चित्तं कीदृग्रूपं भविष्यति

അതുകൊണ്ട്, ഹേ ശോഭനേ, രതിദാനത്താൽ എനിക്കു പ്രസാദം കാട്ടുക. നിഷേധിക്കപ്പെട്ടാൽ ആ ചിത്തം ഏതു രൂപം എടുക്കുമെന്നു ആര് അറിയും?

Verse 35

कन्योवाच । एवं ते वर्तमानस्य मम तातः प्रकोपतः । दहिष्यति न संदेहः शापं दत्त्वा सुदारुणम्

കന്യ പറഞ്ഞു—നീ ഇങ്ങനെ പ്രവർത്തിച്ചാൽ, എന്റെ പിതാവ് കോപിച്ച് അത്യന്തം ദാരുണമായ ശാപം നൽകി സംശയമില്ലാതെ നിന്നെ ദഹിപ്പിക്കും.

Verse 36

चित्रांगद उवाच । तव तातः स कालेन मां दहिष्यति मानदे । कामानलः पुनः सद्य एष भस्म करिष्यति

ചിത്രാംഗദൻ പറഞ്ഞു—ഹേ മാനദേ, നിന്റെ പിതാവ് സമയമായാൽ എന്നെ ദഹിപ്പിക്കും; എന്നാൽ ഈ കാമാനലം ഇപ്പോഴുതന്നെ എന്നെ ഭസ്മമാക്കും.

Verse 37

एवमुक्त्वाऽथ तां बालां वेपमानां त्रपावतीम् । गृहीत्वा दक्षिणे पाणौ प्रविवेश सुरालयम्

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ലജ്ജയോടെ വിറയുന്ന ആ ബാലികയുടെ വലങ്കൈ പിടിച്ച് അവൻ സുരാലയത്തിലേക്ക് (ദേവനിവാസത്തിലേക്ക്) പ്രവേശിച്ചു.

Verse 38

तत्र तां रमयामास तदा कामप्रपीडितः । तत्कालजातरागांधां निर्लज्जत्वमुपागताम्

അവിടെ അവൻ കാമപീഡിതനായി അവളോടൊപ്പം ക്രീഡിച്ചു; അവളും അതേ ക്ഷണത്തിൽ ഉദിച്ച രാഗത്തിൽ അന്ധയായി നിർലജ്ജതയിൽ പതിച്ചു।

Verse 39

एवं तस्याः समं तेन स्थिताया दिवसो गतः । निमेषवन्मुनिश्रेष्ठास्ततश्चास्तं गतो रविः

ഹേ മുനിശ്രേഷ്ഠാ! ഇങ്ങനെ അവൾ അവനോടൊപ്പം അവിടെ തന്നെ നിന്നപ്പോൾ, ദിവസം ഒരു നിമിഷംപോലെ കടന്നുപോയി; പിന്നെ സൂര്യൻ അസ്തമിച്ചു।

Verse 40

एतस्मिन्नंतरे विप्रो जाबालिर्दुःख संयुतः । अनायातां सुतां ज्ञात्वा परिबभ्राम सर्वतः

ഇതിനിടയിൽ ദുഃഖത്തിൽ മുങ്ങിയ ബ്രാഹ്മണൻ ജാബാലി, മകൾ തിരികെ വന്നില്ലെന്ന് അറിഞ്ഞ്, അവളെ തേടി എല്ലാടവും അലഞ്ഞു നടന്നു।

Verse 41

अहो सा दुहिता मह्यं किमु व्यालैः प्रभक्षिता । वृक्षं कंचित्समारूढा पतिता धरणी तले

“അയ്യോ! എന്റെ മകൾ എവിടെ? അവളെ കാട്ടുമൃഗങ്ങൾ ഭക്ഷിച്ചോ? അല്ലെങ്കിൽ ഏതെങ്കിലും വൃക്ഷത്തിൽ കയറി നിലത്തേക്ക് വീണോ?”

Verse 42

किं वा जलाशयं कंचित्प्राप्य गाधमजानती । निमग्ना तत्र सा बाला संप्रविष्टा जलार्थिनी

“അല്ലെങ്കിൽ വെള്ളം തേടി ആ ബാലിക ഏതെങ്കിലും കുളത്തിൽ എത്തി, അതിന്റെ ആഴം അറിയാതെ അതിൽ ഇറങ്ങി അവിടെ തന്നെ മുങ്ങിയോ?”

Verse 43

एवं स प्रलपन्विप्रो बभ्राम गहने वने । कुशकण्टकविद्धांगः क्षुत्पिपासासमाकुलः

ഇങ്ങനെ വിലപിച്ചുകൊണ്ട് ആ ബ്രാഹ്മണൻ ഘനവനത്തിൽ അലഞ്ഞു. കുശപ്പുല്ലും മുള്ളുകളും ശരീരം കുത്തി, വിശപ്പും ദാഹവും കൊണ്ട് വ്യാകുലനായി।

Verse 44

यंयं शृणोति शब्दं स मृगपक्षिसमुद्भवम् । रजन्यां तत्र निर्याति मत्वा फलवतीं च ताम्

മാൻകളിലോ പക്ഷികളിലോ നിന്നുയരുന്ന ഏതു ശബ്ദം കേട്ടാലും, രാത്രിയിൽ അവിടേക്കു തന്നെ ഓടിപ്പോകും—അവളെയെന്നു കരുതി, ഫലപ്രാപ്തിയുടെ പ്രതീക്ഷയിൽ।

Verse 45

अथ क्रमात्समायातो हरहर्म्यं स सन्मुनिः । यत्र चित्रांगदोपेता सा संतिष्ठति कन्यका

പിന്നീട് ക്രമത്തിൽ ആ സന്മുനി ഹരന്റെ മന്ദിരത്തിലെത്തി; അവിടെ അവയവങ്ങളിലൊക്കെയും ദീപ്തമായ ആഭരണങ്ങളണിഞ്ഞ ആ കന്യക നിലകൊണ്ടിരുന്നു।

Verse 46

निःशंका जल्पमाना च रागवाक्यान्यनेकशः । अनर्हाणि कुमारीणां ब्रह्मजानां विशेषतः

അവൾ സംശയമില്ലാതെ സംസാരിച്ചുകൊണ്ട് പലവട്ടം രാഗഭരിതമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു—അത് കന്യകമാർക്ക്, പ്രത്യേകിച്ച് ബ്രാഹ്മണകുലജന്മയായവർക്കു, തീർത്തും അനർഹമായിരുന്നു।

Verse 47

ततः स सुचिरं श्रुत्वा दूरस्थो विस्मयान्वितः । कुमार्याश्चेष्टितं दृष्ट्वा कोपसंरक्तलोचनः

അപ്പോൾ ദൂരെയിരുന്ന് അവൻ ദീർഘനേരം വിസ്മയത്തോടെ കേട്ടുനിന്നു; കന്യകയുടെ പെരുമാറ്റം കണ്ടപ്പോൾ അവന്റെ കണ്ണുകൾ കോപത്തിൽ ചുവന്നു।

Verse 48

अथ दुद्राव वेगेन गृह्य काष्ठसमुच्चयम् । द्वाभ्यामेव विनाशाय भर्त्समानो मुहुर्मुहुः

അപ്പോൾ അവൻ വേഗത്തിൽ ഓടിവന്ന് വിറകുകളുടെ കെട്ട് പിടിച്ചു; വീണ്ടും വീണ്ടും ശാസിച്ച്, ഉടൻ തന്നെ നശിപ്പിക്കുമെന്നു പറഞ്ഞ് അവളെ ഭീഷണിപ്പെടുത്തി।

Verse 49

धिग्धिक्पापसमाचारे कौमार्यं दूषितं त्वया । लांछनं च समानीतं मम लोकत्रयेऽपि च

ധിക് ധിക്, പാപാചാരിണീ! നീ എന്റെ കൗമാര്യത്തെ മലിനമാക്കി; എന്റെ മേൽ കളങ്കം കൊണ്ടുവന്നു—ത്രിലോകത്തിലും പോലും।

Verse 50

नितरां पतिमासाद्य कर्मणानेन चाधमे । तस्मादनेन पापेन युक्तां त्वां नाशयाम्यहम्

ഈ അധമകർമ്മംകൊണ്ട് നീ പൂർണ്ണമായി ഭർത്താവിനെ പ്രാപിച്ചു; അതിനാൽ ഈ പാപത്തിൽ ബന്ധിതയായ നിന്നെ ഞാൻ നശിപ്പിക്കും।

Verse 51

एवमुक्त्वा प्रहारं स यावत्क्षिपति सन्मुनिः । तावच्चित्रांगदो नष्टो व्योममार्गेण सत्वरम्

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ആ സന്മുനി പ്രഹാരം എറിയാൻ ഒരുങ്ങിയപ്പോൾ തന്നേ, ചിത്രാംഗദൻ ആകാശമാർഗ്ഗത്തിലൂടെ വേഗത്തിൽ അപ്രത്യക്ഷനായി।

Verse 52

विवस्त्रा सापि तत्रैव खिन्नांगी कामसेवया । न शशाक क्वचिद्गंतुं समुत्थाय ततः क्षितौ

അവളും അവിടെത്തന്നെ വസ്ത്രരഹിതയായി നിന്നു; കാമസേവനാൽ ശരീരം ക്ഷീണിച്ചതിനാൽ, നിലത്തു നിന്നുയർന്ന് എവിടെയും പോകാൻ അവൾക്കായില്ല।

Verse 53

ततः काष्ठप्रहारोघैर्हत्वा तां पतितां क्षितौ । मृतामिति परिज्ञाय स क्रोधपरिवारितः

അപ്പോൾ അവൻ മരക്കഷണത്തിന്റെ അടികളുടെ പ്രളയത്തോടെ നിലത്തു വീണ അവളെ കൊന്നു; അവൾ മരിച്ചതെന്ന് അറിഞ്ഞ് ക്രോധാവൃതനായി നിന്നു.

Verse 54

ततश्चित्रांगदस्यापि ददौ शापं सुदारुणम् । स दृष्ट्वाऽकाशमार्गेण गच्छमानं भयातुरम्

പിന്നീട് അവൻ ചിത്രാംഗദനോടും അത്യന്തം ദാരുണമായ ശാപം ചൊല്ലി; ആകാശമാർഗ്ഗത്തിലൂടെ ഭയാകുലനായി പോകുന്നതിനെ കണ്ടു.

Verse 55

य एष कन्यकां मह्यं धर्षयित्वा समुत्पतेत् । स पतत्वचिरात्पापश्छिन्नपक्ष इवांडजः

എന്റെ കന്യയെ അപമാനിച്ച് പറന്ന് രക്ഷപ്പെടാൻ ശ്രമിക്കുന്ന ഈ പാപി, ചിറകു മുറിച്ച പക്ഷിയെപ്പോലെ വേഗത്തിൽ താഴെ വീഴും.

Verse 56

कुष्ठव्याधिसमायुक्तश्चलितुं नैव च क्षमः । एतस्मिन्नन्तरे भूमौ स पपात नभस्तलात्

കുഷ്ഠരോഗം ബാധിച്ച് അവൻ നീങ്ങാനും കഴിയാത്തവനായി; അതേ നിമിഷം അവൻ ആകാശത്തിൽ നിന്ന് ഭൂമിയിലേക്കു വീണു.

Verse 57

कुष्ठव्याधिसमायुक्तः स च चित्रांगदो युवा । ततस्तं स मुनिः प्राह काष्ठोद्यतकरः क्रुधा

കുഷ്ഠരോഗം ബാധിച്ച ആ യുവാവ് ചിത്രാംഗദൻ; അപ്പോൾ ക്രോധത്തോടെ കൈയിൽ മരക്കോൽ ഉയർത്തിയ മുനി അവനോട് പറഞ്ഞു.

Verse 58

कस्त्वं पापसमाचार येन मे धर्षिता बलात् । कुमारी तन्नयाम्येष त्वामद्य यम शासनम्

ഹേ പാപാചാരിയേ, നീ ആരാണ്? എന്റെ കുമാരിയെ ബലാൽസംഗമായി അപമാനിച്ചതാരാണ്? അതിനാൽ ഇന്ന് നിന്നെ യമശാസനത്തിലേക്ക് അയയ്ക്കുന്നു।

Verse 59

चित्रांगद उवाच । अहं चित्रांगदोनाम गन्धर्वस्त्रिदिवौकसाम् । तीर्थयात्राप्रसंगेन क्षेत्रेऽस्मिन्समुपागतः

ചിത്രാംഗദൻ പറഞ്ഞു—ഞാൻ ചിത്രാംഗദൻ എന്ന പേരുള്ള ഗന്ധർവ്വൻ, ത്രിദിവവാസികളിൽ ഒരാൾ. തീർത്ഥയാത്രയുടെ അവസരത്തിൽ ഈ പുണ്യക്ഷേത്രത്തിൽ എത്തിയതാണ്।

Verse 60

ततस्तु कन्यकां दृष्ट्वा कामदेववशं गतः

പിന്നീട് ആ കന്യയെ കണ്ടതുമാത്രത്തിൽ അവൻ കാമദേവന്റെ വശത്തിലായി।

Verse 61

ततः सेवितवानत्र लताहर्म्ये जनच्युते । तस्मात्कुरु क्षमां मह्यं दीनस्य प्रणतस्य च

പിന്നീട് ഇവിടെ, ജനശൂന്യമായ ലതാമണ്ഡപത്തിൽ, അവൻ അവളോടു സംഗമിച്ചു. അതിനാൽ ദീനനും ശരണാഗതനുമായ എന്നെ ക്ഷമിക്കണമേ।

Verse 62

यथा व्याधेर्भवेन्नाशो यथा स्याद्गगने गतिः । भूयोऽपि त्वत्प्रसादेन स्वल्पः कोपो हि साधुषु

രോഗം നശിക്കുന്നതുപോലെയും ആകാശഗമനം സിദ്ധിക്കുന്നതുപോലെയും, നിന്റെ പ്രസാദത്താൽ സദ്ജനങ്ങളുടെ കോപം അല്പമായി शीഘ്രം ശമിക്കട്ടെ।

Verse 63

जाबालिरुवाच । ईदृग्रूपधरस्त्वं हि मम वाक्याद्भविष्यसि । एषापि मत्सुता पापा वस्त्रहीना सदेदृशी

ജാബാലി പറഞ്ഞു—എന്റെ വാക്കിന്റെ പ്രഭാവത്താൽ നീ നിശ്ചയമായും ഇത്തരമൊരു രൂപം ധരിക്കും. എന്റെ ഈ പാപിനിയായ മകളും വസ്ത്രഹീനയായി, ഇതേ നിലയിൽ തന്നെ സദാ ഇരിക്കും.

Verse 64

भविष्यति न संदेहो जीवयिष्यति चेत्क्वचित् । यद्येषा धास्यति क्वापि वस्त्रं गात्रे निजे क्वचित्

അങ്ങനെ തന്നെയാകും—സംശയമില്ല—അവൾ എവിടെയെങ്കിലും ജീവിച്ചിരുന്നാൽ. പിന്നെ അവൾ ഒരിക്കൽ, എവിടെയെങ്കിലും, സ്വന്തം ശരീരത്തിൽ വസ്ത്രം ധരിച്ചാൽ…

Verse 65

तन्नूनं च शिरोऽप्यस्याः फलिष्यति न संशयः । एवमुक्त्वा विकोपश्च स जगाम निजाश्रमम्

അപ്പോൾ നിശ്ചയമായും അവളുടെ ശിരസ്സും ഛേദിക്കപ്പെടും—സംശയമില്ല. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, കോപാവേശത്തോടെ അവൻ തന്റെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് പോയി.

Verse 66

चित्रांगदोऽपि तत्रैव तया सार्धं तथा स्थितः । कस्यचित्त्वथ कालस्य तत्र क्षेत्रे समाययौ

ചിത്രാംഗദനും അവളോടൊപ്പം അവിടെയേ, അതേവിധം നിലകൊണ്ടിരുന്നു. കുറെ കാലം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ ആ പുണ്യക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് (ഒരു ദിവ്യ സാന്നിധ്യം) എത്തി.

Verse 67

चैत्रशुक्लचतुर्दश्यां भगवाञ्छशिशेखरः । गन्तुं चित्रेश्वरे पीठे गणै रौद्रैः समावृतः । योगिनीभिः प्रचण्डाभिः सार्धं प्राप्ते निशामुखे

ചൈത്ര ശുക്ല ചതുര്ദശിയിൽ ഭഗവാൻ ശശിശേഖരൻ (ശിവൻ) രൗദ്ര ഗണങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, പ്രചണ്ഡ യോഗിനികളോടൊപ്പം, രാത്രി ആരംഭിക്കുമ്പോൾ ചിത്രേശ്വര പീഠത്തിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു അവിടെ എത്തി.

Verse 68

अथ प्राप्ते निशार्धे तु योगिन्यस्ताः सुदारुणाः । महामांसं महामांसमित्यूचुर्भक्षणाय वै

അർദ്ധരാത്രി വന്നപ്പോൾ, അത്യന്തം ഭീകരമായ യോഗിനികൾ ഭക്ഷണാർത്ഥം വിളിച്ചു പറഞ്ഞു— “മഹാമാംസം! മഹാമാംസം!”

Verse 69

नृत्यमानाः पुरस्तस्य देवदेवस्य शूलिनः । सस्पर्धा गणमुख्यैस्तैर्नर्तमानैः समंततः

ദേവദേവനായ ശൂലധാരിയുടെ മുമ്പിൽ നൃത്തം ചെയ്തുകൊണ്ട്, പ്രധാന ഗണങ്ങൾ ചുറ്റുമെല്ലാം നൃത്തം ചെയ്തു—ഉല്ലാസത്തിൽ പരസ്പരം മത്സരിച്ചു.

Verse 70

यस्तत्र समये तासां महामांसं प्रयच्छति । मंत्रपूतं स संसिद्धिं समवाप्नोति वांछिताम्

ആ സമയത്ത് മന്ത്രപൂതമായ മഹാമാംസം അവർക്കു സമർപ്പിക്കുന്നവൻ, ആഗ്രഹിച്ച സിദ്ധി പൂർണ്ണമായി പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 71

मद्यं मांसं तथा चान्यन्नैवेद्यं वा फलादिकम् । तस्य सिद्धिः समादिष्टा यथा स्वहृदये स्थिता

മദ്യമോ മാംസമോ, അല്ലെങ്കിൽ ഫലാദികളായ മറ്റ് നൈവേദ്യമോ—എന്തായാലും, അവന്റെ സിദ്ധി തന്റെ ഹൃദയത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന അഭിലാഷത്തിനനുസരിച്ചെന്നു പ്രഖ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.

Verse 72

एतस्मिन्नंतरे कन्या सा जाबालिसमुद्भवा । स च चित्रांगदस्तत्र गत्वा प्रोवाच सादरम्

ഇതിനിടയിൽ ജാബാലിയിൽ നിന്നു ജനിച്ച ആ കന്യ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. തുടർന്ന് ചിത്രാംഗദൻ അവിടെ ചെന്നു ആദരത്തോടെ സംസാരിച്ചു.

Verse 73

अस्मदीयमिदं मांसं योगिन्यो हर्षसंयुताः । भक्षयन्तु यथासौख्यं स्वयमेव प्रकल्पितम्

ഹർഷസമന്വിതയായ യോഗിനികൾ ഞങ്ങളുടേതായ ഈ മാംസം തങ്ങളുടെ ഇഷ്ടപ്രകാരം സുഖത്തോടെ ഭക്ഷിക്കട്ടെ; ഇത് ഞങ്ങൾ തന്നേ ഒരുക്കിയതാണ്.

Verse 74

अथ तं पुरुषं दृष्ट्वा कुष्ठव्याधिसमावृतम् । विवस्त्रां कन्यकां तां च सर्वास्ता विस्मयान्विताः

അപ്പോൾ കുഷ്ഠരോഗം ബാധിച്ച ആ പുരുഷനെയും, വസ്ത്രരഹിതയായ ആ കന്യകയെയും കണ്ടപ്പോൾ, അവർ എല്ലാവരും വിസ്മയത്തിൽ മുങ്ങി.

Verse 75

ते च सर्वे गणा रौद्राः स च देवस्त्रिलोचनः । पप्रच्छ कौतुकाविष्टस्तत्र चित्रांगदं प्रभुः

ആ രൗദ്രഗണങ്ങളും ത്രിനേത്രനായ ദേവനും—കൗതുകത്തിൽ ആകുലനായി—അവിടെ പ്രഭു ചിത്രാംഗദനോടു ചോദിച്ചു.

Verse 76

कस्त्वं धैर्यसमायुक्तो महत्सत्त्वे व्यवस्थितः । यः प्रयच्छसि जीवं त्वं कीटस्यापि सुवल्लभम्

നീ ആരാണ്—ധൈര്യസമന്വിതനായി, മഹത്തായ സത്ത്വത്തിൽ സ്ഥാപിതനായി—കീടത്തിനും അതിപ്രിയമായ ജീവൻ പോലും ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ?

Verse 77

केयं च वसनैंर्हीना त्वया सार्धं गतव्यथा । प्रयच्छति निजं देहं यद्देयं नैव कस्यचित्

ഇവൾ ആരാണ്—വസ്ത്രരഹിതയായിട്ടും നിനക്കൊപ്പം വ്യഥയില്ലാതെ വന്നവൾ—ആർക്കും എളുപ്പത്തിൽ നൽകാനാകാത്ത ദാനമായി സ്വന്തം ദേഹം അർപ്പിക്കുന്നവൾ?

Verse 78

सूत उवाच । ततः स कथयामास सर्वमात्मविचेष्टितम् । यथा कन्यासमं संगः कृतः शापश्च सन्मुनेः

സൂതൻ പറഞ്ഞു—അതിനുശേഷം അവൻ തന്റെ തന്നെ പ്രവർത്തികളാൽ സംഭവിച്ചതെല്ലാം വിവരിച്ചു; എങ്ങനെ ആ കന്യയുമായി സംഗമം സംഭവിച്ചു, എങ്ങനെ ഒരു സന്മുനിയുടെ ശാപം ലഭിച്ചു എന്നും പറഞ്ഞു।

Verse 79

ततश्चित्रांगदं दृष्ट्वा स गन्धर्वं दिवौकसाम् । तथारूपं कृपाविष्टस्ततः प्रोवाच शंकरः

പിന്നീട് ദിവ്യലോകവാസികളിൽ ഒരനായ ഗന്ധർവൻ ചിത്രാംഗദനെ അത്തരത്തിലുള്ള അവസ്ഥയിൽ കണ്ട ശങ്കരൻ കരുണയിൽ ആകുലനായി സംസാരിച്ചു।

Verse 80

मम संदर्शनं प्राप्य न मृत्युर्जायते क्वचित् । न वृथा दर्शनं चैतत्तस्मात्प्रार्थय सादरम्

“എന്റെ ദർശനം ലഭിച്ചാൽ ഒരിക്കലും മരണം സംഭവിക്കുകയില്ല. ഈ ദർശനം വ്യർത്ഥമല്ല; അതിനാൽ ആദരത്തോടെ പ്രാർത്ഥിക്ക.”

Verse 81

चित्रांगद उवाच । व्याधिनाऽहं सुनिर्विण्णस्तेन देवात्र चागतः । येन व्याधिक्षयो भावी देहनाशेन शंकर

ചിത്രാംഗദൻ പറഞ്ഞു—“രോഗം മൂലം ഞാൻ അത്യന്തം നിരാശനായി ക്ഷീണിച്ചു; അതുകൊണ്ട് ദേവാ, ഞാൻ ഇവിടെ അങ്ങയുടെ അടുക്കൽ വന്നിരിക്കുന്നു. ശങ്കരാ, ഏതു മാർഗ്ഗത്തിൽ ഈ വ്യാധി ക്ഷയിക്കും—ആവശ്യമെങ്കിൽ ഈ ദേഹനാശം സംഭവിച്ചാലും?”

Verse 82

तस्मात्कुरु क्षयं व्याधेर्यदि यच्छसि मे वरम् । खेचरत्वं पुनर्देहि येन स्वर्गं व्रजाम्यहम्

“അതുകൊണ്ട് അങ്ങ് എനിക്ക് വരം നൽകുമെങ്കിൽ എന്റെ വ്യാധി അവസാനിപ്പിക്കണമേ. പിന്നെയും എനിക്ക് ഖേചരത്വം ദയചെയ്യണമേ; അതിലൂടെ ഞാൻ സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോകട്ടെ.”

Verse 83

श्रीशंकर उवाच । त्वं स्थापयात्र मल्लिंगं पीठे गन्धर्वसत्तम । ततश्चाराधय प्रीत्या यावद्वर्षमुपस्थितम्

ശ്രീശങ്കരൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ ഗന്ധർവ്വശ്രേഷ്ഠാ! ഇവിടെ പീഠത്തിന്മേൽ മണ്ണുകൊണ്ടുള്ള ലിംഗം സ്ഥാപിക്ക. തുടർന്ന് പ്രീതിഭക്തിയോടെ അതിനെ ആരാധിക്ക, ഒരു പൂർണ്ണ വർഷം കഴിയുന്നതുവരെ.

Verse 84

यथायथा सुपूजां त्वं मल्लिंगस्य करिष्यसि । दिनेदिने तथा व्याधेस्तव नाशो भविष्यति

നീ ആ മണ്ണുകൊണ്ടുള്ള ലിംഗത്തിന് എത്ര എത്ര ഉത്തമപൂജ ചെയ്യുമോ, അത്ര അത്രയായി ദിനംപ്രതി നിന്റെ വ്യാധി നശിക്കും.

Verse 85

ततस्तु खे गतिं प्राप्य पुनः स्वर्गं प्रयास्यसि । मत्प्रसादान्न सन्देहः सत्यमेतन्मयोदितम्

അതിനുശേഷം ആകാശഗതി പ്രാപിച്ച് നീ വീണ്ടും സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോകും. എന്റെ പ്രസാദംകൊണ്ട് സംശയമില്ല—ഇത് ഞാൻ ഉച്ചരിച്ച സത്യം തന്നേ.

Verse 86

एषापि कन्यका यस्मात्प्रविष्टा पीठमध्यतः । तस्मात्फलवतीनाम योगिनी सम्भविष्यति

ഇതും ഈ കന്യക പീഠത്തിന്റെ മദ്ധ്യത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചതിനാൽ, ഇവിടെ ‘ഫലവതീ’ എന്ന പേരുള്ള യോഗിനി ഉദ്ഭവിക്കും.

Verse 87

अनेनैव तु रूपेण नग्नत्वेन व्यवस्थिता । मुख्यामवाप्स्यते पूजां वांछितं च प्रदास्यति । पूजकानां स्थितं चित्ते शतसंख्यगुणं तदा

അവൾ ഇതേ രൂപത്തിൽ—നഗ്നാവസ്ഥയിൽ നിലകൊണ്ട്—പ്രധാന പൂജ ലഭിക്കും; അഭിലഷിതം പ്രസാദിക്കും. അപ്പോൾ പൂജകരുടെ ചിത്തത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന സംकल्पം നൂറിരട്ടിയായി ഫലിക്കും.

Verse 88

एतां संपूजयेन्मर्त्यः पीठमेतत्ततः परम् । पूजयिष्यति तस्येष्टा सिद्धिरेवं भविष्यति

മർത്ത്യൻ ആദ്യം ഈ ദേവിയെ വിധിപൂർവ്വം സമ്പൂജിക്കണം; തുടർന്ന് ഈ പീഠത്തെയും പരമാധാരമായി കരുതി പൂജിക്കണം. ഇങ്ങനെ പൂജിക്കുന്നവന് അഭീഷ്ടസിദ്ധി ഇതുപോലെ തന്നെ ലഭിക്കും.

Verse 89

एवमुक्त्वा ततः साऽथ हर्षेण महताऽन्विता । योगिनीवृंदमध्यस्था नृत्यं चक्रे ततः परम्

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം അവൾ മഹാഹർഷത്തോടെ നിറഞ്ഞു. യോഗിനീവൃന്ദത്തിന്റെ മദ്ധ്യേ നിലകൊണ്ട്, തുടർന്ന് അവൾ പരമ നൃത്തം ചെയ്തു.

Verse 90

एवं बभूव सा तत्र योगिनी च वरांगना । तथा चक्रे परं नृत्यं यथा तुष्टो महेश्वरः

ഇങ്ങനെ അവൾ അവിടെ യോഗിനിയായും ശ്രേഷ്ഠയായ യുവതിയായും പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. അവൾ ചെയ്ത പരമ നൃത്തം മൂലം മഹേശ്വരൻ പ്രസന്നനായി.

Verse 91

ततः प्रोवाच तां हृष्टः सर्वयोगिनिसंनिधौ । अनेन तव नृत्येन गीतेन च विशेषतः

പിന്നീട് അവൻ ഹർഷത്തോടെ എല്ലാ യോഗിനികളുടെയും സന്നിധിയിൽ അവളോട് പറഞ്ഞു—“നിന്റെ ഈ നൃത്തത്താലും, പ്രത്യേകിച്ച് നിന്റെ ഗീതത്താലും…।”

Verse 92

परितुष्टोस्मि ते वत्से तस्माच्छृणु वचो मम । निशीथेऽद्य दिने प्राप्ते यस्ते पूजां करिष्यति

“വത്സേ, ഞാൻ നിന്നിൽ പൂർണ്ണമായി പ്രസന്നനാണ്; അതിനാൽ എന്റെ വചനം കേൾക്കുക. ഇന്ന് ഈ ദിവസത്തിൽ നിശീഥം (അർദ്ധരാത്രി) വന്നപ്പോൾ, ആരെങ്കിലും നിന്റെ പൂജ ചെയ്യും എങ്കിൽ…।”

Verse 93

सुरा मांसान्नसत्कारैर्मंत्रैरागमसंभवैः । स भविष्यति तत्कालं शापानुग्रहशक्तिमान्

സുരാ, മാംസം, അന്ന-നൈവേദ്യം, സത്കാരങ്ങൾ എന്നിവയും ആഗമജന്യ മന്ത്രങ്ങളും ചേർത്ത് ആരെല്ലാം പൂജ ചെയ്യുമോ, ആ ഉപാസകൻ ഉടൻതന്നെ ശാപവും അനുഗ്രഹവും നൽകുന്ന ശക്തിയാൽ സമ്പന്നനാകും।

Verse 94

बंधनं मोहनं चापि शत्रोरुच्चाटनं तथा । करिष्यति न सन्देहो वशीकरणमेव च

അവൻ ബന്ധനം, മോഹനം, ശത്രുവിന്റെ ഉച്ചാടനം എന്നിവ നിർവഹിക്കും; സംശയമില്ല, വശീകരണവും തീർച്ചയായും ചെയ്യും।

Verse 95

त्रिकोणं कुण्डमास्थाय दिशां पालान्प्रपूजयेत् । क्षेत्रपालं च सर्वास्ता देवता गमनोद्भवाः

ത്രികോണമാകുന്ന കുണ്ഡം സ്ഥാപിച്ച് ആദ്യം ദിക്‌പാലന്മാരെ പൂജിക്കണം; പിന്നെ ക്ഷേത്രപാലനെയും, കർമത്തിന്റെ മുന്നേറ്റത്തിൽ അനുചരരായി ഉദ്ഭവിക്കുന്ന എല്ലാ ദേവതകളെയും കൂടി പൂജിക്കണം।

Verse 96

तथा चत्वरपूजां च प्रकृत्वा विधिपूर्वकम् । पश्चात्त्वां पूजयित्वा च होमं यश्च करिष्यति

അതുപോലെ വിധിപൂർവം ചത്വര-പൂജ നടത്തി, തുടർന്ന് നിങ്ങളെ പൂജിച്ച്, പിന്നെ ഹോമം ചെയ്യുന്നവൻ…

Verse 97

शत्रुवामपदोत्थेन स्पृष्टेन रजसाऽथवा । गुग्गुलेन सहस्रांतं स्तंभनं च करिष्यति

ശത്രുവിന്റെ ഇടത് പാദമുദ്രയിൽ നിന്നുയർന്ന, സ്പർശിതമായ പൊടിയാൽ—അല്ലെങ്കിൽ ഗുഗ്ഗുലുവാൽ—അവൻ സഹസ്രാന്തം ജപ/ആഹുതികളോടെ സ്തംഭനം നിർവഹിക്കും।

Verse 98

यश्च शत्रुं हृदि स्थाप्य शत्रूद्वर्तनसंभवम् । मलं धात्रीफलैः सार्धं मोहनं स करिष्यति

ശത്രുവിനെ ഹൃദയത്തിൽ സ്ഥിരപ്പെടുത്തി, ശത്രുവിന്റെ ഉദ്വർത്തനത്തിൽ നിന്നുണ്ടായ മലിനത ധാത്രീഫലങ്ങളോടു (ആമലകി) കൂടി പ്രയോഗിക്കുന്നവൻ മോഹനകർമ്മം നടത്തും।

Verse 99

यः शत्रोः स्नानजं तोयं गृहीत्वा चाथ कर्दमम् । शिवनिर्माल्यसंयुक्तं जुह्वयिष्यति पावके

ശത്രുവിന്റെ സ്നാനജലവും ചെളിയും എടുത്ത്, ശിവന്റെ നിർമ്മാല്യം (പൂജാശേഷം) ചേർത്ത് പവിത്ര അഗ്നിയിൽ ഹോമമായി അർപ്പിക്കുന്നവൻ ആ കർമത്തിലൂടെ ശത്രുവിനെ വശപ്പെടുത്തും।

Verse 100

तवाग्रे स नरो नूनं शत्रुमुच्चाटयिष्यति । एषोपि तव संगेन तव चित्रांगदः प्रियः । संप्राप्स्यति च सत्पूजामनुषंगात्त्वदुद्भवात्

നിന്റെ സന്നിധിയിൽ ആ മനുഷ്യൻ തീർച്ചയായും ശത്രുവിനെ ഉച്ചാടനം ചെയ്ത് അകറ്റും। നിന്റെ പ്രിയനായ ചിത്രാംഗദനും നിന്റെ സംഗമം മൂലം, നിന്നിൽ നിന്നുയർന്ന ശുഭാനുഷംഗത്തിന്റെ ഫലമായി, സത്പൂജ നേടും।

Verse 101

फलवत्युवाच । यदि देव प्रसन्नो मे तथान्यमपि सद्वरम्

ഫലവതി പറഞ്ഞു— ഹേ ദേവാ! നിങ്ങൾ എനിക്കു പ്രസന്നനാണെങ്കിൽ, എനിക്കു മറ്റൊരു ശ്രേഷ്ഠ വരവും ദയചെയ്യുക।

Verse 102

हृदिस्थं देहि मे सौख्यं येन संजायतेऽखिलम् । पिता ममैष जाबालिर्निर्मुक्तो वसनैः सदा

എനിക്ക് ഹൃദയത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്ന ആ സുഖം ദയചെയ്യുക; അതിനാൽ സർവ്വ മംഗളവും ഉദ്ഭവിക്കുന്നു। കൂടാതെ എന്റെ പിതാവായ ജാബാലി എപ്പോഴും വസ്ത്രരഹിതനായി കഴിയുന്നു।

Verse 103

अहं यथा तथात्रैव संतिष्ठतु दिवानिशम् । येन संतापमायाति पश्यन्मम विरोधिनीम्

ഞാൻ എങ്ങനെയായാലും അവൾ ഇവിടെ തന്നേ പകലും രാത്രിയും അങ്ങനെ തന്നെ നിലകൊള്ളട്ടെ; എന്റെ വൈരിണിയെ കണ്ടു അവൾ ദഹിപ്പിക്കുന്ന വ്യഥയിൽ പെടട്ടെ।

Verse 104

क्रीडां ब्राह्मणवंशस्य मद्यमांससमुद्भवाम् । मद्यगन्धं समाघ्राति मांसं पश्यति संस्कृतम् । मां स्वच्छंदरतां नित्यं दुःखं याति दिनेदिने

ബ്രാഹ്മണവംശത്തിന് അപകീർത്തി വരുത്തുന്ന മദ്യ-മാംസജന്യമായ ആ ക്രീഡ അവൾ കാണട്ടെ. മദ്യത്തിന്റെ ദുർഗന്ധം ശ്വസിക്കട്ടെ, പാകം ചെയ്ത മാംസം കാണട്ടെ; എന്നെ നിത്യം സ്വേച്ഛാനുസാരമായി രമിക്കുന്നതായി കണ്ടു അവൾ ദിനംപ്രതി ദുഃഖത്തിലാഴട്ടെ।

Verse 105

श्रीभगवानुवाच । एवं भविष्यति प्रोक्तं संजातं चाधुना शुभे । अहं यास्यामि कैलासं त्वं तिष्ठात्र यथोदिता

ശ്രീഭഗവാൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ ശുഭേ, നീ പറഞ്ഞതുപോലെ തന്നേ സംഭവിക്കും; അത് ഇപ്പോഴേ സംഭവിച്ചുമിരിക്കുന്നു. ഞാൻ കൈലാസത്തിലേക്ക് പോകുന്നു; ഞാൻ പറഞ്ഞതുപോലെ നീ ഇവിടെ തന്നെ നിലകൊള്ളുക।

Verse 106

सूत उवाच । एवं स भगवान्प्रोक्त्वा गतश्चादर्शनं हरः । योगिन्यश्चैव ताः सर्वाः स्वेस्वे स्थाने व्यवस्थिताः

സൂതൻ പറഞ്ഞു—ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ഭഗവാൻ ഹരൻ അദൃശനായി പോയി. ആ എല്ലാ യോഗിനികളും തങ്ങളുടെ തങ്ങളുടെ സ്ഥാനങ്ങളിൽ സ്ഥിരമായി നിലകൊണ്ടു।

Verse 107

चित्रांगदोपि तत्रैव कृत्वा प्रासादमुत्तमम् । लिंगं संस्थापयामास देवदेवस्य शूलिनः

ചിത്രാംഗദനും അവിടെയേ തന്നെ ഉത്തമമായ പ്രാസാദം പണിതു, ദേവദേവനായ ശൂലധാരിയുടെ ലിംഗം സ്ഥാപിച്ചു।

Verse 108

ततश्चाराधयामास दिवारात्रमतंद्रितः

അതിനുശേഷം അവൻ ക്ഷീണമില്ലാതെ, അചഞ്ചലഭക്തിയോടെ, പകലും രാത്രിയും നിരന്തരം ആരാധന ചെയ്തു।

Verse 109

ततः संवत्सरस्यांते व्याधिमुक्तः सुरूपधृक् । विमानवरमारूढो जगाम त्रिदशालयम् । सोऽपि जाबालिनामाथ विवस्त्र समपद्यत

പിന്നീട് ഒരു വർഷാന്ത്യത്തിൽ അവൻ രോഗമുക്തനായി മനോഹരരൂപം ധരിച്ചു. ശ്രേഷ്ഠ വിമാനം കയറി ത്രിദശാലയമായ ദേവാലയത്തിലേക്ക് പോയി. എന്നാൽ ജാബാലിയും പിന്നീട് വിവസ്ത്രത (ലജ്ജാകരമായ ദീനാവസ്ഥ) പ്രാപിച്ചു।

Verse 110

जनहास्यकरो लोके स्थितस्तत्रैव सर्वदा । पश्यमानो विकारांस्तान्दुःखितः स्वसुतोद्भवान्

ലോകത്തിൽ ജനഹാസ്യത്തിന് പാത്രനായി അവൻ അവിടെയേ സദാ നിലകൊണ്ടു; സ്വന്തം പുത്രനിൽ നിന്നുയർന്ന ആ വികാരങ്ങൾ കണ്ടു ദുഃഖിതനായി।

Verse 111

ततश्च गर्हयामास स्त्रीणां जन्म महामुनिः । तस्मिन्पीठे समासाद्य दुःखेन महताऽन्वितः

അപ്പോൾ ആ മഹാമുനി സ്ത്രീജന്മത്തെ ഗർഹിക്കുവാൻ തുടങ്ങി. ആ പീഠത്തിലെത്തി അദ്ദേഹം മഹാദുഃഖത്തിൽ മുങ്ങി।

Verse 112

अहो पापात्मनां पुंसां संभविष्यंति योषितः । यासामीदृक्समाचारो द्विजवंशोद्भवास्वपि

“അഹോ! പാപാത്മാക്കളായ പുരുഷന്മാരിൽ നിന്നാണ് സ്ത്രീകൾ ജനിക്കുന്നത്; ദ്വിജവംശത്തിൽ ജനിച്ചവരിലും അവരുടെ ആചാരം ഇത്തരമാകുന്നു!”

Verse 113

सकृदेव मया संगः कृतो नार्या समन्वितः । आजन्ममरणं यावत्पापं प्राप्तं यथेदृशम्

ഞാൻ ഒരിക്കൽ മാത്രമേ സ്ത്രീയോടു സംഗം ചെയ്തിട്ടുള്ളൂ; എങ്കിലും ജനനം മുതൽ മരണം വരെ ഇത്തരത്തിലുള്ള പാപം എനിക്കു ലഭിച്ചു.

Verse 114

ये पुनस्तासु संसक्ताः सदैव पुरुषाधमाः । का तेषां जायते लोके गतिर्वेद्मि न चिंतयन्

അവരിൽ എപ്പോഴും കുടുങ്ങിക്കിടക്കുന്ന അധമപുരുഷന്മാർക്ക്—ഈ ലോകത്ത് എന്ത് ഗതി ലഭിക്കുമെന്നു എനിക്കറിയില്ല; ചിന്തിക്കാനും കഴിയുന്നില്ല.

Verse 115

एवं तस्य ब्रुवाणस्य योगिन्यस्ताः क्रुधान्विताः । तमूचुर्ब्राह्मणं तत्र घृणया परिवारितम्

അവൻ ഇങ്ങനെ പറയുമ്പോൾ, ക്രോധം നിറഞ്ഞ ആ യോഗിനികൾ അവിടെ ആ ബ്രാഹ്മണനെ കടുത്ത അനാദരത്തോടെ ചുറ്റിനിന്ന് പറഞ്ഞു.

Verse 116

योगिन्य ऊचुः । मा निंदां कुरु मूढात्मंस्त्वं स्त्रीणां योगमाश्रितः । एतच्चराचरं विश्वं स्त्रीभिः संधार्यते यतः

യോഗിനികൾ പറഞ്ഞു—ഹേ മൂഢനേ! സ്ത്രീകളെ നിന്ദിക്കരുത്; നീയും സ്ത്രീയോഗശക്തിയെയാണു ആശ്രയിക്കുന്നത്. കാരണം ഈ ചരാചരമായ മുഴുവൻ വിശ്വവും സ്ത്രീശക്തികളാൽ തന്നെ ധരിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 117

याभिः संजनितः शेषः कूर्मश्च तदनंतरम् । याभ्यां संधार्यते पृथ्वी यस्यां विश्वं प्रतिष्ठितम्

ആരാൽ ശേഷൻ ജനിച്ചു, അതിനുശേഷം കൂർമനും; ആരാൽ ഭൂമി ധരിക്കപ്പെടുന്നു—അവളിലേയാണ് ഈ സമസ്ത വിശ്വവും പ്രതിഷ്ഠിതമായിരിക്കുന്നത്.

Verse 118

धन्येयं ते सुता मूढ या प्राप्ता योगमुत्तमम् । प्राप्ता च परमं स्थानं स्तोकैरेवात्र वासरैः

ഹേ മൂഢനേ! നിന്റെ പുത്രി സത്യത്തിൽ ധന്യയാണ്; അവൾ ഉത്തമയോഗം പ്രാപിച്ചു, ഇവിടെ കുറച്ച് ദിവസങ്ങൾക്കുള്ളിൽ പരമപദവും കൈവരിച്ചു।

Verse 119

त्वं पुनर्मूर्खतां प्राप्तश्छांदसं मार्गमास्थितः । अविद्यया समायुक्तः संसारेऽत्र भ्रमिष्यसि

എന്നാൽ നീ വീണ്ടും മൂഢതയിൽ വീണ് ഛാന്ദസ മാർഗം ആശ്രയിച്ചു; അവിദ്യയോടുകൂടി ഈ സംസാരചക്രത്തിൽ അലഞ്ഞുതിരിയും।

Verse 120

मुनिरुवाच । स्त्रियो निंद्यतमाः सर्वाः सर्वावस्थासु दुःखदाः । इहलोके परे चैव ताभ्यः सौख्यं न लभ्यते

മുനി പറഞ്ഞു—“സ്ത്രീകൾ എല്ലാവരും അത്യന്തം നിന്ദ്യർ; എല്ലാ അവസ്ഥകളിലും ദുഃഖദായകർ. ഇഹലോകത്തിലും പരലോകത്തിലും അവരാൽ സുഖം ലഭിക്കുകയില്ല.”

Verse 121

यदर्थं निहतः शुम्भो निशुम्भश्च महासुरः । रावणो दण्डभूपश्च तथान्येऽपि सहस्रशः

ഏതു കാരണത്താൽ മഹാസുരന്മാരായ ശുംഭ-നിശുംഭർ ഹതരായോ, രാവണനും ദണ്ഡരാജാവും ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ടു വീണോ, അതുപോലെ ആയിരങ്ങൾ മറ്റുള്ളവരും—അതേ കാര്യം ഈ തീർത്ഥമാഹാത്മ്യത്തിൽ പ്രസ്താവിക്കുന്നു।

Verse 122

प्राप्य तादृग्द्विजं कांतं गौतमं स्त्रीस्वभावतः । अहिल्या शक्रमासाद्य चकमे शीलवर्जिता

അത്തരം യോഗ്യനും പ്രിയനും ആയ ദ്വിജൻ ഗൗതമനെ ലഭിച്ചിട്ടും, (ഇവിടെ പറയുന്ന) സ്ത്രീസ്വഭാവം മൂലം, ശീലവഞ്ചിതയായ അഹല്യ ശക്രൻ (ഇന്ദ്രൻ) അടുക്കൽ ചെന്നു അവനോടു സംഗമം ആഗ്രഹിച്ചു।

Verse 123

कन्योवाच । यच्च निंदसि मूढात्मन्संति निंद्याश्च योषितः । तद्वदस्व मया सार्धं येन त्वां बोधयाम्यहम्

കന്യ പറഞ്ഞു—ഹേ മൂഢാത്മാവേ! നീ സ്ത്രീകളെ നിന്ദിച്ച് ചില സ്ത്രീകൾ നിന്ദ്യരാണെന്ന് പറയുന്നു. അതെല്ലാം എന്നോടൊപ്പം വിശദമായി പറയുക; ഞാൻ നിന്നെ ശരിയായ ബോധത്തിലേക്ക് ഉണർത്താം।

Verse 124

न तेऽस्ति हृदये बुद्धिर्न लज्जा न दया मुने । किमंत्यजोऽपि तत्कर्म कुरुते यत्त्वया कृतम्

ഹേ മുനേ! നിന്റെ ഹൃദയത്തിൽ ബുദ്ധിയില്ല, ലജ്ജയില്ല, ദയയില്ല. നീ ചെയ്ത പ്രവൃത്തി ഒരു അന്ത്യജനും ചെയ്യുകയില്ല।

Verse 125

अहं तावत्प्रहारेण त्वया व्यापादिताऽधम । स्त्रीहत्योद्भवपापस्य न चिन्ता विधृता हृदि

ഹേ അധമാ! നിന്റെ പ്രഹരത്താൽ ഞാൻ തീർച്ചയായും കൊല്ലപ്പെട്ടു; എങ്കിലും സ്ത്രീഹത്യയിൽ നിന്നുയരുന്ന പാപത്തെക്കുറിച്ചൊരു ഭയമോ ചിന്തയോ ഞാൻ ഹൃദയത്തിൽ വച്ചില്ല।

Verse 126

विशेषेण सुतायाश्च कोपाविष्टेन चेतसा । गच्छंति पातकान्यत्र प्रायश्चित्तैः पृथग्विधैः

ഇവിടെ വ്യത്യസ്തവിധ പ്രായശ്ചിത്തങ്ങളാൽ പാപങ്ങൾ അകന്നുപോകുന്നു—പ്രത്യേകിച്ച് കോപാവേശിതമായ മനസ്സോടെ ചെയ്ത പാപങ്ങളും, സ്വന്തം പുത്രിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പാപങ്ങളും പോലും।

Verse 127

स्त्रीवधोत्थं पुनर्याति यदि तत्त्वं प्रकीर्तय । एतन्मे न च दुःखं स्याद्यद्धतास्मि द्विजाधम

നീ യഥാർത്ഥ തത്ത്വം ശരിയായി പ്രഘോഷിച്ചാൽ, സ്ത്രീവധത്തിൽ നിന്നുയർന്ന പാപം വീണ്ടും നിനക്കേ തിരികെ വരും. എനിക്ക് ഇതിൽ ദുഃഖമില്ല—ഒരു ദ്വിജാധമന്റെ കൈയിൽ ഞാൻ കൊല്ലപ്പെട്ടതിൽ।

Verse 128

यच्छप्ता नग्नसद्भावं नीता तत्पातकं च ते । कल्पांतेऽपि सुदुर्बुद्धे न संयास्यति कुत्रचित्

ശാപം മൂലം നീ നഗ്നാവസ്ഥയിലേക്കു തള്ളപ്പെട്ടു; അതേ പാതകം തന്നെ നിന്മേൽ പതിച്ചു. ഹേ ദുർബുദ്ധിയേ, കല്പാന്തത്തിലും അത് നിനക്കു എവിടെയും നശിക്കുകയില്ല.

Verse 129

तस्माद्भुंक्ष्व सुदुःखार्तः स्थितोऽत्रैव मया सह । न भूयो निंदसि प्रायो न च व्यापादयिष्यसि

അതുകൊണ്ട്, ഹേ അത്യന്തദുഃഖത്തിൽ പീഡിതനേ, എന്റെ കൂടെ ഇവിടെ തന്നെയிருந்து ആഹാരം കഴിക്ക. ഇനി നീ മുൻപുപോലെ നിന്ദിക്കുകയില്ല; വീണ്ടും ഹിംസിക്കുകയോ ഹാനി വരുത്തുകയോ ചെയ്യുകയുമില്ല.

Verse 130

अनिंद्या योषितः सर्वा नैता दुष्यंति कर्हिचित् । मासिमासि रजो ह्यासां दुष्कृतान्यपकर्षति

സ്ത്രീകൾ നിന്ദ്യരല്ല; അവർ ഒരിക്കലും മലിനരാകുന്നില്ല. കാരണം മാസംതോറും അവരുടെ രജഃസ്രാവം അവരുടെ ദുഷ്കൃത്യങ്ങളെ സത്യമായി അകറ്റുന്നു.

Verse 131

मुनि रुवाच । स्त्रियः पापसमाचारा नैताः शुध्यंति कर्हिचित् । परकांते रतिर्यासामंत्यजत्वं प्रयच्छति

മുനി പറഞ്ഞു— പാപാചാരത്തിൽ ഏർപ്പെടുന്ന സ്ത്രീകൾ ഒരിക്കലും ശുദ്ധിയാകുന്നില്ല. മറ്റൊരാളുടെ പ്രിയയിൽ രതി ഉള്ളവർക്ക് അന്ത്യജത്വം (ബഹിഷ്കൃതാവസ്ഥ) ലഭിക്കുന്നു.

Verse 132

कन्योवाच । मा मैवं वद मूढात्मन्नमेध्या इति योषितः । अत्र श्लोकः पुरा गीतो मनुना तं निबोध मे

കന്യ പറഞ്ഞു— ഹേ മൂഢാത്മാവേ, ഇങ്ങനെ പറയരുത്; സ്ത്രീകളെ ‘അശുദ്ധർ’ എന്നു വിളിക്കരുത്. ഇവിടെ മനു പണ്ടൊരു ശ്ലോകം പാടിയിട്ടുണ്ട്; അത് എന്നിൽ നിന്ന് ഗ്രഹിക്കൂ.

Verse 133

ब्राह्मणाः पादतो मेध्या गावो मेध्यास्तु पृष्ठतः । अजाश्वा मुखतो मेध्या स्त्रियो मेध्याश्च सर्वतः

ബ്രാഹ്മണർ പാദങ്ങളിൽ നിന്നു ശുദ്ധർ; പശുക്കൾ പൃഷ്ഠഭാഗത്തിൽ നിന്നു ശുദ്ധ. ആടുകളും കുതിരകളും മുഖത്തിൽ നിന്നു ശുദ്ധ; സ്ത്രീകൾ സർവ്വതഃ ശുദ്ധരെന്ന് പറയുന്നു.

Verse 134

मुनिरुवाच । ब्राह्मणाः सर्वतो मेध्या गावो मेध्याश्च सर्वतः । अजाश्वा मुखतो मेध्या न मेध्याश्च स्त्रियः क्वचित्

മുനി പറഞ്ഞു— ബ്രാഹ്മണർ സർവ്വതഃ ശുദ്ധർ; പശുക്കളും സർവ്വതഃ ശുദ്ധ. ആടുകളും കുതിരകളും മുഖത്തിൽ നിന്നു ശുദ്ധ; എന്നാൽ സ്ത്രീകൾ ഒരിക്കലും ശുദ്ധയല്ല.

Verse 135

कन्योवाच । तस्य चिंतामणिर्हस्ते तस्य कल्पद्रुमो गृहे । कुबेरः किंकरस्तस्य यस्य स्यात्कामिनी गृहे

കന്യ പറഞ്ഞു— ആരുടെ ഗൃഹത്തിൽ പ്രിയ കാമിനി ഉണ്ടോ, അവന്റെ കൈയിൽ ചിന്താമണി ഉള്ളതുപോലെ; അവന്റെ വീട്ടിൽ കല്പദ്രുമം നില്ക്കുന്നതുപോലെ; കുബേരനും അവന്റെ സേവകനാകുന്നു.

Verse 136

मुनिरुवाच । तस्यापदोऽखिला दुःखं दुःखं तस्याखिलं गृहे । नरकः सर्वतस्तस्य यस्य स्यात्कामिनीगृहे

മുനി പറഞ്ഞു— ആരുടെ ഗൃഹത്തിൽ കാമിനി ഉണ്ടോ, അവന് എല്ലാ ആപത്തും ദുഃഖമേ; അവന്റെ വീട്ടിൽ എല്ലാം ദുഃഖമേ. നരകം അവനെ സർവ്വദിക്കിലും ചുറ്റുന്നു.

Verse 137

कन्योवाच । यानि कान्यत्र सौख्यानि भोगस्थानानि यानि च । धर्मार्थकामजातानि तानि स्त्रीभ्यो भवंति हि

കന്യ പറഞ്ഞു— ഇവിടെ ഉള്ള ഏതു സുഖങ്ങളും, ഏതു ഭോഗസ്ഥാനങ്ങളും, ധർമ്മ-അർത്ഥ-കാമങ്ങളിൽ നിന്നു ജനിച്ച അവ എല്ലാം നിശ്ചയമായും സ്ത്രീകളാൽ തന്നെയുണ്ടാകുന്നു.

Verse 138

मुनिरुवाच । यानि कानि सुदुःखानि क्लेशानि यानि देहिनाम् यानि कष्टान्यनिष्टानि स्त्रीभ्यस्तानि भवंति च

മുനി അരുളിച്ചെയ്തു—ദേഹധാരികൾക്കുള്ള അത്യന്തദുഃഖങ്ങളും ക്ലേശങ്ങളും കഷ്ടങ്ങളും അനിഷ്ടവിപത്തുകളും—അവയും സ്ത്രീകാരണമൂലമാണ് ഉദ്ഭവിക്കുന്നത്।

Verse 139

कन्योवाच । धर्मार्थकाममोक्षान्स्त्री चतुरोऽपि चतसृभिः । वह्निप्रदक्षिणाभिस्तान्विवाहेऽपि प्रदर्शयेत्

കന്യ പറഞ്ഞു—വിവാഹത്തിലും പവിത്ര അഗ്നിയെ നാലു പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യുന്നതിലൂടെ സ്ത്രീ ധർമ്മം, അർത്ഥം, കാമം, മോക്ഷം എന്ന നാലു പുരുഷാർത്ഥങ്ങളെയും പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു।

Verse 140

मुनिरुवाच । संसारभ्रमणं नारी प्रथमेऽपि समागमे । वह्निप्रदक्षिणान्यायव्याजेनैव प्रदर्शयेत्

മുനി അരുളിച്ചെയ്തു—ആദ്യ സമാഗമത്തിലേ സ്ത്രീ, പവിത്ര അഗ്നി പ്രദക്ഷിണയുടെ ന്യായമെന്ന വ്യാജേന, സംസാരഭ്രമണത്തെ തന്നെ കാണിക്കുന്നു।

Verse 141

कन्योवाच । के नाम न विरज्यंति ज्ञानाढ्या अपि मानवाः । कर्णांतलग्ननेत्रांतां दृष्ट्वा पीन पयोधराम्

കന്യ പറഞ്ഞു—ആരാണ് രാഗത്തിൽ വിറയാതെ ഇരിക്കുക? ജ്ഞാനസമ്പന്നരായ മനുഷ്യരും, കാതിന്റെ അറ്റം വരെ എത്തുന്ന പോലെ ദൃഷ്ടിയുള്ള, പീന പയോധരയുള്ള സ്ത്രീയെ കണ്ടാൽ ചലിക്കും।

Verse 142

मुनिरुवाच । के नाम न विनश्यंति मूढज्ञाना नितंबिनीम् । रम्यबुद्ध्योपसर्पंति ये ज्वालाः शलभा इव

മുനി അരുളിച്ചെയ്തു—ആരാണ് നശിക്കാത്തത്? മൂഢജ്ഞാനികൾ, രമ്യമെന്ന് കരുതി നിതംബിനിയെ സമീപിക്കുന്നത്, ജ്വാലയിലേക്കു പായുന്ന ശലഭങ്ങളെപ്പോലെ തന്നെയാണ്।

Verse 143

कन्योवाच । निर्मुखौ च कठोरौ च प्रोद्धतौ च मनोरमौ । स्त्रीस्तनौ सेवते धन्यो मधुमांसे विशेषतः

കന്യ പറഞ്ഞു—മുഖമില്ലാത്തതായിട്ടും അവ കഠിനവും ഉയർന്നതും മനോഹരവുമാണ്. സ്ത്രീയുടെ സ്തനസേവനം ചെയ്യുന്നവൻ ധന്യൻ—വിശേഷിച്ച് മധുമാസത്തിൽ (വസന്തകാലത്ത്)।

Verse 144

मुनिरुवाच । आभोगिनौ मंडलिनौ तत्क्षणान्मुक्तकंचुकौ । वरमाशीविषौ स्पृष्टौ न तु पत्न्याः पयोधरौ

മുനി പറഞ്ഞു—ക്ഷണത്തിൽ കഞ്ചുകം ഊരിവിടുന്ന, ഫണധാരികളായി ചുരുണ്ടിരിക്കുന്ന രണ്ടു സർപ്പങ്ങളെ സ്പർശിക്കുന്നതുതന്നെ ശ്രേയസ്; പക്ഷേ ഭാര്യയുടെ പയോധരങ്ങളെ സ്പർശിക്കൽ അല്ല।

Verse 145

कन्योवाच । न चासां रचनामात्रं केवलं रम्यमंगिभिः । परिष्वंगोऽपि रामाणां सौख्याय पुलकाय च

കന്യ പറഞ്ഞു—ദേഹധാരികൾക്ക് അവരുടെ അങ്കരചന മാത്രം രമ്യമല്ല; പ്രിയ രമണികളുടെ ആലിംഗനവും സുഖത്തിനും പുളകത്തിനും (രോമാഞ്ചത്തിനും) കാരണമാകുന്നു।

Verse 146

मुनिरुवाच । न चासां रचनामात्रं रम्यं स्यात्पापदं दृशः । वपुः स्पृष्टं विनाशाय स्त्रीणां प्रेत्य नरकाय च

മുനി പറഞ്ഞു—അവരുടെ ദേഹരചന യഥാർത്ഥത്തിൽ രമ്യമല്ല; ദൃഷ്ടിക്കുതന്നെ അത് പാപകാരണമാകുന്നു. സ്ത്രീദേഹം സ്പർശിക്കുന്നത് വിനാശത്തിലേക്കും, മരണാനന്തരം നരകത്തിലേക്കും നയിക്കുന്നു।

Verse 147

कन्योवाच । को नाम न सुखी लोके को नाम सुकृती न च । स्पृहणीयतमः को न स्त्रीजनो यस्य रज्यते

കന്യ പറഞ്ഞു—ലോകത്തിൽ ആരാണ് സുഖിയല്ലാത്തത്? ആരാണ് സുകൃതിയില്ലാത്തത്? പിന്നെ ആരാണ് ഏറ്റവും സ്പൃഹണീയനല്ലാത്തത്—സ്ത്രീജനങ്ങൾ ആരോടാണ് രാഗം കൊള്ളുന്നത്?

Verse 148

मुनिरुवाच । को न मुक्तिं व्रजेत्तत्र को न शस्यतरो भवेत् । को न स्यात्क्षेमसंयुक्तः स्त्रीजने यो न रज्यते

മുനി അരുളിച്ചെയ്തു—അവിടെ ആര് മോക്ഷത്തിലേക്ക് പോകാതിരിക്കും? ആര് സ്തുത്യനാകാതിരിക്കും? സ്ത്രീജനസംഗത്തിൽ രാഗമില്ലാത്തവൻ ആര് ക്ഷേമ-കല്യാണസമ്പന്നനാകാതിരിക്കും?

Verse 149

कन्योवाच । संसारांतः प्रसुप्तस्य कीटस्यापि प्ररोचते । स्त्रीशरीरं नरस्यात्र किं पुनर्न विवेकिनः

കന്യ പറഞ്ഞു—സംസാരത്തിന്റെ ചെളിയിൽ ഉറങ്ങുന്ന കീടത്തിനും എന്തെങ്കിലും രുചിക്കുന്നു; അങ്ങനെ ഈ ലോകത്ത് പുരുഷന് സ്ത്രീശരീരം ആകർഷകമാകുന്നതിൽ അത്ഭുതമെന്ത്—വിശേഷിച്ച് വിവേകമില്ലാത്തവന്!

Verse 150

मुनिरुवाच । अमेध्यजा तस्य यथा तथा तद्रोचनं कृमेः । तथा संसारसूतस्य स्त्रीशरीरं च कामिनः

മുനി അരുളിച്ചെയ്തു—അശുചിയിൽ നിന്നു ജനിച്ച കീടത്തിന് അതേ അശുചി രുചിക്കുന്നതുപോലെ; സംസാരനൂലുകളിൽ കുടുങ്ങിയ കാമാസക്തന് സ്ത്രീശരീരത്തിലേ ആസക്തിയും ആനന്ദവും തോന്നുന്നു।

Verse 151

कन्योवाच । सौख्यस्थानं नृणां किंचिद्वेधसा ऽन्यदपश्यता । शाश्वतं चिंतयित्वाथ स्त्रीरत्नमिदमाहृतम्

കന്യ പറഞ്ഞു—പുരുഷന്മാർക്കു സുഖത്തിന്റെ മറ്റൊരു ആശ്രയം കാണാതെ, വിധാതാവ് ശാശ്വതത്തെ ചിന്തിച്ചു പിന്നെ ഈ സ്ത്രീരത്നത്തെ പ്രസവിപ്പിച്ചു।

Verse 152

मुनिरुवाच । बंधनं जगतः किंचिद्वेधसाऽन्यदपश्यता । स्त्रीरूपेण ततः कोपि पाशोऽयं स्त्रीमयः कृतः

മുനി അരുളിച്ചെയ്തു—ജഗത്തിനുള്ള ബന്ധനമായി മറ്റൊന്നും കാണാതെ, വിധാതാവ് സ്ത്രീരൂപത്തിൽ ഈ പാശം നിർമ്മിച്ചു—മോഹമയമായ സ്ത്രീമയബന്ധനം।

Verse 153

सूत उवाच । एवं स मुनिशार्दूलस्तयातीव समागमे । निरुत्तरीकृतो यावत्ततः प्राह निजां सुताम्

സൂതൻ പറഞ്ഞു—ഇങ്ങനെ സംവാദസമാഗമത്തിൽ അവളുടെ യുക്തമായ ഉത്തരങ്ങളാൽ ആ മുനിശാർദൂലൻ നിരുത്തരനായി കുറേ നേരം മൗനമായി; പിന്നെ തന്റെ പുത്രിയോടു പറഞ്ഞു।

Verse 154

मुनिरुवाच । त्वया सह न संवादो मया कार्योऽधुना क्वचित् । या त्वं बालापि मामेवं निषेधयसि सर्वतः

മുനി പറഞ്ഞു—ഇപ്പോൾ നിനക്കൊപ്പം എവിടെയും എനിക്ക് സംവാദം നടത്തേണ്ടതില്ല; കാരണം നീ ബാലികയായിട്ടും എന്നെ ഇങ്ങനെ എല്ലാതരത്തിലും തടയുന്നു।

Verse 155

तस्माद्धन्यतरं मन्ये अहमात्मानमद्य वै । यस्य मे त्वं सुता ईदृगीदृक्छास्त्रविचक्षणा

അതുകൊണ്ട് ഇന്ന് ഞാൻ എന്നെ അത്യന്തം ധന്യനെന്ന് കരുതുന്നു—കാരണം നീ എന്റെ പുത്രി, ഇങ്ങനെ വിവേകശാലിനിയും ശാസ്ത്രബോധത്തിൽ നിപുണയുമാണ്।

Verse 156

तस्मान्न मे महाभागे कोपः स्वल्पोऽपि विद्यते । तस्माद्यथेच्छया क्रीडां कुरु योगिनिमध्यगा

അതുകൊണ്ട്, ഹേ മഹാഭാഗേ, എനിക്കുള്ളിൽ അല്പവും കോപമില്ല. അതിനാൽ നിന്റെ ഇഷ്ടപ്രകാരം ക്രീഡ ചെയ്യുക—യോഗിനികളുടെ മദ്ധ്യേ സഞ്ചരിക്കുന്നവളേ।

Verse 157

ततः सा लज्जिता दृष्ट्वा पितरं स्नेहवत्सलम् । प्रणिपत्य पुनःप्राह योगिनीमध्यसंस्थिता

അപ്പോൾ സ്നേഹവത്സലനായ പിതാവിനെ കണ്ടു അവൾ ലജ്ജിച്ചു; യോഗിനികളുടെ മദ്ധ്യേ ഇരുന്നുകൊണ്ട് നമസ്കരിച്ചു വീണ്ടും പറഞ്ഞു।

Verse 158

अज्ञानाद्यदि वा ज्ञानात्त्वं निषिद्धो मया प्रभो । क्षंतव्यं सकलं मेऽद्य वालिकाया विशेषतः

ഹേ പ്രഭോ! അജ്ഞാനത്താലോ (ഭ്രാന്ത) ജ്ഞാനത്താലോ ഞാൻ നിങ്ങളെ തടഞ്ഞിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, ഇന്ന് എന്റെ എല്ലാ അപരാധങ്ങളും ക്ഷമിക്കണമേ—പ്രത്യേകിച്ച് ഞാൻ ഒരു ബാലിക മാത്രമായതിനാൽ।

Verse 159

अत्र पीठे समागत्य प्रथमं ते द्विजोत्तमाः । पूजां सर्वे करिष्यंति मानवा भक्तितत्पराः । पश्चाच्च सर्वपीठस्य यास्यंति च परां गतिम्

ഈ പുണ്യപീഠത്തിൽ ആദ്യം എത്തി ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജന്മാർ പൂജിക്കപ്പെടുന്നു; ഭക്തിയിൽ തത്പരരായ മനുഷ്യരും ഇവിടെ പൂജ നടത്തുന്നു. തുടർന്ന് ഈ പരമ പീഠത്തിന്റെ പ്രസാദത്താൽ അവർ പരമഗതിയെ പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 160

एवं सा तत्र संजाता जाबालिमुनिसंभवा । जाबालिश्च मुनिश्रेष्ठस्तथा चित्रांगदेश्वरः

ഇങ്ങനെ അവൾ അവിടെ ജനിച്ചു—ജാബാലി മുനിയുടെ സന്തതിയായി. മുനിശ്രേഷ്ഠനായ ജാബാലിയും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു; അതുപോലെ ചിത്രാംഗദേശ്വരൻ (ചിത്രാംഗത്തിന്റെ അധിപൻ)യും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു।

Verse 161

त्रयाणामपि यस्तेषां पूजां मर्त्यः समाचरेत् । दिवसेदिवसे तत्र स सिद्धिं समवाप्नुयात्

അവിടെ ആ മൂന്നുപേരുടെയും പൂജ ദിനംപ്രതി ആചരിക്കുന്ന ഏതു മനുഷ്യനും നിശ്ചയമായും സിദ്ധി പ്രാപിക്കും।

Verse 162

नासाध्यं विद्यते किंचित्तावदत्र धरातले । पूज्यते भूमिपालाद्यैर्भोगान्दिव्यांस्तथा लभेत्

ഈ ഭൂതലത്തിൽ ഇവിടെ അസാധ്യമെന്നൊന്നുമില്ല. മനുഷ്യൻ രാജാക്കന്മാർ മുതലായവരാൽ പോലും പൂജ്യനാകുന്നു; അതുപോലെ ദിവ്യഭോഗങ്ങളും ആശീർവാദങ്ങളും ലഭിക്കുന്നു।

Verse 163

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन स मुनिः सा च कन्यका । पूजनीया विशेषेण स देवोऽथ महेश्वरः

അതുകൊണ്ട് സർവ്വശ്രമത്തോടെയും ആ മുനിയെയും ആ കന്യകയെയും പ്രത്യേകമായി പൂജിക്കണം; അതുപോലെ ആ ദേവനായ മഹേശ്വരനെയും ആരാധിക്കണം।

Verse 164

एतद्वः सर्वमाख्यातमाख्यानं सर्वकामदम् । पठतां शृण्वतां चैव इहलोके परत्र च

ഇതെല്ലാം നിങ്ങളോട് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു—ഇത് സർവ്വകാമദമായ ആഖ്യാനം. ഇതു പാരായണം ചെയ്യുന്നവർക്കും ശ്രവിക്കുന്നവർക്കും ഇഹലോകത്തും പരലോകത്തും ഫലം നൽകുന്നു।