Sukta 23

Mantra 1

ईळिष्वा हि प्रतीव्यं यजस्व जातवेदसम् । चरिष्णुधूममगृभीतशोचिषम् ॥

സ്തുതിയിൽ നിന്റെ ഇച്ഛയെ അർപ്പിക്ക; കാരണം അവൻ പ്രതീവ്യ (നമ്മുടെ മുന്നിൽ നിലകൊണ്ട് പ്രതികരിക്കുന്ന) ശക്തിയാണ്. ജാതവേദസ് (എല്ലാ ജന്മങ്ങളുടെയും ജ്ഞാതാവ്) അഗ്നിക്കു യജ്ഞം ചെയ്ക. അവൻ ചരിഷ്ണു ധൂമം (മേലോട്ടുയരുന്ന പുക) സഹിതം സഞ്ചരിക്കുന്നു; അവന്റെ ശോചി (ജ്വാല) ആരാലും പിടിക്കപ്പെടുന്നില്ല—മാനവപാത്രത്തിനുള്ളിലെ അക്ഷയപ്രകാശം.

Mantra 2

दामानं विश्वचर्षणेऽग्निं विश्वमनो गिरा । उत स्तुषे विष्पर्धसो रथानाम् ॥

വിശ്വചർഷണേ (എല്ലാ ജനസമൂഹങ്ങൾക്കും) ദാമാൻ (വിതരണകർത്താവ്) ആയ അഗ്നിയെ ഞാൻ ഗിരാ—സകല മനസ്സിനെയും വഹിക്കുന്ന വചനത്തോടെ—സ്ഥാപിക്കുന്നു. കൂടാതെ രഥങ്ങളുടെ വിഷ്പർധസഃ (സ്പർധയിൽ ഏറ്റുമുട്ടുന്ന) രൂപങ്ങളെയും ഞാൻ സ്തുതിക്കുന്നു—പ്രകാശത്തിനായുള്ള പോരാട്ടത്തിൽ ദേവശക്തികളെ വഹിക്കുന്ന ആ വേഗമേറിയ ബല-വ്യൂഹങ്ങളെ.

Mantra 3

येषामाबाध ऋग्मिय इषः पृक्षश्च निग्रभे । उपविदा वह्निर्विन्दते वसु ॥

യാരിൽ ഋഗ്മിയ (പ്രേരിത) സ്തുതി തടസ്സത്തെ ഭേദിച്ചു തുറക്കുന്നു, കൂടാതെ വർദ്ധനശക്തികൾ (ഇഷഃ)യും പോഷകപരിപൂർണ്ണത (പൃക്ഷശ്ച)യും ശരിയായ പിടിയിൽ (നിഗ്രഭേ) നിലകൊള്ളുന്നു—ഉപവിദാ (സമീപ-ജ്ഞാനം) വഴി വഹ്നി (അർപ്പണ-വാഹക അഗ്നി) വസു, സത്യസമ്പത്ത്, കണ്ടെത്തുന്നു.

Mantra 4

उदस्य शोचिरस्थाद्दीदियुषो व्यजरम् । तपुर्जम्भस्य सुद्युतो गणश्रियः ॥

അവന്റെ ജ്വാല ഉയർന്നു—ദീപ്തിയായി തെളിഞ്ഞ്—അജര (അജരമായ) ദീപ്തിയെ വ്യാപകമായി പരത്തി. ജംഭ (ചതച്ച് നശിപ്പിക്കുന്ന) തപുഃ (ദഹന-ബലം)യുടെ സുദ്യുതി (ശുഭ ദീപ്തി)യിൽ, ദീപ്തിമാന്മാർ—ഗണ (ദേവഗണം/സംഘം)—ശ്രീ, മഹിമയുടെ പ്രകാശം, ആകുന്നു.

Mantra 5

उदु तिष्ठ स्वध्वर स्तवानो देव्या कृपा । अभिख्या भासा बृहता शुशुक्वनिः ॥

ഉദു തിഷ്ഠ—ഹേ സ്വധ്വര (സുയജ്ഞ-ശക്തി), സ്തവാനോ (സ്തുതിക്കപ്പെടുന്നവനായി) ഉയർന്നു നിൽക്കുക; ദേവ്യാ കൃപാ (ദൈവീയ രൂപീകരണ-ശക്തി)യാൽ വർദ്ധിക്ക. അഭിഖ്യാഃ—വിശാലമായ പ്രകാശത്തോടെ (ഭാസാ ബൃഹതാ) പ്രത്യക്ഷമാകുക; ശുശുക്വനിഃ—ശുദ്ധ നാദത്തിൽ മുഴങ്ങിക്കൊണ്ട്—സത്തയെ ഉണർത്തുക.

Mantra 6

अग्ने याहि सुशस्तिभिर्हव्या जुह्वान आनुषक् । यथा दूतो बभूथ हव्यवाहनः ॥

ഹേ അഗ്നേ, സുശസ്തിഭിഃ—ശുഭസ്തുതികളോടെ—വരിക; ഞങ്ങൾ ജുഹ്വയാൽ ഹവ്യം നിരന്തരക്രമത്തിൽ അർപ്പിക്കുന്നു. കാരണം നീ ഹവ്യവാഹനനായി ദൂതനായി—ഹവ്യം ദേവന്മാരിലേക്കു വഹിക്കുന്നവൻ—ആയിരിക്കുന്നു.

Mantra 7

अग्निं वः पूर्व्यं हुवे होतारं चर्षणीनाम् । तमया वाचा गृणे तमु वः स्तुषे ॥

നിങ്ങൾക്കായി ഞാൻ പൂർവ്യനായ അഗ്നിയെ ഹ്വാനിക്കുന്നു—ചർഷണീനാം ഹോതാരം, ജനസമൂഹങ്ങളുടെ യജ്ഞപുരോഹിതനെ. ഈ വാണിയാൽ ഞാൻ അവനെ ഗാനം ചെയ്യുന്നു; നിങ്ങള്ക്കായി അവനെയേ സ്തുതിക്കുന്നു.

Mantra 8

यज्ञेभिरद्भुतक्रतुं यं कृपा सूदयन्त इत् । मित्रं न जने सुधितमृतावनि ॥

യജ്ഞങ്ങളാൽ അദ്ഭുതക്രതുവായ അവനെ—കൃപ അവനെ ജ്വലിപ്പിക്കുന്നു—മനുഷ്യരിൽ മിത്രനെപ്പോലെ, ജനങ്ങളിൽ സുസ്ഥാപിതനായി. അവൻ ഋതാവൻ: ഋത—സത്യക്രമത്തെ—കാത്തുരക്ഷിക്കുന്നു.

Mantra 9

ऋतावानमृतायवो यज्ञस्य साधनं गिरा । उपो एनं जुजुषुर्नमसस्पदे ॥

ഋതം ധരിക്കുന്ന അവനെ—ഋതത്തിന്റെ সাধകർ—ഗിരാ (പ്രേരിത സ്തുതി-വാക്ക്)കൊണ്ട് യജ്ഞത്തിന്റെ സാധകനായി അംഗീകരിക്കുന്നു. നമസ്കാരത്തിന്റെ പദത്തിൽ നിലകൊണ്ട് അവർ അവന്റെ അടുക്കൽ സമീപിക്കുന്നു.

Mantra 10

अच्छा नो अङ्गिरस्तमं यज्ञासो यन्तु संयतः । होता यो अस्ति विक्ष्वा यशस्तमः ॥

നമ്മുടെ യജ്ഞങ്ങൾ, സുസംയതമായി, അങ്ഗിരസ്തമനിലേക്കു—ഹോതൃ-അഗ്നിയിലേക്കു—മുന്നേറട്ടെ. വിക്ഷുക്കളിൽ ഹോതൃയായ, യശസ്സിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ അവൻ നമ്മുടെ പല മേഖലകളിലേക്കു വന്ന് അവയെ ഋതക്രമത്തിൽ സ്ഥാപിക്കട്ടെ.

Mantra 11

अग्ने तव त्ये अजरेन्धानासो बृहद्भाः । अश्वा इव वृषणस्तविषीयवः ॥

ഹേ അഗ്നേ, നിന്റെ ആ അജരർ—നിന്നെ പ്രജ്വലിപ്പിക്കുന്നവർ—വിപുലപ്രകാശമുള്ളവരാകുന്നു; ബലവാനായ അശ്വങ്ങളെപ്പോലെ വൃഷണർ, അവർ തവിഷിയാൽ പൊങ്ങിവരും—തീവ്രീകൃത ഊർജത്തിന്റെ ബലരൂപമായി.

Mantra 12

स त्वं न ऊर्जां पते रयिं रास्व सुवीर्यम् । प्राव नस्तोके तनये समत्स्वा ॥

ഹേ പതേ, ഞങ്ങളുടെ ഊർജ്ജത്തിന്റെയും സമൃദ്ധിയുടെയും അധിപനേ, ഞങ്ങൾക്ക് രയി—സുവീര്യത്തോടെ നിറഞ്ഞ പൂർണ്ണത—നൽകണമേ. ടോകേ തനയേ, നമ്മുടെ മക്കളിലും സന്തതിവർദ്ധനയിലും, സമത്സു—സംഘർഷങ്ങളിൽ—ഞങ്ങളെ മുന്നിൽ നിന്ന് കാത്തുകൊള്ളണമേ.

Mantra 13

यद्वा उ विश्पतिः शितः सुप्रीतो मनुषो विशि । विश्वेदग्निः प्रति रक्षांसि सेधति ॥

മനുഷ്യകുലങ്ങളിൽ വിശ്പതി—ജനങ്ങളുടെ അധിപൻ—തീക്ഷ്ണനായി, സുപ്രീതനായി സ്ഥാപിതനാകുമ്പോൾ, അഗ്നി തീർച്ചയായും എല്ലാ രക്ഷാംസി—വൈരിയായ അന്ധകാര-വികൃതിയുടെ ശക്തികളെ—പ്രതിരോധിച്ച് അകറ്റുന്നു.

Mantra 14

श्रुष्ट्यग्ने नवस्य मे स्तोमस्य वीर विश्पते । नि मायिनस्तपुषा रक्षसो दह ॥

ഹേ അഗ്നേ, എന്റെ ഈ പുതിയ സ്തോമം ശ്രവിക്കണമേ; ഹേ വീരാ, ഹേ വിശ്പതേ—ജനങ്ങളുടെ അധിപനേ. നിന്റെ തപുഷാ—താപത്തോടെ—മായിനഃ രക്ഷസഃ, കപടവും മോഹവും കൊണ്ട് പ്രവർത്തിക്കുന്ന രക്ഷസുകളെ ചുട്ടു ഭസ്മമാക്കണമേ.

Mantra 15

न तस्य मायया चन रिपुरीशीत मर्त्यः । यो अग्नये ददाश हव्यदातिभिः ॥

അഗ്നിക്കു ഹവ്യദാതിഭിഃ—യോഗ്യമായ ആഹുതികളാൽ—അർപ്പിക്കുന്ന മർത്ത്യനെ, ഏതൊരു ശത്രുവും തന്റെ മായയാൽ പോലും ഒരിക്കലും കീഴടക്കുകയില്ല.

Mantra 16

व्यश्वस्त्वा वसुविदमुक्षण्युरप्रीणादृषिः । महो राये तमु त्वा समिधीमहि ॥

വ്യശ്വ ഋഷി, വർദ്ധനയെ ആഗ്രഹിച്ച്, നിന്നെ വസുവിദ്—സമ്പത്തിന്റെ കണ്ടെത്തുന്നവൻ—ആയി സന്തോഷിപ്പിച്ചു; മഹത്തായ റായയ്ക്കായി ഞങ്ങൾ നിന്നെ പൂർണ്ണമായി ജ്വലിപ്പിക്കുന്നു—അതെ, നിന്നെയേ—ഞങ്ങളുടെ അന്തസ്സിൽ.

Mantra 17

उशना काव्यस्त्वा नि होतारमसादयत् । आयजिं त्वा मनवे जातवेदसम् ॥

ഉശനാ കാവ്യൻ നിന്നെ ഹോതാ—ആഹ്വാനക പുരോഹിതൻ—ആയി ഇരുത്തി; മനുവിന്നായി നിന്നെ ആയജി—സത്യ യജ്ഞകർത്താവ്—ആക്കി, ഹേ ജാതവേദസ്, സർവജന്മങ്ങളുടെ ജ്ഞാതാവേ, മനുഷ്യൻ ആഹുതിയിൽ ശരിയായി നയിക്കപ്പെടുവാൻ.

Mantra 18

विश्वे हि त्वा सजोषसो देवासो दूतमक्रत । श्रुष्टी देव प्रथमो यज्ञियो भुवः ॥

എല്ലാ ദേവന്മാരും ഒരുമനസ്സോടെ നിന്നെ ദൂതനാക്കി. ഹേ ദേവാ, ശ്രവിക്ക: യജ്ഞത്തിൽ നീ ആദ്യൻ, യഥാർത്ഥ യജ്ഞിയൻ, ഞങ്ങളുടെ അർപ്പണത്തിലും ഉയർച്ചയിലും അഗ്രശക്തിയാകുക.

Mantra 19

इमं घा वीरो अमृतं दूतं कृण्वीत मर्त्यः । पावकं कृष्णवर्तनिं विहायसम् ॥

മർത്ത്യനായ വീരൻ ഈ അമൃത ദൂതനെ തന്റെ ദൂതനാക്കട്ടെ—പാവകനായ അഗ്നി, കൃഷ്ണവർത്തനി വഴിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവൻ, വിശാല ആകാശത്തിൽ വിഹരിക്കുന്നവൻ; അന്ധകാരത്തിൽ നിന്ന് തുറന്ന വിശാലതയിലേക്കു നയിക്കുന്ന മാർഗ്ഗദർശി.

Mantra 20

तं हुवेम यतस्रुचः सुभासं शुक्रशोचिषम् । विशामग्निमजरं प्रत्नमीड्यम् ॥

അവനെ ഞങ്ങൾ ഹവിക്കുന്നു—യഥാസ്രുചഃ, സ്രുചുകളെ യഥാവിധി ധരിച്ചുകൊണ്ട്—സുഭാസനും ശുക്രശോചിഷുമായ അഗ്നിയെ: ജനങ്ങളുടെ അജര അഗ്നി, പ്രാചീനൻ, സദാ ആരാധ്യൻ; ഞങ്ങളിലുളള പ്രാചീന ഋതത്തെ വീണ്ടും സ്ഥാപിക്കുന്നവൻ.

Mantra 21

यो अस्मै हव्यदातिभिराहुतिं मर्तोऽविधत् । भूरि पोषं स धत्ते वीरवद्यशः ॥

ഹവ്യത്തിന് യോജ്യമായ ദാനങ്ങളോടുകൂടെ അവനു ആഹുതി അർപ്പിക്കുന്ന ഏതു മർത്ത്യനോ, അവൻ തന്റെ അടുക്കൽ ധാരാളം പോഷം (സമൃദ്ധി) സമാഹരിക്കുന്നു—അത് വീര്യശക്തിയുമായി, ദീപ്തമായ യശസ്സുമായി വളരുന്നു.

Mantra 22

प्रथमं जातवेदसमग्निं यज्ञेषु पूर्व्यम् । प्रति स्रुगेति नमसा हविष्मती ॥

ആദ്യം, യജ്ഞങ്ങളിൽ പുരാതനനായ ജാതവേദസ് അഗ്നിയിലേക്കു—നമസ്കാരത്തോടെ—ഹവിഷ് വഹിക്കുന്ന സ്രുചി (ആഹുതി-കരണ്ടി) നീങ്ങുന്നു; ഇങ്ങനെ പവിത്ര ദ്രവ്യം കൈവഹിച്ചു അന്തർഅർപ്പണം ജന്മങ്ങളുടെ ജ്ഞാതാവിനടുത്തേക്ക് അടുക്കുന്നു.

Mantra 23

आभिर्विधेमाग्नये ज्येष्ठाभिर्व्यश्ववत् । मंहिष्ठाभिर्मतिभिः शुक्रशोचिषे ॥

ഇവകളാൽ നാം അഗ്നിക്കായി സേവനം രൂപപ്പെടുത്താം—ജ്യേഷ്ഠമായതും വ്യശ്വവത് (സമൃദ്ധവും ബലസമ്പന്നവും) ആയതും, മംഹിഷ്ഠ (അത്യന്തം പ്രബല)മായ മതി (ധ്യാന-ചിന്ത)കളാൽ—ശുക്രശോചിഷ് (ഉജ്ജ്വല ജ്വാല) ഉള്ള അവനിലേക്കു.

Mantra 24

नूनमर्च विहायसे स्तोमेभिः स्थूरयूपवत् । ऋषे वैयश्व दम्यायाग्नये ॥

ഇപ്പോൾ സ്തോത്രങ്ങളാൽ—മഹാ യൂപം (യജ്ഞസ്തംഭം) പോലെ ദൃഢമായി—വിഹായസേ, വിശാലഗമനനായ അഗ്നിയെ പാടുക. ഹേ ഋഷി വൈയശ്വ, ഗൃഹത്തിൽ ദമ്യ (വശപ്പെടുന്ന/ഗൃഹാധിപൻ)നായ അഗ്നിക്കായി (സ്തുതി അർപ്പിക്ക).

Mantra 25

अतिथिं मानुषाणां सूनुं वनस्पतीनाम् । विप्रा अग्निमवसे प्रत्नमीळते ॥

മനുഷ്യരുടെ അതിഥി, വനസ്പതികളുടെ അധിപന്മാരുടെ പുത്രൻ—അത്തരം അഗ്നിയെ വിപ്രർ രക്ഷക്കും സഹായത്തിനുമായി ആരാധിക്കുന്നു; പ്രാചീനമായ മാർഗദർശകശക്തിയുള്ള അഗ്നിയെ അവർ സ്തുതിയാൽ വിളിക്കുന്നു.

Mantra 26

महो विश्वाँ अभि षतोऽभि हव्यानि मानुषा । अग्ने नि षत्सि नमसाधि बर्हिषि ॥

ഹേ മഹാനായ അഗ്നേ, സർവ്വത്തെയും വ്യാപിക്കുന്നവനേ, മനുഷ്യരുടെ ഹവ്യങ്ങളെയും വ്യാപിക്കുന്നവനേ—നമസ്കാരത്തോടെ ഇവിടെ ബർഹിഷി (പവിത്രാസനം) മേൽ ഇരിക്ക; അങ്ങനെ അന്തർയജ്ഞം യഥാവിധി സ്വീകരിക്കപ്പെടട്ടെ.

Mantra 27

वंस्वा नो वार्या पुरु वंस्व रायः पुरुस्पृहः । सुवीर्यस्य प्रजावतो यशस्वतः ॥

ഹേ അഗ്നേ, ഞങ്ങൾക്ക് അനവധി അഭിലഷണീയ ശക്തികൾ ദാനം ചെയ്‌ക; ഏറെ ആഗ്രഹിക്കപ്പെടുന്ന ധനം വർഷിപ്പിക്ക—വീര്യസമ്പന്നവും സന്താനഫലപ്രദവും ദീപ്തമായ യശസ്സാൽ അലങ്കൃതവുമായ സമൃദ്ധി.

Mantra 28

त्वं वरो सुषाम्णेऽग्ने जनाय चोदय । सदा वसो रातिं यविष्ठ शश्वते ॥

ഹേ അഗ്നേ, ശക്തിയുടെ സുസംവിധാനത്തിനായി നീ തന്നെയാണ് തിരഞ്ഞെടുത്ത വരം; ജനത്തെ പ്രേരിപ്പിക്ക. ഹേ വസു, ഹേ യവിഷ്ഠ, ശാശ്വത അന്വേഷകനുവേണ്ടി ദാന-രതി സദാ പുതുതായി സ്ഥാപിക്ക.

Mantra 29

त्वं हि सुप्रतूरसि त्वं नो गोमतीरिषः । महो रायः सातिमग्ने अपा वृधि ॥

നീ തന്നെയാണ് ശ്രേഷ്ഠ ജയകർത്താവ്; നീ ഞങ്ങൾക്ക് ഗോമതീ ഇഷഃ—പ്രകാശസമ്പന്ന പ്രേരണകൾ—കൊണ്ടുവരുന്നു. ഹേ അഗ്നേ, മഹത്തായ റായഃയുടെ ജയം, സത്തയുടെ മഹാ പൂർണ്ണതയുടെ പ്രാപ്തി, ഞങ്ങൾക്കായി വർദ്ധിപ്പിക്ക.

Mantra 30

अग्ने त्वं यशा अस्या मित्रावरुणा वह । ऋतावाना सम्राजा पूतदक्षसा ॥

ഹേ അഗ്നേ, നീ ഈ യജ്ഞകർമ്മത്തിന്റെ യശസ്സാണ്; മിത്രനും വരുണനും ഇവിടെ കൊണ്ടുവരിക—ഋതത്തിൽ നിറഞ്ഞ, സമ്രാട്ടുകളായ ആ രണ്ടു രാജാക്കളെ, കർമ്മത്തിൽ ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ട ദക്ഷ (ശക്തി/കൗശലം) ഉള്ളവരെ—സത്യനിയമമായ ഋതം നമ്മുടെ അന്തർയാഗാർപ്പണം ഭരിക്കേണ്ടതിന്.