Rig Veda 1.39.10: Mandala 1, Sukta 39, Mantra 10

Sukta 1.39

Rishi: Kaṇva (Kāṇva lineage; traditional attribution)

Devata: Marut(s)

Chandas: Trishtubh (probable; needs verse-scan confirmation)

Samhita Patha (Devanagari)

असाम्योजो बिभृथा सुदानवोऽसामि धूतयः शवः । ऋषिद्विषे मरुतः परिमन्यव इषुं न सृजत द्विषम् ॥

Transliteration

asā́my ójo bibhṛthā su-dānávó ’sā́mi dhūtáyaḥ śávaḥ | ṛṣi-dvíṣe marutaḥ pari-manyávo iṣúṃ ná sṛ́jata dvísam ||

Translation

ഹേ മരുതുകളേ, സുദാനവഃ (ഉദാരദാതാക്കളേ), നിങ്ങൾ അളവറ്റ ഓജസ്സും അളവറ്റ ധൂതശവസ്സും ധരിക്കുന്നു. ഋഷിദ്വേഷിയായ ശത്രുവിനെതിരെ, ക്രോധത്തിൽ ചുറ്റിനടന്ന്, ദ്വേഷശക്തിയെ അമ്പുപോലെ നിങ്ങൾ വിടുന്നു—ദർശനത്തിന്റെ വിരോധിയെ പിന്തള്ളുന്നു.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• असाम्योजः: of unequalled might / unmatched in power
• असाम्योजः: विशेषणम् (कर्तृपदस्य) / कर्मविशेषणम्
• Type: Adjective
• Root: अ-सम्योजस् (प्रातिपदिक; नपुंसक) < सम्-युज्/योज् (योजन/संयोग) + -अस्

• बिभृथा: you two bear / you two carry
• बिभृथा: क्रिया
• Type: Verb
• Root: भृ (धातु)

• सुदानवः: O bountiful ones / generous givers
• सुदानवः: कर्तृ (सम्बोधनार्थे/कर्तृपद)
• Type: Noun (epithet)
• Root: सु-दानु (प्रातिपदिक; पुं.)

• असामि: unequal(ly), unmatched
• असामि: विशेषणम् (धूतयः/शवः इत्यस्य) / क्रियाविशेषणम्
• Type: Indeclinable/Adjectival form
• Root: अ-सामि (अव्यय/विशेषण; ‘असम’/‘असाम्य’ भाव)

• धूतयः: the impellings / the rushings / the shakings
• धूतयः: कर्तृ (बहुवचन कर्तृपद) / विशेष्य
• Type: Noun
• Root: धूति (प्रातिपदिक; स्त्री.) < धू (धातु) ‘कम्पने/प्रेरणे’

• शवः: strength, might
• शवः: विशेष्य (धूतयः इत्यस्य) / कर्म
• Type: Noun
• Root: शवस् (प्रातिपदिक; नपुंसक) ‘बल/तेज’

• ऋषिद्विषे: to/for the ṛṣi-hater (enemy of seers)
• ऋषिद्विषे: सम्प्रदान (यस्य प्रति) / लक्ष्य
• Type: Noun/Adjective (compound epithet)
• Root: ऋषि-द्विष् (समास; प्रातिपदिक) ‘ऋषीन् द्वेष्टि’

• मरुतः: the Maruts
• मरुतः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: मरुत् (प्रातिपदिक; पुं.)

• परिमन्यवः: those with encompassing wrath / all-around fury
• परिमन्यवः: कर्तृ (मरुतः इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Noun (epithet)
• Root: परि-मन्यु (प्रातिपदिक; पुं.)

• इषुम्: an arrow
• इषुम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: इषु (प्रातिपदिक; स्त्री.)

• न: like, as
• न: उपमान-सूचक
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)

• सृजत: you release / you let fly
• सृजत: क्रिया
• Type: Verb
• Root: सृज् (धातु)

• द्विषम्: the foe / the hater
• द्विषम्: कर्म (लक्ष्यभूतः) / प्रतिकर्म
• Type: Noun
• Root: द्विष् (प्रातिपदिक; पुं.) ‘शत्रु’