Adhyaya 65
दानफलप्रकरणम् — उपानहदानं, तिलदानं, भूमिदानं, गोदानं, अन्नदानं च (Gifts and Their Stated Results: Footwear, Sesame, Land, Cows, and Food)
Upa-parva: Dāna-Dharma (Charitable Gifts) Discourse — Footwear, Sesame, Land, Cows, and Food
Chapter 13.65 is structured as a question-and-answer exchange. Yudhiṣṭhira first asks Bhīṣma about the result of giving footwear (upānahau) to a brāhmaṇa in distress; Bhīṣma replies with imagery of overcoming thorns and rough terrain, and adds a symbolic reward of conveyances and equipment. The dialogue then broadens: Yudhiṣṭhira requests further clarification on the fruits of tiladāna, bhūmidāna, godāna, and annadāna. Bhīṣma describes sesame as primordial and especially effective for ancestral satisfaction, including time-specific merit (e.g., gifting in Māgha) and warnings against improper motivation. He then narrates a brief cosmological-ritual episode of the gods requesting a sacrificial site from Brahmā, segueing into bhūmidāna: even small land gifts are praised, while unsuitable land and offering śrāddha in another’s land are discouraged; purchasing land for gifting is recommended to secure lasting ritual benefit. Next, godāna is elevated through claims of utility (milk, ghee, dung, hides, etc.), association with higher realms, and strict prohibitions against gifting cows for harmful ends or to unethical recipients; quality criteria for the cow are specified. Finally, annadāna is asserted as primary, linked to hospitality, vitality, and overcoming adversity, with references to exemplary figures (e.g., Rantideva) and a concluding recap of the discussed gift-fruits.
Chapter Arc: शरशय्या पर लेटे भीष्म युधिष्ठिर को दान-धर्म का शिखर दिखाते हैं—सब दानों में ‘पृथ्वीदान’ को अतिदान कहकर, अचल-अक्षय भूमि को इस लोक के उत्तम भोगों की ‘दोग्ध्री’ (दूध देने वाली) बताते हैं। → भीष्म भूमि के महत्त्व को केवल संपत्ति नहीं, जीवन-व्यवस्था के आधार के रूप में स्थापित करते हैं—मनुष्य इह-परत्र अपने कर्म से जीते हैं, और भूमि ‘महादेवी’ होकर दाता को प्रिय बनाती है। फिर वे दान की मात्रा/उद्देश्य के सूक्ष्म भेद उठाते हैं: एक घर के लिए दी गई भूमि से लेकर राज्य-धर्म तक, फल और दण्ड दोनों का विस्तार। → भूमिदान के फल-दण्ड का तीखा शिखर: ‘एकागारकरीं’ भूमि-दान करने वाला दीर्घ पुण्य पाता है, और उतनी ही भूमि का हरण करने वाला उससे भी बढ़कर नरक-यातना भोगता है—दान की महिमा के साथ अपहरण का भयावह प्रतिफल एक साथ उद्घाटित होता है। → भूमिदाता के लिए अभय-प्रतिज्ञा: काल-प्रेरित मृत्यु, दण्ड, तम, दारुण अग्नि और घोर पाश भी भूमिदाता के निकट नहीं आते; और जिस राजा के शुभ राज्य/कर्म से प्रजा योगक्षेम, वृष्टि और स्वकर्म-समृद्धि से बढ़ती है, वह भूमि-धर्म का सामाजिक रूप है। श्राद्ध-प्रसंग में इस माहात्म्य के श्रवण से राक्षस/असुर-भाग का निषेध और पितरों के निमित्त दान की अक्षयता बताकर उपदेश पूर्ण होता है। → भीष्म का समापन-प्रश्न—‘अब और क्या सुनना चाहते हो?’—अगले अध्याय के लिए युधिष्ठिर की जिज्ञासा को खुला छोड़ देता है।
Shlokas
Verse 1
(दाक्षिणात्य अधिक पाठके १६ शलोक मिलाकर कुल ३९३ “लोक हैं) द्विषष्टितमो< ध्याय: सब दानोंसे बढ़कर भूमिदानका महत्त्व तथा उसीके विषयमें इन्द्र और बृहस्पतिका संवाद युधिछिर उवाच इदं देयमिदं देयमितीयं श्रुतिरादरात् । बहुदेयाश्व राजान: किंस्विद् दानमनुत्तमम्
ຢຸທິສຖິຣະກ່າວວ່າ: «ຂໍກາບທູນພຣະອາຈານຜູ້ເປັນປູ່, ຄຳສອນແຫ່ງສຣຸຕິໄດ້ກຳຊັບຊ້ຳໆວ່າ ‘ອັນນີ້ຄວນໃຫ້, ອັນນັ້ນຄວນໃຫ້’ ດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບຢ່າງຍິ່ງ; ແລະຄຳພີກໍກ່າວວ່າ ກະສັດຄວນໃຫ້ທານຫຼາຍປະການ. ແຕ່ຂ້າພະເຈົ້າປາຖະໜາຮູ້ວ່າ ໃນທານທັງປວງ ທານໃດແມ່ນສູງສຸດຫາທຽບບໍ່ໄດ້?»
Verse 2
भीष्म उवाच अतिदानानि सर्वाणि पृथिवीदानमुच्यते । अचला ह्ाक्षया भूमिद्दोग्ध्री कामानिहोत्तमान्
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: «ໃນທານທັງປວງ ທານແຫ່ງຜືນດິນ (ພູມິທານ) ຖືກກ່າວວ່າເປັນທານສູງສຸດ. ເພາະແຜ່ນດິນບໍ່ເຄື່ອນໄຫວ ແລະບໍ່ຮູ້ຈັກໝົດ; ໃນໂລກນີ້ນາງໃຫ້ຜົນດັ່ງແມ່ງົວນົມ ບັນດາຄວາມປາຖະໜາອັນດີສຸດ».
Verse 3
भीष्मजीने कहा--बेटा! सब दानोंसे बढ़कर पृथ्वीदान बताया गया है। पृथ्वी अचल और अक्षय है। वह इस लोकमें समस्त उत्तम भोगोंको देनेवाली है ।।
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: «ລູກເອີຍ, ໃນທານທັງປວງ ທານແຫ່ງຜືນດິນແມ່ນສູງສຸດ. ແຜ່ນດິນບໍ່ເຄື່ອນໄຫວ ແລະບໍ່ຮູ້ຈັກໝົດ; ໃນໂລກນີ້ນາງໃຫ້ບັນດາຄວາມສຸກອັນດີສຸດທັງປວງ. ແຜ່ນດິນເປັນດັ່ງແມ່ງົວນົມ ທີ່ໃຫ້ເສື້ອຜ້າ, ແກ້ວມະນີ, ສັດລ້ຽງ, ແລະເຂົ້າສານທັນຍາຫານດັ່ງເຂົ້າແລະບາເລ. ດັ່ງນັ້ນ ຜູ້ໃຫ້ທານຜືນດິນຈຶ່ງເຈີຣິນຮຸ່ງເຮືອງເຫນືອສັດທັງປວງ ໄດ້ຮັບຄວາມຜາສຸກອັນຍືນຍົງ ແລະຫາທຽບບໍ່ໄດ້».
Verse 4
यावद् भूमेरायुरिह तावद् भूमिद एधते । न भूमिदानादस्तीह परं किंचिद् युधिष्ठिर
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: «ໂອ ຢຸທິສຖິຣະ, ຕາມເທົ່າທີ່ແຜ່ນດິນຍັງດຳລົງຢູ່ໃນໂລກນີ້, ຜູ້ໃຫ້ທານຜືນດິນກໍຈະເຈີຣິນຮຸ່ງເຮືອງຢູ່ເທົ່ານັ້ນ. ໃນໂລກນີ້ ບໍ່ມີທານໃດສູງກວ່າທານແຫ່ງຜືນດິນ».
Verse 5
अप्यल्पं प्रददुः सर्वे पृथिव्या इति नः श्रुतम् । भूमिमेव ददुः सर्वे भूमिं ते भुञज्जते जना:
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: «ພວກເຮົາໄດ້ຍິນມາວ່າ ແມ່ນແຕ່ຜູ້ທີ່ບໍລິຈາກດິນເພີຍນ້ອຍໜຶ່ງສ່ວນ ກໍໄດ້ຮັບຜົນບຸນຄົບຖ້ວນຂອງທານດິນ. ແທ້ຈິງ ຜູ້ໃດໃຫ້ດິນ ຖືກນັບວ່າໄດ້ໃຫ້ ‘ແຜ່ນດິນ’ ທັງປວງ; ແລະຜູ້ຄົນຍ່ອມໄດ້ເສບສຸກດິນນັ້ນເອງ (ໃນປະໂລກ) ເປັນຜົນຕອບແທນ».
Verse 6
स्वकर्मवोपजीवन्ति नरा इह परत्र च । भूमिर्भूतिर्महादेवी दातारं कुरुते प्रियम्
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: «ມະນຸດດຳລົງຊີວິດດ້ວຍກຳອັນຖືກທຳຂອງຕົນ ທັງໃນໂລກນີ້ ແລະໃນປະໂລກ. ແຜ່ນດິນ—ມະຫາເທວີຜູ້ເປັນຄວາມຮຸ່ງເຮືອງເອງ—ຍ່ອມເຮັດໃຫ້ຜູ້ໃຫ້ທານເປັນທີ່ຮັກຂອງນາງ».
Verse 7
मनुष्य इहलोक और परलोकमें अपने कर्मके अनुसार ही जीवन-निर्वाह करते हैं। भूमि ऐश्वर्यस्वरूपा महादेवी है। वह दाताको अपना प्रिय बना लेती है ।।
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: «ໂອ ພະຣາຊາຜູ້ປະເສີດທີ່ສຸດ! ຜູ້ໃດມອບທານອັນບໍ່ສິ້ນສຸດນີ້—ຄື ແຜ່ນດິນ, ມະຫາເທວີຜູ້ເປັນຮຸ່ງເຮືອງ—ຍ່ອມໄດ້ຮັບຄວາມໂປດປານຂອງນາງ. ເມື່ອໄດ້ເກີດເປັນມະນຸດອີກຄັ້ງ ຜູ້ໃຫ້ທານນັ້ນຈະເປັນເຈົ້າແຜ່ນດິນ».
Verse 8
यथा दानं तथा भोग इति थधर्मेषु निश्चय: । संग्रामे वा तनुं जहायाद् दद्याच्च पृथिवीमिमाम्
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: «ໃນເລື່ອງທຳມະ ນີ້ແມ່ນຂໍ້ສະຫຼຸບອັນແນ່ນອນ: ໃຫ້ແນວໃດ ຍ່ອມໄດ້ເສບສຸກແນວນັ້ນ. ດັ່ງນັ້ນ ບໍ່ວ່າໃນສົງຄາມຈະຕ້ອງສະຫຼະກາຍ ຫຼືຈະຕ້ອງມອບແຜ່ນດິນນີ້ ກໍຄວນປະພຶດຕາມຫຼັກນັ້ນ».
Verse 9
पुनाति दत्ता पृथिवी दातारमिति शुश्रुम
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: «ພວກເຮົາໄດ້ຍິນມາວ່າ ແຜ່ນດິນທີ່ມອບເປັນທານ ຍ່ອມຊຳລະຜູ້ໃຫ້ໃຫ້ບໍລິສຸດ. ແມ່ນແຕ່ຜູ້ທີ່ເປັນຄົນບາບໜັກ—ຜູ້ຂ້າພຣາຫມະນ ແລະຜູ້ຕິດການເວົ້າມຸສາ—ແຜ່ນດິນທີ່ໃຫ້ເປັນທານນັ້ນກໍຊຳລະບາບຂອງເຂົາ ແລະເຮັດໃຫ້ເຂົາພົ້ນຈາກຄວາມຜິດທັງປວງ».
Verse 10
अपि पापसमाचारं ब्रह्म॒घ्नमपि चानृतम् । सैव पाप॑ प्लावयति सैव पापात् प्रमोचयेत्
ພີສະມະກ່າວວ່າ: ແມ່ນແຕ່ຊາຍຜູ້ມີຄວາມປະພຶດບາບ ຫຼືແມ່ນຜູ້ຂ້າພຣາຫມະນ ຫຼືຜູ້ເວົ້າຄຳມຸສາ—ການໃຫ້ທານເປັນດິນແດນນັ້ນເອງ ຊຳລະບາບຂອງເຂົາ ແລະສາມາດປົດປ່ອຍໃຫ້ພົ້ນຈາກບາບໄດ້ຢ່າງສິ້ນເຊີງ. ປະເພນີກ່າວວ່າ ດິນທີ່ໃຫ້ເປັນທານ ຊຳລະໃຫ້ຜູ້ໃຫ້ບໍລິສຸດ ແມ່ນແຕ່ຄວາມຜິດເກົ່າຈະໜັກໜ່ວງປານໃດກໍຕາມ.
Verse 11
अपि पापकृतां राज्ञां प्रतिगृह्लन्ति साधव: । पृथिवीं नान्यदिच्छन्ति पावनं जननी यथा
ພີສະມະກ່າວວ່າ: ແມ່ນແຕ່ຈາກກະສັດຜູ້ກະທຳບາບ ຜູ້ດີງາມກໍຍັງຮັບທານເປັນດິນໄດ້; ແຕ່ພວກເຂົາບໍ່ປາດຖະໜາຮັບທານຢ່າງອື່ນ. ເພາະດິນແດນເປັນທານທີ່ຊຳລະໃຫ້ບໍລິສຸດ—ບໍລິສຸດດັ່ງແມ່ນາງແມ່ເອງ.
Verse 12
नामास्या: प्रियदत्तेति गुहां देव्या: सनातनम् | दानं वाप्यथवा5<दानं नामास्या: प्रथमं प्रियम्
ພີສະມະກ່າວວ່າ: “ເທວີ (ແຜ່ນດິນ) ນີ້ມີນາມລັບອັນເປັນນິລັນດອນ: ‘ປຣິຍະດັດຕາ’—‘ຂອງຂວັນອັນເປັນທີ່ຮັກ’. ບໍ່ວ່າຈະໃຫ້ນາງເປັນທານ (ເປັນດິນ) ຫຼືຮັບນາງໄວ້ ການນັ້ນເປັນທີ່ຮັກຂອງທັງຜູ້ໃຫ້ແລະຜູ້ຮັບ; ດັ່ງນັ້ນນີ້ຈຶ່ງເປັນນາມທຳອິດ ແລະເປັນນາມທີ່ຮັກທີ່ສຸດຂອງນາງ.”
Verse 13
य एतां विदुषे दद्यात् पृथिवीं पृथिवीपति: । पृथिव्यामेतदिष्टं स राजा राज्यमितो व्रजेत्
ພີສະມະກ່າວວ່າ: ຖ້າຜູ້ເປັນເຈົ້າແຜ່ນດິນ ໄດ້ໃຫ້ແຜ່ນດິນນີ້ເປັນທານແກ່ຜູ້ຮູ້ຜູ້ສຶກສາ ແລ້ວກະສັດນັ້ນ—ເນື່ອງດ້ວຍທານນີ້ເປັນທີ່ຮັກທີ່ສຸດໃນແຜ່ນດິນ—ຈະຈາກໄປຈາກນີ້ໂດຍໄດ້ບັນລຸ (ຄືນ) ອານາຈັກຂອງຕົນ. ຄຳສອນນີ້ເນັ້ນຄຸນຄ່າອັນພິເສດຂອງການບໍລິຈາກດິນແດນໃຫ້ແກ່ພຣາຫມະນຜູ້ຄວນຄ່າ ແລະຄວາມເຊື່ອຕາມທຳວ່າ ຄວາມໃຈກຸສົນນີ້ຟື້ນຟູຄວາມຮຸ່ງເຮືອງ ແລະອຳນາດອັນຊອບທຳ.
Verse 14
पुनश्चासौ जनिं प्राप्पय राजवत् स्यान्न संशय: । तस्मात् प्राप्यैव पृथिवीं दद्यात् विप्राय पार्थिव:
ພີສະມະກ່າວວ່າ: “ແລະອີກຄັ້ງ ເມື່ອໄດ້ເກີດໃໝ່ ເຂົາຈະເປັນດັ່ງກະສັດ—ບໍ່ມີຂໍ້ສົງໄສ. ດັ່ງນັ້ນ ເມື່ອໃດທີ່ຜູ້ປົກຄອງໄດ້ຄອບຄອງແຜ່ນດິນ (ອຳນາດອະທິປະໄຕ) ກໍຄວນໃຫ້ສ່ວນໜຶ່ງຂອງມັນເປັນທານແກ່ພຣາຫມະນ.”
Verse 15
नाभूमिपतिना भूमिरधिष्ठेया कथंचन । नचापात्रेण वा ग्राह्मा दत्तदाने न चाचरेत्
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: ຜູ້ໃດບໍ່ແມ່ນເຈົ້າຂອງດິນໂດຍຊອບທຳ ບໍ່ຄວນເຂົ້າໄປຍຶດຄອງດິນນັ້ນເລີຍ ບໍ່ວ່າດ້ວຍວິທີໃດ. ຜູ້ຮັບທີ່ບໍ່ສົມຄວນກໍບໍ່ຄວນຮັບດິນທີ່ຖືກບໍລິຈາກ; ແລະດິນທີ່ບໍລິຈາກແລ້ວ ບໍ່ຄວນນຳກັບມາໃຊ້ເພື່ອຕົນເອງອີກ. ທານທີ່ຖວາຍແດ່ປິຕຣະ (ບັນພະບຸລຸດ) ຍ່ອມເປັນອະມະຕະ—ບໍ່ມີຂໍ້ສົງໄສ. ດັ່ງນັ້ນ ໃນພິທີ śrāddha ຜູ້ຮູ້ຄວນໃຫ້ພຣາຫມັນຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ (dvija) ສວດອ່ານຫຼັກນີ້ ໃນຂະນະທີ່ພິທີກຳລັງດຳເນີນ.
Verse 16
ये चान्ये भूमिमिच्छेयु: कुर्युरेवं न संशय: । यः साधोर्भूमिमादत्ते न भूमिं विन्दते तु सः
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: ຜູ້ອື່ນໆທີ່ປາຖະໜາຈະໄດ້ດິນໃນຊາດໜ້າ ຄວນບໍລິຈາກດິນໃນຊາດນີ້ດ້ວຍວິທີດຽວກັນ—ບໍ່ມີຂໍ້ສົງໄສ. ແຕ່ຜູ້ໃດໃຊ້ການຫລອກລວງ ຫຼືກຳລັງ ຍຶດເອົາດິນຂອງຄົນດີ ຜູ້ນັ້ນບໍ່ໄດ້ຮັບ “ດິນ” ເປັນພອນ; ຖືກຕັດຂາດຈາກຜົນດີທີ່ແທ້ຂອງມັນ.
Verse 17
भूमिं दत्त्वा तु साधुभ्यो विन्दते भूमिमुत्तमाम् । प्रेत्य चेह च धर्मात्मा सम्प्राप्रोति महद् यश:
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: ຜູ້ໃດບໍລິຈາກດິນເປັນທານແກ່ຜູ້ສົມຄວນ ແລະຜູ້ດີ ຍ່ອມໄດ້ຮັບດິນອັນປະເສີດກັບຄືນ. ຄົນຜູ້ດຳລົງຢູ່ໃນທຳນັ້ນ ທັງໃນໂລກນີ້ ແລະຫຼັງຄວາມຕາຍ ກໍໄດ້ຮ່ວມໃນກຽດຍົດອັນຍິ່ງໃຫຍ່.
Verse 18
(एकागारकरीं दत्त्वा षष्टिसाहस्रमूर्थध्वग: । तावत्या हरणे पृथ्व्या नरकं द्विगुणोत्तरम् ।।
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: ຜູ້ໃດບໍລິຈາກດິນພໍສຳລັບສ້າງເຮືອນຫຼັງດຽວ ຍ່ອມຂຶ້ນໄປສູ່ໂລກສູງ ແລະພັກອາໄສຢູ່ນັ້ນ 60,000 ປີ. ແຕ່ຜູ້ໃດຍຶດເອົາດິນຂະໜາດເທົ່າກັນ ຈະຕ້ອງຢູ່ນະລົກເປັນເວລາສອງເທົ່າ. ໂອ ພະຣາຊາ! ດິນທານຂອງຄົນດີທີ່ພຣາຫມັນສັນລະເສີນຢູ່ເສມອ ບໍ່ແມ່ນສິ່ງທີ່ສັດຕູຂອງເຂົາຈະສັນລະເສີນ; ການຍອມຮັບຂອງຜູ້ທຳດີນັ້ນແຫຼະເປັນມາດຕະຖານແທ້ຂອງບຸນນີ້.
Verse 19
यत् किंचित् पुरुष: पापं कुरुते वृत्तिकर्शित: । अपि गोचर्ममात्रेण भूमिदानेन पूयते
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: ບາບໃດໆທີ່ມະນຸດເຮັດເມື່ອຖືກບີບຄັ້ນໂດຍຄວາມລຳບາກໃນການຫາລ້ຽງຊີວິດ—ຖືກຄວາມຂາດແຄນກົດດັນ—ສາມາດຊຳລະໃຫ້ບໍລິສຸດໄດ້ດ້ວຍການບໍລິຈາກດິນ ແມ່ນແຕ່ດິນນັ້ນຈະມີພຽງຂະໜາດເທົ່າຜິວໜັງງົວກໍຕາມ.
Verse 20
येडपि संकीर्णकर्माणो राजानो रौद्रकर्मिण: । तेभ्य: पवित्रमाख्येयं भूमिदानमनुत्तमम्
ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: ແມ່ນແຕ່ກະສັດຜູ້ມີກຳກິດປົນປ່ຽນສັບສົນ ແລະເອົາໃຈໃສ່ການກະທຳອັນດຸຮ້າຍຮຸນແຮງ ກໍຄວນປະກາດສອນເຖິງທານອັນບໍລິສຸດສູງສຸດ—ການບໍລິຈາກທີ່ດິນ—ເພື່ອໃຫ້ເຂົາເຈົ້າພົ້ນຈາກບາບ.
Verse 21
अल्पान्तरमिदं शश्वत् पुराणा मेनिरे जना: । यो यजेताश्वमेधेन दद्याद् वा साधवे महीम्
ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: ບັນພະບູຮານເຄີຍເຫັນຢູ່ເສມອວ່າ ນີ້ເປັນຄວາມແຕກຕ່າງນ້ອຍນິດ—ຈະເຮັດພິທີຍັນອັດສະວະເມດ (Aśvamedha) ຫຼືຈະບໍລິຈາກທີ່ດິນໃຫ້ແກ່ຜູ້ດີຜູ້ຄວນຄ່າ.
Verse 22
प्राचीनकालके लोग सदा यह मानते रहे हैं कि जो अश्वमेधयज्ञ करता है अथवा जो श्रेष्ठ पुरुषको पृथ्वीदान करता है, इन दोनोंमें बहुत कम अन्तर है ।।
ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: ຕາມຈາຣີດເກົ່າ ການເຮັດພິທີ Aśvamedha ແລະການບໍລິຈາກທີ່ດິນໃຫ້ແກ່ຜູ້ຄວນຄ່າ ແຕກຕ່າງກັນເພີຍນ້ອຍ. ແມ່ນແຕ່ເຮັດກຸສົນກຳແລ້ວ ນັກປັນຍາກໍອາດສົງໄສເຖິງຜົນຂອງມັນໄດ້; ແຕ່ກຸສົນກຳອັນດີເລີດສູງສຸດອັນດຽວນີ້—ທານທີ່ດິນ—ເປັນສິ່ງທີ່ບໍ່ມີໃຜຈະສົງໄສຜົນໄດ້.
Verse 23
सुवर्ण रजतं वस्त्र मणिमुक्तावसूनि च । सर्वमेतन्महाप्राज्ञो ददाति वसुधां ददत्
ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: ຄຳ ເງິນ ເສື້ອຜ້າ ແກ້ວມະນີ ໄຂ່ມຸກ ແລະຂອງມີຄ່າອື່ນໆ—ຜູ້ມີປັນຍາແທ້ ເມື່ອບໍລິຈາກແຜ່ນດິນ (ທີ່ດິນ) ກໍເທົ່າກັບໄດ້ບໍລິຈາກທັງໝົດນັ້ນ. ດັ່ງນັ້ນ ທານທີ່ດິນຈຶ່ງຖືກສັນລະເສີນວ່າ ຮວບຮວມບຸນຂອງທານຫຼາຍປະເພດໄວ້ໃນອັນດຽວ.
Verse 24
तपो यज्ञ: श्रुते शीलमलोभ: सत्यसंधता । गुरुदैवतपूजा च एता वर्तन्ति भूमिदम्
ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: ສຳລັບຜູ້ທີ່ບໍລິຈາກທີ່ດິນ ຜົນຂອງຕະປະ (ຄວາມພາກພຽນອົບຕົນ), ຍັນ (ພິທີບູຊາ), ຄວາມຮູ້ທາງຄຳສອນສັກສິດ, ຄວາມປະພຶດດີ, ຄວາມບໍ່ໂລບ, ຄວາມສັດຊື່ຕັ້ງມັ່ນ, ການຄາລະວະຮັບໃຊ້ອາຈານ, ແລະການນະມັດສະການເທວະດາ—ທັງໝົດນີ້ມາສະຖິດຢູ່ໃນເຂົາ. ດັ່ງນັ້ນ ທານທີ່ດິນຈຶ່ງຖືກສັນລະເສີນວ່າ ເປັນຫຼັກຄ້ຳຈຸນທຳມະອັນຄົບຖ້ວນ ຮວບຮວມຄຸນຄ່າຫຼາຍປະການໃຫ້ເປັນກຸສົນກຳອັນດຽວ.
Verse 25
भर्त॒नि:श्रेयसे युक्तास्त्यक्तात्मानो रणे हता: । ब्रह्मलोकगता: सिद्धा नातिक्रामन्ति भूमिदम्
ພີສະມະກ່າວວ່າ: ແມ່ນແຕ່ຜູ້ທີ່ອຸທິດໃຈເພື່ອປະໂຫຍດຂອງນາຍຕົນ ສະລະຊີວິດ ແລະຖືກສັງຫານໃນສະໜາມຮົບ—ຫຼືແມ່ນແຕ່ຜູ້ສຳເລັດສິດທິ ໄດ້ເຖິງພຣະຫມະໂລກ—ກໍບໍ່ອາດເກີນກຸສົນຂອງຜູ້ທີ່ໃຫ້ດິນເປັນທານ (ພູມິທານ) ໄດ້.
Verse 26
यथा जनित्री स्वं पुत्र क्षीरेण भरते सदा । अनुगृह्नाति दातारं तथा सर्वरसैर्मही,जैसे माता अपने बच्चेको सदा दूध पिलाकर पालती है, उसी प्रकार पृथ्वी सब प्रकारके रस देकर भूमिदातापर अनुग्रह करती है
ພີສະມະກ່າວວ່າ: ເຫມືອນແມ່ຜູ້ໃຫ້ນົມແກ່ລູກຂອງຕົນຢູ່ເປັນນິດ ແລະລ້ຽງດູໃຫ້ດຳລົງຊີວິດ, ພື້ນດິນກໍເຊັ່ນດຽວກັນ ໂດຍປະທານນ້ຳຫວານ ແລະຜົນຜະລິດທຸກປະເພດ ຈຶ່ງເອື້ອເຟື້ອແກ່ຜູ້ໃຫ້ດິນເປັນທານ.
Verse 27
मृत्युरवैकिड्करो दण्डस्तमो वह्नि: सुदारुण: | घोराश्न॒ दारुणा: पाशा नोपसर्पन्ति भूमिदम्
ພີສະມະກ່າວວ່າ: ຄວາມຕາຍທີ່ກາລະສົ່ງມາ, ໄມ້ທັນທອນແຫ່ງການລົງໂທດ, ຄວາມມືດມົນອັນບອດບັງ, ໄຟອັນໂຫດຮ້າຍ, ແລະບ່ວງບາດອັນນ່າສະພຶງກົວຢ່າງຍິ່ງ—ສິ່ງເຫຼົ່ານີ້ບໍ່ອາດເຂົ້າໃກ້ຜູ້ໃຫ້ດິນເປັນທານໄດ້.
Verse 28
पितृश्व पितृलोकस्थान् देवलोकाच्च देवता: । संतर्पयति शान्तात्मा यो ददाति वसुन्धराम्
ພີສະມະກ່າວວ່າ: ຜູ້ມີໃຈສະຫງົບຜູ້ໃຫ້ແຜ່ນດິນ (ດິນແດນ) ເປັນທານ ຍ່ອມເຮັດໃຫ້ບັນພະບຸລຸດທີ່ຢູ່ໃນໂລກຂອງປິຕຣະ ແລະເທວະທີ່ສະຖິດໃນເທວະໂລກ ພໍໃຈອີກດ້ວຍ.
Verse 29
कृशाय मप्रियमाणाय वृत्तिग्लानाय सीदते । भूमिं वृत्तिकरीं दत्त्वा सत्री भवति मानव:,दुर्बल, जीविकाके बिना दुखी और भूखके कष्टसे मरते हुए ब्राह्मणको उपजाऊ भूमिदान करनेवाला मनुष्य यज्ञका फल पाता है
ພີສະມະກ່າວວ່າ: ເມື່ອຄົນໜຶ່ງຜອມແຫ້ງ ກຳລັງຫມົດ ແລະຈົມລົງເນື່ອງຈາກຂາດທາງດຳລົງຊີວິດ, ຜູ້ໃດທີ່ໃຫ້ດິນອຸດົມສົມບູນອັນກ່ອນໃຫ້ເກີດອາຊີບແກ່ເຂົາ ຜູ້ນັ້ນຍ່ອມເປັນດັ່ງຜູ້ໄດ້ປະກອບຍັດຍະ (yajña) ແລະໄດ້ຮັບຜົນບຸນຂອງຍັດຍະນັ້ນ.
Verse 30
यथा धावति गौर्वत्सं स्रवन्ती वत्सला पय: । एवमेव महाभाग भूमिर्भवति भूमिदम्
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ດັ່ງແມ່ງົວທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມຮັກຕໍ່ລູກ ວິ່ງໄປຫາລູກງົວ ໃນຂະນະທີ່ນ້ຳນົມໄຫຼອອກເພື່ອຫຼ້ຽງດູມັນ ສະນັ້ນແຫຼະ—ໂອ ຜູ້ມີບຸນຍິ່ງ—ແຜ່ນດິນກໍຮີບເຮັດຄວາມດີ ເພື່ອນຳຄວາມສຸກສະບາຍມາໃຫ້ແກ່ຜູ້ບໍລິຈາກດິນ»។
Verse 31
फालकृष्टां महीं दत्त्वा सबीजां सफलामपि । उदीर्ण वापि शरणं यथा भवति कामद:
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ຜູ້ໃດບໍລິຈາກດິນທີ່ໄຖແລ້ວ ມີເມັດພັນພ້ອມ ແລະມີຜົນຜະລິດແລ້ວ ຫຼືຜູ້ໃດຈັດຫາເຮືອນຫຼືທີ່ພັກອາໄສກວ້າງຂວາງໃຫ້—ຂອງທານນັ້ນເປັນຜູ້ສຳເລັດຄວາມປາຖະໜາ ເຮັດໃຫ້ເປົ້າໝາຍແລະຄວາມປາຖະໜາຂອງຜູ້ໃຫ້ສຳເລັດ»។
Verse 32
ब्राह्माणं वृत्तिसम्पन्नमाहिताग्निं शुचिव्रतम् । नर: प्रतिग्राह्म महीं न याति परमापदम्
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ຜູ້ໃດບໍລິຈາກດິນເປັນທານແກ່ພຣາຫມັນ—ຜູ້ມີຊີວິດຢູ່ດ້ວຍທາງທຳອັນຖືກຕ້ອງ ຮັກສາໄຟບູຊາ (ອັກນິໂຫດ) ແລະຍຶດຖືວັດຕະປະຕິບັດອັນບໍລິສຸດ—ຜູ້ນັ້ນບໍ່ຕົກຢູ່ໃນຄວາມພິນາດອັນໜັກຫນ່ວງທີ່ສຸດ»។
Verse 33
यथा चन्द्रमसो वृद्धिरहन्यहनि जायते । तथा भूमिकृतं दानं सस्ये सस्ये विवर्धते
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ດັ່ງດວງຈັນທີ່ເພີ່ມຄວາມເຕັມຂຶ້ນທຸກມື້ ສະນັ້ນແຫຼະ ບຸນຜົນແຫ່ງການບໍລິຈາກດິນກໍເພີ່ມພູນຂຶ້ນເລື້ອຍໆ—ທຸກຄັ້ງທີ່ດິນນັ້ນໃຫ້ຜົນຜະລິດ ຜົນແຫ່ງທານດິນກໍເຕີບໃຫຍ່ອີກຄັ້ງ»។
Verse 34
अत्र गाथा भूमिगीता: कीर्तयन्ति पुराविद: । या: श्रुत्वा जामदग्न्येन दत्ता भू: काश्यपाय वै
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ໃນນີ້ ບັນດາປັນຍາຊົນຜູ້ຮູ້ຕຳນານເກົ່າແກ່ ມັກຈະຂັບຂານຄາຖາທີ່ເອີ້ນວ່າ ‘ເພງແຫ່ງແຜ່ນດິນ’. ເມື່ອໄດ້ຟັງຄຳກອນເຫຼົ່ານັ້ນ ປະຣະຊຸຣາມະ ບຸດແຫ່ງຊະມະດັກນິ ກໍໄດ້ບໍລິຈາກແຜ່ນດິນທັງປວງໃຫ້ແກ່ ກາສະຍະປະ ຢ່າງແທ້ຈິງ»។
Verse 35
मामेवादत्त मां दत्त मां दत्त्वा मामवाप्स्थथ | अस्मिल्लॉँके परे चैव तद् दत्तं जायते पुन:
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ຈົ່ງບໍລິຈາກຂ້າແຕ່ຜູ້ດຽວ; ຈົ່ງຮັບຂ້າແຕ່ຜູ້ດຽວ. ເມື່ອບໍລິຈາກຂ້າ ເຈົ້າຈະໄດ້ຂ້າຄືນ. ເພາະສິ່ງໃດທີ່ມະນຸດບໍລິຈາກໃນໂລກນີ້ ຂອງບໍລິຈາກນັ້ນເອງຈະກັບຄືນຫາເຂົາ—ທັງໃນໂລກນີ້ ແລະໃນໂລກໜ້າ»។ (ໃນຄາຖາທີ່ອ້າງອີງ ແຜ່ນດິນເປັນຜູ້ກ່າວ ສອນຈັນຍາຂອງການໃຫ້: ການບໍລິຈາກທີ່ແທ້ບໍ່ເສຍໄປ ແຕ່ກັບຄືນເປັນສະຫວັດດີຂອງຕົນໃນສອງໂລກ.)
Verse 36
य इमां व्याद्वतिं वेद ब्राह्मणो वेदसम्मिताम् । भ्राद्धस्य क्रियमाणस्य ब्रह्म भूयं स गच्छति,जो ब्राह्मण श्राद्धकालमें पृथ्वीकी गायी हुई वेदसम्मत इस गाथाका पाठ करता है, वह ब्रह्मभावको प्राप्त होता है
ພີສະມະກ່າວວ່າ: ພຣາຫມັນຜູ້ຮູ້ແລະສວດຄາຖາທີ່ວິດສະໜັບສະໜູນ ຊື່ວ່າ «ວະຍາດວະຕີ» (Vyādvatī) ໃນເວລາທີ່ກຳລັງປະກອບພິທີສຣາດດະ (śrāddha) ຈະບັນລຸສະພາວະແຫ່ງພຣະພຣົມ (Brahman). ຄາຖານີ້ຊີ້ວ່າ ພິທີບູຊາບັນພະບຸລຸດຈະຍົກຈິດວິນຍານເມື່ອປະສານກັບການສວດທີ່ຖືກຕ້ອງຕາມຄຳສອນ ແລະເຈດຕະນາອັນຊອບ ນຳໄປສູ່ການຮູ້ແຈ້ງທີ່ມຸ່ງສູ່ຄວາມຫຼຸດພົ້ນ.
Verse 37
कृत्यानामधिशस्तानामरिष्टशमनं महत् | प्रायश्षित्तं महीं दत्त्वा पुनात्युभयतो दश
ພີສະມະກ່າວວ່າ: ສຳລັບໂທດຮ້າຍອັນໜັກທີ່ເກີດຈາກພິທີອັນຊົ່ວ ແລະການກະທຳທຳລາຍ ວິທີທີ່ຍິ່ງໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນການລະງັບອຸປະທັງຄື ການໄຖ່ບາບ (prāyaścitta) ໂດຍການບໍລິຈາກທີ່ດິນ. ເມື່ອບໍລິຈາກແຜ່ນດິນເປັນທານ ຄົນໜຶ່ງຊຳລະໃຫ້ບໍລິສຸດແກ່ສິບຊົນລຸ້ນທັງສອງຝ່າຍ—ຜູ້ກ່ອນ ແລະຜູ້ຫຼັງ.
Verse 38
पुनाति य इदं वेद वेदवादं तथैव च । प्रकृति: सर्वभूतानां भूमिर्वैश्वानरी मता
ພີສະມະກ່າວວ່າ: ຜູ້ໃດຮູ້ແທ້ຈິງຄຳສອນນີ້—ອັນເປັນຫຼັກວິດດ້ວຍ—ຜູ້ນັ້ນຍ່ອມເປັນຜູ້ຊຳລະໃຫ້ບໍລິສຸດ. ແຜ່ນດິນຖືກນັບວ່າເປັນບໍ່ເກີດຂອງສັດທັງປວງ ແລະຖືກຖອດຄວາມວ່າເປັນ «ໄວສວານະຣະ» (Vaiśvānara) ມີອັກນິ (Agni) ເປັນເທວະຜູ້ຄຸ້ມຄອງ. ດັ່ງນັ້ນ ການຮູ້ເລື່ອງອັນສັກສິດນີ້ຖືກສັນລະເສີນວ່າເປັນກຳລັງຊຳລະ ເຊື່ອມຄວາມບໍລິສຸດທາງຈິດໃຈກັບການເຄົາລົບແຜ່ນດິນເປັນຕົ້ນກຳເນີດຮ່ວມຂອງຊີວິດ ແລະເຄົາລົບອັກນິເປັນເທວະຜູ້ປົກຄອງ.
Verse 39
अभिषिच्यैव नृपतिं श्राववेदिममागमम् । यथा श्रुत्वा महीं दद्यान्नादद्यात् साधुतश्न॒ ताम्
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ເມື່ອອະພິເສກກະສັດໃຫ້ປະທັບເທິງລາຊະບັນລັງແລ້ວ ຄວນໃຫ້ມີການສວດຂໍ້ບັນຍັດດັ້ງເດີມນີ້ໃຫ້ພຣະອົງຟັງໃນທັນທີ—ຄາຖາທີ່ແຜ່ນດິນໄດ້ຂັບຮ້ອງ—ເພື່ອໃຫ້ເມື່ອຟັງແລ້ວ ພຣະອົງຈະປະທານທີ່ດິນດ້ວຍຄວາມຊອບທຳ ແລະຈະບໍ່ຍຶດຄືນທີ່ດິນທີ່ໄດ້ປະທານແກ່ຄົນດີແລ້ວ ໂດຍຄວາມປະພຶດອັນບໍ່ຖືກຕ້ອງ»។
Verse 40
सो<यं कृत्स्नो ब्राह्मणार्थो राजार्थश्वाप्पसंशय: । राजा हि धर्मकुशल: प्रथमं भूतिलक्षणम्
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ເລື່ອງລາວທັງໝົດນີ້ ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ພຣາຫມັນ ແລະເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ພະຣາຊາ—ບໍ່ມີຂໍ້ສົງໄສ. ເພາະພະຣາຊາຜູ້ຊໍານານໃນທັມມະ ແມ່ນເຄື່ອງໝາຍອັນດັບທໍາອິດທີ່ຊີ້ວ່າ ຄວາມຮຸ່ງເຮືອງແລະຄວາມສົມບູນພູນສຸກຂອງປະຊາຊົນຈະເກີດຂຶ້ນ».
Verse 41
अथ येषामधर्मज्ञो राजा भवति नास्तिक: । न ते सुखं प्रबुध्यन्ति न सुखं प्रस्वपन्ति च
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ທີ່ໃດກໍຕາມ ພະຣາຊາບໍ່ຮູ້ທັມມະ ແລະເປັນຜູ້ປະຕິເສດຄວາມເຊື່ອອັນຖືກຕ້ອງ ປະຊາຊົນພາຍໃຕ້ພຣະອົງບໍ່ພົບຄວາມສຸກສະບາຍ—ຕື່ນຢູ່ກໍບໍ່ສຸກ ແລະນອນຫຼັບກໍບໍ່ໄດ້ສັນຕິ».
Verse 42
सदा भवन्न्ति चोद्विग्नास्तस्य दुश्चरितैर्नरा: । योगक्षेमा हि बहवो राष्ट्र नास्थाविशन्ति तत्
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ເນື່ອງຈາກຄວາມປະພຶດຊົ່ວຂອງພຣະອົງ ຜູ້ຄົນຈຶ່ງຖືກຜັກໃຫ້ຢູ່ໃນຄວາມຫວາດຫວັ່ນຢູ່ເສມອ. ແທ້ຈິງ ຜູ້ຫາຄວາມປອດໄພແລະຄວາມຜາສຸກຫຼາຍຄົນ ບໍ່ພົບທີ່ຢືນອັນໝັ້ນຄົງໃນອານາຈັກນັ້ນ; ພວກເຂົາບໍ່ອາດຕັ້ງຖິ່ນຖານຢູ່ຢ່າງສະຫງົບໄດ້».
Verse 43
जिनका राजा धर्मको न जाननेवाला और नास्तिक होता है, वे लोग न तो सुखसे सोते हैं और न सुखसे जागते ही हैं; अपितु उस राजाके दुराचारसे सदैव उद्विग्न रहते है। ऐसे राजाके राज्यमें बहुधा योगक्षेम नहीं प्राप्त होते ।।
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ດັ່ງນັ້ນ ທີ່ໃດພະຣາຊາບໍ່ຮູ້ທັມມະ ແລະປະຕິເສດຄວາມເຊື່ອອັນຖືກຕ້ອງ ປະຊາຊົນບໍ່ສຸກທັງເວລານອນ ແລະບໍ່ສຸກທັງເວລາຕື່ນ; ດ້ວຍຄວາມປະພຶດຊົ່ວຂອງພຣະອົງ ພວກເຂົາຈຶ່ງຫວາດຫວັ່ນຢູ່ເສມອ. ໃນອານາຈັກຂອງພະຣາຊາແບບນັ້ນ ມັກຈະບໍ່ໄດ້ຮັບ “ໂຢກະເຂມະ” (ຄວາມປອດໄພແລະຄວາມຜາສຸກ). ແຕ່ທີ່ໃດພະຣາຊາເປັນຜູ້ມີປັນຍາ ແລະຕັ້ງຢູ່ໃນທັມມະ ປະຊາຊົນຕື່ນຂຶ້ນດ້ວຍຄວາມສະຫງົບ ແລະນອນຫຼັບດ້ວຍຄວາມສຸກ».
Verse 44
तस्य राज्ञ: शुभै राज्यै: कर्मभिननिर्वृता नरा: । योगक्षेमेण वृष्टया च विवर्धन्ते स्वकर्मभि:
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ພາຍໃຕ້ພະຣາຊານັ້ນ—ດ້ວຍລະບຽບການປົກຄອງອັນເປັນມົງຄຸນ ແລະດ້ວຍການກະທໍາອັນຊອບທັມ—ປະຊາຊົນຢູ່ດ້ວຍຄວາມພໍໃຈ. ໃນອານາຈັກນັ້ນ ໂຢກະເຂມະ (ຄວາມປອດໄພແລະຄວາມຜາສຸກ) ຖືກຄ້ຳຈຸນ, ຝົນຕົກຕາມລະດູການ, ແລະປະຊາຊົນຮຸ່ງເຮືອງດ້ວຍການງານດີຂອງຕົນ».
Verse 45
स कुलीन: स पुरुष: स बन्धु: स च पुण्यकृत् । स दाता स च विक्रान्तो यो ददाति वसुन्धराम्,जो पृथ्वीका दान करता है, वही कुलीन, वही पुरुष, वही बन्धु, वही पुण्यात्मा, वही दाता और वही पराक्रमी है
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: ຜູ້ໃດທີ່ບໍລິຈາກແຜ່ນດິນ—ຄືການໃຫ້ທານດິນອັນສູງສຸດ—ຜູ້ນັ້ນແທ້ໆແມ່ນຜູ້ມີຊາດຕະກູນສູງ, ແທ້ໆແມ່ນບຸລຸດຜູ້ຄວນຄ່າ, ແທ້ໆແມ່ນຍາດພີ່ນ້ອງດ້ວຍຈິດໃຈ, ແທ້ໆແມ່ນຜູ້ສັ່ງສົມບຸນ. ຜູ້ນັ້ນເທົ່ານັ້ນຄວນໄດ້ຮັບນາມວ່າ “ຜູ້ໃຫ້ທານແທ້” ແລະ “ຜູ້ກ້າຫານ” ເພາະການກະທຳນີ້ເປັນຮູບຮ່າງຂອງຄວາມໃຈກວ້າງສູງສຸດ ແລະຄວາມໝັ້ນຄົງໃນທຳມະ.
Verse 46
आदित्या इव दीप्यन्ते तेजसा भुवि मानवा: । ददन्ति वसुधां स्फीतां ये वेदविदुषि द्विजे
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: «ດັ່ງອາທິດຕະຍະທັງຫຼາຍສ່ອງສະຫວ່າງດ້ວຍເຕຊະ, ມະນຸດກໍສ່ອງສະຫວ່າງໃນໂລກນີ້ດ້ວຍສະຫງ່າລາສີແຫ່ງຄຸນທຳແລະສິນທຳຂອງຕົນ—ໂດຍສະເພາະຜູ້ທີ່ຮູ້ຈັກພຣາຫມັນຜູ້ຮູ້ເວດ ແລ້ວມອບດິນທີ່ອຸດົມສົມບູນໃຫ້ເຂົາ. ຄວາມໃຈກວ້າງທີ່ຫັນໄປຫາວິຊາເວດນີ້ ຈະເປັນແຫຼ່ງກຽດຊື່ຍືນຍາວ ແລະຄວາມສະຫວ່າງໄສທາງຈິດໃຈ.»
Verse 47
यथा सस्यानि रोहन्ति प्रकीर्णानि महीतले । तथा कामा: प्ररोहन्ति भूमिदानसमार्जिता:
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: «ດັ່ງເມັດພືດທີ່ກະຈາຍຢູ່ເທິງຜືນດິນຍ່ອມງອກຂຶ້ນ, ຄວາມປາຖະໜາທັງຫຼາຍກໍອາດງອກຂຶ້ນອີກ—ຄວາມປາຖະໜາທີ່ຖືກສະສົມແລະຫຼ້ຽງດູດ້ວຍບຸນແລະຄວາມຮັ່ງມີຈາກການໃຫ້ທານດິນ. ຊັບສິນແລະຄວາມອິ່ມໃຈທີ່ເກີດຈາກທານນັ້ນ ຖ້າບໍ່ຄວບຄຸມ ອາດກາຍເປັນດິນໃໝ່ໃຫ້ຄວາມໂລບເກີດຂຶ້ນອີກ.»
Verse 48
जैसे भूमिमें बोये हुए बीज खेतीके रूपमें अंकुरित होते और अधिक अन्न पैदा करते हैं, उसी प्रकार भूमिदान करनेसे सम्पूर्ण कामनाएँ सफल होती हैं ।।
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: ດັ່ງເມັດພືດທີ່ຫວ່ານລົງໃນດິນຍ່ອມງອກເປັນພືດຜົນ ແລະໃຫ້ເຂົ້າອາຫານອຸດົມ, ດັ່ງນັ້ນການໃຫ້ທານດິນຍ່ອມເຮັດໃຫ້ຄວາມປາຖະໜາທັງປວງສຳເລັດ. ພຣະອາທິດ, ວະຣຸນະ, ວິດສະນຸ, ພຣະພຣົມ, ໂສມະ (ຈັນທຣະ), ອັກນິ, ແລະພຣະຜູ້ມີຕຣິສູນໃນພະຫັດ (ຊິວະ) ລ້ວນຍິນດີ ແລະສັນລະເສີນຜູ້ໃຫ້ທານດິນ.
Verse 49
भूमौ जायन्ति पुरुषा भूमौ निष्ठां व्रजन्ति च | चतुर्विधो हि लोको5यं यो5यं भूमिगुणात्मक:
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: ມະນຸດເກີດຂຶ້ນເທິງຜືນດິນ ແລະເທິງຜືນດິນນັ້ນເອງກໍໄປຮອດການພັກພິກສຸດທ້າຍ. ແທ້ຈິງແລ້ວ ໂລກນີ້ມີສະພາບສີ່ປະການ ຖືກປັ້ນແຕ່ງໂດຍຄຸນລັກຂອງດິນ—ເພື່ອເຕືອນໃຈວ່າ ຊີວິດທີ່ມີຮ່າງກາຍເລີ່ມຕົ້ນແລະສິ້ນສຸດໃນຜືນດິນດຽວກັນ, ແລະຄວນດຳລົງຢູ່ດ້ວຍຄວາມຖ່ອມຕົນ ແລະຄວາມໝັ້ນຄົງໃນທຳມະ.
Verse 50
सब लोग पृथ्वीपर ही जन्म लेते और पृथ्वीमें ही लीन हो जाते हैं। अण्डज, जरायुज, स्वेदज और उद्धिज्ज--इन चारों प्रकारके प्राणियोंका शरीर पृथ्वीका ही कार्य है ।।
ພີສະມະກ່າວວ່າ: ສັດທັງປວງເກີດຂຶ້ນເທິງແຜ່ນດິນ ແລະໃນທ້າຍທີ່ສຸດກໍກັບຄືນລະລາຍເຂົ້າສູ່ແຜ່ນດິນ. ກາຍຂອງສັດມີຊີວິດສີ່ປະເພດ—ເກີດຈາກໄຂ່, ເກີດຈາກຄັນ, ເກີດຈາກເຫື່ອ, ແລະເກີດຈາກງອກ—ລ້ວນແຕ່ຖືກປັ້ນຂຶ້ນຈາກດິນແຕ່ຜູ້ດຽວ. ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ຈອມແຜ່ນດິນ, ແຜ່ນດິນນີ້ແທ້ໆແມ່ນທັງແມ່ແລະພໍ່ຂອງໂລກ; ໂອ ຜູ້ປົກຄອງມະນຸດ, ບໍ່ມີສິ່ງໃດຈະສະເໝີນາງໄດ້.
Verse 51
पृथ्वीनाथ! नरेश्वर! यह पृथ्वी ही जगत्की माता और पिता है। इसके समान दूसरा कोई भूत नहीं है ।।
ພີສະມະກ່າວວ່າ: ໂອ ຈອມແຜ່ນດິນ, ໂອ ກະສັດ! ແຜ່ນດິນນີ້ເອງແມ່ນທັງແມ່ແລະພໍ່ຂອງໂລກ; ບໍ່ມີສິ່ງມີຊີວິດໃດຈະເທົ່າທຽມນາງໄດ້. ໃນເລື່ອງນີ້ ບັນດາຜູ້ຮູ້ມັກຍົກຕົວຢ່າງຈາກປະຫວັດເກົ່າແກ່: ນິທານໂບຮານທີ່ເປັນບົດສົນທະນາລະຫວ່າງ ອິນດຣະ ແລະ ບຣິຫັສປະຕິ, ໂອ ຢຸທິສຖິຣະ.
Verse 52
इष्टवा क्रतुशतेनाथ महता दक्षिणावता । मघवा वागििदां श्रेष्ठ पप्रच्छेदं बृहस्पतिम्
ພີສະມະກ່າວວ່າ: ຫຼັງຈາກມະຄະວານ (ອິນດຣະ) ໄດ້ປະກອບພິທີບູຊາໃຫຍ່ຮ້ອຍຄັ້ງ ພ້ອມດ້ວຍທານດັກຊິນາອັນອຸດົມແລະສົມຄວນ ແລ້ວ, ທ່ານໄດ້ເຂົ້າໄປຫາບຣິຫັສປະຕິ—ຜູ້ເລີດລ້ຳໃນບັນດາຜູ້ຮູ້ຖ້ອຍຄຳ—ແລະຖາມເລື່ອງນີ້ດັ່ງນີ້.
Verse 53
मघवोवाच भगवन् केन दानेन स्वर्गत: सुखमेधते । यदक्षयं महार्घ च तद् ब्रूहि वदतां वर
ມະຄະວານ (ອິນດຣະ) ກ່າວວ່າ: ໂອ ພຣະອາຈານຜູ້ຄວນນົບນ້ອມ, ຜູ້ເລີດລ້ຳໃນບັນດາຜູ້ກ່າວ! ດ້ວຍທານປະເພດໃດ ຄວາມສຸກຂອງຜູ້ໃຫ້ຈຶ່ງເພີ່ມພູນ ເຖິງຂັ້ນເກີນກວ່າຄວາມສຸກໃນສະຫວັນ? ຂໍທ່ານຈົ່ງບອກຂ້ອຍເຖິງທານນັ້ນ—ທີ່ຜົນບຸນບໍ່ສູນສິ້ນ ແລະມີຄຸນຄ່າສູງສຸດ.
Verse 54
भीष्म उवाच इत्युक्तः स सुरेन्द्रेण ततो देवपुरोहिता: । बृहस्पतिर्बहत्तेजा: प्रत्युवाच शतक्रतुम्
ພີສະມະກ່າວວ່າ: ໂອ ພາຣະຕະ! ເມື່ອອິນດຣະ ຈອມເທວະ ໄດ້ກ່າວດັ່ງນັ້ນແລ້ວ, ບຣິຫັສປະຕິ ປຸໂຣຫິດຂອງເທວະທັງປວງ ຜູ້ມີລັດສະໝີແຫ່ງພະລັງທາງທຳອັນໃຫຍ່, ໄດ້ຕອບກັບຊະຕະກຣະຕຸ (ອິນດຣະ) ດັ່ງນີ້.
Verse 55
ब॒हस्पतिर्वाच सुवर्णदानं गोदानं भूमिदानं च वृत्रहन् (विद्यादानं च कन्यानां दानं पापहरं परम् ।) दददेतान् महाप्राज्ञ: सर्वपापै: प्रमुच्यते
ພຣະພຶຫັສປະຕິ (Bṛhaspati) ກ່າວວ່າ: «ໂອ ຜູ້ສັງຫານວຶດຣະ (Indra)! ການໃຫ້ທອງ, ການໃຫ້ງົວ, ການໃຫ້ດິນ—ພ້ອມທັງການໃຫ້ວິຊາຄວາມຮູ້ ແລະການມອບບຸດສາວໃນພິທີແຕ່ງງານ—ຖືກນັບວ່າເປັນດານທີ່ທໍາລາຍບາບຢ່າງສູງສຸດ. ຜູ້ມີປັນຍາຢ່າງແທ້ຈິງທີ່ໃຫ້ດານເຫຼົ່ານີ້ ຈະພົ້ນຈາກບາບທັງປວງ»។
Verse 56
न भूमिदानाद् देवेन्द्र परं किंचिदिति प्रभो । विशिष्टमिति मन्यामि यथा प्राहुर्मनीषिण:,प्रभो! देवेन्द्र! जैसा कि मनीषी पुरुष कहते हैं, मैं भूमिदानसे बढ़कर दूसरे किसी दानको नहीं मानता हूँ
ພີສະມະ (Bhīṣma) ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣະອົງ, ໂອ ອິນດຣະໃນບັນດາກະສັດ! ຂ້າພະອົງເຫັນວ່າ ບໍ່ມີດານໃດສູງກວ່າການໃຫ້ດິນ. ນີ້ແມ່ນດານອັນວິເສດທີ່ສຸດ ດັ່ງທີ່ຜູ້ມີປັນຍາກ່າວໄວ້»។
Verse 57
(ब्राह्माणार्थे गवार्थे वा राष्ट्रघातेडथ स्वामिन: । कुलस्त्रीणां परिभवे मृतास्ते भूमिदै: समा: ।।
ພີສະມະ (Bhīṣma) ກ່າວວ່າ: ຜູ້ໃດກໍຕາມທີ່ສະຫລະຊີວິດໃນສົງຄາມ ເພື່ອປົກປ້ອງພຣາຫມັນ, ເພື່ອປົກປ້ອງງົວ, ເພື່ອປ້ອງກັນອານາຈັກໃນຍາມທີ່ຈະພິນາດ, ເພື່ອຢືນຂ້າງນາຍຂອງຕົນ, ແລະເພື່ອຫ້າມການຫຍັບຫຍາມສະຕຣີຜູ້ສູງສົງ—ຄົນເຫຼົ່ານັ້ນມີບຸນເທົ່າກັບຜູ້ໃຫ້ດິນເປັນດານ. ໂອ ຜູ້ປັນຍາດີເລີດ! ວີລະຊົນທັງຫມົດທີ່ຖືກສັງຫານໃນສົງຄາມ ແລະມຸ່ງໝັ້ນຕໍ່ການຮົບ ຈະໄປສູ່ສະຫວັນ ແລະບໍ່ຂາດຜົນບຸນທີ່ຜູ້ໃຫ້ດິນໄດ້ຮັບ.
Verse 58
विबुधश्रेष्ठ! मनमें युद्धके लिये उत्साह रखनेवाले जो शूरवीर रणभूमिमें मारे जाकर स्वर्गलोकमें जाते हैं, वे सब-के-सब भूमिदाताका उल्लंघन नहीं कर सकते ।।
ພີສະມະ (Bhīṣma) ກ່າວວ່າ: ໂອ ຜູ້ປັນຍາດີເລີດ! ຜູ້ທີ່ມຸ່ງໝັ້ນເພື່ອປະໂຫຍດສູງສຸດຂອງນາຍຂອງຕົນ, ລະທິ້ງຄວາມຍຶດຕິດໃນຮ່າງກາຍ ແລະຖືກສັງຫານໃນສົງຄາມ, ຈະພົ້ນຈາກບາບ ແລະໄປຮອດພຣະພຣົມໂລກ (Brahmaloka). ແຕ່ແມ່ນກະນັ້ນກໍຕາມ, ພວກເຂົາກໍບໍ່ອາດເກີນບຸນຂອງຜູ້ໃຫ້ດິນເປັນດານໄດ້.
Verse 59
पज्च पूर्वा हि पुरुषा: षडन्ये वसुधां गता: । एकादश दददभूमिं परित्रातीह मानव:
ພີສະມະ (Bhīṣma) ກ່າວວ່າ: ຜູ້ໃຫ້ດິນເປັນດານ ກາຍເປັນຜູ້ກູ້ຊີວິດໃຫ້ແກ່ວົງຕະກູນຂອງຕົນ—ລາວຊ່ວຍກູ້ບັນພະບຸລຸດ 5 ຊົນລຸ້ນ ແລະຍັງຊ່ວຍກູ້ລູກຫຼານ 6 ຊົນລຸ້ນທີ່ຈະມາເກີດໃນໂລກ. ດັ່ງນັ້ນ ດ້ວຍການໃຫ້ດິນ ລາວນໍາພາຄວາມຜາສຸກແລະການຍົກຍ້ອງໃຫ້ແກ່ 11 ຊົນລຸ້ນໂດຍລວມ.
Verse 60
रत्नोपकीर्णा वसुधां यो ददाति पुरंदर | स मुक्त: सर्वकलुषै: स्वर्गलोके महीयते,पुरंदर! जो रत्नयुक्त पृथ्वीका दान करता है, वह समस्त पापोंसे मुक्त होकर स्वर्गलोकमें सम्मानित होता है
ພີສະມະເວົ້າວ່າ: «ໂອ ປຸຣັນດະຣະ (ອິນທຣາ) ຜູ້ໃດບໍລິຈາກແຜ່ນດິນທີ່ປົກຄຸມດ້ວຍແກ້ວມະນີ ຜູ້ນັ້ນຈະພົ້ນຈາກມົນທິນແຫ່ງບາບທັງປວງ ແລະໄດ້ຮັບກຽດສັກສີໃນໂລກສະຫວັນ»។
Verse 61
इस प्रकार श्रीमह्याभारत अनुशासनपर्वके अन्तर्गत दानधर्मपर्वमें एकसठवाँ अध्याय पूरा हुआ
ພີສະມະເວົ້າວ່າ: «ໂອ ພຣະຣາຊາ, ຜູ້ໃດບໍລິຈາກແຜ່ນດິນອັນອຸດົມສົມບູນ ພອມດ້ວຍຄຸນຄ່າທີ່ປາຖະໜາທັງປວງ ຜູ້ນັ້ນໃນຊາດຕໍ່ໄປຈະເປັນຈັກກະພັດເໜືອບັນດາກະສັດ; ເພາະທານນັ້ນແມ່ນທານອັນຫາທຽບບໍ່ໄດ້»។
Verse 62
सर्वकामसमायुक्तां काश्यपीं य: प्रयच्छति । सर्वभूतानि मन्यन्ते मां ददातीति वासव
ພີສະມະເວົ້າວ່າ: «ໂອ ວາສະວະ (ອິນທຣາ), ຜູ້ໃດມອບແຜ່ນດິນກາສະຍະປີ (Kāśyapī) ອັນພ້ອມດ້ວຍຄວາມສຸກສົມບູນທຸກປະການ, ສັດທັງປວງຈະຄິດວ່າ ‘ເຂົາກຳລັງມອບຂ້ອຍເອງ’»។
Verse 63
सर्वकामदुघां धेनुं सर्वकामगुणान्विताम् । ददाति य: सहस्राक्ष स्वर्ग याति स मानव:
ພີສະມະເວົ້າວ່າ: «ໂອ ສະຫັດສະຣາກສະ (ອິນທຣາ), ຜູ້ໃດບໍລິຈາກແຜ່ນດິນ—ດັ່ງຄາມະເທນູ ງົວບັນດານພອນ ທີ່ໃຫ້ທຸກສິ່ງຕາມປາຖະໜາ ແລະພ້ອມດ້ວຍຄຸນຄ່າທີ່ສະແຫວງຫາ—ຄົນນັ້ນຈະໄປສູ່ສະຫວັນ»។
Verse 64
मधुसर्पि:प्रवाहिण्य: पयोदधिवहास्तथा । सरितस्तर्पयन्तीह सुरेन्द्र वसुधाप्रदम्,देवेन्द्र! यहाँ पृथ्वीदान करनेवाले पुरुषको परलोकमें मधु, घी, दूध और दहीकी धारा बहानेवाली नदियाँ तृप्त करती हैं
ພີສະມະເວົ້າວ່າ: «ໂອ ສຸເຣນທຣະ/ເທເວນທຣະ (ອິນທຣາ), ໃນໂລກໜ້າ ຜູ້ບໍລິຈາກດິນຈະໄດ້ຮັບຄວາມອິ່ມເອີບແລະສົດຊື່ນຈາກແມ່ນ້ຳທີ່ໄຫຼເປັນສາຍນ້ຳເຜິ້ງແລະນ້ຳມັນເນີຍ (ກີ), ແລະຈາກແມ່ນ້ຳທີ່ພານ້ຳນົມແລະນົມສົ້ມ (ດາຫິ)»។
Verse 65
भूमिप्रदानान्नपतिर्मुच्यते सर्वकिल्बिषात् । न हि भूमिप्रदानेन दानमन्यद् विशिष्यते,राजा भूमिदान करनेसे समस्त पापोंसे छुटकारा पा जाता है। भूमिदानसे बढ़कर दूसरा कोई दान नहीं है
ພີດສະມະ ກ່າວວ່າ: ດ້ວຍການຖວາຍທານທີ່ດິນ ກະສັດຍ່ອມພົ້ນຈາກມົນທິນແຫ່ງບາບທັງປວງ. ແທ້ຈິງ ບໍ່ມີທານໃດຈະເຫນືອກວ່າທານທີ່ດິນ.
Verse 66
ददाति य: समुद्रान्तां पृथिवीं शस्त्रनिर्जिताम् । त॑ जना: कथयन्तीह यावद् भवति गौरियम्
ພີດສະມະ ກ່າວວ່າ: ຜູ້ໃດຊະນະແຜ່ນດິນອັນມີທະເລເປັນຂອບເຂດດ້ວຍອາວຸດ ແລ້ວຖວາຍທານ—ຊື່ສຽງຂອງຜູ້ນັ້ນ ຊາວໂລກຈະເລົ່າຂານສັນລະເສີນ ຕາມທີ່ແຜ່ນດິນນີ້ຍັງດຳລົງຢູ່.
Verse 67
पुण्यामृद्धिरसां भूमिं यो ददाति पुरंदर । न तस्य लोकाः: क्षीयन्ते भूमिदानगुणान्विता:
ພີດສະມະ ກ່າວວ່າ: ໂອ ປຸຣັນດະຣະ! ຜູ້ໃດຖວາຍທານແຜ່ນດິນອັນບໍລິສຸດ ແລະອຸດົມດ້ວຍ “ນ້ຳເຊື້ອ” ແຫ່ງຄວາມຮັ່ງມີ—ໂລກທີ່ຜູ້ນັ້ນໄດ້ຮັບຈະບໍ່ເສື່ອມສູນ; ດ້ວຍຄຸນທານແຫ່ງການຖວາຍທີ່ດິນ ຍ່ອມໄດ້ຮັບໂລກອັນບໍ່ຮູ້ຈົບ.
Verse 68
सर्वदा पार्थिवेनेह सततं भूतिमिच्छता । भू्देया विधिवच्छक्र पाये सुखमभीप्सुना,इन्द्र! जो राजा सदा ऐश्वर्य चाहता हो और सुख पानेकी इच्छा रखता हो, वह विधिपूर्वक सुपात्रको भूमिदान दे
ພີດສະມະ ກ່າວວ່າ: ໂອ ສັກກະ (ອິນທຣະ)! ໃນໂລກນີ້ ກະສັດຜູ້ປາດຖະໜາຄວາມຮັ່ງມີຢູ່ເສມອ ແລະປາດຖະໜາຄວາມສຸກ ຄວນຖວາຍທານທີ່ດິນຕາມພິທີທີ່ຖືກຕ້ອງ ແກ່ຜູ້ຄວນຮັບຢູ່ເສມອ.
Verse 69
अपि कृत्वा नर: पापं भूमिं दत्त्वा द्विजातये । समुत्सूजति तत् पापं जीर्णा त्वचमिवोरग:
ພີດສະມະ ກ່າວວ່າ: ແມ່ນແຕ່ຜູ້ໃດເຄີຍກະທຳບາບ ຖ້າຖວາຍທານທີ່ດິນແກ່ “ຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ” (ພຣາຫມັນ) ຜູ້ນັ້ນຍ່ອມສະຫຼັດບາບນັ້ນອອກ ເຫມືອນງູທີ່ລອກຜິວເກົ່າ.
Verse 70
सागरान् सरित: शैलान् काननानि च सर्वश: । सर्वमेतन्नर: शक्र ददाति वसुधां ददत्
ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ສັກຣະ! ເມື່ອຊາຍຄົນໜຶ່ງບໍລິຈາກແຜ່ນດິນ (ທີ່ດິນ) ເປັນທານ ກໍ່ພຶງເຂົ້າໃຈວ່າ ລາວໄດ້ໃຫ້ທຸກສິ່ງທຸກຢ່າງພ້ອມກັນ—ທະເລ, ແມ່ນ້ຳ, ພູເຂົາ, ແລະປ່າໄມ້ໃນທຸກປະການ».
Verse 71
इन्द्र! मनुष्य पृथ्वीका दान करनेके साथ ही समुद्र, नदी, पर्वत और सम्पूर्ण वन--इन सबका दान कर देता है (अर्थात् इन सबके दानका फल प्राप्त कर लेता है) ।।
ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ອິນທຣະ! ເມື່ອຜູ້ໃດບໍລິຈາກແຜ່ນດິນເປັນທານ ລາວຍ່ອມໄດ້ບຸນປານກັບໄດ້ໃຫ້ທະເລ, ແມ່ນ້ຳ, ພູເຂົາ ແລະປ່າໄມ້ທັງປວງ. ຍິ່ງກວ່ານັ້ນ ຜູ້ໃຫ້ທີ່ດິນຍັງຖືກນັບວ່າໄດ້ໃຫ້ຫນອງນ້ຳ, ບໍ່ນ້ຳ, ນ້ຳພຸ ແລະທາງນ້ຳໄຫຼ, ທະເລສາບ, ສິ່ງຫຼ້ຽງຊີວິດເຊັ່ນ ນ້ຳມັນເນີຍ (ghee) ແລະ ‘ລົດ’ ຫຼືສານອັນປະເສີດທຸກປະເພດ—ດັ່ງນັ້ນ ທານແຫ່ງທີ່ດິນແມ່ນທານອັນຄົບຖ້ວນ ທີ່ຄ້ຳຈຸນຊີວິດແລະການຫຼ້ຽງດູ.»
Verse 72
ओषधीर्वीर्यसम्पन्ना नगान् पुष्पफलान्वितान् । काननोपलशैलांश्व ददाति वसुधां ददत्
ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: «ເມື່ອຜູ້ໃດໃຫ້ທີ່ດິນເປັນທານ ກໍ່ຖືກເຂົ້າໃຈວ່າ ລາວໄດ້ໃຫ້ພ້ອມກັນທັງຢາສະໝຸນໄພອັນມີິດ, ຕົ້ນໄມ້ທີ່ອຸດົມດ້ວຍດອກແລະໝາກ, ປ່າໄມ້, ຫີນຜາ ແລະພູເຂົາດ້ວຍ».
Verse 73
अग्निष्टोमप्र भूतिभिरिष्टवा च स्वाप्तदक्षिणै: । न तत्फलमवाप्रोति भूमिदानाद् यदश्षुते
ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: «ແມ່ນແຕ່ຈະບູຊາຍັນຕ໌ເຊັ່ນ ອັກນິສະໂຕມະ ດ້ວຍເຄື່ອງບູຊາອຸດົມ ແລະມອບຄ່າບູຊາແກ່ພຣາຫມະນ໌ (ດັກຊິນາ) ຢ່າງຄົບຖ້ວນ ກໍຍັງບໍ່ອາດໄດ້ຜົນເທົ່າກັບຜົນຈາກທານແຫ່ງທີ່ດິນ.»
Verse 74
दाता दशानुगृह्नाति दश हन्ति तथा क्षिपन् | पूर्वदत्ता हरन् भूमिं नरकायोपगच्छति
ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: «ຜູ້ໃຫ້ທີ່ດິນຍ່ອມອຸປະຖຳຄ້ຳຈຸນສິບຊົນລຸ້ນ; ແຕ່ຜູ້ໃຫ້ແລ້ວກັບແຍ່ງຄືນ ຍ່ອມທຳລາຍສິບຊົນລຸ້ນ. ຜູ້ໃດຍຶດເອົາທີ່ດິນທີ່ເຄີຍໃຫ້ເປັນທານແລ້ວ ຍ່ອມໄປສູ່ນະຣົກ.»
Verse 75
न ददाति प्रतिश्रुत्य दत्त्वापि च हरेत् तु यः । स बद्धो वारुणौ: पाशैस्तप्यते मृत्युशासनात्
ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: ຜູ້ໃດສັນຍາວ່າຈະໃຫ້ແຕ່ບໍ່ໃຫ້—ຫຼືໃຫ້ແລ້ວຍັງຍ້ອນເອົາຄືນ—ຜູ້ນັ້ນຈະຖືກມັດດ້ວຍບ່ວງບາດຂອງວະຣຸນະ ແລະຖືກທໍລະມານຕາມກົດບັນຍັດຂອງຄວາມຕາຍ.
Verse 76
आहितागग्निं सदायज्ञं कृशवृत्तिं प्रियातिथिम् । ये भजन्ति द्विजश्रेष्ठ नोपसर्पन्ति ते यमम्
ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: ຜູ້ໃດທີ່ເຄົາລົບ ແລະຮັບໃຊ້ພຣາຫມັນຜູ້ປະເສີດ—ຜູ້ຕັ້ງໄຟສັກສິດ ປະກອບອັກນິໂຫຕຣະທຸກມື້ ແລະຢັດຍະຢ່າງສະເໝີ, ດຳລົງຊີວິດຢ່າງສົມຖະດ້ວຍທຶນນ້ອຍ, ແລະຮັບຮອງແຂກດ້ວຍໃຈຮັກ—ຜູ້ນັ້ນບໍ່ຕົກຢູ່ໃນອຳນາດຂອງຍະມະ.
Verse 77
ब्राह्मणेष्वनृणी भूत: पार्थिव: स्यात् पुरंदर | इतरेषां तु वर्णानां तारयेत् कृशदुर्बलान्
ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: ໂອ ພຸຣັນດະຣະ, ກະສັດພຶງເປັນຜູ້ບໍ່ມີໜີ້ຕໍ່ພຣາຫມັນ ຄືການຮັບໃຊ້ແລະເຮັດໃຫ້ທ່ານພໍໃຈ; ແລະຕໍ່ວັນນະອື່ນໆ ກໍຄວນຊ່ວຍກູ້ຜູ້ທຸກຍາກ ຜູ້ອ່ອນແອ ໃຫ້ພົ້ນຈາກພິບັດ.
Verse 78
नाच्छिन्द्यात् स्पर्शितां भूमिं परेण त्रिदशाधिप । ब्राह्मणस्य सुरश्रेष्ठ कृशवृत्ते: कदाचन
ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: ໂອ ຈອມເທວະທັງສາມສິບ, ໂອ ເທວະຜູ້ປະເສີດ, ຢ່າໄດ້ຊິງເອົາແຜ່ນດິນທີ່ຜູ້ອື່ນໃຫ້ເປັນທານແກ່ພຣາຫມັນຜູ້ຂັດສົນໃນການດຳລົງຊີວິດ ບໍ່ວ່າເວລາໃດກໍຕາມ.
Verse 79
यथाश्रु पतितं तेषां दीनानामथ सीदताम् । ब्राह्मणानां द्वते क्षेत्रे हन्यात् त्रिपुरुषं कुलम्
ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: ນ້ຳຕາທີ່ຕົກລົງຈາກພຣາຫມັນຜູ້ທຸກຍາກ—ເມື່ອພວກເຂົາທຸກທ້ອນ ແລະຈົມຢູ່ໃນຄວາມທຸກ ເນື່ອງຈາກນາຂອງຕົນຖືກຊິງໄປ—ຈະທຳລາຍຕະກູນຂອງຜູ້ຊິງນັ້ນເຖິງສາມຊົນລຸ້ນ.
Verse 80
भूमिपालं च्युतं राष्ट्राद् यस्तु संस्थापयेन्नर: । तस्य वास: सहस्राक्ष नाकपृष्ठे महीयते
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ໂອ ອິນທຣະ ຜູ້ມີພັນຕາ! ຜູ້ໃດທີ່ສະຖາປະນາກະສັດຜູ້ຕົກຈາກອານາຈັກໃຫ້ກັບຄືນສູ່ບັນລັງ ຜູ້ນັ້ນຈະໄດ້ພຳນັກຢູ່ເທິງຍອດສະຫວັນ ແລະຖືກເຄົາລົບຍົກຍ້ອງຢູ່ທີ່ນັ້ນ»។
Verse 81
इक्षुभि: संततां भूमिं यवगोधूमशालिनीम् । गो<श्ववाहनपूर्णा वा बाहुवीर्यादुपार्जिताम्
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ຜືນດິນທີ່ປົກຄຸມດ້ວຍອ້ອຍ ອຸດົມດ້ວຍຂ້າວບາເລ ແລະ ເຂົ້າສາລີ ຫຼືເຕັມໄປດ້ວຍງົວ ມ້າ ແລະພາຫະນະ—ເມື່ອກະສັດຊະນະມາໄດ້ດ້ວຍກຳລັງແຂນຂອງຕົນ ແລ້ວນຳໄປບໍລິຈາກ ພຣະອົງຈະໄດ້ໂລກອັນບໍ່ເສື່ອມສູນ. ຂອງບໍລິຈາກນີ້ເອີ້ນວ່າ ‘ຍັດຍະແຫ່ງດິນ’ (bhūmi-yajña) ເພາະມັນແປຜົນແຫ່ງຊັຍຊະນະໃຫ້ເປັນການຖວາຍອັນຊອບທຳ ບໍ່ໃຫ້ເປັນແຕ່ການຄອບຄອງ»។
Verse 82
निधिगर्भा ददद् भूमिं सर्वरत्नपरिच्छदाम् | अक्षयॉल्लभते लोकान् भूमिंसत्र हि तस्य तत्
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ຜູ້ໃດບໍລິຈາກຜືນດິນ—ທີ່ມີຂຸມຊັບຊ່ອນຢູ່ ແລະພ້ອມດ້ວຍຮັດຕະນະ ແລະເຄື່ອງມີຄ່າທຸກປະເພດ—ຜູ້ນັ້ນຈະໄດ້ໂລກອັນບໍ່ເສື່ອມສູນ. ແທ້ຈິງ ສຳລັບເຂົາ ຂອງບໍລິຈາກນັ້ນກາຍເປັນ ‘ສັດຕຣະແຫ່ງດິນ’ (bhūmi-satra) ເພາະດິນເປັນທີ່ພຶ່ງຂອງຄວາມຮັ່ງມີ ແລະຄ້ຳຈຸນສະຫວັດດີຂອງສັດທັງປວງ»។
Verse 83
इत्येतत् क्षत्रबन्धूनां वदन्ति परमां श्रियम् धर्मशास्त्रोंका सिद्धान्त है कि जैसा दान किया जाता है
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ດັ່ງນີ້ແຫຼະ ພວກເຂົາຈຶ່ງກ່າວວ່າ ເປັນສິຣິອັນສູງສຸດສຳລັບຜູ້ຢູ່ໃນສາຍກະສັດນັກຮົບ. ຜູ້ໃດບໍລິຈາກດິນ—ໄດ້ສັດສະຫຼັດມົນທິນແຫ່ງບາບທັງປວງ—ຜູ້ນັ້ນຈະບໍ່ມີມົນທິນ ເປັນທີ່ຍອມຮັບຂອງຜູ້ດີ ແລະຖືກຄົນດີໃນໂລກຍົກຍ້ອງ»។
Verse 84
यथाप्सु पतित: शक्र तैलबिन्दुर्विसर्पति । तथा भूमिकृतं दानं सस्ये सस्ये विवर्धते
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ໂອ ສັກກະ (ອິນທຣະ)! ເຫມືອນຢ່າງຢອດນ້ຳມັນຫຍອດໜຶ່ງຕົກລົງໃນນ້ຳ ແລ້ວແຜ່ກະຈາຍໄປທຸກທິດ, ດັ່ງນັ້ນແຫຼະ ການບໍລິຈາກເປັນດິນຈະເພີ່ມຄ່າຂຶ້ນເລື້ອຍໆ—ທຸກຄັ້ງທີ່ພືດຜົນເກີດຂຶ້ນໃນດິນນັ້ນ ບຸນແລະຄວາມໝາຍຂອງທານນັ້ນກໍເພີ່ມຂຶ້ນຕາມກັນ»។
Verse 85
ये रणाग्रे महीपाला: शूरा: समितिशोभना: । वध्यन्तेडभिमुखा: शक्र ब्रह्मलोकं॑ व्रजन्ति ते
ພີສະມະກ່າວຕໍ່ພຣະອິນທຣະວ່າ: «ໂອ ພຣະເທວະຣາຊ! ບັນດາກະສັດຜູ້ກ້າຫານ ຜູ້ງາມເດັ່ນໃນການປະຈັນບານ ຢືນຢູ່ແນວໜ້າສຸດ ປະເຊີນໜ້າສັດຕູ ແລະຖືກສັງຫານໃນຂະນະຕໍ່ສູ້—ພວກເຂົາຍ່ອມໄປສູ່ ພຣະຫມະໂລກ».
Verse 86
नृत्यगीतपरा नार्यो दिव्यमाल्यविभूषिता: । उपतिष्ठ न्ति देवेन्द्र तथा भूमिप्रदं दिवि,देवेन्द्र! दिव्य मालाओंसे विभूषित हो नाच और गानमें लगी हुई देवांगनाएँ स्वर्गमें भूमिदाताकी सेवामें उपस्थित होती हैं
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣະອິນທຣະ! ນາງຟ້າທັງຫຼາຍ ປະດັບດ້ວຍມາລາດິວ ແລະຫມົດໃຈໃນການຟ້ອນຮ້ອງ ຈະມາຢືນຮັບໃຊ້ຜູ້ໃຫ້ດິນໃນສະຫວັນ».
Verse 87
मोदते च सुखं स्वर्गे देवगन्धर्वपूजित: । यो ददाति महीं सम्यग् विधिनेह द्विजातये,जो यहाँ उत्तम विधिसे ब्राह्मणको भूमिका दान करता है, वह स्वर्गमें देवताओं और गन्धर्वोंसे पूजित हो सुख और आनन्द भोगता है
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ຜູ້ໃດໃນໂລກນີ້ ໃຫ້ດິນແກ່ຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ (ພຣາຫມັນ) ຢ່າງຖືກຕ້ອງຕາມພິທີ, ຜູ້ນັ້ນຈະຊື່ນບານໃນສະຫວັນ ໄດ້ຮັບການນັບຖືບູຊາຈາກເທວະ ແລະ ຄັນທັບພະ».
Verse 88
शतमप्सरसश्रैव दिव्यमाल्यविभूषिता: । उपतिष्ठ न्ति देवेन्द्र ब्रह्मलोके धराप्रदम्,देवराज! भूदान करनेवाले पुरुषकी सेवामें ब्रह्मलोकमें दिव्य मालाओंसे विभूषित सैकड़ों अप्सराएँ उपस्थित होती हैं
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣະອິນທຣະ! ໃນພຣະຫມະໂລກ ອັບສະຣາຫຼາຍຮ້ອຍນາງ ປະດັບດ້ວຍມາລາດິວ ຢືນຢູ່ເພື່ອຮັບໃຊ້ຜູ້ໃຫ້ດິນ».
Verse 89
उपतिष्ठन्ति पुण्यानि सदा भूमिप्रदं नरम् । शड्खभद्रासनं छत्र॑ वराश्वा वरवाहनम्,भूमिदान करनेवाले मनुष्यके यहाँ सदा पुण्यके फलस्वरूप शंख, सिंहासन, छत्र, उत्तम घोड़े और श्रेष्ठ वाहन उपस्थित होते हैं
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ບຸນອັນມົງຄຸນຍ່ອມຕິດຕາມຜູ້ໃຫ້ດິນຢູ່ເສມອ. ເປັນເຄື່ອງໝາຍແຫ່ງບຸນນັ້ນ ມີສັງຂ໌, ບັນລັງອັນດີ, ສະຫວ່າງພະຣາຊະຮົ່ມ, ມ້າຊັ້ນດີ ແລະ ພາຫະນະອັນປະເສີດ ຢູ່ຄຽງຂ້າງເຂົາເສມອ».
Verse 90
भूमिप्रदानात् पुष्पाणि हिरण्यनिचयास्तथा । आज्ञा सदाप्रतिहता जयशब्दा वसूनि च
ພີດສະມະ ກ່າວວ່າ: ຈາກການບໍລິຈາກທີ່ດິນ ຍ່ອມເກີດຜົນອັນມົງຄຸນ—ດອກໄມ້ (ເປັນໝາຍແຫ່ງກຽດສັກສີ ແລະ ຄວາມຊື່ນບານ), ກອງຄຳ, ອຳນາດທີ່ຄຳສັ່ງບໍ່ຖືກຂັດຂວາງ, ສຽງໂຫ່ຮ້ອງແຫ່ງໄຊຊະນະ, ແລະ ຊັບສິນນານາປະການ. ໃນກອບແຫ່ງທຳມະຂອງ ອະນຸສາສະນະປະວະ ຂໍ້ນີ້ຍົກຍ້ອງການໃຫ້ທີ່ດິນເປັນດານອັນສູງສຸດ ທີ່ເສີມສ້າງລະບຽບສັງຄົມ ແລະ ສະຖານະອັນຊອບທຳຂອງຜູ້ໃຫ້.
Verse 91
भूमिदानस्य पुण्यानि फल स्वर्ग: पुरंदर । हिरण्यपुष्पाश्नौीषध्य: कुशकाञ्चनशाद्धला:
ພີດສະມະ ກ່າວວ່າ: ໂອ ປຸຣັນທະຣະ (ອິນທຣະ) ບຸນກຸສົນແຫ່ງການໃຫ້ທີ່ດິນ ຍ່ອມອອກຜົນເປັນສະຫວັນ. ຜູ້ນັ້ນຈະໄດ້ບັນລຸໂລກທີ່ພືດຢາອອກດອກເປັນຄຳ ແລະ ທີ່ຫຍ້າກຸສະ (kuśa) ອັນສັກສິດ ກັບຜືນຫຍ້າທັງປວງ ດູປານຄຳ. ດັ່ງນັ້ນ ການໃຫ້ທີ່ດິນຈຶ່ງຖືກຍົກຍ້ອງວ່າເປັນດານອັນສູງສຸດ ໃຫ້ຜົນອັນມົງຄຸນສູງສົ່ງ.
Verse 92
अमृतप्रसवां भूमिं प्राप्नोति पुरुषो ददत् । नास्ति भूमिसमं दान॑ नास्ति मातृसमो गुरु: । नास्ति सत्यसमो धर्मो नास्ति दानसमो निधि:
ພີດສະມະ ກ່າວວ່າ: ຜູ້ໃຫ້ທີ່ດິນ ຍ່ອມໄດ້ຮັບຜືນດິນທີ່ໃຫ້ຜົນອຸດົມດັ່ງນ້ຳອະມຣິຕ. ບໍ່ມີດານໃດເທົ່າກັບການໃຫ້ທີ່ດິນ; ບໍ່ມີຄູໃດເທົ່າກັບແມ່; ບໍ່ມີທຳມະໃດເທົ່າກັບຄວາມຈິງ; ແລະບໍ່ມີຂຸມຊັບໃດເທົ່າກັບຄວາມໃຈບຸນໃນການໃຫ້.
Verse 93
भीष्म उवाच एतदांगिरसाच्छुत्वा वासवो वसुधामिमाम् | वसुरत्नसमाकीर्णा ददावांगिरसे तदा
ພີດສະມະ ກ່າວວ່າ: ໂອ ພະຣາຊາ! ເມື່ອວາສະວະ (ອິນທຣະ) ໄດ້ຟັງຈາກລູກຫຼານສາຍອັງຄິຣະສະ (ພຣະພຣະຫັດສະປະຕິ) ກ່ຽວກັບຄວາມຍິ່ງໃຫຍ່ແຫ່ງການໃຫ້ທີ່ດິນນີ້ ພຣະອົງກໍໄດ້ມອບຜືນໂລກນີ້ເອງ—ທີ່ກະຈາຍໄປດ້ວຍຊັບ ແລະ ແກ້ວມະນີ—ເປັນດານແກ່ທ່ານໃນຂະນະນັ້ນ.
Verse 94
य इदं श्रावयेच्छाद्धे भूमिदानस्य सम्भवम् | न तस्य रक्षसां भागो नासुराणां भवत्युत
ພີດສະມະ ກ່າວວ່າ: ຜູ້ໃດໃຫ້ອ່ານສະຫຼຸບເລື່ອງກ່ຽວກັບກຳເນີດ ແລະ ຄວາມຍິ່ງໃຫຍ່ແຫ່ງການໃຫ້ທີ່ດິນນີ້ ໃນເວລາປະກອບພິທີ ສຣາດທະ (śrāddha) ສ່ວນແຫ່ງເຄື່ອງບູຊາທີ່ຖວາຍໄວ້ ຈະບໍ່ຕົກເປັນຂອງຣາກສະສະ ຫຼື ອະສຸຣະແຕ່ຢ່າງໃດ.
Verse 95
पितरोंके निमित्त उसका दिया हुआ सारा दान अक्षय होता है, इसमें संशय नहीं है; इसलिये विद्वान् पुरुषको चाहिये कि वह श्राद्धमें भोजन करते हुए ब्राह्मणोंको यह भूमिदानका माहात्म्य अवश्य सुनाये
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: ທານໃດກໍຕາມທີ່ໃຫ້ໂດຍລະນຶກເຖິງປິຕຣະ (ບັນພະບຸລຸດ) ຈະເປັນທານອັນບໍ່ເສື່ອມສູນ—ບໍ່ມີຂໍ້ສົງໄສ. ດັ່ງນັ້ນ ຜູ້ຮູ້ຄວນໃຫ້ພຣາຫມັນທີ່ກຳລັງຮັບປະທານອາຫານໃນພິທີ ສຣາດທະ ໄດ້ຟັງມະຫິມາຂອງການບໍລິຈາກທີ່ດິນແນ່ນອນ ເພື່ອໃຫ້ພິທີປະສານກັບຄວາມເຂົ້າໃຈອັນຖືກ ແລະເກີດບຸນອັນຍືນຍົງ.
Verse 96
इत्येतत् सर्वदानानां श्रेष्ठमुक्ते तवानघ । मया भरतशार्दूल कि भूय: श्रोतुमिच्छसि
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ຜູ້ບໍ່ມີບາບ, ຂ້າໄດ້ປະກາດແກ່ເຈົ້າແລ້ວວ່າ ອັນໃດແມ່ນທານອັນສູງສຸດໃນທານທັງປວງ. ໂອ ເສືອແຫ່ງວົງສາບາຣະຕະ, ເຈົ້າຍັງປາດຖະໜາຟັງອັນໃດອີກ? ໂອ ຜູ້ບໍ່ດ່າງພ້ອຍ ຜູ້ປະເສີດສຸດໃນບາຣະຕະ!
Frequently Asked Questions
It examines how specific gifts (footwear, sesame, land, cows, food) are evaluated in dharma discourse—what outcomes are attributed to them and what conditions (intent and recipient) govern their legitimacy.
Dāna is presented as a disciplined practice: give what alleviates real need (e.g., food, shelter, footwear), prioritize ritual-social efficacy (e.g., sesame for pitṛ rites), and avoid gifts that enable harm or violate ethical/ritual propriety.
Yes. It repeatedly states outcomes (e.g., avoiding severe adversity, attaining favorable realms, overcoming obstacles) and ends with an explicit recap that the fruits of annadāna, tiladāna, bhūmidāna, and godāna have been described.