Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 44

सदेव नियताः संतः शांताः षोडश ते द्विजाः । उपहाराः सदा प्रेष्यास्त्वया भक्त्या महीपते । मासांते चाभिषेकश्च ग्राह्यो रुद्रघटोद्भवः

sadeva niyatāḥ saṃtaḥ śāṃtāḥ ṣoḍaśa te dvijāḥ | upahārāḥ sadā preṣyāstvayā bhaktyā mahīpate | māsāṃte cābhiṣekaśca grāhyo rudraghaṭodbhavaḥ

ആ പതിനാറു ദ്വിജന്മാർ സദാ നിയമനിഷ്ഠരും സദ്ഗുണസമ്പന്നരും ശാന്തരുമാണ്. ഹേ മഹീപതേ! ഭക്തിയോടെ നീ അവർക്കു നിത്യവും ഉപഹാരങ്ങൾ അയയ്ക്കണം; കൂടാതെ ഓരോ മാസാന്തത്തിലും രുദ്രഘടോത്ഭവ ജലത്തോടെ വിധിപൂർവ്വം രുദ്രാഭിഷേകം സ്വീകരിക്കണം.

sadāalways
sadā:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsadā (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (कालवाचक) = adverb of time
evaindeed, certainly
eva:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (निश्चय/अवधारण) = emphatic particle
niyatāḥrestrained, observant
niyatāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootniyata (कृदन्त-प्रातिपदिक; नि+यम्)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त विशेषण = disciplined/restrained
santaḥgood men, virtuous ones
santaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; ‘सन्तः’ = good men/saints
śāntāḥcalm, pacified
śāntāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootśānta (कृदन्त-प्रातिपदिक; शम्)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त = calm/pacified
ṣoḍaśasixteen
ṣoḍaśa:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootṣoḍaśa (संख्या-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् संख्या-विशेषण; पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनस्य विशेषणम्
tethose
te:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; सर्वनाम—‘those’ (dvijāḥ इत्यस्य विशेषणम्)
dvijāḥtwice-born (Brahmins)
dvijāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdvija (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्
upahārāḥofferings, gifts
upahārāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootupahāra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्
sadāalways
sadā:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsadā (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (कालवाचक)
preṣyāḥto be sent/provided
preṣyāḥ:
Karta (Predicate/कर्ता)
TypeAdjective
Rootpreṣya (कृदन्त-प्रातिपदिक; प्र+इष्/प्रेष्)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; यत्/ण्यत्-प्रत्ययान्त अर्थे ‘प्रेष्य’ = to be sent/provided
tvayāby you
tvayā:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Roottvad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया एकवचनम् (Instrumental singular)
bhaktyāwith devotion
bhaktyā:
Karana (Means/करण)
TypeNoun
Rootbhakti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे तृतीया एकवचनम् (Instrumental singular)
mahīpateO king
mahīpate:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootmahī+pati (प्रातिपदिक)
Formसमासः षष्ठी-तत्पुरुषः (महī=पृथिवी + पतिः); पुंलिङ्गे सम्बोधन एकवचनम्
māsānteat the end of the month
māsānte:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootmāsa+anta (प्रातिपदिक)
Formसमासः षष्ठी-तत्पुरुषः (मासस्य अन्ते); पुंलिङ्गे/नपुंसके सप्तमी एकवचनम् (Locative singular)
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (समुच्चय) = conjunction
abhiṣekaḥablution, consecration
abhiṣekaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootabhiṣeka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम् (Nominative singular)
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (समुच्चय)
grāhyaḥshould be taken/received
grāhyaḥ:
Vidhi (Obligation predicate/विधि)
TypeAdjective
Rootgrah (धातु)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; विधिलिङ्गार्थक ‘ग्राह्य’ (तव्यत्/ण्यत्) = to be taken/accepted
rudraghaṭodbhavaḥarising from the Rudra-pot (water from a Rudra-jar)
rudraghaṭodbhavaḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootrudra+ghaṭa+udbhava (प्रातिपदिक)
Formसमासः तत्पुरुषः (रुद्रस्य घटः तस्मात् उद्भवः); पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; ‘अभिषेकः’ इत्यस्य विशेषणम्

Narrator within Nāgarakhaṇḍa (contextual purāṇic narrator addressing/relating counsel to a king)

Tirtha: Camatkārapura (contextual)

Type: kshetra

Scene: Sixteen serene brāhmaṇas stand as a disciplined ritual college; the king offers gifts, while a Rudra-kalaśa (consecrated pot) is prepared for monthly abhiṣeka.

R
Rudra (Śiva)
B
Brāhmaṇas (dvijāḥ)
K
King (mahīpati)

FAQs

Devotion expressed through disciplined, regular worship of Rudra and respectful support of virtuous brāhmaṇas sustains dharma and auspiciousness.

The verse sits within a Tīrthamāhātmya setting of the Nāgarakhaṇḍa; the snippet emphasizes tīrtha-based ritual discipline rather than naming the site explicitly.

Monthly (māsānta) Rudra-abhiṣeka using consecrated water from a Rudra-ghaṭa, along with regular offerings sent to sixteen disciplined brāhmaṇas.