Rig Veda 8.39.8 — Mandala 8, Sukta 39, Mantra 8
Sukta 8.39
Devata: Agni
Samhita Patha (Devanagari)
यो अग्निः सप्तमानुषः श्रितो विश्वेषु सिन्धुषु । तमागन्म त्रिपस्त्यं मन्धातुर्दस्युहन्तममग्निं यज्ञेषु पूर्व्यं नभन्तामन्यके समे ॥
Transliteration
yó agníḥ saptá-mānuṣaḥ śritó víśveṣu síndhuṣu | tám ā́ aganma tri-pástyaṃ mandhātúr dasyuhán-tamam agním yajñéṣu pū́rvyaṃ nabhantām anyaké samé ||
Translation
ഏഴുമാനുഷനായ അഗ്നി, എല്ലാ സിന്ധുക്കളിലും സ്ഥാപിതനായവൻ—അവനിലേക്കാണ് ഞങ്ങൾ എത്തിയിരിക്കുന്നത്: ത്രിപസ്ത്യൻ, മന്ധാതൃയുടെ, ദസ്യുഹന്തമൻ—ദസ്യുക്കളെ സംഹരിക്കുന്നവൻ; യജ്ഞങ്ങളിൽ പുരാതന അഗ്നി—വൈരശക്തികൾ മറ്റിടത്തേക്ക് ഓടിപ്പോകട്ടെ.
Word by Word
यःwho (he who)
यः:
सम्बन्ध/विशेषण (अग्निः-इत्यस्य) / कर्तृ-निर्देशक
TypePronoun
Rootयद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अग्निःAgni, fire-god
अग्निः:
कर्तृ (यः… अग्निः) / विषय
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
सप्तseven
सप्त:
विशेषण (मानुषः-इत्यस्य) / संख्या
TypeNumeral
Rootसप्तन्- (संख्या-प्रातिपदिक; अव्ययीभाववत्)
मानुषःhuman; of men (Manu’s)
मानुषः:
विशेषण (अग्निः) / कर्तृ-सम्बन्धी
TypeAdjective/Noun
Rootमानुष- (प्रातिपदिक; मनु-सम्बद्ध)
श्रितःresting/settled; resorted
श्रितः:
कर्तृ-विशेषण (अग्निः)
TypeParticiple
Root√श्रि (श्रयते) → श्रित (क्त)
विश्वेषुin all
विश्वेषु:
अधिकरण (सिन्धुषु-इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootविश्व- (प्रातिपदिक)
सिन्धुषुin the rivers/streams
सिन्धुषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootसिन्धु- (प्रातिपदिक)
तम्him
तम्:
कर्म (आगन्म)
TypePronoun
Rootतद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
आtowards, hither
आ:
क्रियाविशेषण
TypePreverb
Rootआ (उपसर्ग)
अगन्मwe came/approached
अगन्म:
क्रिया
TypeVerb
Root√गम् (गच्छति) + आ; लुङ्
त्रिपस्त्यम्having three abodes
त्रिपस्त्यम्:
कर्म-विशेषण
TypeAdjective
Rootत्रि-पस्त्य- (प्रातिपदिक; ‘three dwellings/abodes’)
मन्धातुःof Mandhātṛ
मन्धातुः:
सम्बन्ध (अग्निः—मन्धातुः) / षष्ठी-सम्बन्ध
TypeProper Noun
Rootमन्धातृ- (प्रातिपदिक; नाम)
दस्युहन्तम्slayer of the Dasyus
दस्युहन्तम्:
कर्म-विशेषण
TypeAdjective (compound)
Rootदस्यु-हन्- (समास; √हन् ‘to slay’) → हन्त (शतृ/क्तवत्-प्राय)
अग्निम्Agni
अग्निम्:
कर्म (आगन्म)
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
यज्ञेषुin the sacrifices
यज्ञेषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootयज्ञ- (प्रातिपदिक)
पूर्व्यम्ancient, primordial
पूर्व्यम्:
कर्म-विशेषण
TypeAdjective
Rootपूर्व्य- (प्रातिपदिक; ‘ancient, primeval’)
नभन्ताम्let them shine forth / let them burst forth
नभन्ताम्:
क्रिया
TypeVerb
Root√नभ्/√नम्भ् (वेद. ‘to shine/flash’/‘to burst forth’), लोट्
अन्यकेin another (place/way)
अन्यके:
अधिकरण (समे-इत्यस्य विशेषण/सम्बन्ध)
TypeAdjective/Noun
Rootअन्यक- (प्रातिपदिक; ‘other, another’)
समेin the gathering/meeting; in the same place
समे:
अधिकरण
TypeNoun/Adjective
Rootसम- (प्रातिपदिक; ‘level, same’; वेद. ‘assembly/meeting’ अर्थेऽपि)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.