Rig Veda 3.49.5 — Mandala 3, Sukta 49, Mantra 5

Sukta 3.49

Rishi: Viśvāmitra Gāthina (hymn-level attribution assumed for Mandala 3)

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

शुनं हुवेम मघवानमिन्द्रमस्मिन्भरे नृतमं वाजसातौ । शृण्वन्तमुग्रमूतये समत्सु घ्नन्तं वृत्राणि संजितं धनानाम् ॥

Transliteration

śunáṃ huvema maghavā́nam índram asmín bháre nṛ́tamaṃ vā́jasātau | śṛṇvántam ugrám ūtáye samátsu ghnántaṃ vṛtrā́ṇi saṃjítam dhánānām ||

Translation

અમારા શુભ માટે અમે મઘવાન ઇન્દ્રને પુકારીયે છીએ—આ સંઘર્ષમાં, વાજ-સાતિ (સમૃદ્ધિ-વિજય)માં, સર્વથી પુરુષાર્થવાનને. યુદ્ધોમાં સહાય માટે સાંભળનાર, ઉગ્રને અમે પ્રાપ્ત કરીએ: જે વૃત્રણિ (અવરોધો)ને ઘાત કરે છે અને ધનો (ધન-સંપત્તિ)નો સંજિત (વિજયી) છે.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• शु॒नम्: well, auspiciously
• शु॒नम्: विशेषण (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: शुन (प्रातिपदिक; अव्ययीभाव/क्रियाविशेषण) अथवा अव्यय

• हुवेम: may we invoke/call
• हुवेम: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √ह्वे (ह्वयति/ह्वयते) ‘आह्वाने’

• मघवानम्: the bountiful one
• मघवानम्: कर्म (आह्वानस्य)
• Type: Noun/Adjective
• Root: मघवन् (प्रातिपदिक) ‘दानशील/समृद्ध’ (इन्द्रस्य विशेषण)

• इन्द्रम्: Indra
• इन्द्रम्: कर्म (हुवेम)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• अस्मिन्: in this
• अस्मिन्: अधिकारण
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• भरे: battle, contest
• भरे: अधिकारण
• Type: Noun
• Root: भर (प्रातिपदिक) ‘संघर्ष/युद्ध; प्रतियोगिता’

• नृतमम्: the best of men/most heroic
• नृतमम्: कर्म-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: नृतम (प्रातिपदिक; नृ + तमप्) ‘नरों में अत्युत्तम’

• वाजसातौ: in the winning of the prize (in contest)
• वाजसातौ: अधिकारण
• Type: Noun
• Root: वाजसाति (प्रातिपदिक) ‘वाज-प्राप्ति/पुरस्कार-जय’

• शृण्वन्तम्: listening, hearkening
• शृण्वन्तम्: कर्म-विशेषण
• Type: Participle
• Root: √श्रु ‘श्रवणे’ → शृण्वत् (वर्तमान कृदन्त)

• उग्रम्: fierce, mighty
• उग्रम्: कर्म-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: उग्र (प्रातिपदिक)

• ऊतये: for help, for protection
• ऊतये: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: ऊति (प्रातिपदिक) ‘सहायता/रक्षा’

• समत्सु: in battles
• समत्सु: अधिकारण
• Type: Noun
• Root: समत्सु (प्रातिपदिक; ‘सम्+अत्सु/समत्सु’ = संग्रामेषु) ‘युद्ध’

• घ्नन्तम्: striking, slaying
• घ्नन्तम्: कर्म-विशेषण
• Type: Participle
• Root: √हन् ‘हिंसागत्योः’ → घ्नत्/घ्नन्त् (वर्तमान कृदन्त)

• वृत्राणि: Vṛtras/obstacles
• वृत्राणि: कर्म (घ्नन्तम्)
• Type: Noun
• Root: वृत्र (प्रातिपदिक) ‘आवरणकर्ता; वृत्र-दानव; बाधक’

• संजितम्: fully victorious, having conquered
• संजितम्: कर्म-विशेषण
• Type: Participle
• Root: √जि ‘जय’ + सम् → संजित (भूतकृदन्त)

• धनानाम्: of riches/treasures
• धनानाम्: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: धन (प्रातिपदिक)