Sukta 1
Sukta 1.1
Madhucchandas Vaiśvāmitra
Agni
Gāyatrī
ഋഗ്വേദത്തിന്റെ ഈ ഉദ്ഘാടന സൂക്തം യജ്ഞത്തിന്റെ അഗ്രപുരോഹിതനായി അഗ്നിയെ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു—ദേവന്മാരെ കൊണ്ടുവരുന്ന ദിവ്യദൂതനും സമൃദ്ധി സ്ഥാപിക്കുന്നവനും. ഒമ്പത് ഗായത്രി ഋക്കുകളിലുടനീളം അഗ്നിയെ ഋഷിസങ്കൽപിതൻ, ഋതധാരകൻ, ‘രത്ന’ങ്ങളുടെ (ധനസമ്പത്തിന്റെ) ശ്രേഷ്ഠദാതാവ് എന്നിങ്ങനെ സ്തുതിക്കുന്നു; അവസാനം ഉപാസകന്റെ ക്ഷേമത്തിനായി പിതാവിനെപ്പോലെ എളുപ്പത്തിൽ സമീപിക്കാവുന്നവനാകണമെന്ന ആത്മീയ പ്രാർത്ഥനയിൽ ഇത് സമാപിക്കുന്നു.
Mantras
Mantra 1
अग्निमीळे पुरोहितं यज्ञस्य देवमृत्विजम् । होतारं रत्नधातमम् ॥
ഞാൻ അഗ്നിയെ സ്തുതിക്കുന്നു—യജ്ഞത്തിന്റെ പുരോഹിതനായി മുൻപിൽ സ്ഥാപിതനായ ദേവൻ, ഋത്വിജ്; ഹോതാവ്, രത്നധാതമൻ—അന്തരത്തിലെ രത്നങ്ങളെ സ്ഥാപിക്കുന്നതിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠൻ.
Mantra 2
अग्निः पूर्वेभिॠषिभिरीड्यो नूतनैरुत । स देवाँ एह वक्षति ॥
അഗ്നി പുരാതന ഋഷിമാരാലും നവീന ഋഷിമാരാലും ആരാധ്യൻ; അവൻ ദേവന്മാരെ ഇവിടെ കൊണ്ടുവരും—പ്രകാശമയ ശക്തികളെ നമ്മുടെ ഉള്ളിലേക്ക് ആകർഷിച്ചു കൊണ്ടുവരും.
Mantra 3
अग्निना रयिमश्नवत्पोषमेव दिवेदिवे । यशसं वीरवत्तमम् ॥
അഗ്നിയാൽ മനുഷ്യൻ റയി—അന്തരധനം—പ്രാപിക്കട്ടെ; പോഷണം ദിനംപ്രതി വർധിക്കട്ടെ; യശസ്സുള്ളത്, വീര്യസമ്പന്നമായ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠം.
Mantra 4
अग्ने यं यज्ञमध्वरं विश्वतः परिभूरसि । स इद्देवेषु गच्छति ॥
ഹേ അഗ്നേ, നീ സർവ്വദിക്കുകളിലും നിന്നു ചുറ്റിപ്പറ്റി അധിപതിയായി നിലകൊള്ളുന്ന യജ്ഞവും അധ്വരവും—അർപ്പണത്തിന്റെ പരിശുദ്ധ യാത്ര—ആ ശക്തിയാൽ തന്നേ യജമാനൻ (മാനവസാധകൻ) ദേവന്മാരിലേക്കു, പ്രകാശമയ ദേവശക്തികളിലേക്കു, എത്തിച്ചേരുന്നു.
Mantra 5
अग्निर्होता कविक्रतुः सत्यश्चित्रश्रवस्तमः । देवो देवेभिरा गमत् ॥
അഗ്നി—ഹോതാ, കവി-ക്രതു (ഋഷിയുടെ ഇച്ഛപോലെയുള്ള സംകല്പമുള്ളവൻ)—സത്യസ്വരൂപൻ, ചിത്രശ്രവസ്തമ (പ്രകാശമയ പ്രചോദനങ്ങളിൽ അത്യന്തം സമൃദ്ധൻ)—ആ ദിവ്യശക്തി മറ്റു ദേവശക്തികളോടുകൂടെ ഇവിടെ വരട്ടെ.
Mantra 6
यदङ्ग दाशुषे त्वमग्ने भद्रं करिष्यसि । तवेत्तत्सत्यमङ्गिरः ॥
ഹേ അഗ്നേ, ദാശുഷേ—അർപ്പണം ചെയ്യുന്ന ദാതാവിന്—നീ ഏതു ഭദ്രമായ കല്യാണം രൂപപ്പെടുത്തി നൽകുമോ; ഹേ അങ്കിരസ്, അതുതന്നെ നിന്റെ സത്യകർമ്മം—നിന്റെ വാഗ്ദത്ത അനുഗ്രഹം ഞങ്ങളിലകത്ത് ഉറച്ച യാഥാർത്ഥ്യമായി മാറുന്നു.
Mantra 7
उप त्वाग्ने दिवेदिवे दोषावस्तर्धिया वयम् । नमो भरन्त एमसि ॥
ഹേ അഗ്നേ, ഞങ്ങൾ ദിനംപ്രതി നിന്റെ അടുക്കൽ സമീപിക്കുന്നു; രാത്രിയിലും ഉഷസ്സിന്റെ വരവിലും ജാഗ്രതധിയോടെ നിനക്കരികേ വരുന്നു; നമസ്കാരം അർപ്പിച്ചുകൊണ്ട്, നിന്റെ തേജോമയ സാന്നിധ്യത്തിലും മാർഗ്ഗദർശനത്തിലും പ്രവേശനം തേടുന്നു.
Mantra 8
राजन्तमध्वराणां गोपामृतस्य दीदिविम् । वर्धमानं स्वे दमे ॥
അധ്വരങ്ങളുടെ രാജസതേജസ്സായി, ഋതത്തിന്റെ ഗോപനായി, ദീദിവിതമായി പ്രകാശിക്കുന്നവൻ—അഗ്നി—സ്വദമത്തിൽ (നമ്മുടെ അന്തരത്തിൽ) നിരന്തരം വർദ്ധിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
Mantra 9
स नः पितेव सूनवेऽग्ने सूपायनो भव । सचस्वा नः स्वस्तये ॥
ഹേ അഗ്നേ, ഞങ്ങൾക്ക് പുത്രനോടുള്ള പിതാവുപോലെ—സുലഭമായി സമീപിക്കാവുന്നവനും നയിക്കാൻ സന്നദ്ധനുമായവനായി—ഭവിക്ക; ഞങ്ങളുടെ സ്വസ്തിക്കായി ഞങ്ങളോടൊപ്പം ചേർന്നു നിൽക്കുക, ഋതത്തിന്റെ യഥാക്രമത്തിൽ ആത്മാവിന്റെ സുരക്ഷിത വളർച്ചയ്ക്കായി.
Frequently Asked Questions
Because Agni is the mediator of the sacrifice: he carries offerings to the gods and brings the gods’ powers into the rite. Invoking him first establishes the yajña and makes all later invocations effective.
It means “placed in front” or “foremost priest.” The hymn presents Agni as the guiding presence at the head of the sacrifice—both ritually (the fire in front) and spiritually (the leading divine will).
The hymn asks Agni to bring the gods, ensure successful worship, and grant ‘treasures’—prosperity, strength, and inspired clarity—ending with a prayer for svasti (secure well-being) and protection like a father.
Ask anything about Sukta 1 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
