Adhyaya 113

Verse 1

सूत उवाच । ततस्ते ब्राह्मणाः सर्वे गतकोपा दधुर्मतिम् । यज्ञकर्मसु गार्हस्थ्ये पुत्रपौत्रसमुद्भवे

സൂതൻ പറഞ്ഞു—അപ്പോൾ ആ ബ്രാഹ്മണർ എല്ലാവരും കോപം വിട്ട്, യജ്ഞകർമ്മങ്ങളിൽ, ഗാർഹസ്ഥ്യധർമ്മത്തിൽ, പുത്ര-പൗത്ര പരമ്പരയുടെ വർദ്ധനവിലും മനസ്സു നിക്ഷിപ്തമാക്കി.

Verse 2

एतस्मिन्नंतरे राजा स तान्प्राप्तान्द्विजोत्तमान् । श्रुत्वा भक्ति समायुक्तः प्रणामार्थमुपागतः

അതിനിടയിൽ രാജാവ് ആ ശ്രേഷ്ഠ ബ്രാഹ്മണർ എത്തിയെന്നു കേട്ട് ഭക്തിസമന്വിതനായി അവരെ പ്രണാമം ചെയ്യാൻ മുന്നോട്ടുവന്നു।

Verse 3

श्रुत्वा कोपगतां वार्तामुपशामकृतां तथा । गार्हस्थ्याप्रतिपन्नानां वाक्यैर्भार्यासमुद्भवैः

കോപം ഉയർന്നുവെന്ന വാർത്തയും, അത് ശമിപ്പിക്കപ്പെട്ടുവെന്നതും കേട്ടു—ഗാർഹസ്ഥധർമ്മത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നവരുടെ ഭാര്യമാരിൽ നിന്നുയർന്ന വചനങ്ങളാൽ അത് സംഭവിച്ചതെന്ന് (രാജാവ് മനസ്സിലാക്കി)।

Verse 4

ततः प्रणम्य तान्सर्वान्साष्टांगं स महीपतिः । ततः कृतांजलिपुटः प्रोवाच विनतः स्थितः

അതിനുശേഷം ആ ഭൂപതി എല്ലാവർക്കും സാഷ്ടാംഗ പ്രണാമം ചെയ്തു. പിന്നെ കൈകൂപ്പി വിനീതനായി നിന്നുകൊണ്ട് സംസാരിച്ചു।

Verse 5

युष्मदीयप्रसादेन संप्राप्तं जन्मनः फलम् । मया रोगविनाशेन तस्माद्ब्रूत करोमि किम्

“നിങ്ങളുടെ പ്രസാദത്താൽ എന്റെ ജന്മഫലം ലഭിച്ചു; എന്റെ രോഗം നശിച്ചു. അതിനാൽ പറയുക—ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യണം (പ്രതിഫലമായി)?”

Verse 6

ब्राह्मणा ऊचुः । भार्यया तव राजेंद्र वयं सर्वत्र वासिनः । नीताः कृतार्थतां दत्त्वा रत्नानि विविधानि च

ബ്രാഹ്മണർ പറഞ്ഞു—“ഹേ രാജേന്ദ്രാ! നിന്റെ ഭാര്യ ഞങ്ങളെ, നാം പല സ്ഥലങ്ങളിൽ വസിക്കുന്നവരായിരുന്നാലും, നാനാവിധ രത്നങ്ങൾ ദാനമായി നൽകി കൃതാർത്ഥരാക്കി।”

Verse 7

तस्मात्पुरवरं कृत्वा क्षेत्रेऽत्रैव सुशोभने । अस्माकं देहि गार्हस्थ्यं येन सम्यक्प्रजायते

അതുകൊണ്ട് ഈ മനോഹരമായ തീർത്ഥക്ഷേത്രത്തിൽ തന്നേ ഉത്തമമായൊരു നഗരം സ്ഥാപിച്ച് ഞങ്ങൾക്ക് ഗാർഹസ്ഥ്യാശ്രമം ദാനം ചെയ്യണമേ; അതിനാൽ ഞങ്ങൾ സന്തതിയോടെ യഥാവിധി സമൃദ്ധിയിലേക്കുയരും.

Verse 8

यजामो विविधैर्यज्ञैः सदा संपूर्णदक्षिणैः । इमं लोकं परं चैव साधयामः सदास्थिताः

ഞങ്ങൾ നാനാവിധ യജ്ഞങ്ങളാൽ എപ്പോഴും സമ്പൂർണ്ണ ദക്ഷിണയോടെ യജിക്കും; ഇങ്ങനെ സ്ഥിരമായി നിന്നുകൊണ്ട് ഇഹലോകവും പരലോകവും രണ്ടും നേടും.

Verse 9

तच्छ्रुत्वा पार्थिवो हृष्टस्तथेत्युक्त्वा ततः परम् । अनुकूलदिने प्राप्ते शिल्पानाहूय भूरिशः

ഇതു കേട്ട് രാജാവ് ഹർഷിച്ച് “തഥാസ്തു” എന്നു പറഞ്ഞു; പിന്നെ ശുഭദിനം വന്നപ്പോൾ അനേകം ശില്പികളെ വിളിച്ചു വരുത്തി.

Verse 10

पुरं प्रकल्पयामास बहुप्राकारसंकुलम् । प्राकारपरिखायुक्तं गोपुरैः समलंकृतम्

അവൻ അനേകം പ്രാകാരങ്ങളാൽ സമൃദ്ധമായൊരു നഗരം രൂപപ്പെടുത്തി; പ്രാകാരവും പരിഖയും ഉള്ളതും, ഗോപുരങ്ങളാൽ മനോഹരമായി അലങ്കരിച്ചതുമായിരിന്നു.

Verse 11

अथाष्टषष्टिविप्राणां तत्र मध्ये नृपोत्तमः । अष्टषष्टिगृहाण्येव चकार सुबृहंति च

പിന്നീട് ആ സ്ഥലത്തിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ രാജോത്തമൻ അറുപത്തിയെട്ട് ബ്രാഹ്മണർക്കായി കൃത്യമായി അറുപത്തിയെട്ട് ഗൃഹങ്ങൾ പണിതു—വളരെ വിശാലമായ വാസസ്ഥലങ്ങൾ.

Verse 12

मत्तवारणजुष्टानि दीर्घिकासहितानि च । गृहोद्यानैः समेतानि यथा राजगृहाणि च

ആ ഗൃഹങ്ങൾ രാജഗൃഹങ്ങളുപോലെ ആയിരുന്നു—മത്തഗജങ്ങൾ സഞ്ചരിച്ച് സേവിക്കുന്നവ, ദീർഘികകൾ (കുളങ്ങൾ) സഹിതം, ഗൃഹോദ്യാനങ്ങളാൽ അലങ്കൃതം।

Verse 13

तथा कृत्वाऽथ रत्नौघैः पूरयित्वा तथा परैः । ददौ तेभ्यो अष्टषष्टिं च ग्रामाणां तदनंतरम्

അങ്ങനെ ചെയ്ത ശേഷം, രത്നകൂമ്പാരങ്ങളാലും മറ്റു ധനസമ്പത്തുകളാലും അവരുടെ കൈകൾ നിറച്ച്, ഉടൻതന്നെ അവർക്കു അറുപത്താറ് ഗ്രാമങ്ങൾ ദാനമായി നൽകി।

Verse 14

ततः सर्वान्समाहूय पुत्रपौत्रांस्तदग्रतः । प्रोवाच तारनादेन श्रूयतां जल्पतो मम

അപ്പോൾ അവൻ എല്ലാവരെയും വിളിച്ചു കൂട്ടി, പുത്രന്മാരെയും പൗത്രന്മാരെയും മുന്നിൽ നിർത്തി, തെളിഞ്ഞ മുഴങ്ങുന്ന സ്വരത്തിൽ പറഞ്ഞു—“ഞാൻ പറയുന്നതു കേൾക്കുവിൻ।”

Verse 15

एतत्पुरं मया दत्तमेभिर्ग्रामैः समन्वितम् । एतेभ्यो ब्राह्मणेंद्रेभ्यः श्रद्धापूतेन चेतसा

“ഈ നഗരം ഈ ഗ്രാമങ്ങളോടുകൂടി, ശ്രദ്ധയാൽ ശുദ്ധമായ ചിത്തത്തോടെ ഞാൻ ഈ ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠന്മാർക്ക് ദാനമായി നൽകിയിരിക്കുന്നു।”

Verse 16

तस्माद्रक्षा प्रकर्तव्या यथा न स्यात्क्षतिः क्वचित् । कष्टं वा ब्राह्मणेंद्राणां तथा चैव पराभवम्

“അതുകൊണ്ട് എവിടെയും യാതൊരു ഹാനിയും സംഭവിക്കാതിരിക്കാൻ സംരക്ഷണം ചെയ്യണം—ഈ ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠന്മാർക്ക് കഷ്ടം വരരുത്; അപമാനവും സംഭവിക്കരുത്।”

Verse 17

अस्मद्वंशसमुद्भूतो यस्त्वेतांस्तोषयिष्यति । अन्यो वा भूपतिर्वृद्धिमग्र्यां नूनं स यास्यति

നമ്മുടെ വംശത്തിൽ ജനിച്ചവനായാലും മറ്റൊരു രാജാവായാലും—ഈ ബ്രാഹ്മണേന്ദ്രന്മാരെ സന്തോഷിപ്പിച്ച് പോഷിക്കുന്നവൻ നിശ്ചയമായി പരമസമൃദ്ധി പ്രാപിക്കും।

Verse 18

यश्चापराधसंयुक्तानेतान्खेदं नयिष्यति । योजयिष्यति वा क्लेशैर्विविधैर्वा पराभवैः । स शत्रुभिः पराभूतो वेष्टितो विविधैर्गदैः

എന്നാൽ അപരാധബുദ്ധിയോടെ ഇവർക്കു ദുഃഖം വരുത്തുകയോ, നാനാവിധ ക്ലേശങ്ങളും അപമാനങ്ങളും ഏൽപ്പിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നവൻ—ശത്രുക്കളാൽ പരാജിതനായി അനേകം രോഗങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെടും।

Verse 19

इह लोके वियोगादीन्प्राप्य क्लेशान्सुदारुणान् । रौरवादिषु रौद्रेषु नरकेषु प्रयास्यति

ഈ ലോകത്തിൽ തന്നെ വേർപാട് മുതലായ അത്യന്തം ദാരുണമായ ക്ലേശങ്ങൾ അനുഭവിച്ച്, തുടർന്ന് റൗരവം മുതലായ ഭീകര നരകങ്ങളിലേക്കു പോകും।

Verse 20

एवमुक्त्वा ततः सर्वं तेषां कृत्यं महीपतिः । स्वयमेवाकरोन्नित्यं दिवारात्रमतंद्रितः

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം രാജാവ് അവരുടെ എല്ലാ കൃത്യങ്ങളും താനേ നിത്യമായി, പകലും രാത്രിയും, അശ്രദ്ധയില്ലാതെ നിർവഹിച്ചു।

Verse 21

अथ ता ब्राह्मणेंद्राणां भार्याः सर्वाः द्विजोत्तमाः । दमयंत्याः समासाद्य प्रासादं स्नेहवत्सलाः

അപ്പോൾ ആ ബ്രാഹ്മണേന്ദ്രന്മാരുടെ ഭാര്യമാർ—എല്ലാവരും സദ്ഗുണസമ്പന്നരായ ദ്വിജോത്തമസ്ത്രീകൾ—സ്നേഹവാത്സല്യത്തോടെ ദമയന്തിയുടെ പ്രാസാദത്തിലേക്ക് എത്തി।

Verse 22

कुंकुमागरुकर्पूरैः पुष्पैर्गंधैः पृथग्विधैः । तदर्च्चा पूजयामासुः स च राजा दिनेदिने

കുങ്കുമം, അഗരു, കർപ്പൂരം, പുഷ്പങ്ങൾ, നാനാവിധ സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങൾ എന്നിവകൊണ്ട് അവർ ആ പൂജ്യസ്വരൂപത്തെ അർച്ചിച്ചു; രാജാവും ദിനംപ്രതി ഭക്തിയോടെ പൂജ ചെയ്തു।

Verse 23

अथ ताः प्रोचुरन्योन्यं तापस्यस्तत्पुरः स्थिताः । तस्यभूपस्य संतोषं जनयंत्यो द्विजोत्तमाः

അപ്പോൾ ആ തപസ്വിനികൾ അവന്റെ സന്നിധിയിൽ നിന്നുകൊണ്ട് പരസ്പരം സംസാരിച്ചു; ആ ദ്വിജോത്തമ സാദ്വികൾ രാജാവിന്റെ ഹൃദയത്തിൽ സന്തോഷം ജനിപ്പിച്ചു।

Verse 24

यदास्माकं गृहे वृद्धिः कदाचित्संभविष्यति । तदग्रतश्च पश्चाच्च दमयंत्याः प्रपूजनम् । करिष्यामो न संदेहः सर्वकृत्येषु सर्वदा

ഞങ്ങളുടെ വീട്ടിൽ എപ്പോഴെങ്കിലും സമൃദ്ധി ഉണ്ടാകുമ്പോൾ, അതിന് മുമ്പും ശേഷവും ഞങ്ങൾ ദമയന്തീദേവിയുടെ പ്രത്യേക പൂജ നിർബന്ധമായി നടത്തും—എല്ലാ കൃത്യങ്ങളിലും, എല്ലായ്പ്പോഴും; സംശയമില്ല।

Verse 25

एनां दृष्ट्वा कुमारी या वेदिमध्यं गमिष्यति । सा भविष्यत्यसंदेहः पत्युः प्राणसमा सदा

അവളെ ദർശിച്ച് ഏതു കുമാരി വേദിയുടെ മദ്ധ്യത്തിലേക്ക് (വിധിക്കായി) പോകുമോ, അവൾ സംശയമില്ലാതെ എപ്പോഴും ഭർത്താവിന് പ്രാണസമമായി പ്രിയയായിരിക്കും।

Verse 26

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन कन्यायज्ञ उपस्थिते । दमयंती प्रद्रष्टव्या पूजनीया प्रयत्नतः

അതുകൊണ്ട്, കന്യായജ്ഞം (വിവാഹവിധി) അടുത്തുവരുമ്പോൾ ദമയന്തീദേവിയെ നിർബന്ധമായി ദർശിക്കണം; പരിശ്രമത്തോടെ പൂജിക്കണം।

Verse 27

सूत उवाच । एवं तत्र पुरे तेन भूभुजा सुमहात्मना । अष्टषष्टिं च संस्थाप्य गोत्राणां निर्वृतिः कृता

സൂതൻ പറഞ്ഞു—ഇങ്ങനെ ആ നഗരത്തിൽ ആ മഹാത്മാവായ രാജാവ് വിധിപൂർവം അഷ്ടഷഷ്ടി ഗോത്രങ്ങളെ സ്ഥാപിച്ചു; ബ്രാഹ്മണകുലങ്ങൾക്ക് ശാന്തിയും അഭയവും വരുത്തി।

Verse 28

तेषामपि च चत्वारि गोत्राण्युर गजाद्भयात् । गतानि तत्र यत्र स्युस्तानि पूर्वोद्भवानि च । चतुःषष्टिः स्थिता तत्र पुरे शेषा द्विजन्मनाम्

അവരിൽ നാലു ഗോത്രങ്ങൾ ഉരഗ-ഗജഭയത്താൽ അവിടെ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു; അവർ എവിടെയൊക്കെയുണ്ടായിരുന്നുവോ അവിടേക്കു തന്നെ പോയി—അവ പൂർവോദ്ഭവ ഗോത്രങ്ങളായിരുന്നു. ശേഷിച്ച ചതുഷ്ഷഷ്ടി ദ്വിജഗോത്രങ്ങൾ ആ നഗരത്തിൽ തന്നെ നിലനിന്നു।

Verse 29

ऋषय ऊचुः । कीदृङनागभयं तेषां येन ते विगता विभो । परित्यज्य निजं स्थानमेतन्नो विस्तराद्वद

ഋഷികൾ പറഞ്ഞു—ഹേ വിഭോ! അവർ സ്വന്തം സ്ഥലം ഉപേക്ഷിച്ച് പോയതിനു കാരണമായ ആ നാഗഭയം എങ്ങനെയായിരുന്നു? ഇത് ഞങ്ങൾക്ക് വിശദമായി പറയുക।

Verse 30

सूत उवाच । आनर्त्ताधिपतिः पूर्वमासीन्नाम्ना प्रभंजनः । धर्मज्ञः सुप्रतापी च परपक्षक्षयावहः

സൂതൻ പറഞ്ഞു—പൂർവകാലത്ത് ആനർത്തദേശത്തിന്റെ അധിപതി ‘പ്രഭഞ്ജനൻ’ എന്ന പേരിൽ ഒരാൾ ഉണ്ടായിരുന്നു. അവൻ ധർമ്മജ്ഞനും മഹാപ്രതാപിയും ശത്രുപക്ഷനാശകനുമായിരുന്നു।

Verse 32

ततस्तेन समाहूय दैवज्ञाञ्छास्त्रपंडितान् । तेषां निवेदितं सर्वं कालं तस्य समुद्भवम्

പിന്നീട് അവൻ ദൈവജ്ഞന്മാരെയും ശാസ്ത്രപണ്ഡിതന്മാരെയും വിളിച്ചു കൂട്ടി, എല്ലാം അവർക്കു അറിയിച്ചു—പ്രത്യേകിച്ച് ആ (ശിശുവിന്റെ) ജനനകാലവും ജനനസംബന്ധമായ സാഹചര്യവും।

Verse 33

दैवज्ञा ऊचुः । एष ते पृथिवीपाल जातः पुत्रः सुगर्हित । काले ऽनिष्टप्रदे रौद्रे गंडांत त्रितयोद्भवे

ദൈവജ്ഞർ പറഞ്ഞു—ഹേ പൃഥ്വീപാലാ! നിന്റെ ഈ പുത്രൻ അത്യന്തം നിന്ദ്യയോഗത്തിൽ ജനിച്ചിരിക്കുന്നു; രൗദ്രവും അനിഷ്ടഫലപ്രദവുമായ കാലത്ത്, ത്രിവിധ സംഗമജന്യ ഗണ്ഡാന്തസന്ധിയിൽ।

Verse 34

कथंचिदपि यद्येष जीवयिष्यति पार्थिव । पितृमातृपुरार्थे च देशानुत्सादयिष्यति

ഹേ പാർഥിവാ! ഏതെങ്കിലും വിധത്തിൽ ഈ കുഞ്ഞ് ജീവിച്ചാൽ, പിതൃമാതൃപ്രയോജനവും നഗര-രാജ്യലാഭലോലതയും മൂലം പ്രേരിതനായി ദേശങ്ങളെ നശിപ്പിക്കും।

Verse 35

राजोवाच । अस्ति कश्चिदुपायोऽत्र दैवो वा मानुषोऽपि वा । येन संजायते क्षेमं पुत्रस्य विषयस्य च

രാജാവ് പറഞ്ഞു—ഇവിടെ എന്തെങ്കിലും ഉപായമുണ്ടോ—ദൈവികമോ മാനുഷികമോ—അതിലൂടെ എന്റെ പുത്രനും എന്റെ രാജ്യത്തിനും ക്ഷേമവും സുരക്ഷയും ഉണ്ടാകുമോ?

Verse 36

ब्राह्मणा ऊचुः । यथा समुत्थितं यंत्रं यंत्रेण प्रतिहन्यते । यथा बाणप्रहाराणां कवचं वारणं भवेत । तथा ग्रहविकाराणां शांतिर्भवति वारणम्

ബ്രാഹ്മണർ പറഞ്ഞു—എങ്ങനെ ഉയർന്നുചലിക്കുന്ന യന്ത്രത്തെ മറ്റൊരു യന്ത്രംകൊണ്ട് തടയാമോ, എങ്ങനെ അമ്പുകളുടെ പ്രഹാരങ്ങളിൽ നിന്ന് കവചം രക്ഷയാകുമോ, അതുപോലെ ഗ്രഹവികാരങ്ങൾക്ക് ശാന്തികർമ്മം നിവാരണരക്ഷയായി ഭവിക്കുന്നു।

Verse 37

तस्मान्नित्यमनुद्विग्नः शांतिकं कुरु भूपते । येन सर्वे ग्रहाः सौम्या जायंते च शुभावहाः

അതുകൊണ്ട്, ഹേ ഭൂപതേ! നിത്യം അനുദ്വിഗ്നനായി ശാന്തികർമ്മം ചെയ്യുക; അതിനാൽ എല്ലാ ഗ്രഹങ്ങളും സൗമ്യരായി ശുഭഫലദായകരാകും।

Verse 38

अनिष्टस्थानसंस्थेषु ग्रहेषु विषमेषु च । ततः स सत्वं गत्वा चमत्कारपुरं नृपः

ഗ്രഹങ്ങൾ അനിഷ്ടസ്ഥാനങ്ങളിലും പ്രതികൂലാവസ്ഥകളിലും നിലകൊണ്ടപ്പോൾ, രാജാവ് ധൈര്യം സമാഹരിച്ചു ‘ചമത്കാരപുരം’ എന്ന നഗരത്തിലേക്ക് പോയി।

Verse 39

तत्र विप्रान्समावेश्य सर्वान्प्रोवाच सादरम् । वयं युष्मत्प्रसादेन राज्यं कुर्मः सदैव हि

അവിടെ എല്ലാ ബ്രാഹ്മണന്മാരെയും കൂട്ടിച്ചേർത്ത് അദ്ദേഹം ആദരത്തോടെ പറഞ്ഞു—‘നിങ്ങളുടെ പ്രസാദം കൊണ്ടുതന്നെ ഞങ്ങൾ എപ്പോഴും രാജ്യം ഭരിക്കുന്നു।’

Verse 40

ये ऽतीता ये भविष्यंति वंशे ऽस्माकं नृपोत्तमाः । भवंतो ऽत्र गतिस्तेषां सस्यानां नीरदो यथा

ഞങ്ങളുടെ വംശത്തിലെ കഴിഞ്ഞുപോയവരും വരാനിരിക്കുന്നവരുമായ ഉത്തമരാജാക്കന്മാർക്ക് ഇവിടെ നിങ്ങൾ തന്നെയാണ് ആശ്രയം; വിളകൾക്ക് മഴമേഘം ആധാരമായതുപോലെ।

Verse 41

यदत्र मत्सुतो जातो दुष्टस्थानस्थितैर्ग्रहैः । दैवज्ञैः शांतिकं प्रोक्तं तस्यानिष्टस्य शांतिदम्

എന്റെ പുത്രൻ ദുഷ്ടസ്ഥാനങ്ങളിൽ നിലകൊണ്ട ഗ്രഹങ്ങളുടെ സമയത്ത് ജനിച്ചതിനാൽ, ദൈവജ്ഞർ ആ അനിഷ്ടത്തിന് ശമനം നൽകുന്ന ശാന്തികർമ്മം നിർദ്ദേശിച്ചു।

Verse 42

तस्मात्कुरुत विप्रेंद्रा यथोक्तं शांतिकं मम । न पुत्रश्च राष्ट्रं च विभवश्च विवर्धते

അതുകൊണ്ട്, ഹേ വിപ്രേന്ദ്രന്മാരേ, ശാസ്ത്രോക്തവിധിപ്രകാരം എനിക്കായി ശാന്തികർമ്മം നിർവഹിക്കൂ; അല്ലെങ്കിൽ പുത്രനും രാജ്യവും സമ്പത്തും വളരുകയില്ല।

Verse 43

ततस्ते ब्राह्मणाः प्रोचुः संमंत्र्याऽथ परस्परम् । क्षेमाय तव भूनाथ करिष्यामोऽत्र शांतिकम्

അപ്പോൾ ആ ബ്രാഹ്മണർ പരസ്പരം ആലോചിച്ച് പറഞ്ഞു— “ഹേ ഭൂനാഥാ! നിന്റെ ക്ഷേമത്തിനായി ഇവിടെ ശാന്തികർമ്മം നടത്താം।”

Verse 44

सदेव नियताः संतः शांताः षोडश ते द्विजाः । उपहाराः सदा प्रेष्यास्त्वया भक्त्या महीपते । मासांते चाभिषेकश्च ग्राह्यो रुद्रघटोद्भवः

ആ പതിനാറു ദ്വിജന്മാർ സദാ നിയമനിഷ്ഠരും സദ്ഗുണസമ്പന്നരും ശാന്തരുമാണ്. ഹേ മഹീപതേ! ഭക്തിയോടെ നീ അവർക്കു നിത്യവും ഉപഹാരങ്ങൾ അയയ്ക്കണം; കൂടാതെ ഓരോ മാസാന്തത്തിലും രുദ്രഘടോത്ഭവ ജലത്തോടെ വിധിപൂർവ്വം രുദ്രാഭിഷേകം സ്വീകരിക്കണം.

Verse 45

एवं प्रकुर्वतस्तुभ्यं पुत्रो वृद्धिं प्रयास्यति । तथा राष्ट्रं च कोशश्च यच्चान्यदपि किंचन

ഇങ്ങനെ നീ പ്രവർത്തിച്ചാൽ നിന്റെ പുത്രൻ തീർച്ചയായും വളർച്ച പ്രാപിക്കും; അതുപോലെ നിന്റെ രാജ്യം, നിധിശാല, നിന്റെ ക്ഷേമവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മറ്റെല്ലാം സമൃദ്ധിയിലാകും.

Verse 46

ततः प्रणम्य तान्हृष्टो गत्वा निजनिवेशनम् । उत्सवं पुत्रजन्मोत्थं चक्रे तैः प्रेरितः सदा

പിന്നീട് അവൻ ആനന്ദത്തോടെ അവരെ പ്രണമിച്ച് തന്റെ വസതിയിലേക്കു പോയി; അവരുടെ പ്രേരണയാൽ പുത്രജന്മജന്യമായ ഉത്സവം അവൻ നിരന്തരം നടത്തി.

Verse 47

संभारान्प्रेषयामास चमत्कारपुरे ततः । मासांते चाभिषेकश्च ग्राह्यो वै विधिपूर्वकम्

അതിനു ശേഷം അവൻ ചമത്കാരപുരത്തിലേക്ക് ആവശ്യമായ സാമഗ്രികൾ അയച്ചു; കൂടാതെ ഓരോ മാസാന്തത്തിലും അഭിഷേകം തീർച്ചയായും വിധിപൂർവ്വം നടത്തേണ്ടതായിരുന്നു.

Verse 48

तेऽपि ब्राह्मणशार्दूलाश्चातुश्चरणसंभवाः । क्रमेण शांतिकं चक्रुर्ब्रह्मचर्यपरायणाः

അവരും വ്യാഘ്രസദൃശ ബ്രാഹ്മണർ—ചതുര്വേദപരമ്പരയിൽ നിന്നുദ്ഭവിച്ചവർ—ക്രമമായി ശാന്തികർമ്മം അനുഷ്ഠിച്ചു, ബ്രഹ്മചര്യത്തിൽ അചഞ്ചലരായി।

Verse 49

मासं मासं प्रति सदा शांता दांता जितेंद्रियाः । ततो मासा वसानेऽन्ये चक्रुस्तच्छांतिकं द्विजाः

മാസംതോറും അവർ എപ്പോഴും ശാന്തരും സംയമികളും ജിതേന്ദ്രിയരുമായി അതേ ശാന്തികർമ്മം അനുഷ്ഠിച്ചു; തുടർന്ന് മാസാവസാനത്തിൽ മറ്റു ദ്വിജരും അതേ ശാന്തി നിർവഹിച്ചു।

Verse 50

सोऽपि राजाऽथ मासांते समागत्य सुभक्तितः । अभिषेकं समादाय पूजयित्वा द्विजोत्तमान्

ആ രാജാവും മാസാന്തത്തിൽ മഹാഭക്തിയോടെ വന്ന്, അഭിഷേകവിധി ഏറ്റെടുത്തു, ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജന്മാരെ പൂജിച്ചു।

Verse 51

वासोभिर्मुकुटैश्चैव गोभूदानेन केवलम् । संतर्प्यान्यांस्तथा विप्रान्स्वस्थानं याति भूमिपः

വസ്ത്രങ്ങളും മുകുടങ്ങളും നൽകി, കൂടാതെ ഗോദാനവും ഭൂദാനവും മാത്രമായി, മറ്റ് ബ്രാഹ്മണരെയും സന്തോഷിപ്പിച്ച്, ആ ഭൂപതി തന്റെ വാസസ്ഥാനത്തേക്ക് മടങ്ങി।

Verse 52

एवं प्रवर्तमाने च शांतिके तत्र भूपतेः । जगाम सुमहान्कालः क्षेमारोग्यधनागमैः

ഇങ്ങനെ ആ ഭൂപതിയുടെ ശാന്തികർമ്മം തുടരുമ്പോൾ, ക്ഷേമം, ആരോഗ്യവും ധനാഗമനവും സഹിതം അത്യന്തം ദീർഘകാലം കടന്നുപോയി।

Verse 53

कस्यचित्त्वथ कालस्य मासादावपि भूपतेः । प्रारब्धे शांतिके तस्मिन्महाव्याधिरजायत

ഒരു സമയത്ത്, മാസത്തിന്റെ തുടക്കത്തിലേ, രാജാവിനായി ആ ശാന്തി-അനുഷ്ഠാനം ആരംഭിച്ചിരിക്കെ, അതേ സമയം ഒരു മഹാഭീകര രോഗം ഉദിച്ചു.

Verse 54

तत्पुत्रस्य विशेषेण तथैवांतःपुरस्य च । राष्ट्रस्य च समग्रस्य वाहनानां तथा क्षयः

പ്രത്യേകിച്ച് അവന്റെ പുത്രനും, അതുപോലെ അന്തഃപുരത്തിലെ സ്ത്രീകളും, കൂടാതെ സമഗ്ര രാജ്യവും ക്ഷയത്തിലായി; പ്രത്യേകിച്ച് വാഹനങ്ങളും കുതിരപ്പുറങ്ങളും മുതലായവ നശിച്ചു.

Verse 55

स ततः प्रेषयामास शांत्यर्थं तत्र सत्पुरे । सुसंभारान्विशेषेण दक्षिणाश्च विशेषतः

അപ്പോൾ ശാന്തിക്കായി ആ സത്പുരത്തിലേക്ക് അദ്ദേഹം പ്രത്യേകമായി സമൃദ്ധമായ യാഗസാമഗ്രികളും, പ്രത്യേകിച്ച് ധാരാളം ദക്ഷിണകളും അയച്ചു.

Verse 56

यथायथा द्विजास्तत्र होमं कुर्वंति पावके । तथा सर्वे विशेषेण रोगा वर्धंति सर्वशः

എന്നാൽ അവിടെ ദ്വിജർ പവിത്ര അഗ്നിയിൽ ഹോമം ചെയ്യുന്നതിന് അനുസരിച്ച്, അതുപോലെ തന്നെ എല്ലായിടത്തും എല്ലാതരത്തിലും രോഗങ്ങൾ പ്രത്യേകിച്ച് കൂടുതൽ വർധിച്ചു.

Verse 57

म्रियन्ते वाजिनस्तस्य बृहन्तो वारणास्तथा । शत्रवः सर्वकाष्ठासु विग्रहार्थमुपस्थिताः

അവന്റെ കുതിരകൾ മരിക്കാൻ തുടങ്ങി; അതുപോലെ മഹത്തായ ആനകളും. ശത്രുക്കൾ എല്ലാ ദിക്കുകളിലും നിന്ന് യുദ്ധാർത്ഥം സന്നദ്ധരായി നിലകൊണ്ടു.

Verse 58

ततः स व्याकुलीभूतो रोगग्रस्तो महीपतिः । चमत्कारपुरं प्राप्य सर्वान्विप्रानुवाच ह

അപ്പോൾ വ്യാകുലനായി രോഗപീഡിതനായ ആ രാജാവ് ചമത്കാരപുരത്തിലെത്തി അവിടെയുള്ള എല്ലാ ബ്രാഹ്മണന്മാരോടും സംസാരിച്ചു।

Verse 59

युष्माभिः स्वामिभिः संस्थैरापदोऽभिभवंति माम् । तत्किमेतन्महाभागाः क्षीयन्ते मम संपदः । रोगाश्चैव विवर्धंते शत्रुसंघैः समन्विताः

നിങ്ങൾ പൂജ്യസ്വാമികളായി ഇവിടെ സന്നിഹിതരായിരിക്കെ പോലും ആപത്തുകൾ എന്നെ കീഴടക്കുന്നു. ഹേ മഹാഭാഗന്മാരേ, ഇതെന്ത്? എന്റെ സമ്പത്ത് ക്ഷയിക്കുന്നു; രോഗങ്ങൾ വർധിക്കുന്നു; ശത്രുസംഘങ്ങളും കൂടെയുണ്ട്।

Verse 60

तस्माद्विशेषतो होमः कार्यो रोगप्रशांतये । दानानि च विशिष्टानि प्रदास्यामि द्विजन्मनाम्

അതുകൊണ്ട് രോഗശാന്തിക്കായി പ്രത്യേകമായി ഹോമം നടത്തണം; കൂടാതെ ഞാൻ ദ്വിജന്മാർക്ക് ഉത്തമ ദാനങ്ങൾ നൽകും।

Verse 61

ततस्ते ब्राह्मणाः सर्वे प्रत्यक्षं तस्य भूपतेः । चक्रुः समाहिता भूत्वा शांतिकं तद्धिताय च

അപ്പോൾ ആ എല്ലാ ബ്രാഹ്മണന്മാരും രാജാവിന്റെ സന്നിധിയിൽ മനസ്സിനെ ഏകാഗ്രമാക്കി അവന്റെ ക്ഷേമത്തിനായി ശാന്തികകർമ്മം നടത്തി।

Verse 62

यथायथा प्रयुञ्जीरन्होमांते सुसमा हिताः । तथातथास्य भूपस्य वृद्धिं रोगः प्रगच्छति

ഹോമാന്തത്തിൽ അവർ എത്ര എത്രയായി സൂക്ഷ്മമായി വിധി പ്രയോഗിച്ചുവോ, അത്ര അത്രയായി—സുസമാധാനരായിരുന്നിട്ടും—ആ രാജാവിന്റെ രോഗം വർധിച്ചു।

Verse 63

एतस्मिन्नंतरे क्रुद्धास्ते सर्वे द्विजसत्तमाः । ग्रहानुद्दिश्य सूर्यादीञ्छापाय कृतनिश्चयाः

അതിനിടയിൽ ആ സർവ്വ ദ്വിജസത്തമന്മാർ ക്രുദ്ധരായി; സൂര്യാദി ഗ്രഹങ്ങളെ ലക്ഷ്യമാക്കി അവർക്കു ശാപം നൽകാൻ ദൃഢനിശ്ചയം ചെയ്തു.

Verse 65

एवं ते निश्चयं कृत्वा शुचीभूय समाहिताः । यावद्यच्छंति तच्छापं ग्रहेभ्यः क्रोधमूर्छिताः

ഇങ്ങനെ ദൃഢനിശ്ചയം ചെയ്ത് അവർ ശുചികളായി സമാഹിതരായി; ക്രോധമൂഢചിത്തരായ ആ ബ്രാഹ്മണർ ഗ്രഹങ്ങൾക്കു ശാപം നൽകാൻ ഒരുങ്ങി നിന്നു.

Verse 66

तावद्वह्निरुवाचेदं मूर्तो भूत्वा द्विजोत्तमान् । मा प्रयच्छत विप्रेंद्राः शापं कोपात्कथंचन

അപ്പോൾ അഗ്നിദേവൻ ദൃശ്യരൂപം ധരിച്ചു ദ്വിജോത്തമന്മാരോട് പറഞ്ഞു—“ഹേ വിപ്രേന്ദ്രന്മാരേ, കോപവശാൽ എങ്ങനെയും ശാപം ഉച്ചരിക്കരുത്.”

Verse 67

ग्रहेभ्यो दोषमुक्तेभ्यः श्रूयतां वचनं मम । मासिमासि प्रकुर्वंति होमं ते षोडश द्विजाः

“ദോഷമുക്തരായ ആ ഗ്രഹങ്ങളെക്കുറിച്ച് എന്റെ വാക്ക് കേൾക്കുക; ആ പതിനാറു ദ്വിജന്മാർ മാസംതോറും ഹോമം നടത്തുന്നു.”

Verse 68

तेषां मध्यस्थितश्चैकस्त्रिजातो ब्राह्मणाधमः । तेन तद्दूषितं द्रव्यं समग्रं होमसंभवम्

“അവരുടെ മദ്ധ്യേ ഒരാൾ നിൽക്കുന്നു—ത്രിജാതൻ, ബ്രാഹ്മണന്മാരിൽ അധമൻ; അവനാൽ ഹോമത്തിനുള്ള സമസ്ത ദ്രവ്യവും മലിനമായിരിക്കുന്നു.”

Verse 69

ब्राह्मणा ऊचुः । पूजिता अपि सद्भक्त्या विधानेन तथा ग्रहाः । पीडयंति पुरं राज्ञः सपुत्रपशुबांधवम्

ബ്രാഹ്മണർ പറഞ്ഞു—സദ്ഭക്തിയോടെ വിധിപൂർവ്വം പൂജിക്കപ്പെട്ടിട്ടും ഗ്രഹങ്ങൾ രാജാവിന്റെ നഗരത്തെ, പുത്രന്മാർ, പശുക്കൾ, ബന്ധുക്കൾ എന്നിവരോടുകൂടി, പീഡിപ്പിക്കുന്നു।

Verse 70

तस्मादेनं परित्यज्य होमं कुरुत मा चिरम् । येन प्रीतिं परां यांति ग्रहाः सर्वेऽर्कपूर्वकाः

അതുകൊണ്ട് ഈ മനുഷ്യനെ ഉപേക്ഷിച്ച് വൈകാതെ ഹോമം ചെയ്യുക; അതിനാൽ സൂര്യനാദിയായ എല്ലാ ഗ്രഹങ്ങളും പരമ തൃപ്തി പ്രാപിക്കും।

Verse 71

आरोग्यश्च भवेद्राजा गतशत्रुः सुतान्वितः । सततं सुखमभ्येति मच्छांतिकप्रभावतः

രാജാവ് ആരോഗ്യവാനാകും, ശത്രുമുക്തനും പുത്രസഹിതനുമായിരിക്കും; എനിക്കായി ചെയ്ത ശാന്തികർമത്തിന്റെ പ്രഭാവത്താൽ അവൻ നിരന്തരം സുഖം പ്രാപിക്കും।

Verse 72

एवमुक्त्वा स भगवान्वह्निश्चादर्शनं गतः । तेऽपि विप्रा विषण्णास्या लज्जया परया वृताः

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ഭഗവാൻ അഗ്നി ദർശനാതീതനായി; ആ ബ്രാഹ്മണരും മുഖം താഴ്ത്തി, അത്യന്തം ലജ്ജയിൽ മൂടപ്പെട്ടു।

Verse 73

ततस्तं पावकं भूयः स्तुवंतस्तत्र च स्थिताः । प्रोचुर्वैश्वानरं ब्रूहि त्रिजातो योऽत्र च द्विजः

പിന്നീട് അവർ അവിടെ തന്നെയிருந்து ആ പാവകനെ വീണ്ടും സ്തുതിച്ച് പറഞ്ഞു—ഹേ വൈശ്വാനരാ! ഇവിടെ താനൊരു ദ്വിജനെന്ന് പറയുന്ന ഈ ‘ത്രിജാതൻ’ ആരാണെന്ന് പറയുക।

Verse 74

येन तं संपरित्यज्य कुर्मः कर्म प्रशांतये । निःशेषमेव दोषाणां भूपस्यास्य महात्मनः

അവനെ ഉപേക്ഷിച്ച് നാം ശാന്തിക്കായി കർമ്മം അനുഷ്ഠിക്കട്ടെ; ഈ മഹാത്മാവായ രാജാവിനെ ബാധിച്ച എല്ലാ ദോഷങ്ങളും നിശ്ശേഷം നശിക്കട്ടെ.

Verse 75

वह्निरुवाच । नाहं दोषं द्विजेद्राणां जानन्नपि कथंचन । ब्रवीमि ब्राह्मणा वन्द्या मम सर्वे धरातले

അഗ്നി പറഞ്ഞു—ദ്വിജശ്രേഷ്ഠരുടെ ദോഷം എനിക്ക് അറിയാമെങ്കിലും ഞാൻ ഒരിക്കലും അത് പറയുകയില്ല; ഭൂമിയിലെ എല്ലാ ബ്രാഹ്മണരും എനിക്ക് വന്ദ്യരാണ്.

Verse 76

ब्राह्मणा ऊचुः । यदि तं ब्राह्मणं वह्ने नास्माकं कीर्तयिष्यसि । तत्ते शापं प्रदास्यामस्तस्माच्छीघ्रं वदस्व नः

ബ്രാഹ്മണർ പറഞ്ഞു—ഹേ അഗ്നേ! ആ ബ്രാഹ്മണനെ ഞങ്ങളോട് പറയാതിരുന്നാൽ ഞങ്ങൾ നിന്നെ ശപിക്കും; അതിനാൽ വേഗം പറയുക.

Verse 77

सूत उवाच । तेषां तद्वचनं श्रुत्वा वह्निर्भयसमन्वितः । चिरं विचिंतयामास कुर्वेऽतः किं शुभावहम्

സൂതൻ പറഞ്ഞു—അവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് അഗ്നി ഭയാകുലനായി ദീർഘനേരം ചിന്തിച്ചു: ‘ഇവിടെ എന്ത് ചെയ്താൽ ഏറ്റവും മംഗളം വരും?’

Verse 78

ब्राह्मणं दूषयिष्यामि यदि तावच्च पातकम् । भविष्यति न संदेहः शापश्चापि तदुद्भवः

ഞാൻ ഒരു ബ്രാഹ്മണനെ ദൂഷിച്ചാൽ അത്രയും പാപം നിശ്ചയമായും ഉണ്ടാകും—സംശയമില്ല; അതിൽ നിന്നു ശാപവും ഉദ്ഭവിക്കും.

Verse 79

कीर्तयिष्यामि वा नैव विद्यमानं द्विजोत्तमम् । शपिष्यति न संदेहः क्रुद्धा आशीविषोपमाः

ഇവിടെ സന്നിഹിതനായ ആ ശ്രേഷ്ഠ ബ്രാഹ്മണനെ ഞാൻ വ്യക്തമാക്കാതിരുന്നാൽ, സംശയമില്ല—ക്രുദ്ധരായ വിഷസർപ്പസമാന ബ്രാഹ്മണർ എന്നെ ശപിക്കും।

Verse 80

एवं चिंतयतस्तस्य गात्रे स्वेदोऽभवन्महान् । येन तत्पूरितं कुण्डं होमार्थं यत्प्रकल्पितम्

അങ്ങനെ ചിന്തിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ അവന്റെ ശരീരത്തിൽ മഹത്തായ വിയർപ്പ് ഉദിച്ചു; അതിനാൽ ഹോമാർത്ഥം ഒരുക്കിയ കുണ്ടം നിറഞ്ഞുപോയി।

Verse 81

ततः प्रोवाच तान्विप्रान्कृतांजलिपुटः स्थितः । वेपमानो भयत्रस्तःकुण्डान्निष्क्रम्य पावकः

അപ്പോൾ പാവകൻ (അഗ്നി) കുണ്ടത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തുവന്ന് കൈകൂപ്പി നിന്നു; ഭയത്താൽ വിറച്ച് ആ ബ്രാഹ്മണന്മാരോട് സംസാരിച്ചു।

Verse 83

अत्र स्वेद जले विप्रा ये स्थिताः षोडश द्विजाः । ते स्नानमद्य कुर्वंतु प्रविशुद्ध्यर्थमात्मनः

ഹേ ബ്രാഹ്മണരേ, ഇവിടെ നിൽക്കുന്ന ഈ പതിനാറു ദ്വിജന്മാർ ഇന്ന് ഈ വിയർപ്പുജലത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യട്ടെ—സ്വയം സമ്പൂർണ്ണശുദ്ധിക്കായി।

Verse 84

एतेषां मध्यगो यश्च त्रिजातः स भविष्यति । तस्य विस्फोटकैर्युक्तं स्नातस्यांगं भविष्यति

ഇവരുടെ മദ്ധ്യേ നിൽക്കുന്നവൻ ത്രിജാതനാകും; സ്നാനത്തിനു ശേഷം അവന്റെ ശരീരത്തിൽ പൊട്ടലുകൾ/പുണ്ണുകൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെടും।

Verse 85

ततस्ते ब्राह्मणाः सर्वे क्रमात्तत्र निमज्जनम् । चक्रुः शुद्धिं गताश्चापि मुक्त्वैकं ब्राह्मणं तदा

അപ്പോൾ ആ ബ്രാഹ്മണന്മാർ എല്ലാവരും ക്രമമായി അവിടെ മുങ്ങി സ്നാനം ചെയ്തു. അവർ ശുദ്ധിയും പ്രാപിച്ചു; എന്നാൽ അപ്പോൾ ഒരൊറ്റ ബ്രാഹ്മണനെ മാത്രം വിട്ടുവെച്ചു.

Verse 86

हाहाकारस्ततो जज्ञे महांस्तत्र जनोद्भवः । दृष्ट्वा विस्फोटकैर्युक्तमकस्मात्तं द्विजोत्तमम्

പിന്നീട് അവിടെയുള്ള ജനക്കൂട്ടത്തിൽ മഹാ ഹാഹാകാരം ഉയർന്നു. കാരണം അവർ അപ്രതീക്ഷിതമായി ആ ശ്രേഷ്ഠ ബ്രാഹ്മണനെ പൊട്ടിപ്പുണ്ണുകളാൽ ബാധിതനായി കണ്ടു.

Verse 87

सोऽपि लज्जान्वितो विप्रः कृत्वाऽधो वदनं ततः । निष्क्रांतोऽथ सभामध्यात्स्थानाद्विप्रसमुद्भवात्

ആ ബ്രാഹ്മണനും ലജ്ജയിൽ മുങ്ങി മുഖം താഴ്ത്തി. പിന്നെ അവൻ സഭാമധ്യത്തിൽ നിന്ന്, ബ്രാഹ്മണരുടെ ആ ഇരിപ്പിടത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തേക്ക് പോയി.

Verse 88

वह्निरुवाच । एतद्वः साधितं कृत्यं मया पूर्वं द्विजोत्तमाः । तस्माद्यास्ये निजं स्थानं भवद्भिः पारमापितः

അഗ്നി പറഞ്ഞു—ഹേ ദ്വിജോത്തമന്മാരേ, ഈ കൃത്യം ഞാൻ മുൻപേ നിങ്ങള്ക്കായി സാധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ നിങ്ങളാൽ പരിപൂർണ്ണത പ്രാപിച്ച് ഇപ്പോൾ ഞാൻ എന്റെ സ്വധാമത്തിലേക്ക് പോകുന്നു.

Verse 89

न वृथा दर्शनं मे स्यादपि स्वप्रे द्विजोत्तमाः । तस्मात्सम्प्रार्थ्यतां किंचिदभीष्टं हृदि संस्थितम्

ഹേ ദ്വിജോത്തമന്മാരേ, എന്റെ ദർശനം വ്യർത്ഥമാകരുത്—സ്വപ്നത്തിലുപോലും. അതിനാൽ ഹൃദയത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന അഭീഷ്ടമായ ഏതെങ്കിലും വരം എന്നോടു പ്രാർത്ഥിക്കുവിൻ.

Verse 90

ब्राह्मणा ऊचुः । एतत्तव जलं वह्ने स्वेदजं सर्वदैव तु । स्थिरं भवतु चात्रैव विशुद्ध्यर्थं द्विजन्मनाम्

ബ്രാഹ്മണർ പറഞ്ഞു—ഹേ അഗ്നിദേവാ! നിന്റെ സ്വേദജന്യമായ ഈ ജലം സദാ ഇവിടെ തന്നെ സ്ഥിരമായി നിലകൊള്ളട്ടെ; ദ്വിജന്മാരുടെ വിശുദ്ധിക്കായി.

Verse 91

अन्यजातो नरो योऽत्र प्रकरोति निमज्जनम् । तस्य चिह्नं त्वया कार्यं विस्फोटकसमुद्भवम्

ഇവിടെ മറ്റുജാതിയിൽപ്പെട്ട ഒരാൾ മുങ്ങിസ്നാനം ചെയ്താൽ, അവന്റെ മേൽ വിസ്ഫോടക പുണ്ണുകളുടെ അടയാളം നീ സൃഷ്ടിക്കണം.

Verse 92

नाहं स्वजिह्वया दोषं ब्राह्मणस्य समुद्भवम् । कथञ्चित्कीर्तयिष्यामि तस्माच्छृण्वन्तु भो द्विजाः

ബ്രാഹ്മണനിൽ ഉദ്ഭവിച്ച ദോഷം ഞാൻ എന്റെ നാവുകൊണ്ട് നേരിട്ട് പ്രസ്താവിക്കുകയില്ല; എങ്കിലും ഏതോ വിധത്തിൽ സൂചിപ്പിക്കും—അതുകൊണ്ട്, ഹേ ദ്വിജന്മാരേ, കേൾക്കുവിൻ.

Verse 93

अद्यप्रभृति सर्वेषां ब्राह्मणानां समुद्भवम् । शुद्धिरत्र प्रकर्तव्या पितृमातृसमुद्द्भवा

ഇന്നുമുതൽ എല്ലാ ബ്രാഹ്മണർക്കും പിതൃമാതൃസംബന്ധമായി ഉദ്ഭവിക്കുന്ന (വംശ-ജന്മ) ശുദ്ധി ഇവിടെ നിർവഹിക്കേണ്ടതാണ്.

Verse 94

चमत्कारपुरोत्थो यः कश्चिद्विप्रः प्रकीर्तितः । सोऽत्र स्नातो विशुद्धश्च विज्ञेयः कुलपुत्रकः

‘ചമത്കാരപുരോത്ഭവൻ’ എന്നു പ്രസിദ്ധനായ ഏതു ബ്രാഹ്മണനും ഇവിടെ സ്നാനം ചെയ്താൽ വിശുദ്ധനാകും; അവൻ കുലപുത്രനെന്നു അറിയപ്പെടണം.

Verse 95

तस्मै कन्या प्रदातव्या स श्राद्धार्हो भविष्यति धर्मकृत्येषु सर्वेषु योजनीयः स एव हि

അവനേയ്ക്ക് കന്യാദാനം ചെയ്യേണ്ടതാണ്. അവൻ ശ്രാദ്ധാർഹനാകും; ധർമ്മകൃത്യങ്ങളൊക്കെയിലും സത്യത്തിൽ അവനേ നിയോഗിക്കേണ്ടത്.

Verse 96

अष्टषष्टिषु गोत्रेषु मिलितेषु यथाक्रमम् । तत्प्रत्यक्षं विशुद्धो यः स शुद्धः पंक्तिपावनः

അഷ്ടഷഷ്ടി ഗോത്രങ്ങൾ യഥാക്രമം ഒന്നിച്ചുകൂടുമ്പോൾ, പ്രത്യക്ഷ ലക്ഷണങ്ങളാൽ വിശുദ്ധനെന്ന് തെളിയുന്നവൻ തന്നെയാണ് സത്യശുദ്ധൻ—പങ്ക്തിയെ പാവനമാക്കുന്നവൻ.

Verse 97

अपवादाश्च ये केचिद्ब्रह्महत्यादिकाः स्थिताः । अन्येऽपि दुर्जनैः प्रोक्ता धर्मसन्देहकारकाः

ബ്രഹ്മഹത്യാദി പോലുള്ള ഏതെങ്കിലും അപവാദാരോപണങ്ങളും, ദുഷ്ടർ പറഞ്ഞ മറ്റ് ആരോപണങ്ങളും—ധർമ്മത്തെക്കുറിച്ച് സംശയം ജനിപ്പിക്കുന്നവ—

Verse 98

ते सर्वेऽत्र विशुद्धाः स्युर्विज्ञेयाः कुलपुत्रकाः । अपवादास्तथा चान्ये नाशं यास्यंति चाखिलाः

അവർ എല്ലാവരും ഇവിടെ പൂർണ്ണമായി വിശുദ്ധരാണെന്ന്—കുലപുത്രന്മാരാണെന്ന്—അറിയണം. അത്തരം അപവാദങ്ങളും മറ്റു നിന്ദകളും എല്ലാം പൂർണ്ണമായി നശിക്കും.

Verse 99

यावन्नात्र कृतं स्नानं प्रत्यक्षं च द्विजन्मनाम् । सर्वेषां तावदेवाऽत्र न स विप्रो भवेत्स्फुटम्

ഇവിടെ ദ്വിജന്മാർ പ്രത്യക്ഷമായി സ്നാനം ചെയ്യാത്തതുവരെ, ഈ കാര്യത്തിൽ എല്ലാവർക്കും അവൻ വ്യക്തമായി ബ്രാഹ്മണനാകുകയില്ല.

Verse 100

सूत उवाच । एवं ते समयं कृत्वा चमत्कारपुरोद्भवाः । ब्राह्मणाः शांतिकं चक्रुर्हितार्थं तस्य भूपतेः

സൂതൻ പറഞ്ഞു—ഇങ്ങനെ കരാർ നിശ്ചയിച്ച ശേഷം, അത്ഭുതനഗരത്തിൽ നിന്നു ഉദ്ഭവിച്ച ബ്രാഹ്മണർ ആ രാജാവിന്റെ ഹിതാർത്ഥം ശാന്തികർമങ്ങൾ അനുഷ്ഠിച്ചു।

Verse 101

तस्मिन्कुण्डे ततः स्नानं कृतं सर्वैर्महात्मभिः । भयत्रस्तैर्विशुद्ध्यर्थं शेषैरपि महात्मभिः

പിന്നീട് ആ കുണ്ഡത്തിൽ എല്ലാ മഹാത്മാക്കളും സ്നാനം ചെയ്തു; ഭയത്താൽ വിറച്ച ശേഷിച്ച മഹാത്മാക്കളും ശുദ്ധിക്കായി അവിടെയേ സ്നാനം ചെയ്തു।

Verse 102

ततो नीरोगतां प्राप्तः स भूपस्तत्क्षणाद्विजाः । यस्तत्र कुरुते स्नानमद्यापि द्विजसत्तमाः

അതിനുശേഷം, ഹേ ദ്വിജന്മാരേ, ആ രാജാവ് ആ ക്ഷണത്തിൽ തന്നെ നിരോഗത പ്രാപിച്ചു. ഇന്നും, ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, അവിടെ ആരെങ്കിലും സ്നാനം ചെയ്താൽ—

Verse 103

कार्तिक्यां परदारोत्थैः स विमुच्येत पातकैः । एषां युगत्रये शुद्धिरासीत्तत्र द्विजन्मनाम्

കാർത്തിക മാസത്തിൽ അവൻ പരസ്ത്രീബന്ധത്തിൽ നിന്നുയർന്ന പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് വിമുക്തനാകും. ഈ ദ്വിജന്മാർക്കു മൂന്നു യുഗങ്ങളിലും അവിടെ ശുദ്ധിയുണ്ടായിരുന്നു।

Verse 104

कुलशीलविहीनानामन्येषामपि पाप्मनाम् । मत्वा कलियुगं घोरं परदारसुरंजितम् । तत्र शुद्धिस्ततः सर्वैः कृता विप्रैश्च वाचिका

കുലധർമ്മവും സദാചാരവും ഇല്ലാത്തവരെയും മറ്റു പാപികളെയും കണ്ടു, പരസ്ത്രീരൂപ ‘അസുര’ം നിറഞ്ഞ ഈ ഭീകര കലിയുഗം എന്നു കരുതി, അവിടെ എല്ലാവരും ശുദ്ധിയുടെ മാർഗം സ്ഥാപിച്ചു; ബ്രാഹ്മണർ വാക്കാൽ പ്രഖ്യാപിതമായ ശുദ്ധിയും പ്രതിഷ്ഠിച്ചു।

Verse 106

अद्यापि कुरुते तत्र यः स्नानं द्विजसत्तमाः । त्रिजातो दह्यते तत्र वह्निना स न संशयः

ഇന്നും, ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ആരെങ്കിലും അവിടെ സ്നാനം ചെയ്താൽ, അവൻ ത്രിജാതനായാലും അവിടെ ശുദ്ധിയുടെ അഗ്നിയാൽ ദഹിക്കപ്പെട്ടു നിർമലനാകും—ഇതിൽ സംശയമില്ല।

Verse 113

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेवरक्षेत्रमाहात्म्ये दमयन्त्युपाख्याने त्रिजातकविशुद्धयेऽग्निकुंडमाहात्म्यवर्णनंनाम त्रयोदशोत्तरशततमोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീസ്കാന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ഏകാശീതിസാഹസ്രീ സംഹിതയുടെ ഷഷ്ഠ നാഗരഖണ്ഡത്തിൽ, ഹാടകേശ്വരക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യത്തിനകത്ത്, ദമയന്തീ ഉപാഖ്യാനത്തിൽ, ‘ത്രിജാതകവിശുദ്ധിക്കായി അഗ്നികുണ്ഡമാഹാത്മ്യവർണ്ണനം’ എന്ന നാമമുള്ള നൂറ്റി പതിമൂന്നാം അധ്യായം സമാപ്തമായി।