Deity · Ramcharitmanas

രാമൻ in the Ramcharitmanas

रामNamed in 1,259 verses

Speaks in 233 verses

In this book

Named as
Rama, Shri Rama, Ramachandra, Sri Rama, Raghunatha, Raghupati, Raghuvira
  1. Kanda 1292
  2. Kanda 2452
  3. Kanda 371
  4. Kanda 449
  5. Kanda 574
  6. Kanda 6149
  7. Kanda 7172

Key chapters

The chapters where രാമൻ matters most.

  1. त्याग-दीक्षा का सोपान: राजधर्म, गृहधर्म और व्यक्तिगत आसक्ति का परित्याग करके ‘वन-मार्ग’ को ‘अंतर-मार्ग’ बनाना। इस काण्ड में राम का निष्कासन केवल कथा-घटना नहीं, साधक-चित्त का संस्कार है, जहाँ विरह, करुण

    Ramcharitmanas 2.11 · 13 verses

  2. सोपान-प्रवेश: ‘भक्ति का जन्म’, चित्त का संस्कार, दृष्टि का शुद्धीकरण, और रूप-माधुर्य के द्वारा सगुण ब्रह्म में मन का स्थिरीकरण। इस काण्ड में कथा-श्रवण स्वयं साधना बनता है: बाल-लीला और मिथिला-लीला ‘आकर्

    Ramcharitmanas 1.24 · 11 verses

  3. सोपान-प्रवेश: ‘दर्शन’ से ‘आसक्ति’ और ‘श्रद्धा’ से ‘वर-निश्चय’ तक। बालकाण्ड में भक्ति का जन्म ‘श्रवण-कीर्तन’ से नहीं, ‘साक्षात् रूप-दर्शन’ से भी होता है, नगर-नारी, बालक, मुनि-पत्नी, सबके हृदय में राम-रू

    Ramcharitmanas 1.23 · 7 verses

  4. वन-मार्ग ‘अन्तर्मुख साधना’ का सोपान है: जहाँ गृह-धर्म की संरक्षा (राज्य/समाज) से हटकर साधक ‘विरह, भय, और विवेक’ के माध्यम से आसक्ति-छेदन करता है। यहाँ सीता-वियोग ‘जीव की आत्म-विस्मृति’ और राम का अन्वे

    Ramcharitmanas 3.4 · 19 verses

  5. यह सोपान ‘सखा-धर्म’ और ‘वैराग्य-प्रबोधन’ का द्वार है: साधक-चित्त (सुग्रीव/वानर-समुदाय) को राज्य-भोग, भय, और प्रमाद से निकालकर ‘राम-काज’ में स्थिर करना। बालि-वध के बाद करुणा, ज्ञान, और नीति का संगम दिख

    Ramcharitmanas 4.2 · 19 verses

  6. त्याग-धर्म का सोपान: राजधर्म, कुलधर्म और निजी प्रेम (स्नेह) के टकराव में ‘राम-आज्ञा’ को परम मानकर अहं-क्षय, शरणागति और निष्काम सेवा की सिद्धि। अयोध्या काण्ड साधक को ‘घर’ (सामाजिक भूमिका) के भीतर ही वै

    Ramcharitmanas 2.27 · 18 verses

  7. यह सोपान ‘धर्म-संकट में भक्ति की परख’ है: राज-वैभव का द्वार खुलते ही त्याग का द्वार भी खुलता है। अयोध्या काण्ड में राम का ‘मर्यादा-पुरुषोत्तम’ रूप करुणा, धीरज, और पितृ-आज्ञा-पालन के द्वारा साधक को सिख

    Ramcharitmanas 2.5 · 18 verses

  8. This sopāna is the ‘beauty of bhakti in motion’: devotion becomes effective action (sevā + śaraṇāgati). In the presented unit, the staircase-step is crossed through Vibhīṣaṇa’s renunciation of adharma

    Ramcharitmanas 5.5 · 18 verses

  9. त्याग-धर्म की देहरी: राज-सुख और गृह-आसक्ति के बीच ‘राम-रजाइ’ (दैवी आज्ञा) को सर्वोच्च मानकर मन का राज्य ईश्वर को अर्पित करना। यह सोपान साधक को ‘स्व’ के अधिकार-बोध से निकालकर ‘सेवक-भाव’ और लोकहित-धर्म

    Ramcharitmanas 2.30 · 17 verses

  10. राज्याभिषेक-उपरांत ‘धर्म-स्थापन’ और ‘भक्ति-स्थैर्य’ का सोपान: साधक के भीतर राम-राज्य (अन्तःकरण-राज्य) की प्रतिष्ठा, जहाँ सेवा, सत्संग, और नाम-स्मरण जीवन-व्यवस्था बनते हैं। यह चरण ‘फल-श्रुति’ द्वारा पा

    Ramcharitmanas 7.2 · 17 verses

Key episodes

  1. Rama and Sita in the Flower Garden (Pushpavatika)

    Ramcharitmanas 1.23-1.24

  2. The Boatman Washes Rama's Feet (Kevat)

    Ramcharitmanas 2.11

Every verse that names രാമൻ

1,259 verses

  1. 1.1.1

    അക്ഷരങ്ങൾ, അർത്ഥങ്ങളുടെ സമൂഹം, രസങ്ങൾ, ഛന്ദസ്സുകൾ എന്നിവയെ സൃഷ്ടിക്കുന്നവരും, എല്ലാ മംഗളങ്ങളെയും വരുത്തുന്നവരുമായ വാണിയെയും വിനായകനെയും വന്ദിക്കുന്നു. ഇവർ രണ്ടുപേർ ഇല്ലാതെ സിദ്ധന്മാർ പോലും തങ്ങളുടെ ഹൃദയത്തിൽ വസിക്കുന്ന ഈശ്വരനെ കാണുവാൻ…

  2. 1.1.3

    എന്റെ ഗുരുവിന്റെ പാദപദ്മങ്ങളുടെ പൊടിയെ വന്ദിക്കുന്നു, അത് സുന്ദരമായ സുഗന്ധവും, മധുരമായ രുചിയും, ഭക്തിയുടെ സവിയും ഉള്ളത്. അത് അമൃതത്തിന്റെ വേരിൽ നിന്നുണ്ടായ സുന്ദരമായ പൊടി, സംസാരത്തിലെ എല്ലാ രോഗങ്ങളുടെ കുടുംബത്തെ നശിപ്പിക്കുന്നത്. അത്…

  3. 1.1.5

    ഗുരുവിന്റെ പാദങ്ങളിലെ പൊടി മൃദുവായ സുന്ദരമായ കൺമഷി, കണ്ണുകൾക്ക് അമൃത്, കാഴ്ചയുടെ എല്ലാ ദോഷങ്ങളെയും നശിപ്പിക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ട് വിവേകത്തിന്റെ കണ്ണുകളെ ശുദ്ധീകരിച്ച്, ജനനമരണചക്രത്തിൽനിന്ന് മോചനം നൽകുന്ന രാമന്റെ ചരിത്രം വർണ്ണിക്കുന്നു. ആദ്യം…

  4. 1.1.7

    ഇവിടെ സ്നാനത്തിന്റെ ഫലം തത്ക്ഷണം കാണാം: കാക്കകൾ കുയിലുകളാകുന്നു, കൊക്കുകൾ അരയന്നങ്ങളാകുന്നു. ഇത് കേട്ട് ആരും അത്ഭുതപ്പെടരുത്, സത്സംഗത്തിന്റെ മഹിമ മറഞ്ഞിരിപ്പുള്ളതല്ല. വാൽമീകി, നാരദൻ, കുംഭജനായ അഗസ്ത്യൻ എന്നിവർ തങ്ങളുടെ തങ്ങളുടെ വായിൽക്കൂടി…

  5. 1.1.8

    സന്തുകളെ വണങ്ങുന്നു, അവരുടെ മനസ്സ് സമമാണ്, അവർക്ക് മിത്രമോ ശത്രുവോ ഇല്ല; കൂട്ടിപ്പിടിച്ച കൈകളിലെ നല്ല പുഷ്പങ്ങൾ രണ്ട് കൈകൾക്കും സമമായി സുഗന്ധം പരത്തുന്നതുപോലെ. സന്തുകളേ, നിഷ്കളങ്ക ഹൃദയമുള്ളവരേ, ലോകത്തിന്റെ ഹിതം ആഗ്രഹിക്കുന്നവരേ, എന്റെ…

  6. 1.1.15

    വിധാതാവ് അങ്ങനെയുള്ള വിവേകം നൽകുമ്പോൾ, മനസ്സ് ദോഷങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച് ഗുണങ്ങളിൽ ആസക്തമാകുന്നു. എങ്കിലും കാലം, സ്വഭാവം, കർമ്മം എന്നിവയുടെ ബലത്താൽ, പ്രകൃതിയുടെ വശത്ത് നല്ലവരും ചിലപ്പോൾ നന്മയിൽനിന്ന് വഴുതുന്നു. ഹരിയുടെ ഭക്തർ ആ വീഴ്ച തിരുത്തി…

  7. 1.1.16

    ഗ്രഹങ്ങൾ, ഔഷധങ്ങൾ, വെള്ളം, കാറ്റ്, വസ്ത്രം എന്നിവ ചീയ സംയോഗമോ നല്ല സംയോഗമോ ലഭിക്കുമ്പോൾ ലോകത്ത് ചീയവയോ നല്ലവയോ ആകുന്നു; നല്ല ശകുനങ്ങൾ കാണുന്ന ജ്ഞാനികൾ ഇത് മനസ്സിലാക്കുന്നു. പ്രകാശവും ഇരുളും ഉള്ള രണ്ട് പക്ഷങ്ങൾ തുല്യമാണ്; എങ്കിലും…

  8. 1.1.17

    നാല് ജന്മരീതികളിൽ ജനിച്ച്, ജലത്തിലും ഭൂമിയിലും ആകാശത്തിലും വസിക്കുന്ന എൺപത്തിനാല് ലക്ഷം ജീവജാതികളുണ്ട്. സീതാരാമന്മാരാൽ സമസ്ത ലോകം വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു എന്നറിഞ്ഞ്, കൈകൾ കൂട്ടി ഞാൻ അവർക്കെല്ലാം പ്രണാമം ചെയ്യുന്നു. കൃപയുടെ ഖനികളേ, എന്നെയും…

  9. 1.1.19

    ദുഷ്ടരുടെ പരിഹാസം എനിക്ക് ഗുണം ചെയ്യും; കാക്ക കുയിലിന്റെ മധുരമായ ശബ്ദത്തെ കഠിനമെന്ന് പറയുന്നതുപോലെ. കൊക്ക് അരയന്നത്തെ ചിരിക്കുന്നു, തവള ചാതകപ്പക്ഷിയെ ചിരിക്കുന്നു; അങ്ങനെ ദുഷ്ടമനസ്സുള്ള ദുഷ്ടർ ശുദ്ധമായ വാക്കിനെ ചിരിക്കുന്നു. കവിതയിൽ രസനയും…

  10. 1.2.21

    ഈ കൃതിയിൽ രഘുപതിയായ രാമന്റെ ഉദാരമായ നാമം ഉണ്ട്; അത്യന്തം പവിത്രമായത്, പുരാണങ്ങൾക്കും വേദങ്ങൾക്കും സാരമായത്. അത് മംഗളങ്ങളുടെ വാസസ്ഥാനം, അമംഗളങ്ങളെ നീക്കുന്നത്; ഉമാസഹിത പുരാരിയായ ശിവൻ ജപിക്കുന്ന നാമം. ശ്രേഷ്ഠ കവി നിർമ്മിച്ച വിചിത്രമായ രചന…

  11. 1.2.23

    എന്റെ പാട്ട്, രാമന്റെ കീർത്തിയുമായി ചേർന്നിരിക്കുന്നതിനാൽ, എല്ലാവർക്കും വളരെ പ്രിയപ്പെട്ടതായി തോന്നും. മലയ മലകളിൽ നിന്ന് വരുന്ന മരം എന്ത് തരത്തിലുള്ളതെന്ന് ആര് ചിന്തിക്കുന്നു? ചന്ദന തോട്ടങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതിനാൽ അത് ആദരണീയമാകുന്നു. പശു…

  12. 1.2.25

    കാവ്യത്തിന്റെ മുത്തുകൾ നൈപുണ്യത്തോടെ തുളച്ച്, രാമന്റെ ചരിതമെന്ന ഉത്തമ നൂലിൽ കോർക്കപ്പെടുന്നു; സജ്ജനങ്ങൾ അവയെ തങ്ങളുടെ പരിശുദ്ധ ഹൃദയത്തിൽ ധരിച്ച്, അത്യധിക സൗന്ദര്യത്തോടും ഗാഢമായ പ്രേമത്തോടും പ്രകാശിക്കുന്നു.

  13. 1.2.26

    കലിയുഗത്തിന്റെ ഭയാനകമായ കാലത്ത് ജനിക്കുന്നവർ കർമ്മങ്ങളിൽ കാക്കകളാണ്, രാജഹംസയുടെ വേഷം ധരിച്ചാലും. വേദമാർഗ്ഗം ഉപേക്ഷിച്ച് ദുഷ്ടമായ വഴിയിൽ നടക്കുന്നവർ; വഞ്ചനയുടെ ദേഹധാരികൾ, കലിയുടെ മാലിന്യത്തിന്റെ പാത്രങ്ങൾ. രാമന്റെ ഭക്തന്മാരെന്ന്…

  14. 1.2.28

    എല്ലാവരും പ്രഭുവിന്റെ മഹിമ അറിയുന്നു; എങ്കിലും അത് പറയാതെ ഇരുന്നവർ ആരുമില്ല. അവിടെ വേദങ്ങൾ ഇത്തരം കാരണം പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു: ഭക്തിയുടെ ശക്തിയെ പലതരത്തിൽ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു. ഒരുവൻ, ആഗ്രഹരഹിതൻ, രൂപരഹിതൻ, നാമരഹിതൻ, ജനിക്കാത്തവൻ, സത്-ചിത്-ആനന്ദ…

  15. 1.2.30

    ഈ വിധം എന്റെ മനസ്സിന് അതിന്റെ ബലം കാണിച്ച്, രഘുപതിയുടെ സുന്ദരമായ കഥ പറയാം. വ്യാസൻ തുടങ്ങിയ അനേകം ശ്രേഷ്ഠ കവികൾ, ഹരിയുടെ കീർത്തിയെ ഭക്തിയോടെ വർണ്ണിച്ചിട്ടുണ്ട്. അവരുടെ താമരപ്പാദങ്ങൾക്ക് വന്ദിക്കുന്നു; എന്റെ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേക്കുക.…

  16. 1.2.31

    വീണ്ടും സാരദയെയും ദേവനദിയായ ഗംഗയെയും വന്ദിക്കുന്നു; ഇരുവരും പുണ്യവതികൾ, അവരുടെ ചര്യകൾ മനോഹരമാണ്. ഒരുവൾ സ്നാനം, പാനം ചെയ്താൽ പാപം നീക്കും, മറ്റവൾ പറഞ്ഞു കേട്ടാൽ അജ്ഞാനം നീക്കും. ഗുരു, പിതാവ്, മാതാവ് ആയ മഹേശനെയും ഭവാനിയെയും വന്ദിക്കുന്നു…

  17. 1.2.33

    അതിവും പുണ്യമായ അയോദ്ധ്യാ നഗരത്തിന് വന്ദിക്കുന്നു. കലിയുഗത്തിന്റെ മാലിന്യങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്ന സരയൂ നദിക്കും വന്ദിക്കുന്നു. നഗരത്തിലെ പുരുഷൻമാർക്കും സ്ത്രീകൾക്കും പ്രണാമം അർപ്പിക്കുന്നു, അവർക്കു മേൽ പ്രഭുവിന് ചെറിയതല്ലാത്ത…

  18. 1.2.34

    അയോദ്ധ്യയുടെ രാജാവിനെ വന്ദിക്കുന്നു, അദ്ദേഹത്തിന് രാമന്റെ പാദങ്ങളോട് സത്യമായ പ്രേമം ഉണ്ടായിരുന്നു; ദീനന്മാർക്ക് മിത്രനായ രാമനിൽ നിന്ന് വേർപിരിഞ്ഞപ്പോൾ, തന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട ശരീരത്തെ പുല്ലുപോലെ ഉപേക്ഷിച്ചു.

  19. 1.2.35

    വിദേഹനെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ കുടുംബസമേതനായി നമിക്കുന്നു, അദ്ദേഹത്തിന് രാമന്റെ പാദങ്ങളിൽ ആഴമേറിയ മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന സ്നേഹമുണ്ടായിരുന്നു. യോഗഭോഗങ്ങളിൽ അതിനെ മറച്ചുവെച്ചു, രാമനെ കണ്ടപ്പോൾ അത് പ്രകടമായി. ആദ്യം ഭരതന്റെ പാദങ്ങളെ നമിക്കുന്നു…

  20. 1.2.36

    കാറ്റിന്റെ പുത്രനായ പവന്കുമാരനെ വന്ദിക്കുന്നു; അവൻ ദുഷ്ടരുടെ കാടിന് തീയും ജ്ഞാനത്തിന്റെ നിധിയുമാണ്; അവന്റെ ഹൃദയമാകുന്ന ഭവനത്തിൽ വില്ലും അമ്പും ധരിച്ച രാമൻ വസിക്കുന്നു.