Rig Veda 3.49.5: Mandala 3, Sukta 49, Mantra 5

Sukta 3.49

Rishi: Viśvāmitra Gāthina (hymn-level attribution assumed for Mandala 3)

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

शुनं हुवेम मघवानमिन्द्रमस्मिन्भरे नृतमं वाजसातौ । शृण्वन्तमुग्रमूतये समत्सु घ्नन्तं वृत्राणि संजितं धनानाम् ॥

Sanskrit recitationRig Veda 3.49.5

Transliteration

śunáṃ huvema maghavā́nam índram asmín bháre nṛ́tamaṃ vā́jasātau | śṛṇvántam ugrám ūtáye samátsu ghnántaṃ vṛtrā́ṇi saṃjítam dhánānām ||

Translation

For our well-being we call the bounteous Indra, the most manful in this pressing struggle, in the winning of plenitude. May we have him who listens, the fierce power for our help in the battles—slaying the Vṛtras (obstructions) and conquering the riches (the many treasures of being).

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• शु॒नम्: well, auspiciously
• शु॒नम्: विशेषण (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: शुन (प्रातिपदिक; अव्ययीभाव/क्रियाविशेषण) अथवा अव्यय

• हुवेम: may we invoke/call
• हुवेम: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √ह्वे (ह्वयति/ह्वयते) ‘आह्वाने’

• मघवानम्: the bountiful one
• मघवानम्: कर्म (आह्वानस्य)
• Type: Noun/Adjective
• Root: मघवन् (प्रातिपदिक) ‘दानशील/समृद्ध’ (इन्द्रस्य विशेषण)

• इन्द्रम्: Indra
• इन्द्रम्: कर्म (हुवेम)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• अस्मिन्: in this
• अस्मिन्: अधिकारण
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• भरे: battle, contest
• भरे: अधिकारण
• Type: Noun
• Root: भर (प्रातिपदिक) ‘संघर्ष/युद्ध; प्रतियोगिता’

• नृतमम्: the best of men/most heroic
• नृतमम्: कर्म-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: नृतम (प्रातिपदिक; नृ + तमप्) ‘नरों में अत्युत्तम’

• वाजसातौ: in the winning of the prize (in contest)
• वाजसातौ: अधिकारण
• Type: Noun
• Root: वाजसाति (प्रातिपदिक) ‘वाज-प्राप्ति/पुरस्कार-जय’

• शृण्वन्तम्: listening, hearkening
• शृण्वन्तम्: कर्म-विशेषण
• Type: Participle
• Root: √श्रु ‘श्रवणे’ → शृण्वत् (वर्तमान कृदन्त)

• उग्रम्: fierce, mighty
• उग्रम्: कर्म-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: उग्र (प्रातिपदिक)

• ऊतये: for help, for protection
• ऊतये: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: ऊति (प्रातिपदिक) ‘सहायता/रक्षा’

• समत्सु: in battles
• समत्सु: अधिकारण
• Type: Noun
• Root: समत्सु (प्रातिपदिक; ‘सम्+अत्सु/समत्सु’ = संग्रामेषु) ‘युद्ध’

• घ्नन्तम्: striking, slaying
• घ्नन्तम्: कर्म-विशेषण
• Type: Participle
• Root: √हन् ‘हिंसागत्योः’ → घ्नत्/घ्नन्त् (वर्तमान कृदन्त)

• वृत्राणि: Vṛtras/obstacles
• वृत्राणि: कर्म (घ्नन्तम्)
• Type: Noun
• Root: वृत्र (प्रातिपदिक) ‘आवरणकर्ता; वृत्र-दानव; बाधक’

• संजितम्: fully victorious, having conquered
• संजितम्: कर्म-विशेषण
• Type: Participle
• Root: √जि ‘जय’ + सम् → संजित (भूतकृदन्त)

• धनानाम्: of riches/treasures
• धनानाम्: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: धन (प्रातिपदिक)