Adhyaya 26

Verse 1

नारद उवाच । अथ ब्रह्मा महादेवमभिवाद्य कृतांजलिः । उद्वाहः क्रियतां देव इत्युवाच महेश्वरम्

നാരദൻ പറഞ്ഞു— തുടർന്ന് ബ്രഹ്മാവ് മഹാദേവനെ വന്ദിച്ച് കൃതാഞ്ജലിയായി മഹേശ്വരനോട്, “ഹേ ദേവാ, വിവാഹകർമ്മം നടത്തപ്പെടട്ടെ” എന്നു പറഞ്ഞു.

Verse 2

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा प्राहेदं भगवान्हरः । पराधीना वयं ब्रह्मन्हिमाद्रेस्तव चापि यत्

അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ഭഗവാൻ ഹരൻ പറഞ്ഞു— “ഹേ ബ്രഹ്മൻ, ഞങ്ങൾ പരാധീനരാണ്; സത്യത്തിൽ ഹിമാദ്രിയുടെയും നിന്റെയും അധീനതയിൽ ഇവിടെ നിലകൊള്ളുന്നു.”

Verse 3

यद्युक्तं क्रियतां तद्धि वयं युष्मद्वशेऽधुना । ततो ब्रह्मा स्वयं दिव्यं पुरं रत्नमयं शुभम्

യുക്തമായതു തന്നേ ചെയ്യപ്പെടട്ടെ; ഇപ്പോൾ ഞങ്ങൾ നിങ്ങളുടെ അധീനത്തിലാണ്. തുടർന്ന് സ്വയം ബ്രഹ്മാവ് രത്നമയമായ ദിവ്യവും ശുഭവും ആയ ഒരു പുരം നിർമ്മിച്ചു.

Verse 4

उद्वाहार्थं महेशस्य तत्क्षणात्समकल्पयत् । शतयोजनविस्तीर्णं प्रासादशतशोभितम्

മഹേശന്റെ വിവാഹാർത്ഥം അദ്ദേഹം ക്ഷണത്തിൽ തന്നെ ഒരുക്കി—ശതയോജന വ്യാപ്തിയുള്ള, നൂറുകണക്കിന് പ്രാസാദങ്ങളാൽ ശോഭിതമായ പുരം.

Verse 5

पुरेतस्मिन्महादेवः स्वयमेव व्यतिष्ठत । ततः सप्तमुनीन्देवश्चिंतिताब्यागतान्पुरः

ആ പുരത്തിൽ മഹാദേവൻ സ്വയം വിരാജിച്ചു. തുടർന്ന് ഭഗവാൻ മനസ്സിൽ ചിന്തിച്ചതുമാത്രത്തിൽ ഏഴ് മുനിമാർ തന്റെ മുമ്പിൽ എത്തിയതായി കണ്ടു.

Verse 6

प्राहिणोदंबिकायाश्च स्थिरपत्रार्थमीश्वरः । सारुंधतीकास्ते तत्र ह्लादयंतो हिमाचलम्

സ്ഥിരപത്രം (മംഗളചിഹ്നം) ലഭിക്കാനായി ഈശ്വരൻ അവരെ അംബികാദേവിയുടെ അടുക്കൽ അയച്ചു. അരുന്ധതീസമാന സദ്ഗുണികൾ അവിടെ ഹിമാചലത്തെ ആനന്ദിപ്പിച്ചു.

Verse 7

सभार्यामीश्वरगुणैः स्थिरपत्राणि चादधुः । ततः संपूजितास्तेन पुनरागम्य तेऽचलात्

ഭാര്യകളോടുകൂടെ അവർ ഈശ്വരന്റെ ഗുണമഹിമയാൽ ആ സ്ഥിരപത്രങ്ങൾ (മംഗളചിഹ്നങ്ങൾ) നേടി. തുടർന്ന് അവൻ സമ്യക് പൂജിച്ചതിനാൽ അവർ ആ പർവ്വതത്തിൽ നിന്ന് വീണ്ടും മടങ്ങി വന്നു.

Verse 8

न्यवेदयंस्र्यंबकाय स च तानभ्यनंदत । उद्वाहार्थं ततो देवो विश्वं सर्वं न्यमंत्रयत्

അവർ ആ വാർത്ത ത്ര്യംബകനായ മഹാദേവനോട് നിവേദിച്ചു; അവൻ അവരിൽ ആനന്ദിച്ചു. തുടർന്ന് വിവാഹാർത്ഥം ദേവൻ സർവ്വവിശ്വത്തെയും ക്ഷണിച്ചു.

Verse 9

समागतं च तत्सव विना दैत्यैर्दुरात्मभिः । स्थावरं जंगमं यच्च विश्वं विष्णुपुरोगमम्

ആ മുഴുവൻ സംഗമവും കൂടി—ദുഷ്ടഹൃദയ ദാനവരെ ഒഴികെ. വിശ്വത്തിലെ സ്ഥിരവും ചലിക്കുന്നതുമായ എല്ലാം വിഷ്ണുവിനെ മുൻപാക്കി എത്തിച്ചേർന്നു.

Verse 10

सब्रह्यकं पुरारातेर्महिमानमवर्धयत् । ततस्तं विधिराहेदं गन्धमादनपर्वते

ഇങ്ങനെ ബ്രഹ്മാവോടുകൂടി പുരാരാതിയുടെ (ത്രിപുരാന്തക ശിവന്റെ) മഹിമ വർധിച്ചു. തുടർന്ന് ഗന്ധമാദന പർവതത്തിൽ സ്രഷ്ടാവായ ബ്രഹ്മാവ് അവനോട് ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.

Verse 11

पुरे स्थितं विवाहस्य देव कालः प्रवर्तते । ततस्तस्य जटाजूटे चंद्रखंडं पितामहः

‘നഗരത്തിൽ വിവാഹത്തിനുള്ള ദിവ്യകാലം ആരംഭിച്ചിരിക്കുന്നു.’ എന്ന് പറഞ്ഞ് പിതാമഹൻ ബ്രഹ്മാവ് അവന്റെ ജടാജൂട്ടിൽ ചന്ദ്രഖണ്ഡം സ്ഥാപിച്ചു.

Verse 12

बबंध प्रणयोदारविस्फारितविलोचनः । कपर्द्दं शोभनं विष्णुः स्वय चक्रेऽस्य हर्षतः

ഉദാരസ്നേഹത്താൽ വിശാലമായ കണ്ണുകളോടെ നിന്ന അവനുവേണ്ടി, വിഷ്ണു സന്തോഷത്തോടെ സ്വന്തം കൈകളാൽ ശോഭനമായ കപർദം (ജടാമുകുടം) ഉണ്ടാക്കി കെട്ടി നൽകി.

Verse 13

कपालमालां विपुलां चामुण्डा मूर्ध्न्यबंधत । उवाच चापि गिरिशं पुत्रं जनय शंकर

ചാമുണ്ഡാ അവന്റെ ശിരസ്സിൽ വിപുലമായ കപാലമാല കെട്ടി; പിന്നെ ഗിരീശനോടും പറഞ്ഞു— “ഹേ ശങ്കരാ, ഒരു പുത്രനെ ജനിപ്പിക്കൂ।”

Verse 14

यो दैत्येंद्रकुलं हत्वा मां रक्तैस्तर्पयिष्यति । सूर्यो ज्वलच्छिखारक्तं भाबासितजगत्त्रयम्

“ദൈത്യേന്ദ്രരുടെ വംശത്തെ വധിച്ച് രക്തതർപ്പണങ്ങളാൽ എന്നെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തുന്നവൻ…” അപ്പോൾ ജ്വലിക്കുന്ന കിരണങ്ങളാൽ രക്തവർണ്ണനായ സൂര്യൻ ത്രിലോകവും പ്രകാശിപ്പിച്ചു.

Verse 15

बबंध देवदेवस्यच स्वयमेव प्रमोदतः । शेषवासुकिमुख्याश्च ज्वलंतस्तेजसा शुभाः

ആനന്ദത്തോടെ അവർ തന്നേ ദേവദേവനെ അലങ്കരിച്ചു. ശേഷൻ, വാസുകി മുതലായ പ്രധാന നാഗങ്ങൾ മംഗളമായി തേജസ്സോടെ ജ്വലിച്ചു.

Verse 16

आत्मानं भूषणस्थाने स्वयं ते चक्रुरीश्वरे वायवश्च ततस्तीक्ष्णश्रृंगं हिमगिरिप्रभम्

അവർ തന്നേ ഈശ്വരന്റെ ഭൂഷണസ്ഥാനങ്ങളിൽ സ്ഥിതി ചെയ്ത് ഭൂഷണങ്ങളായി. തുടർന്ന് വായുദേവന്മാർ ഹിമഗിരിപ്രഭപോലെ ദീപ്തമായ മൂർച്ചയുള്ള ശൃംഗം അവനുവേണ്ടി നിർമ്മിച്ചു.

Verse 17

वृषं विभूषयामासुर्नानारत्नोपपत्तिभिः । शक्रो गजजिनं गृह्य स्वयमग्रे व्यवस्थितः

അവർ പലവിധ രത്നങ്ങളാൽ വൃഷഭത്തെ അലങ്കരിച്ചു. ശക്രൻ (ഇന്ദ്രൻ) ഗജചർമ്മം എടുത്തുകൊണ്ട് സ്വയം മുൻവശത്ത് നിലകൊണ്ടു.

Verse 18

विना भस्म समाधाय कपाले रजतप्रभम् । मनुजास्थिमयीं मालां प्रेतनाथश्च वन्दनम्

ഒരാൾ പവിത്ര ഭസ്മം ധരിച്ചു; മറ്റൊരാൾ വെള്ളിവെളിച്ചം തിളങ്ങുന്ന കപാലപാത്രം സ്ഥാപിച്ചു. പ്രേതനാഥനും മനുഷ്യസ്ഥികളാൽ നിർമ്മിതമായ മാല ധരിച്ചു—വൈരാഗ്യത്തിന്റെ ഭയങ്കരമെങ്കിലും വന്ദനീയമായ ചിഹ്നമായി നിലകൊണ്ടു.

Verse 19

वह्निस्तेजोमयं दिव्यमजिनं प्रददौ स्थितः । एवं विभूषितः सर्वैर्भृत्यैरीशो बभौ भृशम्

വഹ്നി സമീപത്ത് നിന്നുകൊണ്ട് തേജോമയമായ ദിവ്യ അജിനം സമർപ്പിച്ചു. ഇങ്ങനെ എല്ലാ ഭൃത്യന്മാരാലും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട ഈശ്വരൻ അത്യന്തം ദീപ്തനായി തിളങ്ങി.

Verse 20

ततो हिमाद्रेः पुरुषा वीरकं प्रोचिरे वचः । मा भूत्कालात्ययः शीघ्रं भवस्यैतन्निवेद्यताम्

അപ്പോൾ ഹിമാദ്രിയിലെ പുരുഷന്മാർ വീരകനോട് പറഞ്ഞു—“കാലതാമസം വരരുത്; ഈ കാര്യം വേഗത്തിൽ ഭവൻ (ശിവൻ)ക്ക് നിവേദിക്ക.”

Verse 21

ततो देवं प्रणम्याह वीरकः करसंपुटी । त्वरयंति महेशानं हिमाद्रेः पुरुषास्त्वमी

അപ്പോൾ വീരകൻ കൈകൂപ്പി ദേവനെ നമസ്കരിച്ചു പറഞ്ഞു—“ഹേ മഹേശാനാ! ഹിമാദ്രിയിലെ പുരുഷന്മാർ അങ്ങയെ വേഗം ചെയ്യാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു.”

Verse 22

इति श्रुत्वा वचो देवः शीघ्रमित्येव चाब्रवीत् । सप्त वारिधयस्तस्य चक्रुर्दर्पणदर्शनम्

ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട് ദേവൻ “ശീഘ്രം” എന്നു മാത്രം പറഞ്ഞു. തുടർന്ന് ഏഴ് സമുദ്രങ്ങൾ അദ്ദേഹത്തിന് ദർപ്പണസദൃശമായ ദർശനം ഒരുക്കി.

Verse 23

तत्रैक्षत महादेवः स्वरूपं स जगन्मयम् । ततो बद्धांजलिर्धीमान्स्थाणुं प्रोवाच केशवः

അവിടെ മഹാദേവൻ തന്റെ തന്നെ ജഗന്മയമായ സ്വരൂപം ദർശിച്ചു. തുടർന്ന് ധീമാനായ കേശവൻ കൈകൂപ്പി സ്ഥാണു (അചലപ്രഭു)വിനെ അഭിസംബോധന ചെയ്തു.

Verse 24

देवदेव महादेव त्रिपुरांतक शंकर । शोभसेऽनेन रूपेण जगदानंददायिना

ഹേ ദേവദേവാ, ഹേ മഹാദേവാ, ഹേ ത്രിപുരാന്തക ശങ്കരാ! ലോകങ്ങൾക്ക് ആനന്ദം നൽകുന്ന ഈ രൂപത്തിൽ നീ അത്യന്തം ശോഭിക്കുന്നു.

Verse 25

महेश्वर यथा साक्षादपरस्त्वं महेश्वरः । ततः स्मयन्महादेवो जयेति भुवने श्रुतः

“ഹേ മഹേശ്വരാ! നീ സാക്ഷാൽ പരമൻ; നിന്നിൽ നിന്ന് ഭിന്നനായ മറ്റാരുമില്ല, ഹേ മഹേശ്വരാ.” തുടർന്ന് മഹാദേവൻ പുഞ്ചിരിയോടെ ‘ജയ’ എന്നു ഉച്ചരിച്ചു—ആ നാദം സർവ്വഭുവനങ്ങളിലും കേട്ടു.

Verse 26

करमालंब्य विष्णोश्च वृषभं रुरुहेशनैः । ततश्च वसवो देवाः शूलं तस्य न्यवेदयन्

വിഷ്ണുവിന്റെ കൈ പിടിച്ച് അദ്ദേഹം പതുക്കെ വൃഷഭത്തിൽ കയറി. തുടർന്ന് വസുദേവന്മാർ അദ്ദേഹത്തിന് ത്രിശൂലം സമർപ്പിച്ചു.

Verse 27

धनदो निदिभिर्युक्तः समीपस्थस्ततोऽभवत् । स शूलपाणिर्विश्वात्मा संचचाल ततो हरः

അപ്പോൾ നിധികളോടുകൂടിയ ധനദൻ (കുബേരൻ) സമീപത്ത് വന്നു നിന്നു. തുടർന്ന് ശൂലപാണി, വിശ്വാത്മാവായ ഹരൻ അവിടെ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു.

Verse 28

देवदुंदुभिनादैश्च पुष्पासारैश्च गीतकैः । नृत्यद्भिरप्सरोभिश्च जयेति च महास्वनैः

ദേവദുന്ദുഭികളുടെ ഗംഭീരനാദം, പുഷ്പവൃഷ്ടി, മധുരഗീതങ്ങൾ, നൃത്തമാടുന്ന അപ്സരസ്സുകൾ, ‘ജയം’ എന്ന മഹാഘോഷം—ഇവയാൽ ദിക്കുകൾ മുഴങ്ങി।

Verse 29

सव्यदक्षिणसंस्थानौ ब्रह्मविष्णूतु जग्मतुः । हंसं च गरुडं चैव समारुह्य महाप्रभौ

ഇടത്തും വലത്തും സ്ഥാനമേറ്റ ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും—ആ മഹാപ്രഭുക്കൾ—ഹംസത്തെയും ഗരുഡനെയും അധിരോഹിച്ച് മുന്നോട്ട് നീങ്ങി।

Verse 30

अथादितिर्दितिः सा च दनुः कद्रूः सुपर्णजा । पौलोमी सुरसा चैव सिंहिका सुरभिर्मुनिः

അതിനുശേഷം അദിതി, ദിതി, ദനു, കദ്രൂ, സുപർണജാ, പൗലോമി, സുരസാ, സിംഹികാ, സുരഭി എന്നിവരും മുനിമാരും അവിടെ എത്തി।

Verse 31

सिद्धिर्माया क्षमा दुर्गा देवी स्वाहा स्वधा सुधा । सावित्री चैव गायत्री लक्ष्मीः सा दक्षिणा द्युतिः

സിദ്ധി, മായ, ക്ഷമ, ദുർഗാദേവി, സ്വാഹാ, സ്വധാ, സുധാ; കൂടാതെ സാവിത്രി, ഗായത്രി, ലക്ഷ്മി, ദക്ഷിണാ, ദ്യുതി എന്നിവരും സന്നിഹിതരായി।

Verse 32

स्पृहामतिर्धृतिर्बुद्धिर्मंथिरृद्धिः सरस्वती । राका कुहूः सिनीवाली देवी भानुमती तथा

സ്പൃഹാ, മതി, ധൃതി, ബുദ്ധി, മന്തി, ഋദ്ധി, സരസ്വതി; കൂടാതെ രാകാ, കുഹൂ, സിനീവാലി, ദേവി ഭാനുമതി എന്നിവരും എത്തി।

Verse 33

धरणी धारणी वेला राज्ञी चापि च रोहिणी । इत्येताश्चान्यदेवानां मातरः पत्नयस्तथा

ധരണീ, ധാരണീ, വേലാ, രാജ്ഞീ, രോഹിണീ—ഇവരും മറ്റു ദേവന്മാരുടെ മാതാക്കളായും പത്നികളായും ഉള്ള ദേവിമാരും അവിടെ സന്നിഹിതരായിരുന്നു।

Verse 34

उद्वाहं देवदेवस्य जग्मुः सर्वा मुदान्विताः । उरगा गरुडा यक्षा गंधर्वाः किंनरा नराः

ദേവദേവന്റെ വിവാഹത്തിലേക്ക് എല്ലാവരും ആനന്ദത്തോടെ പോയി—നാഗങ്ങൾ, ഗരുഡങ്ങൾ, യക്ഷർ, ഗന്ധർവർ, കിന്നരർ, മനുഷ്യരും।

Verse 35

सागरा गिरयो मेघा मासाः संवत्सरास्तथा । वेदा मंत्रास्तथा यज्ञाः श्रौता धर्माश्च सर्वशः

സമുദ്രങ്ങൾ, പർവതങ്ങൾ, മേഘങ്ങൾ, മാസങ്ങൾ, വർഷങ്ങൾ; കൂടാതെ വേദങ്ങൾ, മന്ത്രങ്ങൾ, യജ്ഞങ്ങൾ, സർവ്വവിധ ശ്രൗതധർമ്മവിധാനങ്ങളും അവിടെ സന്നിഹിതമായിരുന്നു।

Verse 36

हुंकाराः प्रणवाश्चैव इतिहासाः सहस्रशः । कोटिशश्च तथा देवा महेंद्राद्याः सवाहनाः

അസംഖ്യ ഹുങ്കാരങ്ങളും പ്രണവമായ ‘ഓം’ നാദവും ഉയർന്നു; ആയിരക്കണക്കിന് ഇതിഹാസപാരായണങ്ങൾ നടന്നു. മഹേന്ദ്രൻ (ഇന്ദ്രൻ) മുതലായ ദേവന്മാർ കോടികളായി, തത്തത്വ വാഹനങ്ങളോടെ എത്തി।

Verse 37

अनुजग्मुर्महादेवं कोटिशोऽर्बुदशश्च हि । गणाश्च पृष्ठतो जग्मुः शंखवर्णाश्च कोटिशः

മഹാദേവനെ അനുഗമിച്ച് കോടികളായി—അർബുദങ്ങളായി—ജനങ്ങൾ നടന്നു. അവന്റെ പിന്നിൽ ശംഖവർണ്ണമായി വെളുത്ത് പ്രകാശിക്കുന്ന ഗണങ്ങളും കോടികളായി അണിനിരന്നു।

Verse 38

दशभिः केकराख्याश्च विद्युतोऽष्टाभिरेव च । चतुःषष्ट्या विशाखाश्च नवभिः पारियात्रिकाः

കേക്കര എന്ന നാമമുള്ള ഗണങ്ങൾ പത്ത് പത്ത് സംഘങ്ങളായി വന്നു; വിദ്യുത് (മിന്നൽ) ഗണങ്ങൾ എട്ട് എട്ടായി; വിശാഖ ഗണങ്ങൾ അറുപത്തിനാലായി; പാരിയാത്രിക ഗണങ്ങൾ ഒൻപത് ഒൻപതായി എത്തി।

Verse 39

षड्भिः सर्वांतकः श्रीमांस्तथैव विकृताननः । ज्वालाकेशो द्वादशभिः कोटिभिः संवृतो ययौ

ശ്രീമാൻ സർവാന്തകൻ ആറു സംഘങ്ങളോടുകൂടെ മുന്നേ നീങ്ങി; അതുപോലെ വികൃതാനനനും. ജ്വാലാകേശൻ പന്ത്രണ്ട് കോടി അനുചരന്മാർ ചുറ്റിപ്പറ്റി പ്രസ്ഥാനം ചെയ്തു।

Verse 40

सप्तभिः समदः श्रीमान्दुंदुभोष्ठाभिरेव च । पंचभिश्च कपालीशः षड्भिः संह्रादकः शुभः

ശ്രീമാൻ സമദൻ ഏഴ് സംഘങ്ങളോടെ വന്നു; ദുന്ദുഭോഷ്ഠനും അതുപോലെ. കപാലീശൻ അഞ്ച് സംഘങ്ങളോടെ, ശുഭമായ സംഹ്രാദകൻ ആറു സംഘങ്ങളോടെ എത്തി।

Verse 41

कोटिकोटिभिरेवैकः कुंडकः कुंभकस्तथा । विष्टंभोऽष्टाभिरेवेह गणपः सर्वसत्तमः

കുണ്ടകൻ ഒരുത്തൻ മാത്രം കോടി കോടി അനുചരന്മാരോടുകൂടെ വന്നു; കുംഭകനും അതുപോലെ. ഇവിടെ സർവസത്തമനായ ഗണപൻ വിഷ്ടംഭൻ എട്ട് സംഘങ്ങളോടെ എത്തി।

Verse 42

पिप्पलश्च सहस्रेण सन्नादश्च तथा बली । आवेशनस्तथाष्टाभिः सप्तभिश्चंद्रतापनः

പിപ്പലൻ ആയിരം പേരോടുകൂടെ വന്നു; ബലവാനായ സന്നാദനും അതുപോലെ. ആവേശനൻ എട്ട് സംഘങ്ങളോടെ, ചന്ദ്രതാപനൻ ഏഴ് സംഘങ്ങളോടെ എത്തി।

Verse 43

महाकेशः सहस्रेण नंदिर्द्वादशभिस्तथा । नगः कालः करालश्च महाकालः शतेन च

മഹാകേശൻ ആയിരം ഗണങ്ങളോടുകൂടെ വന്നു; നന്ദിയും പന്ത്രണ്ട് ഗണങ്ങളോടുകൂടെ വന്നു. നാഗൻ, കാലൻ, കരാളൻ എന്നിവരും എത്തി; മഹാകാലൻ നൂറ് ഗണങ്ങളോടുകൂടെ വന്നു.

Verse 44

अग्निकः शतकोट्या वै कोट्याग्निमुख एव च । आदित्यमूर्धा कोट्या च कोट्या चैव धनावहः

അഗ്നികൻ ശതകോടി ഗണങ്ങളോടുകൂടെ വന്നു; അഗ്നിമുഖനും ഒരു കോടി ഗണങ്ങളോടുകൂടെ വന്നു. ആദിത്യമൂರ್ಧാ ഒരു കോടിയോടെ വന്നു; ധനാവഹനും ഒരു കോടിയോടെ വന്നു.

Verse 45

सन्नागश्च शतेनैव कुमुदः कोटिभिस्त्रिभिः । अमोघः कोकिलश्चैव कोटिकोट्या सुमंत्रकः

സന്നാഗൻ നൂറ് ഗണങ്ങളോടുകൂടെ വന്നു; കുമുദൻ മൂന്ന് കോടി ഗണങ്ങളോടുകൂടെ വന്നു. അമോഘനും കോകിലനും കൂടി എത്തി; സുമന്ത്രകൻ കോടി-കോടി ഗണങ്ങളോടുകൂടെ വന്നു.

Verse 46

काकपादस्तता षष्ट्या षष्ट्या संतानको गणः । महाबलश्च नवभिर्मधुपिंगश्च पिंगलः

കാകപാദൻ, തതാ, സന്താനക ഗണൻ—ഓരോരുത്തനും അറുപത് ഗണങ്ങളോടുകൂടെ വന്നു. മഹാബലൻ ഒമ്പതോടുകൂടെ വന്നു; മധുപിങ്ങൻ പിങ്ങലനോടൊപ്പം വന്നു.

Verse 47

नीलो नवत्या सप्तत्या चतुर्वक्त्रश्च पूर्वपात् । वीरभद्रश्चश्चतुःषष्ट्या करणो बालकस्तथा

നീലൻ തൊണ്ണൂറ് ഗണങ്ങളോടുകൂടെ വന്നു; മറ്റൊരാൾ എഴുപത് ഗണങ്ങളോടുകൂടെ വന്നു. ചതുര്വക്ത്രൻ കിഴക്കുദിക്കിൽ നിന്ന് എത്തി. വീരഭദ്രൻ അറുപത്തിനാലോടുകൂടെ വന്നു; കരണനും ബാലകനും അതുപോലെ വന്നു.

Verse 48

पंचाक्षः शतमन्युश्च मेघमन्युश्च विंशतिः । काष्ठकोटिश्चतुःषष्ट्या सुकोशो वृषभस्तथा

പഞ്ചാക്ഷൻ, ശതമന്യു, മേഘമന്യു (ഇരുപതുപേരോടുകൂടെ) അവിടെ എത്തി. കാഷ്ഠകോടി അറുപത്തിനാലോടുകൂടെ വന്നു; അതുപോലെ സുകോശനും വൃഷഭനും എത്തി.

Verse 49

विश्वरूपस्तालकेतुः पंचाशच्च सिताननः । ईशानो वृद्धदेवश्च दीप्तात्मा मृत्युहा तथा

വിശ്വരൂപനും താലകേതുവും എത്തി; സിതാനനൻ അമ്പതുപേരോടുകൂടെ വന്നു. ഈശാനൻ, വൃദ്ധദേവൻ, ദീപ്താത്മാവ്, മൃത്യുഹാ എന്നിവരും അവിടെ എത്തിച്ചേർന്നു.

Verse 50

विषादो यमहा चैव गणो भृंगरिटिस्तथा । अशनी हासकश्चैव चतुःषष्ट्या सहस्रपात्

വിഷാദൻ, യമഹാ, ഭൃംഗരിടി എന്ന ഗണനും എത്തി. അശനീയും ഹാസകനും വന്നു; സഹസ്രപാത് അറുപത്തിനാലോടുകൂടെ എത്തി.

Verse 51

एते चान्ये च गणपा असंख्याता महाबलाः । सर्वे सहस्रहस्ताश्च जटामुकुटधारीणः

ഇവരും മറ്റും അനേകം ഗണപതിമാർ—അസംഖ്യരും മഹാബലവാന്മാരും—അവിടെ സമാഗമിച്ചു. എല്ലാവരും സഹസ്രഹസ്തരും ജടാമുകുടധാരികളും ആയിരുന്നു.

Verse 52

चंद्रलेखावतंसाश्च नीलकंठास्त्रिलोचनाः । हारकुंडलकेयूरमुकुटाद्यैरलंकृताः

അവർ ചന്ദ്രലേഖയെ അവതംസമായി ധരിച്ചു, നീലകണ്ഠരും ത്രിലോചനരുമായിരുന്നു. ഹാരം, കുണ്ഡലം, കേയൂരം, മുകുടം മുതലായ ആഭരണങ്ങളാൽ അലങ്കൃതരായിരുന്നു.

Verse 53

अणिमादिगुणैर्युक्ताः शक्ताः शापप्रसादयोः । सूर्यकोटिप्रतीकाशास्तत्राजग्मुर्गणेश्वराः

അണിമാദി സിദ്ധികളാൽ യുക്തരായി, ശാപവും പ്രസാദവും നൽകാൻ സമർത്ഥരായി, കോടി സൂര്യന്മാരുപോലെ ദീപ്തിയുള്ള ഗണേശ്വരന്മാർ അവിടെ എത്തി।

Verse 54

पातालांबरभूमिस्थाः सर्वलोकनिवासिनः । तुंबुरुर्नारदो हाहा हूहूश्चैव तु सामगाः

പാതാളം, ആകാശം, ഭൂമി—അങ്ങനെ സർവ്വലോകങ്ങളിൽ നിന്നുമുള്ള—എല്ലാ ലോകവാസികളും വന്നു; സാമഗാനികളായ തുംബുരു, നാരദൻ, ഹാഹാ, ഹൂഹൂ എന്നിവരും എത്തി।

Verse 55

तंत्रीमादाय वाद्यांश्चाऽवादयञ्छंकरोत्सवे । ऋषयः कृत्स्नशश्चैव वेदगीतांस्तपोधनाः

തന്ത്രി മുതലായ വാദ്യങ്ങൾ എടുത്ത് അവർ ശങ്കരന്റെ ഉത്സവത്തിൽ മധുരമായി വാദിച്ചു; തപോധനരായ ഋഷിമാർ സമ്പൂർണ്ണമായി വേദഗീതങ്ങൾ ജപിച്ചു പാടി।

Verse 56

पुण्यान्वैवाहिकान्मंत्राञ्जेषुः संहृष्टमानसाः । एवं प्रतस्थेगिरिशो वीज्यमानश्च गंगया

ആനന്ദിത മനസ്സോടെ അവർ വിവാഹത്തിന്റെ പുണ്യമംഗള മന്ത്രങ്ങൾ ജപിച്ചു. ഇങ്ങനെ ഗിരീശൻ (ശിവൻ) പുറപ്പെട്ടു; ഗംഗാദേവി ചാമരം വീശി സേവിച്ചു।

Verse 57

तथा यमुनया चापांपतिना धृतच्छत्रया । स्त्रीभिर्नानाविधालापैलाजाभिश्चानुमोदितः

അതുപോലെ യമുനയും ജലാധിപനായ വരുണനും രാജഛത്രം ധരിച്ചു. നാനാവിധ മംഗളവചനങ്ങൾ പറയുന്ന സ്ത്രീകളും, ലാജാ (വറുത്ത ധാന്യം) അർപ്പണങ്ങളുമായി അദ്ദേഹത്തെ അഭിനന്ദിച്ചു।

Verse 58

महोत्सवेन देवेशो गिरिस्थानं विवेश सः । प्रभासत्स्वर्णकलशं तोरणानां शतैर्युतम्

മഹോത്സവത്തിനിടയിൽ ദേവേശ്വരൻ ആ ഗിരിസ്ഥലത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു. ദീപ്തമായ സ്വർണ്ണകലശങ്ങൾ ചൂടിയ നൂറുകണക്കിന് തോരണങ്ങൾ കൊണ്ട് അത് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.

Verse 59

वैडूर्यबद्धभूमिस्थं रत्नजैश्च गृहैर्युतम् । तत्प्रविश्य स्तूयमानो द्वारमभ्याससाद ह

അവിടത്തെ പ്രാകാരഭൂമി വൈഡൂര്യമണികളാൽ പാകിയതും, രത്നനിർമ്മിത ഗൃഹങ്ങളാൽ സമൃദ്ധവുമായിരുന്നു. അതിൽ പ്രവേശിച്ച്, എല്ലാടവും സ്തുതിക്കപ്പെടുമ്പോൾ, അദ്ദേഹം ദ്വാരത്തോട് അടുത്തുവന്നു.

Verse 60

ततो हिमाचलस्तत्र दृश्यते व्याकुलाकुलः । आदिशदात्मभृत्यानां महादेव उपस्थिते

അപ്പോൾ അവിടെ ഹിമാചലൻ വ്യാകുലനും അശാന്തനുമായി ദൃശ്യമാനനായി. മഹാദേവൻ സന്നിഹിതനായിരിക്കെ, അവൻ തന്റെ സേവകരോട് നിർദ്ദേശങ്ങൾ നൽകാൻ തുടങ്ങി.

Verse 61

ततो ब्रह्माणमचलो गुरुत्वे प्रार्थयत्तदा । कृत्यानां सर्वभारेषु वासुदेवं च बुद्धिमान्

അപ്പോൾ ബുദ്ധിമാനായ അചലൻ ബ്രഹ്മാവിനോട് ഗുരുത്വത്തിൽ—അധ്യക്ഷസ്ഥാനത്ത്—ഇരിക്കണമെന്നു പ്രാർത്ഥിച്ചു; എല്ലാ കൃത്യങ്ങളുടെയും ഭാരമേറ്റെടുക്കാൻ വാസുദേവനോടും അപേക്ഷിച്ചു.

Verse 62

प्रत्याह च विवाहऽस्मिन्कुमारीभ्रातरं विना । भविष्यति कथं विष्णो लाजहोमादिकर्मसु

അവൻ മറുപടി പറഞ്ഞു—“ഹേ വിഷ്ണോ! ഈ വിവാഹത്തിൽ കന്യയുടെ ഭ്രാതാവില്ലാതെ ലാജാഹോമം മുതലായ കർമ്മങ്ങൾ എങ്ങനെ നടത്തപ്പെടും?”

Verse 63

सुतो हि मम मैनाकः स प्रविष्टोऽर्णवे स्थितः । इति चिंताविषण्णं तं विष्णुराहमहामतिः

“എന്റെ പുത്രൻ മൈനാകൻ സമുദ്രത്തിൽ പ്രവേശിച്ച് അവിടെയേ നിലകൊള്ളുന്നു.” ഇങ്ങനെ ചിന്തയിൽ വിഷണ്ണനായ അവനെ കണ്ട മഹാമതി വിഷ്ണു അവനോട് പറഞ്ഞു.

Verse 64

अत्र चिंता न कर्तव्या गिरिराज कथंचन । अहं भ्राता जगन्मातुरेतदे वं च नान्यथा

“ഇവിടെ യാതൊരു വിധത്തിലും ചിന്ത വേണ്ട, ഗിരിരാജാ. ഞാൻ തന്നേ ജഗന്മാതാവിന്റെ സഹോദരൻ—ഇതുതന്നെ സത്യം, മറ്റൊന്നുമല്ല।”

Verse 65

ततः प्रमुदितः शैलः पार्वतीं च स्वलंकृताम् । सखीभिः कोटिसंख्याभिर्वृतां प्रवेशयत्सदः

അനന്തരം ആനന്ദഭരിതനായ ഗിരിരാജൻ, സ്വശോഭയാൽ അലങ്കൃതയായ പാർവതിയെ, കോടി സംഖ്യയിലെ സഖിമാർ ചുറ്റിനിന്ന നിലയിൽ, സഭാമണ്ഡപത്തിലേക്ക് പ്രവേശിപ്പിച്ചു.

Verse 66

ततो नीलमयस्तंभं ज्वलत्कांचनकुट्टिमम् । मुक्ताजालपरिष्कारं ज्वलितौ षधिदीपितम्

അതിനുശേഷം നീലമയസ്തംഭങ്ങളുള്ള, ജ്വലിക്കുന്ന കാഞ്ചനക്കുട്ടിമം വിരിച്ച നിലയുള്ള, മുക്താജാലങ്ങളാൽ അലങ്കൃതമായ, ദീപ്തമായ ഔഷധികളുടെ പ്രകാശത്തിൽ തെളിഞ്ഞ വിവാഹമണ്ഡപം അവൻ കണ്ടു.

Verse 67

रत्नासनसहस्राढ्यं शतयोजनविस्तृतम् । विवाहमंडपं शर्वो विवेशानुचरावृतः

ആയിരക്കണക്കിന് രത്നാസനങ്ങളാൽ സമൃദ്ധവും ശതയോജന വ്യാപ്തിയുമുള്ള ആ വിവാഹമണ്ഡപത്തിലേക്ക്, അനുചരന്മാർ ചുറ്റിനിന്ന നിലയിൽ ശർവൻ (ശിവൻ) പ്രവേശിച്ചു.

Verse 68

ततः शैलः सपत्नीकः पादौ प्रक्षाल्य हर्षितः । भवस्य तेन तोयेन सिषिचे स्वं जगत्तथा

അനന്തരം ശൈലൻ (ഹിമാലയം) പത്നിയോടുകൂടെ ഹർഷത്തോടെ ഭവൻ (ശിവൻ)ന്റെ പാദങ്ങൾ പ്രക്ഷാളനം ചെയ്തു; അതേ പാദോദകത്താൽ തന്റെ ലോകമൊട്ടാകെ സിഞ്ചിച്ച് അനുഗ്രഹിച്ചു।

Verse 69

पाद्यमाचमनं दत्त्वा मधुपर्कं च गां तथा । प्रदानस्य प्रयोगं च संचिंतयंति ब्राह्मणाः

പാദ്യം, ആചമനീയജലം, മധുപർകം, ഗാവു എന്നിവ സമർപ്പിച്ച ശേഷം ബ്രാഹ്മണർ ദാനകർമ്മത്തിന്റെ യഥാവിധി പ്രയോഗം ആലോചിച്ചു।

Verse 70

दौहित्रीं कव्यवाहानां दद्मि पुत्रीं स्वकामहम् । इत्युक्त्वा तस्थिवाञ्छैलो न जानाति हरस्य सः

“കവ്യവാഹന്മാരായ അഗ്നിദേവന്മാരുടെ ദൗഹിത്രിയായ എന്റെ പുത്രിയെ ഞാൻ സ്വേച്ഛയാൽ ദാനം ചെയ്യുന്നു” എന്നു പറഞ്ഞു ശൈലൻ നിന്നു; എന്നാൽ ഹരൻ (ശിവൻ)ന്റെ യഥാർത്ഥ സ്ഥിതി അവൻ അറിഞ്ഞില്ല।

Verse 71

ततः सर्वानपृच्छत्स कुलं कोऽपि न वेद तत् । ततो विष्णुरिदं प्राह पृछ्यंतेऽन्ये किमर्थतः

അപ്പോൾ അവൻ എല്ലാവരോടും (വരന്റെ) കുലം എന്തെന്ന് ചോദിച്ചു; എന്നാൽ ആരും അറിയില്ലായിരുന്നു. തുടർന്ന് വിഷ്ണു പറഞ്ഞു: “മറ്റുള്ളവരെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നതെന്തിന്, അതിന്റെ പ്രയോജനം എന്ത്?”

Verse 72

अज्ञातकुलतां तस्य पृछ्यतामयमेव च । अहिरेव अहेः पादान्वेत्ति नान्यो हिमाचल

അവന്റെ അജ്ഞാതകുലത്തെക്കുറിച്ച് ഈ ഒരാളോടേ ചോദിക്കണം; കാരണം സർപ്പത്തിന്റെ പാദചിഹ്നം സർപ്പം തന്നെയാണ് അറിയുക, മറ്റാരുമല്ല—ഹേ ഹിമാചല।

Verse 73

स्वगोत्रं यदि न ब्रूते न देया भगिनी मम । ततो हासस्तदा जज्ञे सर्वेषां सुमहास्वनः

അവൻ തന്റെ ഗോത്രം പറയാതിരുന്നാൽ എന്റെ ഭഗിനിയെ ദാനം ചെയ്യരുത്. അപ്പോൾ എല്ലാവരിലും മഹാശബ്ദത്തോടെ വലിയ ചിരി ഉയർന്നു.

Verse 74

निवृत्तश्च क्षणाद्भूयः किं वक्ष्यति हरस्त्विति । ततो विमृश्य बहुधा किंचिद्भीताननो यता

ക്ഷണത്തിൽ ചിരി ശമിച്ചു; വീണ്ടും അവർ ‘ഹരൻ എന്ത് പറയും?’ എന്നു ചിന്തിച്ചു. പിന്നെ പലവിധം ആലോചിച്ച്, അല്പം ഭീതിയുള്ള മുഖത്തോടെ (ഒരാൾ) സമീപിച്ചു.

Verse 75

लज्जाजडः स्मितं चक्रे ततः पार्थ स वै हरः । ततो विशिष्टा ब्रुवति शीघ्रं कालोऽतिवर्तते

അപ്പോൾ, ഹേ പാർഥ, ലജ്ജയിൽ നിശ്ചലനായ ഹരൻ (ശിവൻ) വെറും മന്ദസ്മിതം മാത്രം ചെയ്തു. തുടർന്ന് ഒരു വിശിഷ്ട സ്ത്രീ പറഞ്ഞു—“വേഗം, സമയം കടന്നുപോകുന്നു.”

Verse 76

हरिः प्राह महेशानं बिभ्यदावेद्मयहं तव । मातामहं च पितरं प्रयोगं श्रृणु भूधर

ഹരി മഹേശാനോട് പറഞ്ഞു—“ഭക്തിഭയത്തോടെ ഇത് അങ്ങേക്ക് സമർപ്പിക്കുന്നു. ഹേ ഭൂധരാ, വിധി കേൾക്കുക; ഈ കർമത്തിൽ ഞാൻ മാതാമഹനായി കൂടി പിതാവായി കൂടി പ്രവർത്തിക്കും.”

Verse 77

आत्मपुत्राय ते शंभो आत्मदौहित्रकाय ते । इत्युक्ते विष्णुना सर्वे साधुसाध्विति ते जगुः

വിഷ്ണു “ഹേ ശംഭോ, ഇത് നിന്റെ സ്വന്തം പുത്രനുവേണ്ടി, നിന്റെ സ്വന്തം ദൗഹിത്രനുവേണ്ടി” എന്നു പറഞ്ഞപ്പോൾ എല്ലാവരും “സാധു! സാധു!” എന്നു വിളിച്ചു.

Verse 78

देवोऽप्युदाहरेद्वुद्धिं सर्वेभ्योऽप्यधिकां वराम् । ततः शैलस्तथा चोक्त्वा दत्त्वा देवीं च सोदकम्

ദേവൻ (വിഷ്ണു) എല്ലാവരിലും മേലായ ഉത്തമ ഉപദേശം പ്രസ്താവിച്ചു. തുടർന്ന് ഹിമവാൻ പർവ്വതം അതുപോലെ പറഞ്ഞ് ദേവിയെ സോദകമായി (വിധിജലസഹിതം) ദാനം ചെയ്തു.

Verse 79

आत्मानं चापि देवाय प्रददौ सोदकं नगः । ततः सर्वे तुष्टुवुस्तं विवाहं विस्मयान्विताः

ആ പർവ്വതരാജൻ സോദകത്തോടുകൂടെ തനെയും ദേവനു സമർപ്പിച്ചു. തുടർന്ന് എല്ലാവരും വിസ്മയഭരിതരായി ആ വിവാഹത്തെ സ്തുതിച്ചു.

Verse 80

दाता महीभृतां नाथो होता देवश्चतुर्मुखः । वरः पशुपतिः साक्षात्कन्या विश्वरणिस्तथा

ദാതാവ് പർവ്വതങ്ങളുടെ നാഥൻ ഹിമവാൻ; ഹോതാവ് ചതുര്മുഖ ദേവൻ ബ്രഹ്മാ. വരൻ സാക്ഷാൽ പശുപതി, കന്യക വിശ്വരാണി (പാർവ്വതി) തന്നേ.

Verse 81

ततः स्तुवत्सु मुनिषु पुष्पवर्षे महत्यपि । नदत्सु देवतूर्येषु करं जग्राह त्र्यम्बकः

അപ്പോൾ മുനിമാർ സ്തുതിഗാനം ചെയ്യുമ്പോൾ, മഹാപുഷ്പവർഷം പെയ്യുമ്പോൾ, ദേവതൂര്യങ്ങൾ മുഴങ്ങുമ്പോൾ—ത്ര്യംബകൻ അവളുടെ കൈ പിടിച്ചു.

Verse 82

देवो देवीं समालोक्य सलज्जां हिमशैलजाम् । न तृप्यति न चाह्लादत्सा च देवां वृषध्वजम्

പ്രഭു ലജ്ജാഭരിതയായ ഹിമശൈലജ ദേവിയെ നോക്കി ഒരിക്കലും തൃപ്തനായില്ല, ആനന്ദത്തിൽ നിന്നു വിരമിച്ചില്ല; അവളും വൃഷധ്വജനായ ദേവനെ കണ്ടു ഹർഷിതയായി.

Verse 83

तत्र ब्रह्मादिमुनयो देवीमद्भुतरूपिणीम् । पश्यंतः शरणं जग्मुर्मनसा परमेश्वरम्

അവിടെ ബ്രഹ്മാദി മുനിമാർ ദേവിയുടെ അത്ഭുതരൂപം ദർശിച്ച് മനസ്സിൽ പരമേശ്വരനിൽ ശരണം പ്രാപിച്ചു।

Verse 84

मा मुह्याम पार्वतीं च यथा नारदपर्वतौ । ततस्तथैव तच्चक्रे सर्वेषामीप्सितं वचः

“നാരദനും പർവതനും പാർവതിയെക്കുറിച്ച് മോഹിതരായതുപോലെ നാം മോഹിതരാകരുത്.” തുടർന്ന് അദ്ദേഹം എല്ലാവർക്കും അഭീഷ്ടമായ വാക്ക് അതേവിധം സഫലമാക്കി।

Verse 85

ततो देवैश्च मुनिभिः संस्तुतः परमेश्वरः । प्रविवेश शुभां वेदीं मूर्तिमज्ज्वलनाश्रिताम्

അപ്പോൾ ദേവന്മാരും മുനിമാരും സ്തുതിച്ച പരമേശ്വരൻ, മൂർത്തിമാനായ പവിത്ര അഗ്നിയിൽ ആശ്രയിച്ച്, ആ ശുഭ വേദിയിൽ പ്രവേശിച്ചു।

Verse 86

वेधाः श्रुतीरितैर्मं त्रैर्मूर्तिमद्भिरुपस्थितैः । मूर्तमग्निं जुहाव त्रिः परिक्रम्य च तं हरः

അപ്പോൾ വേദങ്ങളിൽ പ്രസ്താവിച്ച മൂർത്തിമാന മന്ത്രങ്ങൾ സന്നിഹിതമായിരിക്കെ, വേധാഃ (ബ്രഹ്മാവ്) പ്രത്യക്ഷ അഗ്നിയിൽ മൂന്നു പ്രാവശ്യം ആഹുതി അർപ്പിച്ചു; ഹരൻ (ശിവൻ) ആ അഗ്നിയെ മൂന്നു പ്രാവശ്യം പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തു।

Verse 87

लाजाहोम उमाभ्राता प्राह तं सस्मितं हरिः । बहवो मिलिताः संति लोकाः संमर्द ईश्वर

ലാജാ-ഹോമ സമയത്ത് ഹരി (വിഷ്ണു) പുഞ്ചിരിയോടെ ഉമയുടെ ഭ്രാതാവായ (ശിവനോട്) പറഞ്ഞു— “ഹേ ഈശ്വരാ, അനേകം ലോകങ്ങൾ ഇവിടെ ഒന്നിച്ചിരിക്കുന്നു; വലിയ തിരക്കാണ്.”

Verse 88

सावधानेन रक्ष्याणि भूषणानि त्वया हर । ततो हरश्च तं प्राह स्वजने माऽतिगोपय

ഹേ ഹരാ! ഈ ആഭരണങ്ങളെ അത്യന്തം ജാഗ്രതയോടെ കാത്തുസൂക്ഷിക്കണം. പിന്നെ ഹരൻ അവനോട്—സ്വജനങ്ങളിൽ നിന്ന് ഇതിനെ അതിയായി മറയ്ക്കരുത്—എന്നു പറഞ്ഞു.

Verse 89

किंचित्प्रार्थय दास्यामि प्राह विष्णुस्ततो वरम् । त्वयि भक्तिर्दृढा मेऽस्तु स च तद्दुर्लभं ददौ

അപ്പോൾ വിഷ്ണു പറഞ്ഞു—എന്തെങ്കിലും അപേക്ഷിക്കൂ, ഞാൻ വരം നൽകാം. അവൻ പറഞ്ഞു—നിനക്കുള്ള എന്റെ ഭക്തി ദൃഢമായിരിക്കട്ടെ. വിഷ്ണു ആ ദുർലഭ വരം നൽകി.

Verse 90

ददतुः सृष्टिसंरक्षां ब्रह्मणे दक्षिणामुभौ । अग्नये यज्ञभागांश्च प्रीतौ हरजनार्दनौ

പ്രീതിയോടെ ഹരനും ജനാർദനനും ഇരുവരും ബ്രഹ്മാവിന് ദക്ഷിണയായി സൃഷ്ടിസംരക്ഷണ ചുമതല നൽകി; അഗ്നിക്ക് യജ്ഞത്തിലെ യഥോചിത ഭാഗങ്ങളും നൽകി.

Verse 91

भृग्वादीनां ततो दत्त्वा श्रुतिरक्षणदक्षिणाम् । ततो गीतैश्च नृत्यैश्च भोजनैश्च यथेप्सितैः

പിന്നീട് ഭൃഗു മുതലായ ഋഷിമാർക്ക് ശ്രുതി-രക്ഷയുടെ ദക്ഷിണ നൽകി; തുടർന്ന് ഗാനങ്ങളും നൃത്തങ്ങളും ഇഷ്ടാനുസൃതമായ ഭോജനങ്ങളും ഒരുക്കി.

Verse 92

महोत्सवैरनेकैश्च विस्मयं समपद्यत । विसृज्य लोकं तं सर्वं किमिच्छादानकैर्भवः

അനവധി മഹോത്സവങ്ങളാൽ എല്ലാവരും വിസ്മയത്തിലായി. തുടർന്ന് ആ സമസ്ത ലോകസമൂഹത്തെയും വിടവാങ്ങിച്ച്, ഭവൻ (ശിവൻ) അപേക്ഷിച്ചതനുസരിച്ച് ദാനങ്ങൾ തുടർന്നും നൽകി.

Verse 93

सरस्वत्या च पितरौ देव्याश्चाऽश्वास्य दुःखितौ । आमंत्र्य हिमशैलेंद्रं ब्रह्मणं च सकेशवम्

സരസ്വതി ദേവി ദുഃഖിതരായ ദേവിയുടെ മാതാപിതാക്കളെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു; തുടർന്ന് ഹിമാലയം, ബ്രഹ്മാവ്, കേശവൻ (വിഷ്ണു) എന്നിവരോട് വിടപറഞ്ഞ് അവർ പ്രസ്ഥാനം ഒരുക്കി।

Verse 94

जगाम मंदरगिरिं गिरिणा यानुगोर्चितः

പർവ്വതൻ (ഹിമാലയം) അനുഗമിച്ച് ആദരവോടെ കൂടെയിരിക്കെ, അദ്ദേഹം മന്ദരഗിരിയിലേക്കു പോയി।

Verse 95

ततो गते भगवति नीललोहिते सहोमया गिरिममलं हि भूधरः । सबांधवो रुदिति हि कस्य नो मनो विसंष्ठंलं जगति हि कन्यकापितुः

ഭഗവാൻ നീലലോഹിതൻ (ശിവൻ) ഉമയോടുകൂടെ പുറപ്പെട്ടപ്പോൾ, പർവ്വതരാജൻ ഹിമാലയം തന്റെ നിർമല പർവ്വതത്തിൽ ബന്ധുക്കളോടുകൂടെ കരഞ്ഞുവിലപിച്ചു. പുത്രിയുടെ പിതാവിന്റെ ദുഃഖത്തിൽ ഈ ലോകത്ത് ആരുടെ ഹൃദയം വിറയാതെ ഇരിക്കും?

Verse 96

इमं विवाहं गिरिराजपुत्र्याः श्रृणोति चाध्येति च यो नरः शुचिः । विशेषतश्चापि विवाहमंगले स मंगलं वृद्धिमवाप्नुते चिरम्

ഗിരിരാജപുത്രി (പാർവതി)യുടെ ഈ വിവാഹവൃത്താന്തം ശുദ്ധമനസ്സോടെ ആരെങ്കിലും ശ്രവിക്കുകയും പഠിക്കുകയും ചെയ്താൽ—പ്രത്യേകിച്ച് വിവാഹമംഗളദിനത്തിൽ—അവൻ ദീർഘകാലം മംഗളവും സമൃദ്ധിയും വർദ്ധിയും പ്രാപിക്കും।