
Sukta 1.93
Uncertain here from supplied data; traditionally RV 1.93 is attributed to seers of the Gotama lineage (needs external confirmation)
Agni-Soma (dual deity)
Gāyatrī/Anuṣṭubh-like? (requires verification; verse appears in a compact form but needs metrical count)
ഈ സൂക്തം യാഗത്തിന്റെ ഏകോപിതമായ ഒരൊറ്റ ശക്തിയായി അഗ്നി–സോമ ദ്വയദേവതകളെ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു: അഗ്നി—വഹിക്കുന്നവനും ജ്വലിപ്പിക്കുന്നവനും; സോമ—ജീവനുണർത്തുന്ന പാനം, പ്രചോദകനും. കവിയുടെ നന്നായി പണിത സ്തുതിയെ അവർ കേൾക്കട്ടെ, ഒരുക്കിവെച്ച ഹവിസ്സുകൾ സ്വീകരിക്കട്ടെ, യജമാനന് സംരക്ഷണം, ശക്തി, ആനന്ദം, കൂടാതെ നന്നായി കേൾക്കപ്പെടുകയും വിജയകരമാവുകയും ചെയ്യുന്ന യാഗകർമ്മം നൽകട്ടെ എന്ന് ഇത് അപേക്ഷിക്കുന്നു. ഭാവം പ്രായോഗികവും കര്മ്മകേന്ദ്രിതവുമാണ്—“വരിക, ആസ്വദിക്ക, ഞങ്ങളെ ആശ്രയിക്ക, ഉപാസകനിൽ ശം/യോഃ (ശാന്തിയും ക്ഷേമവും) സ്ഥാപിക്ക.”
Mantra 1
अग्नीषोमाविमं सु मे शृणुतं वृषणा हवम् । प्रति सूक्तानि हर्यतं भवतं दाशुषे मयः ॥
ഹേ അഗ്നി-സോമൗ, ഹേ വൃഷണൗ (ബലവാനായ ദേവയുഗളേ), എന്റെ ഈ ആഹ്വാനം നന്നായി കേൾക്കുവിൻ. ഈ സുസംസ്കൃത സൂക്തങ്ങളിൽ ആനന്ദിക്കുവിൻ; ദാനം ചെയ്യുന്നവന് ആനന്ദവും അന്തർസുഖവും നൽകുന്ന ശക്തിയായി ഇരിക്കുവിൻ.
Mantra 2
अग्नीषोमा यो अद्य वामिदं वचः सपर्यति । तस्मै धत्तं सुवीर्यं गवां पोषं स्वश्व्यम् ॥
അഗ്നി–സോമാ, ആരെങ്കിലും ഇന്ന് ഈ വചനത്താൽ നിങ്ങളെ സപര്യതി (ആരാധിച്ചു സേവിക്കുന്നുവോ), അവനു നിങ്ങൾ സുവീര്യം (വീരബലം) നല്കുവിൻ; ഗവാം—ഗോങ്ങൾ/കിരണങ്ങളുടെ പോഷം (വർദ്ധന)യും സ്വശ്വ്യം—ഉത്തമ അശ്വശക്തിയും പ്രദാനം ചെയ്വിൻ.
Mantra 3
अग्नीषोमा य आहुतिं यो वां दाशाद्धविष्कृतिम् । स प्रजया सुवीर्यं विश्वमायुर्व्यश्नवत् ॥
അഗ്നി–സോമാ, ആരെങ്കിലും നിങ്ങള്ക്ക് ആഹുതി അർപ്പിക്കുന്നുവോ, ആരെങ്കിലും വാംക്ക് ഹവിഷ്കൃതി—വിധിപൂർവ്വം രൂപപ്പെടുത്തിയ ഹവിസ്സർപ്പണം നല്കുന്നുവോ, അവൻ പ്രജയാ (സന്തതി/വർദ്ധന) സഹിതം സുവീര്യം പ്രാപിക്കുകയും വിശ്വമായുഃ—ജീവിതത്തിന്റെ സമഗ്ര വ്യാപ്തിയിലേക്കു എത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.
Mantra 4
अग्नीषोमा चेति तद्वीर्यं वां यदमुष्णीतमवसं पणिं गाः । अवातिरतं बृसयस्य शेषोऽविन्दतं ज्योतिरेकं बहुभ्यः ॥
അഗ്നി–സോമാ, നിങ്ങളുടെ ആ വീര്യം പ്രസിദ്ധമാണ്: യജ്ഞാർപ്പണം നിഷേധിക്കുന്ന പണി യിൽ നിന്ന് നിങ്ങൾ ഗാഃ—കിരണ-ഗോങ്ങളെ പിടിച്ചെടുത്തു; ബൃസയന്റെ ശേഷിപ്പിനെ നിങ്ങൾ തകർത്തു വീഴ്ത്തി; പിന്നെ പലർക്കുമായി ഏകജ്യോതി—ഒറ്റ പ്രകാശം നിങ്ങൾ കണ്ടെത്തി.
Mantra 5
युवमेतानि दिवि रोचनान्यग्निश्च सोम सक्रतू अधत्तम् । युवं सिन्धूँरभिशस्तेरवद्यादग्नीषोमावमुञ्चतं गृभीतान् ॥
ഹേ അഗ്നിയും സോമവും, ദൃഢസങ്കൽപമുള്ളവരേ, നിങ്ങൾ ഇരുവരും ദിവിയിൽ ഈ പ്രകാശമാന പ്രദേശങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചു. ശത്രുവചനത്തിന്റെ ശാപം മൂലം ബന്ധിതമായിരുന്ന സിന്ധുക്കളെ (നദികളെ) നിങ്ങൾ മോചിപ്പിച്ചു; ഹേ അഗ്നി-സോമ, പിടിച്ചെടുത്തതിനെ നിങ്ങൾ വിടുവിച്ചു.
Mantra 6
आन्यं दिवो मातरिश्वा जभारामथ्नादन्यं परि श्येनो अद्रेः । अग्नीषोमा ब्रह्मणा वावृधानोरुं यज्ञाय चक्रथुरु लोकम् ॥
ദിവ്യ നിധികളിൽ ഒന്നിനെ മാതരിശ്വൻ സ്വർഗത്തിൽ നിന്ന് കൊണ്ടുവന്നു; മറ്റൊന്നിനെ ശ്യേനൻ (പരുന്ത്) അദ്രി—ശിലയിൽ നിന്ന് മഥിച്ച് നേടി. ഹേ അഗ്നി-സോമ, ബ്രഹ്മം (പവിത്ര വചനം) കൊണ്ട് വർദ്ധിച്ചവരേ, യജ്ഞത്തിനായി നിങ്ങൾ വിശാലമായ ലോക-അവകാശം സൃഷ്ടിച്ചു.
Mantra 7
अग्नीषोमा हविषः प्रस्थितस्य वीतं हर्यतं वृषणा जुषेथाम् । सुशर्माणा स्ववसा हि भूतमथा धत्तं यजमानाय शं योः ॥
ഹേ അഗ്നി-സോമ, പ്രസ്ഥിതമായ ഹവിഷിനരികെ വരിക; ഹേ വൃഷണ (ശക്തന്മാരായ) ദ്വയം, അതിൽ ആനന്ദിച്ച് അത് സ്വീകരിക്കുവിൻ. നിങ്ങളുടെ സ്വവസാ—സ്വതന്ത്ര ശക്തിയാൽ ഞങ്ങൾക്ക് സുശർമാ (നല്ല അഭയം) ആയിരിക്കുവിൻ; പിന്നെ യജമാനനിൽ ശാന്തിയും ക്ഷേമവും സ്ഥാപിക്കുവിൻ.
Mantra 8
यो अग्नीषोमा हविषा सपर्याद्देवद्रीचा मनसा यो घृतेन । तस्य व्रतं रक्षतं पातमंहसो विशे जनाय महि शर्म यच्छतम् ॥
അഗ്നി–സോമന്മാരേ, ഹവിഷാൽ നിങ്ങളെ സേവിക്കുന്നവൻ, ദേവദിശയിലേക്കു തിരിഞ്ഞ മനസ്സോടെ, ഘൃതത്താൽ—അവന്റെ വ്രതം കാത്തുകൊള്ളുവിൻ; അവനെ അംഹസ് (പാപ-അന്ധകാരം)യിൽ വീഴുന്നതിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കുവിൻ; വിശയ്ക്കും ജനയ്ക്കും—മനുഷ്യനു—മഹത്തായ ശർമം (ആശ്രയം) നല്കുവിൻ.
Mantra 9
अग्नीषोमा सवेदसा सहूती वनतं गिरः । सं देवत्रा बभूवथुः ॥
അഗ്നി–സോമന്മാരേ, സവേദസാ (ഒരേ ജ്ഞാനമുള്ളവർ), സഹൂതീ (ഒരേ ആഹ്വാനത്തിൽ ഏകമായവർ)—ഈ ഗിരഃ (വാണി/സ്തുതി) സ്വീകരിക്കുവിൻ; ദേവത്രാ (ദേവമാർഗത്തിൽ) നിങ്ങൾ ഇരുവരും സമ്പൂർണ്ണമായി സന്നിഹിതരാകുവിൻ.
Mantra 10
अग्नीषोमावनेन वां यो वां घृतेन दाशति । तस्मै दीदयतं बृहत् ॥
അഗ്നി–സോമന്മാരേ, ഈ വനേന (ഈ ആരാധനയിൽ) നിങ്ങളെ ഘൃതത്താൽ ദാനം ചെയ്യുന്നവന്നു വേണ്ടി ബൃഹത് (വിശാലം) പ്രകാശിപ്പിക്കുവിൻ; മഹത്തായ ദീപ്തി ജ്വലിക്കട്ടെ.
Mantra 11
अग्नीषोमाविमानि नो युवं हव्या जुजोषतम् । आ यातमुप नः सचा ॥
അഗ്നി–സോമന്മാരേ, ഞങ്ങളുടെ ഈ ഹവ്യങ്ങളെ നിങ്ങൾ ഇരുവരും പ്രസാദത്തോടെ സ്വീകരിക്കുവിൻ; ഞങ്ങളിലേക്കു വരുവിൻ, സഖ്യതയോടെ ഞങ്ങളുടെ സമീപത്തേക്കു വരുവിൻ.
Mantra 12
अग्नीषोमा पिपृतमर्वतो न आ प्यायन्तामुस्रिया हव्यसूदः । अस्मे बलानि मघवत्सु धत्तं कृणुतं नो अध्वरं श्रुष्टिमन्तम् ॥
അഗ്നി–സോമന്മാരേ, ഞങ്ങളുടെ പഥത്തെ പൂരിപ്പിച്ച് മുന്നോട്ടു നയിക്കുവിൻ; ഹവ്യം പിഴിഞ്ഞുയർത്തുന്ന ദീപ്തശക്തികൾ (ഉസ്രിയാ) ഞങ്ങളിലേയ്ക്ക് വർദ്ധിക്കട്ടെ. ദാതാക്കളിൽ ഞങ്ങളിലേയ്ക്ക് ബലങ്ങളെ സ്ഥാപിക്കുവിൻ; ഞങ്ങളുടെ അധ്വരത്തെ ശ്രുഷ്ടിമന്തം—ആജ്ഞാനുസരണവും സമ്യക് ശ്രവണവും നിറഞ്ഞതാക്കി—ആക്കുവിൻ.
Agni is the fire that carries offerings to the gods, and Soma is the sacred pressed draught that gives vigor and inspiration. Invoked together, they represent the complete sacrificial power: offering and its enlivening essence working as one.
It asks Agni–Soma to hear the prayer, come to the prepared offering, accept it with delight, protect the worshipper, and grant strength, prosperity, and especially peace and well-being (śam and yoḥ).
It is most naturally used in Soma-sacrifice settings and related fire-offering sequences, when oblations are set out and the priest invites Agni and Soma to partake and bless the yajamāna with a successful rite.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.