Adhyaya 171

Verse 1

ऑपनआक्रात बछ। अड्--क्ाज पज्चषष्टर्याधेकशततमो& ध्याय: नित्यस्मरणीय देवता

ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ຢຸທິສຖິຣະ ບຸດແຫ່ງປານດຸ ແລະເປັນຜູ້ເລີດໃນວົງກຸຣຸ, ປາດຖະນາສິ່ງທີ່ເປັນປະໂຫຍດແທ້, ໄດ້ຖາມພີສະມະ ຜູ້ນອນຢູ່ເທິງຕຽງລູກສອນ—ເຖິງຫົວຂໍ້ອັນຊຳລະມົນທິນແລະບາບ.

Verse 2

युधिछिर उवाच कि श्रेय: पुरुषस्येह कि कुर्वन्‌ सुखमेधते । विपाप्मा स भवेत्‌ केन कि वा कल्मषनाशनम्‌

ຢຸດທິສຖິຣ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ປິຕາມະຫາ (ພໍ່ເຖົ້າຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່)! ໃນໂລກນີ້ ສິ່ງໃດແມ່ນປະໂຫຍດສູງສຸດຂອງມະນຸດ? ເຮັດສິ່ງໃດແລ້ວຈຶ່ງເຕີບໃຫຍ່ໃນຄວາມສຸກ? ປະຕິບັດສິ່ງໃດຈຶ່ງພົ້ນຈາກບາບ? ແລະກິດການໃດທີ່ທຳລາຍມົນທິນທາງສິນທຳໄດ້ຢ່າງເດັດຂາດ?»

Verse 3

वैशमग्पायन उवाच तस्मै शुश्रूषमाणाय भूय: शान्तनवस्तदा । दैवं वंशं यथान्यायमाचष्ट पुरुषर्षभ

ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ແລ້ວໃນເວລານັ້ນ ຕໍ່ຜູ້ທີ່ປາຖະໜາຟັງຢ່າງແຮງກ້າ, ບຸດຂອງຊານຕະນຸ (ພີສະມະ) ໄດ້ເລີ່ມບັນຍາຍອີກຄັ້ງ—ຕາມຫຼັກກົດແລະປະເພນີອັນຖືກຕ້ອງ—ເຖິງສາຍວົງທິບພະ, ໂອ ຜູ້ປະເສີດໃນບຸລຸດ.

Verse 4

भीष्म उवाच अयं दैवतवंशो वै ऋषिवंशसमन्वित: । त्रिसंध्यं पठित: पुत्र कल्मषापहर: पर:

ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: «ລູກເອີຍ, ນີ້ແມ່ນສາຍວົງຂອງເທວະ ທີ່ປະສານກັບສາຍວົງຂອງລິສີ. ເມື່ອສວດອ່ານໃນສາມຊ່ວງຕໍ່ຂອງວັນ (ເຊົ້າ, ທ່ຽງ, ແລງ) ມັນເປັນຜູ້ກຳຈັດມົນທິນອັນສູງສຸດ. ດ້ວຍການລະລຶກຢ່າງມີວິໄນນີ້ ບາບທັງຫຼາຍ—ຈະເຮັດດ້ວຍຮູ້ຕົວຫຼືບໍ່ຮູ້ຕົວ—ຖືກຊຳລະ ແລະຜູ້ນັ້ນຍັງຄົງບໍລິສຸດຢູ່ເສມອ».

Verse 5

यदल्ला कुरुते पापमिन्द्रियैः पुरुषश्चरन्‌ बुद्धिपूर्वमबुद्धिववा रात्रौ यच्चापि संध्ययो:

ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: «ບາບໃດໆທີ່ຄົນເຮັດຜ່ານອິນທຣີຍະ ໃນຂະນະເຄື່ອນໄຫວໄປມາ—ຈະເຮັດດ້ວຍເຈດຕະນາມີການຄິດກ່ອນ ຫຼືເຮັດໂດຍບໍ່ຮູ້ຕົວ—ຈະເກີດໃນກາງຄືນ ຫຼືໃນຍາມສັນທະຍາ, ທັງໝົດນັ້ນຖືກຊຳລະໂດຍການສວດອ່ານອັນຖືກກຳນົດ; ດັ່ງນັ້ນຜູ້ນັ້ນຈຶ່ງຄົງບໍລິສຸດເສມອ ແລະມຸ່ງໜ້າສູ່ຄວາມສະຫງົບສຸກ».

Verse 6

मुच्यते सर्वपापेभ्य: कीर्तयन्‌ वै शुचि: सदा । नानधो न बधिर: काले कुरुते स्वस्तिमान्‌ सदा

ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: «ຜູ້ໃດທີ່ສວດອ່ານ (ແລະປະກາດ) ສາຍວົງຂອງເທວະແລະລິສີຢູ່ເສມອ ຈະພົ້ນຈາກບາບທັງປວງ ແລະບໍລິສຸດຢູ່ຕະຫຼອດ. ເມື່ອເຖິງການເວລາ ລາວຈະບໍ່ຕາບອດ ຫຼືຫູໜວກ; ກົງກັນຂ້າມ ລາວເປັນຜູ້ຮັບຄວາມສະຫງົບສຸກຢູ່ເສມອ».

Verse 7

तिर्यग्योनिं न गच्छेच्च नरकं संकराणि च । न च दुःखभयं तस्य मरणे स न मुहृति,वह तिर्यग्योनि और नरकमें नहीं पड़ता, संकर-योनिमें जन्म नहीं लेता, कभी दुःखसे भयभीत नहीं होता और मृत्युके समय व्याकुल नहीं होता

Bhishma said: Such a person does not fall into an animal birth, nor into hell, nor is he born in mixed or degraded lineages. He is not shaken by fear of suffering, and at the time of death he does not become deluded or distressed—showing the steady fruit of righteous conduct.

Verse 8

देवासुरगुरुदेव: सर्वभूतनमस्कृत: । अचिन्त्यो<थाप्यनिर्देश्य: सर्वप्राणो ह्ययोनिज:

Bhishma said: He is the revered preceptor even of gods and demons, worshipped by all beings. He is inconceivable and yet beyond verbal definition; he is the very life-breath of all, unborn of any womb—self-existent. In this spirit of remembrance and reverence, Bhishma invokes the supreme source and the sacred order upheld by the divine, so that protection and auspiciousness may arise from honoring the highest reality and its cosmic guardians.

Verse 9

पितामहो जगन्नाथ: सावित्री ब्रह्मण: सती । वेदभूरथ कर्ता च विष्णुर्नारायण: प्रभु:

Bhishma said: “The Grandsire, the Lord of the world—Brahmā, self-born and the very source of life for all beings—together with his chaste consort Sāvitrī; and the Lord Nārāyaṇa (Viṣṇu), the creator and the very womb of the Vedas—(these and the divine lineages to be named) are to be revered.” In context, this verse opens a protective invocation: by remembering the highest cosmic principles—creation (Brahmā), sacred knowledge (the Vedas), and preservation/order (Nārāyaṇa)—one aligns oneself with dharma and seeks safeguarding through reverent recollection.

Verse 10

उमापतिर्विरूपाक्ष: स्कन्द: सेनापतिस्तथा । विशाखो हुतभुग्‌ वायुश्चन्द्रसूर्यों प्रभाकरी

Bhīṣma said: “May Umāpati (Śiva), the odd-eyed Virūpākṣa; Skanda, the commander of the gods’ hosts; Viśākha; Agni, the consumer of oblations; Vāyu, the wind; and the light-bearing Moon and Sun protect us.” In this chapter’s larger litany, Bhīṣma invokes a vast lineage of deities, sages, rivers, tīrthas, mountains, and cosmic powers as guardians—framing protection not as mere force, but as alignment with the sacred order that sustains life and dharma.

Verse 11

(देवता और ऋषि आदिके वंशकी नामावली इस प्रकार है--) सर्वभूतनमस्कृत

Bhishma says: “May all these revered beings—Brahmā the self-born Lord of the world with Savitrī; Nārāyaṇa the source of the Vedas; Śiva the three-eyed Lord of Umā; Skanda and Viśākha; Agni, Vāyu, the Moon and Sun; Indra, Yama with Dhūmorṇā, Varuṇa with Gaurī, Kubera with Prosperity; Surabhī the divine cow; the sages and celestial musicians; the divine messengers, apsarases, and heavenly maidens; the Adityas, Vasus, Rudras, Aśvins, Pitṛs; Dharma and the powers of sacred knowledge, austerity, consecration, and right endeavor; Night and Day; Kaśyapa and the planetary deities; Garuḍa and the serpent hosts; the oceans, rivers, sacred fords and holy fields such as Prayāga, Naimiṣa, Kurukṣetra, Gayā, Puṣkara; the Himalaya, Vindhya, Meru and other mountains; the directions, earth, trees, the Viśvedevas, sky, stars and planets—protect us always. And may even those deities not explicitly named here also grant us protection.” In ethical and narrative context, the passage functions as a comprehensive protective invocation: it frames dharma as alignment with the cosmic order, where remembrance (smaraṇa) and reverent naming of sacred powers is itself a disciplined act meant to steady the mind, avert harm, and sanctify one’s conduct.

Verse 12

सौम्या गौ: सुरभियद्देवी विश्रवाश्व महानृषि: । संकल्प: सागरो गजड्जा स्रवन्त्यो5थ मरुद्गण:

ພີດສະມະກ່າວວ່າ: «ໃນບັນຊີນາມອັນສັກສິດຂອງເທວະ ແລະ ລະສີທັງຫຼາຍນັ້ນ ຍັງໄດ້ກ່າວເຖິງ— ນາງງົວສຸຣະພີ (Surabhi) ຜູ້ອ່ອນໂຍນ ເປັນເທວີ; ມະຫາລະສີ ວິສຣະວາ (Viśravā); ສັງກັລປະ (Saṅkalpa) ອຳນາດແຫ່ງຄວາມຕັ້ງໃຈ; ມະຫາສະມຸດ; ແມ່ນ້ຳທີ່ໄຫຼລົງມາເລີ່ມຈາກ ຄັງຄາ (Gaṅgā); ແລະ ຝູງມາຣຸດ (Maruts)».

Verse 13

शक्र: शचीपतिर्देवो यमो धूमोर्णया सह । वरुण: सह गौर्या च सह ऋद्धया धनेश्वर:

ພີດສະມະກ່າວວ່າ: «ສັກຣະ (Indra) ຜູ້ເປັນຈອມແຫ່ງ ສະຈີ; ຍະມະ ພ້ອມດ້ວຍ ທູໂມຣະນາ; ວະຣຸນະ ພ້ອມດ້ວຍ ເກົາຣີ; ແລະ ຈອມແຫ່ງຊັບສົມບັດ (Kubera) ພ້ອມດ້ວຍ ຣິດທິ; ລະສີວາລະຄິລຍະ ຜູ້ສຳເລັດດ້ວຍຕະປະ; ກຣິດສະນະ ທະໄວປາຍະນະ (Vyāsa); ນາຣະດະ ແລະ ປະຣະວະຕະ; ພ້ອມທັງຄັນທະວະ ວິສວາວະສຸ, ຮາຮາ, ຮູຮູ—ເຫຼົ່ານີ້ຖືກເອີ້ນໃນບັນຊີນາມຂອງເທວະ ແລະ ລະສີ».

Verse 14

तुम्बुरुश्नित्रसेनश्व देवदूतश्न विश्रुतः । देवकन्या महाभागा दिव्याश्वाप्सरसां गणा:

ພີດສະມະກ່າວວ່າ: «ຕຸມບຸຣຸ, ຈິຕຣະເສນ, ແລະ ທູດເທວະຜູ້ໂດ່ງດັງ; ບຸດສາວເທວະຜູ້ມີສິຣິມົງຄຸນຢ່າງຍິ່ງ; ແລະ ຝູງອັບສະຣາອັນສະຫວ່າງໄສ—ເຫຼົ່ານີ້ຄວນຖືກລະລຶກໃນຫມູ່ຜູ້ຄວນບູຊາ».

Verse 15

उर्वशी मेनका रम्भा मिश्रकेशी हाुलम्बुषा । विश्वाची च घृताची च पञ्चचूडा तिलोत्तमा

ພີດສະມະກ່າວວ່າ: «ອຸຣະວາຊີ, ເມນະກາ, ຣັມພາ, ມິສຣະເກສີ, ຮາອຸລັມບຸສາ, ວິສວາຈີ, ຄຣິຕາຈີ, ປັນຈະຈູດາ, ແລະ ຕິໂລຕຕະມາ—ເຫຼົ່າອັບສະຣາທິບພະເຫຼົ່ານີ້ຄວນຖືກລະລຶກໃນຫມູ່ຜູ້ຄວນບູຊາ».

Verse 16

आदित्या वसवो रुद्रा: साश्रिन: पितरो5डपि च । धर्म: श्रुत॑ तपो दीक्षा व्यवसाय: पितामह:

ພີດສະມະກ່າວວ່າ: «ຂໍໃຫ້ອາທິຕຍະ, ວະສຸ, ຣຸດຣະ, ປິຕຣະ; ແລະ ທັມມະ; ສຣຸຕິ (ຄຳສອນອັນສັກສິດ), ຕະປະ (ຄວາມພາກພຽນ), ດີກສາ (ວິໄນອຸທິດ), ວະຍະວະສາຍະ (ຄວາມຕັ້ງໃຈຫນັກແນ່ນ), ແລະ ປິຕາມະຫະ (ພຣະອົງຜູ້ເປັນປູ່ຍ່າ)—ຈົ່ງປົກປ້ອງພວກເຮົາ».

Verse 17

शर्वर्यों दिवसाश्चैव मारीच: कश्यपस्तथा । शुक्रो बृहस्पतिरभौंमो बुधो राहु: शनैश्षर:

ພີສະມະກ່າວວ່າ: «(ຂ້າພະເຈົ້າຂໍເອີ້ນນາມຕໍ່ໄປ) ຄື ຄືນ ແລະ ກາງວັນ; ກັສຍະປະ ບຸດຂອງ ມາຣີຈ; ສຸກຣະ (ວີນັສ); ພຣະຫັດສະປະຕິ (ຈູປິເຕີ); ພາວະ/ມັງກະລະ (ມາຣສ); ພຸດະ (ເມີຄິວຣີ); ຣາຫູ; ແລະ ຊະໄນສະຈະຣະ (ຊາຕົນ)»។

Verse 18

नक्षत्राण्यृतवश्चैव मासा: पक्षा: सवत्सरा: | वैनतेया: समुद्राश्च॒ कद्रुजा: पन्नगास्तथा

ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ຂໍໃຫ້ດາວນັກສັດ ແລະ ລະດູການ, ເດືອນ ແລະ ກຶ່ງເດືອນ, ພ້ອມທັງວົງຈອນແຫ່ງປີ; ຂໍໃຫ້ກະຣຸດ ບຸດຂອງ ວິນະຕາ ແລະ ມະຫາສະໝຸດ; ແລະຂໍໃຫ້ນາກ/ງູທີ່ເກີດຈາກ ກັດຣູ—ທັງປວງນີ້ ຈົ່ງຄ້ຳຈຸນ ແລະ ປົກປ້ອງພວກເຮົາ»។

Verse 19

शतद्रुश्नव विपाशा च चन्द्रभागा सरस्वती । सिंधुश्न देविका चैव प्रभासं पुष्कराणि च

ພີສະມະກ່າວວ່າ: «(ຂ້າພະເຈົ້າຂໍເອີ້ນນາມ) ແມ່ນ້ຳ ຊະຕະດຣູ, ວິປາຊາ, ຈັນທຣະພາກາ, ສະຣັສວະຕີ, ສິນທຸ, ເດວິກາ; ແລະຍັງ ປຣະພາສະ ກັບ ສະຣະບຶງອັນສັກສິດແຫ່ງ ປຸສະກະຣະ ອີກດ້ວຍ»។

Verse 20

गड्जा महानदी वेणा कावेरी नर्मदा तथा । कुलम्पुना विशल्या च करतोयाम्बुवाहिनी

ພີສະມະກ່າວວ່າ: «(ຂ້າພະເຈົ້າຂໍເອີ້ນນາມຕໍ່) ແມ່ນ້ຳ ກັດຈາ, ມະຫານະດີ, ເວນາ, ກາເວຣີ, ແລະ ນັຣມະດາ; ພ້ອມທັງ ກຸລັມປຸນາ, ວິຊະລະຍາ, ກະຣະໂຕຍາ, ແລະ ອັມບຸວາຫິນີ»។

Verse 21

सरयूर्गण्डकी चैव लोहितश्न महानद: । ताम्रारुणा वेत्रवती पर्णाशा गौतमी तथा

ພີສະມະກ່າວວ່າ: «(ຂ້າພະເຈົ້າຂໍເອີ້ນນາມ) ສະຣະຍູ ແລະ ກັນດະກີ; ໂລຫິຕະ (ແມ່ນ້ຳແດງ) ແລະ ແມ່ນ້ຳໃຫຍ່ ມະຫານະດາ; ພ້ອມທັງ ຕາມຣາ, ອະຣຸນາ, ເວດຣະວະຕີ, ປັນນາຊາ, ແລະ ໂກຕະມີ»។

Verse 22

गोदावरी च वेण्या च कृष्णवेणा तथाद्रिजा । दृषद्वती च कावेरी चक्षुर्मन्दाकिनी तथा

ພີສະມະສືບຕໍ່ບົດສັນລະເສີນອັນສັກສິດ ໂດຍເອີ້ນນາມແມ່ນ້ຳບໍລິສຸດ: ໂຄດາວະຣີ (Godāvarī), ເວນຍາ (Veṇyā), ກຣິດສະນະເວນາ (Kṛṣṇaveṇā), ອັດຣິຈາ (Adrījā), ດຣິສັດວະຕີ (Dṛṣadvatī), ກາເວຣີ (Kāverī), ຈັກຊຸ (Cakṣu) ແລະ ມັນດາກິນີ (Mandākinī). ໃນບົດຕອນກວ້າງ ການເອີ້ນນາມນີ້ເປັນການອາວາຫະນເພື່ອຄຸ້ມຄອງ: ດ້ວຍການລະລຶກແລະນົບນ້ອມຕໍ່ເທວະ, ລຶດສີ, ສະຖານທີ່ສັກສິດ ແລະໂດຍພິເສດ ຕີຣຖະ (tīrtha) ຜູ້ສະຫວ່າງຫາຈະປັບຕົນໃຫ້ກົງກັບທຳມະ ແລະຂໍຄວາມບໍລິສຸດກັບການປົກປ້ອງ.

Verse 23

प्रयागं च प्रभासं च पुण्यं नैमिषमेव च । तच्च विश्वेश्वरस्थानं यत्र तद्विमलं सर:

ພີສະມະກ່າວວ່າ: “(ຂ້າພະເຈົ້າອາວາຫະນ) ປຣະຍາກ (Prayāga), ປຣະພາສ (Prabhāsa), ປ່າໄນມິສະ (Naimiṣa) ອັນບໍລິສຸດ, ແລະສະຖານຂອງ ວິສເວສະວະຣະ (Viśveśvara) ທີ່ມີສະຣະນ້ຳບໍ່ມີມົນທິນ. ຂໍໃຫ້ຕີຣຖະອັນສັກສິດເຫຼົ່ານີ້—ພ້ອມດ້ວຍເທວະ, ລຶດສີ, ສັດສະຫວັນ, ແມ່ນ້ຳ, ພູເຂົາ, ເວລາ ແລະອຳນາດແຫ່ງຈັກກະວານ (ຈະເອີ້ນນາມຫຼືບໍ່ເອີ້ນນາມກໍຕາມ)—ຄຸ້ມຄອງພວກເຮົາຕະຫຼອດໄປ.”

Verse 24

पुण्यतीर्थ सुसलिलं कुरुक्षेत्रं प्रकीर्तितम्‌ । सिंधूत्तमं तपोदानं जम्बूमार्गमथापि च

ພີສະມະກ່າວວ່າ: “ກຸຣຸເກສະຕຣະ (Kurukṣetra) ໄດ້ຮັບການສັນລະເສີນວ່າເປັນຕີຣຖະອັນມີບຸນສູງສຸດ ອຸດົມດ້ວຍນ້ຳບໍລິສຸດ. ພ້ອມກັນນັ້ນ ຍັງສັນລະເສີນ ສິນດຸ (Sindhu) ອັນປະເສີດ, ແລະເສັ້ນທາງອັນສັກສິດແຫ່ງຕະປະ (tapas) ແລະທານ (dāna), ທັງຍັງມີ ຈັມບູມາຣກະ (Jambūmārga) ອີກດ້ວຍ.”

Verse 25

हिरण्वती वितस्ता च तथा प्लक्षवती नदी । वेदस्मृतिरवेंदवती मालवाथाश्ववत्यपि

ພີສະມະກ່າວວ່າ: “(ໃນບັນດາແມ່ນ້ຳສັກສິດທີ່ຄວນເອີ້ນນາມ) ມີ ຮິຣັນວະຕີ (Hiraṇvatī), ວິຕັສຕາ (Vitastā), ແລະແມ່ນ້ຳ ປລັກສະວະຕີ (Plakṣavatī); ອີກທັງ ເວດະສະມຣິຕິ (Vedasṃṛti), ອະເວນດະວະຕີ (Avendavatī), ມາລະວາ (Mālavā), ແລະ ອັດສະວະວະຕີ (Aśvavatī).”

Verse 26

भूमिभागास्तथा पुण्या गड्जाद्वारमथापि च । ऋषिकुल्यास्तथा मेध्या नद्य: सिंधुवहास्तथा

ພີສະມະກ່າວວ່າ: “ບາງພື້ນທີ່ແຫ່ງແຜ່ນດິນກໍບໍລິສຸດ. ກັງຄາດວາຣະ (Gaṅgādvāra) ‘ປະຕູແຫ່ງຄົງຄາ’ ກໍບໍລິສຸດ, ແລະ ຣິສິກຸລຍາ (Ṛṣikulyā) ກໍເຊັ່ນກັນ. ບັນດາແມ່ນ້ຳທີ່ໄຫຼໄປສູ່ ສິນດຸ (Sindhu) ກໍບໍລິສຸດ ແລະຊໍາລະໃຫ້ຜຸດຜ່ອງ.”

Verse 27

चर्मण्वती नदी पुण्या कौशिकी यमुना तथा । नदी भीमरथी चैव बाहुदा च महानदी

Bhīṣma said: “Sacred rivers—Carmanvatī, Kauśikī, and Yamunā; likewise Bhīmarathī, Bāhudā, and the great Mahānadī—(together with the long succession of deities, sages, celestial beings, holy places, mountains, times, and cosmic powers that are being enumerated here) are invoked as objects of reverence and as protectors. By remembering and naming them, one aligns oneself with auspicious order and seeks safeguarding from harm, whether the invoked beings are explicitly named or remain unnamed.”

Verse 28

माहेन्द्रवाणी त्रिविदा नीलिका च सरस्वती । नन्दा चापरनन्दा च तथा तीर्थमहाह्द:

Bhishma continues a protective litany: he invokes a vast genealogy and catalogue of gods, sages, celestial beings, rivers, sacred fords, lakes, forests, mountains, directions, time-divisions, and cosmic powers—beginning with Brahmā, Sāvitrī, Nārāyaṇa, Śiva, Skanda, the guardians of the quarters, the planets and constellations, the great rivers and tīrthas (including Puṣkara, Gayā, Kurukṣetra, Prayāga), and the great mountains (Himālaya, Vindhya, Meru, etc.). The ethical intent is apotropaic and dharmic: by remembering and honoring the sustaining forces of the cosmos—named and unnamed—one seeks protection, purity, and the removal of sin, aligning oneself with the order (ṛta/dharma) that upholds the world.

Verse 29

गयाथ फल्गुतीर्थ च धर्मारिण्यं सुरैर्वृतम्‌ । तथा देवनदी पुण्या सरकश्न ब्रह्मनिर्मितम्‌

Bhishma said: “(I invoke) Gaya and the sacred ford of the Phalgu; the holy ‘Forest of Dharma’ thronged by the gods; the pure Devanadi; and the auspicious, sin-destroying lake fashioned by Brahma and famed in the three worlds. (Here follows the roll of divine and seerly lineages and names.) May Brahma—the Self-born, inconceivable and beyond description, the life-breath of all beings, revered by all, teacher of gods and demons—together with Savitri; may Narayana, source of the Vedas and maker of the world; Mahadeva, lord of Uma; Skanda and Vishakha; Agni, Vayu, the Moon and the Sun; Indra, Yama with Dhumorna, Varuna with Gauri, Kubera with Riddhi; Surabhi the cow; the sages and hosts of Maruts; Vyasa, Narada and Parvata; the Gandharvas and celestial messengers; the divine maidens and the Apsaras—Urvaśī, Menakā, Rambhā, Miśrakeśī, Alambuṣā, Viśvācī, Ghṛtācī, Pañcacūḍā, Tilottamā; the Adityas, Vasus, Rudras, the Ashvins, the Pitrs, and Dharma; knowledge of scripture, austerity, consecration and steadfast effort; Night and Day; Kashyapa; Shukra and Brihaspati; the planets and the measures of time; Garuda; the ocean; the serpent hosts; and the many rivers, sacred places, forests, lakes, mountains, directions, earth, trees, the Viśvedevas, sky, stars and planets—may all these protect us always. By this remembrance and naming, Bhishma frames protection not as mere fear-avoidance but as alignment with dharma: the world is held together by a moral and cosmic order, and one seeks safety by honoring that order—through reverence, restraint, and truthful recollection of the sacred.

Verse 30

पुण्यं त्रिलोकविख्यातं सर्वपापहरं शिवम्‌ | हिमवानू्‌ पर्वतश्चैव दिव्यौषधिसमन्वित:

Bhishma said: “There is a holy, auspicious power renowned throughout the three worlds, which removes all sin. Likewise, the Himalaya—endowed with divine healing herbs—is itself a sacred presence.” In context, this verse functions as part of a larger protective and sanctifying recitation: by remembering what is universally revered as ‘Śiva’ (the auspicious, beneficent principle) and by invoking supremely pure places such as the Himalaya, one aligns oneself with dharma and seeks purification and safeguarding from moral and spiritual taint.

Verse 31

विन्ध्यो धातुविचित्राड्रस्तीर्थवानौषधान्वित: । मेरुम॑हेन्द्रो मलय: श्वेतश्न॒ रजतावृत:

Bhishma said: “May the Vindhya—adorned with many-colored minerals, rich in sacred fords, and endowed with healing herbs—together with Meru, Mahendra, Malaya, and the white mountain clad in silver, protect us.” In this section Bhishma invokes the sanctity of mountains and tīrthas as living supports of dharma—sources of medicine, pilgrimage, and stability—so that remembrance of the sacred order becomes a shield for those who seek righteousness.

Verse 32

शूड़वान्‌ मन्दरो नीलो निषधो दर्दुरस्तथा । चित्रकूटोडजनाभश्न पर्वतो गन्धमादन:

ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: «(ໃນບັນດາພູຜາອັນສັກສິດທີ່ຄວນອັນເຊີນເພື່ອຄຸ້ມຄອງ ມີ) Śūḍavān, Mandara, Nīla, Niṣadha, Dardura; ແລະຍັງມີ Citrakūṭa, Ajanābha ແລະພູ Gandhamādana».

Verse 33

पुण्य: सोमगिरिश्वैव तथैवान्ये महीधरा: । दिशश्न विदिशश्रैव क्षिति: सर्वे महीरुहा:

ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: «ຂໍໃຫ້ Somagiri ອັນສັກສິດ ແລະພູຜາອື່ນໆ; ທິດທັງຫມົດ ແລະທິດກາງ; ແຜ່ນດິນ; ແລະຕົ້ນໄມ້ທັງປວງທີ່ເຕີບໃນນາງ—ຂໍໃຫ້ທັງໝົດນີ້ຄຸ້ມຄອງພວກເຮົາຕະຫຼອດໄປ».

Verse 34

विश्वेदेवा नभश्नैव नक्षत्राणि ग्रहास्तथा । पान्तु नः सततं देवा: कीर्तिता$कीर्तिता मया

ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: «ຂໍໃຫ້ Viśvedevas, ຟ້າເອງ, ດາວນັກສັດ ແລະດາວເຄາະ ຄຸ້ມຄອງພວກເຮົາຕະຫຼອດໄປ. ຂໍໃຫ້ເທວະທັງປວງ—ທັງທີ່ຂ້ອຍໄດ້ເອີ້ນນາມ ແລະທັງທີ່ບໍ່ໄດ້ເອີ້ນ—ປົກປ້ອງພວກເຮົາຢ່າງບໍ່ຂາດສາຍ».

Verse 35

कीर्तयानो नरो होतान्‌ मुच्यते सर्वकिल्बिषै: । स्तुवंश्व प्रतिनन्दंश्व मुच्यते सर्वतो भयात्‌

ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: «ຜູ້ໃດປະກາດແລະເລົ່າຄຸນຄ່າຂອງຜູ້ປະກອບຍັດ (ຜູ້ບູຊາ) ຜູ້ນັ້ນຍ່ອມພົ້ນຈາກບາບທັງປວງ. ແລະຜູ້ໃດສັນລະເສີນພວກເຂົາ ແລະຍິນດີໃນຄຸນງາມຂອງພວກເຂົາ ຜູ້ນັ້ນຍ່ອມພົ້ນຈາກຄວາມຢ້ານກົວທຸກດ້ານ».

Verse 36

देवतानन्तरं विप्रांस्तप:सिद्धांस्तपो5धिकान्‌

ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: «ຫຼັງຈາກເທວະແລ້ວ ຄວນນົບນ້ອມບູຊາພຣາຫມັນ—ຜູ້ສຳເລັດດ້ວຍຕະປະ (ຄວາມພາກພຽນ) ແລະຜູ້ທີ່ເລີດລ້ຳໃນວິນັຍອະສະເກດ».

Verse 37

यवक्रीतो<थ रैभ्यश्षु कक्षीवानौशिजस्तथा,यवक्रीत, रैभ्य, कक्षीवान, औशिज, भृगु, अंगिरा, कण्व, प्रभावशाली मेधातिथि और सर्वगुणसम्पन्न बरहि--ये पूर्व दिशामें रहते हैं

ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: «ຢະວະກຣີຕະ, ໄຣພະຍະ, ກັກສີວານ ບຸດຂອງ ອຸສິຊ, ແລະຍັງມີ ພຣຶກຸ, ອັງຄິຣາ, ກັນວະ, ເມທາຕິຖິ ຜູ້ມີອານຸພາບ, ແລະ ບະຣະຫິ ຜູ້ພ້ອມດ້ວຍຄຸນທັງປວງ—ຣິສີຜູ້ນ່າເຄົາລົບເຫຼົ່ານີ້ ພຳນັກຢູ່ໃນທິດຕາເວັນອອກ».

Verse 38

भग्वज्धिरास्तथा कण्वो मेधातिथिरथ प्रभु: । बहीं च गुणसम्पन्न: प्राचीं दिशमुपाश्रिता:

ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: «ອີກທັງ ພະຄະວັດຊະທິຣະ, ກັນວະ, ເມທາຕິຖິ ຜູ້ມີອຳນາດ, ແລະ ບະຣະຫີ ຜູ້ພ້ອມດ້ວຍຄຸນທັງປວງ—ໄດ້ອາໄສທິດຕາເວັນອອກເປັນທີ່ພຶ່ງ».

Verse 39

भद्रां दिशं महाभागा उल्मुचु: प्रमुचुस्तथा । मुमुचुश्न महाभागः स्वस्त्यात्रेयश्व॒ वीर्यवान्‌

ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: «ໃນທິດອັນເປັນມົງຄົນ ມີຣິສີຜູ້ມີພາກຍິ່ງເຫຼົ່ານີ້ພຳນັກຢູ່—ອຸລມຸຈຸ, ປຣະມຸຈຸ, ແລະ ມຸມຸຈຸ; ສະວັດສະຕະຍາເຕຣຍະ ຜູ້ກ້າຫານ; ບຸດຂອງ ອະຕຣິ ຜູ້ມີທຳ; ແລະ ສາຣະສະວະຕະ ຜູ້ສູງສົ່ງ».

Verse 40

मित्रावरुणयो: पुत्रस्तथागस्त्य: प्रतापवान्‌ । दृढायुश्चोर्ध्वबाहुश्च विश्वुतावृषिसत्तमौ

ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: «ອະຄັດສະຕະຍະ ຣິສີຜູ້ມີອານຸພາບ ຜູ້ເກີດເປັນບຸດຂອງ ມິຕຣະ ແລະ ວະຣຸນະ; ແລະ ຣິສີຜູ້ຍິ່ງສອງອົງ ຄື ດຣຶດຫາຍຸ ແລະ ອູຣະທະວະບາຫຸ—ຜູ້ໂດ່ງດັງໄປທົ່ວ».

Verse 41

पश्चिमां दिशमश्रित्य य एधन्ते निबोध तान्‌ । उषड्जू: सह सोदर्य: परिव्याधश्व वीर्यवान्‌

ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: «ບັດນີ້ ຈົ່ງຮູ້ຈັກຜູ້ທີ່ເຈີຣິນເຮືອງ ໂດຍອາໄສທິດຕາເວັນຕົກ. ມີ ອຸສະດຈູ ພ້ອມດ້ວຍພີ່ນ້ອງຂອງຕົນ, ແລະຍັງມີ ປະຣິວະຍາດະ ຜູ້ມີພະລັງ».

Verse 42

ऋषिर्दीर्घतमाश्चैव गौतम: काश्यपस्तथा । एकत्र द्वितश्वैव त्रितश्वैव महानृषि:

ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: «ບັນດາລິສີ ດີຣຄະຕະມະ (Dīrghatamas), ໂຄຕະມະ (Gautama), ແລະ ກາສະຍະປະ (Kāśyapa) ຖືກເອີ້ນນາມ; ແລະຍັງມີມະຫາລິສີ ເອກະຕຣະ (Ekatra), ດວິຕາສະວະ (Dvitāśva), ແລະ ຕຣິຕາສະວະ (Tritāśva) ອີກດ້ວຍ».

Verse 43

उत्तरां दिशमश्रित्य य एधन्ते निबोध तान्‌

ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: «ບັດນີ້ ຈົ່ງຟັງເຖິງຜູ້ທີ່ອາໄສທິດເໜືອເປັນທີ່ພຶ່ງ ແລ້ວເຈີຣິນຮຸ່ງເຮືອງຂຶ້ນ. ຄື ລິສີ ອຸກຣະສຣະວາສ (Ugraśravas) ແລະ ພາຣຄະວະ ຈະຍະວະນະ (Bhārgava Cyavana) ດ້ວຍ».

Verse 44

अन्रिर्वसिष्ठ: शक्तिश्च पाराशर्यश्न वीर्यवान्‌ । विश्वामित्रो भरद्वाजो जमदग्निस्तथैव च

ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: «ອັກນິ (Agni); ລິສີ ວະສິດຖະ (Vasiṣṭha); ສັກຕິ (Śakti); ແລະ ປາຣາຊາຣະຍະ (Pārāśarya) ຜູ້ມີພະລັງ; ອີກທັງ ວິສະວາມິຕຣະ (Viśvāmitra), ພະຣະດວາຈະ (Bharadvāja), ແລະ ຈະມະດັກນິ (Jamadagni) ດ້ວຍ».

Verse 45

ऋचीकपुत्रो रामश्न ऋषिरौद्दालकिस्तथा । श्वेतकेतु: कोहलश्न विपुलो देवलस्तथा

ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: «ມີ ຣາມະສນະ (Rāmaśna) ບຸດຂອງ ຣິຈີກະ (Ṛcīka); ແລະຍັງມີ ລິສີ ອຸດດາລະກິ (Auddālaki). ອີກທັງ ສະເວຕະເກຕຸ (Śvetaketu), ໂກຫະລະສນະ (Kohalaśna), ວິປຸລະ (Vipula), ແລະ ເທວະລະ (Devala)».

Verse 46

देवशर्मा च धौम्यश्न हस्तिकाश्यप एव च । लोमशो नाचिकेतश्न लोमहर्षण एव च

ພີສະມະ ກ່າວວ່າ: «ເທວະຊະຣະມາ (Devaśarmā), ດໍາມະຍະສນະ (Dhaumyaśna), ຫັດສະຕິກາສະຍະປະ (Hastikāśyapa), ໂລມະສະ (Lomaśa), ນາຈິເກຕະສນະ (Nāciketaśna), ແລະ ໂລມະຫະຣະສະນະ (Lomaharṣaṇa) ດ້ວຍ».

Verse 47

एष वै समवायश्च ऋषिदेवसमन्वित:

ພີສະມະໄດ້ກ່າວວ່າ: «ນີ້ແທ້ແມ່ນສະພາອັນສັກສິດ—ເປັນການຊຸມນຸມອັນເປັນມົງຄຸນ ທີ່ມີພວກລິສີ ແລະ ທິວະພົນເຂົ້າຮ່ວມ»។

Verse 48

नृगो ययातिर्नहुषो यदुः पूरुश्च॒ वीर्यवान्‌

ພີສະມະໄດ້ກ່າວວ່າ: «ບັດນີ້ ຈົ່ງຟັງນາມຂອງບັນດາຣາຊະລິສີ—ພຣະຣາຊາ Nṛga, Yayāti, Nahuṣa, Yadu, Pūru ຜູ້ກ້າແຂງ, Dhundhumāra, Dilīpa, Sagara ຜູ້ກ້າຫານ, Kṛśāśva, Yauvanāśva, Citrāśva, Satyavān, Duṣyanta, ຈັກກະວັດ Bharata ຜູ້ມີກຽດຍິ່ງ, Pavana, Janaka, ພຣະຣາຊາ Dṛṣṭaratha, Raghu ຜູ້ປະເສີດໃນມະນຸດ, ພຣະຣາຊາ Daśaratha, ວິລະບຸລຸດ Śrī Rāma ຜູ້ປາບຣາກສະສ, Śaśabindu, Bhagīratha, Hariścandra, Marutta, ພຣະຣາຊາ Dṛḍharatha, Mahodarya, Alarka, Aila (Purūravas), Karaṇḍhama ຜູ້ປະເສີດໃນມະນຸດ, ພຣະຣາຊາ Kadhmora, Dakṣa, Ambarīṣa, Kukura, Raivata ຜູ້ມີນາມກ້ອງ, Kuru, Saṃvaraṇa, Māndhātā ຜູ້ມີພະລັງແຫ່ງສັດຈະ, ຣາຊະລິສີ Mucukunda, Jahnu ຜູ້ທີ່ແມ່ນ້ຳ Gaṅgā ຮັບໃຊ້, ກະສັດປະຖົມ Pṛthu ບຸດຂອງ Vena, Mitrabhānu ຜູ້ເປັນທີ່ຮັກຂອງທຸກຄົນ, ພຣະຣາຊາ Trasahasyu, ຣາຊະລິສີຜູ້ສູງສຸດ Śveta, ພຣະຣາຊາ Mahābhiṣa ຜູ້ໂດ່ງດັງ, ພຣະຣາຊາ Nimi, Aṣṭaka, Āyu, ຣາຊະລິສີ Kṣupa, ພຣະຣາຊາ Kakṣeyu, Pratardana, Divodāsa, Sudāsa ເຈົ້າແຫ່ງ Kosala, Purūravas, ຣາຊະລິສີ Nala, Prajāpati Manu, Havidhra, Pṛṣadhra, Pratīpa, Śāntanu, Aja, Prācīnabarhi, Ikṣvāku ຜູ້ມີກຽດຍິ່ງ, ພຣະຣາຊາ Anaraṇya, Jānujaṅgha, ຣາຊະລິສີ Kakṣasena ແລະອື່ນໆອີກ ທີ່ຖືກສັນລະເສີນຊ້ຳໆໃນປຸຣານະ. ກະສັດຜູ້ມີບຸນທັງຫມົດນີ້ ຄວນແກ່ການລະນຶກ. ຜູ້ໃດຕື່ນຂຶ້ນທຸກມື້ ຊຳລະກາຍດ້ວຍການອາບນ້ຳ ແລະຄວາມສະອາດ ແລ້ວສວດນາມເຫຼົ່ານີ້ໃນຍາມເຊົ້າ ແລະຍາມແລງ ຈະໄດ້ຮ່ວມຮັບຜົນແຫ່ງທຳມະ»។

Verse 49

धुन्धुमारों दिलीपश्च सगरश्न प्रतापवान्‌ । कृशाश्वो यौवनाश्रश्व चित्राश्वः सत्यवांस्तथा

ພີສະມະໄດ້ກ່າວວ່າ: «ຈົ່ງຟັງນາມຂອງຣາຊະລິສີອີກ: Dhundhumāra ແລະ Dilīpa; Sagara ຜູ້ກ້າຫານມີພະລັງ; Kṛśāśva ແລະ Yauvanāśva; Citrāśva ແລະ Satyavān ດ້ວຍ»។

Verse 50

दुष्यन्तो भरतश्वैव चक्रवर्ती महायशा: । पवनो जनकश्चैव तथा दृष्टरथो नृप:

ພີສະມະໄດ້ກ່າວວ່າ: «(ໃນບັນດາຣາຊະລິສີຜູ້ມີກຽດນັ້ນ) ມີ Duṣyanta ແລະ Bharata—ຈັກກະວັດຜູ້ມີຊື່ສຽງຍິ່ງ; ມີ Pavana ແລະ Janaka; ແລະພຣະຣາຊາ Dṛṣṭaratha ດ້ວຍ»។

Verse 51

रघुर्नरवरश्वैव तथा दशरथो नृप: । रामो राक्षसहा वीर: शशबिन्दुर्भगीरथ:

ພີສະມະໄດ້ກ່າວວ່າ: «Raghu ຜູ້ປະເສີດໃນມະນຸດ; ພຣະຣາຊາ Daśaratha; Rāma ວິລະບຸລຸດ ຜູ້ປາບຣາກສະສ; Śaśabindu; ແລະ Bhagīratha—ຣາຊະລິສີເຫຼົ່ານີ້ຄວນແກ່ການລະນຶກ»។

Verse 52

हरिश्वन्द्रो मरुत्तश्न तथा दृढरथो नृप:ः । महोदर्यो हालर्कश्न॒ ऐलश्वैव नराधिप:

ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ຈົ່ງຟັງນາມຂອງຣາຊະຣິສີເຫຼົ່ານີ້ອີກ—ພຣະຣາຊາ ຫຣິສຈັນດຣະ, ມະຣຸດຕະ, ແລະພຣະຣາຊາ ດຣິດຫະຣະຖະ ຜູ້ມັ່ນຄົງໃນສົງຄາມລົດ; ມະໂຫດະຣະຍະ, ຫາລະຣະກະ, ແລະອາຍລະ (ປຸຣູຣະວະສ) ຈອມເຈົ້າແຫ່ງມະນຸດ»។ ໃນບົດນີ້ ພີສະມະສືບຕໍ່ບັນຊີອັນສັກສິດຂອງກະສັດຜູ້ເປັນແບບຢ່າງ; ການລະລຶກແລະສວດນາມເຫຼົ່ານັ້ນເຖືກຖືວ່າເປັນກຸສົນ ແລະສອດຄ່ອງກັບທັມມະ.

Verse 53

करन्धमो नरश्रेष्ठ: कथध्मोरक्ष नराधिप: । दक्षो5म्बरीष: कुकुरो रैवतश्न महायशा:

ພີສະມະກ່າວວ່າ: «(ຈົ່ງຟັງຕໍ່) ນາມຂອງຣາຊະຣິສີຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ເຫຼົ່ານີ້—ກະຣັນດະມະ ຜູ້ປະເສີດໃນມະນຸດ; ກະຖະດະມໍຣະ ຈອມເຈົ້າໃນບັນດາກະສັດ; ດັກສະ; ອັມບະຣີສະ; ກຸກຸຣະ; ແລະ ໄຣວະຕະ ຜູ້ມີກຽດສຽງຍິ່ງ»។ ໃນບົດນີ້ ພີສະມະກໍາລັງຖວາຍບັນຊີສວດສັກສິດຂອງກະສັດຜູ້ຊອບທັມ; ການລະລຶກແລະສວດນາມເຫຼົ່ານັ້ນເຊື່ອວ່າຊ່ວຍບໍລຸງທັມມະ ແລະນໍາຜົນດີທາງຈິດວິນຍານ.

Verse 54

कुरु: संवरणश्वैव मान्धाता सत्यविक्रम: । मुचुकुन्दश्न राजर्षिजह्लुर्जाह्नविसेवित:

ພີສະມະກ່າວວ່າ: «(ຈົ່ງລະລຶກ) ກຸຣຸ ແລະ ສັມວະຣະນະ; ມານດະຫາຕາ ຜູ້ກ້າຫານຢ່າງແທ້ຈິງ; ຣາຊະຣິສີ ມຸຈຸກຸນດະ; ແລະ ຈະຫນຸ ຜູ້ມີແມ່ນ້ໍາ ຈາຫນະວີ (ຄື ຄັງຄາ) ຄອຍປະຄອງຮັບໃຊ້»។ ໃນບົດນີ້ ລາຍນາມຂອງກະສັດຜູ້ຊອບທັມຍັງຖືກສືບຕໍ່; ການລະລຶກເຫຼົ່ານັ້ນເປັນການຍົກຈິດໃຈໃຫ້ສອດຄ່ອງກັບທັມມະ ໜ້າທີ່ກະສັດ ແລະຄວາມປະພຶດອັນເປັນແບບຢ່າງ.

Verse 55

आदिराज: पृथुर्वैन्यो मित्रभानु: प्रियड्कर: । त्रसद्स्युस्तथा राजा श्वेतो राजर्षिसत्तम:

ພີສະມະກ່າວວ່າ: «(ຈົ່ງຟັງຕໍ່) ນາມຂອງຣາຊະຣິສີເຫຼົ່ານີ້—ພຣະຣາຊາ ປຣິຖຸ ໄວນຍະ ບຸດແຫ່ງເວນະ ກະສັດປະຖົມ; ມິດຣະພານຸ ຜູ້ເປັນທີ່ຮັກແລະເກື້ອກູນທຸກຄົນ; ພຣະຣາຊາ ຕຣະສັດສະຍຸ; ແລະ ສເວຕະ ຜູ້ເປັນຍອດໃນບັນດາຣາຊະຣິສີ»។ ໃນບົດກວ້າງຂອງບົດນີ້ ພີສະມະກໍາລັງສະແດງສາຍພັນກະສັດຜູ້ຊອບທັມອັນເຄົາລົບ; ການລະລຶກນາມເຫຼົ່ານັ້ນເຊື່ອວ່າຊໍາລະຈິດໃຈ ແລະນໍາໃຫ້ເອົາໃຈໃສ່ຄວາມປະພຶດທີ່ຖືກທັມ.

Verse 56

महाभिषश्न विख्यातो निमिराजा तथाष्टक: । आयु: क्षुपश्च राजर्षि: कक्षेयुश्न नराधिप:

ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ມະຫາພິສະ ຜູ້ໂດ່ງດັງ; ພຣະຣາຊາ ນິມິ; ແລະ ອັດຖະກະ; ອີກທັງ ອາຍຸ; ຣາຊະຣິສີ ກສຸປະ; ແລະ ກັກເສຍຸ ຈອມເຈົ້າ»។ ໃນຕອນນີ້ ພີສະມະກໍາລັງສວດລາຍນາມຂອງກະສັດຕົວຢ່າງແລະຣາຊະຣິສີ; ນາມເຫຼົ່ານັ້ນຖືວ່າເປັນມົງຄຸນ ແລະຍົກຈິດໃຈ—ການລະລຶກທີ່ເສີມທັມມະຜ່ານການນັບຖືການປົກຄອງອັນຊອບທັມ ແລະວິໄນຕົນເອງ.

Verse 57

प्रतर्दनो दिवोदास: सुदास: कोसलेश्वर: । ऐलो नलश्न राजर्षिमिनुश्चैव प्रजापति:

ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ຈົ່ງຟັງຕໍ່ໄປນີ້ ນາມຂອງຣາຊະຣິສີເຫຼົ່ານີ້: ປຣະຕັດດະນະ; ດິໂວດາສະ; ສຸດາສະ ຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງໂກສະລະ; ອາຍລະ (ປຸຣູຣະວະ); ພຣະຣາຊາ ນະລະ; ແລະ ມະນຸ ຜູ້ເປັນປຣະຊາປະຕິ. ພຣະຣາຊາຜູ້ມີບຸນເຫຼົ່ານີ້ ແລະອື່ນໆ ອັນເກົ່າແກ່ ທີ່ຖືກສັນລະເສີນໃນປຸຣານະ ຄວນແກ່ການລະນຶກ. ຜູ້ໃດຕື່ນຂຶ້ນທຸກມື້ ແລະຊໍາລະກາຍດ້ວຍການອາບນ້ໍາ ແລ້ວສວດນາມເຫຼົ່ານີ້ໃນຕອນເຊົ້າແລະຕອນແລງ ຈະໄດ້ຮັບສ່ວນໃນຜົນແຫ່ງທັມມະ.»

Verse 58

हविध्रश्न पृषध्रश्न प्रतीप: शान्तनुस्तथा । अज: प्राचीनबर्हिश्व तथेक्ष्वाकुर्महायशा:

ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ບັດນີ້ຈົ່ງຟັງຕໍ່ໄປ ນາມຂອງຣາຊະຣິສີເຫຼົ່ານັ້ນ: ຮະວິດຣະຊນະ; ປຣິສະດຣະຊນະ; ປຣະຕີປະ; ແລະ ຊານຕະນຸ; ພ້ອມດ້ວຍ ອະຊະ; ປຣາຈີນະບັຣຫິສ; ແລະ ອິກສະວາກຸ ຜູ້ມີຊື່ສຽງຍິ່ງ.»

Verse 59

अनरण्यो नरपतिर्जानुजंघस्तथैव च । कक्षसेनश्व राजर्षियें चान्ये चानुकीर्तिता:

ພີສະມະກ່າວວ່າ: «(ໃນບັນດາກະສັດທີ່ຄວນລະນຶກ) ມີ ພຣະຣາຊາ ອະນະຣັນຍະ; ແລະ ຢານຸຈາງຄະ; ພ້ອມດ້ວຍ ຣາຊະຣິສີ ກັກສະເສນະ—ລວມທັງອື່ນໆ ທີ່ຖືກສັນລະເສີນໃນປະເພນີ.»

Verse 60

कल्यमुत्थाय यो नित्य॑ संध्ये द्वेडस्तमयोदये । पठेच्छुचिरनावृत्त: स धर्मफलभाग्‌ भवेत्‌

ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ຜູ້ໃດຕື່ນຂຶ້ນແຕ່ເຊົ້າທຸກມື້ ແລະຢູ່ໃນຄວາມບໍລິສຸດ ບໍ່ມີມົນທິນ ແລ້ວສວດໃນສອງຍາມສັນທະຍາ—ຍາມຕາເວັນຂຶ້ນ ແລະ ຍາມຕາເວັນຕົກ—(ນາມອັນສັກສິດເຫຼົ່ານັ້ນ) ຜູ້ນັ້ນຈະໄດ້ຮັບສ່ວນໃນຜົນແຫ່ງທັມມະ.»

Verse 61

देवा देवर्षयश्लैव स्तुता राजर्षयस्तथा । पुष्टिमायुर्यश: स्वर्ग विधास्यन्ति ममेश्वरा:

ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ເມື່ອສັນລະເສີນເທວະດາ, ເທວະຣິສີ, ແລະ ຣາຊະຣິສີ ແລ້ວ, ພວກທ່ານ—ຜູ້ເປັນອໍານາດອັນເປັນເຈົ້າ—ຈະປະທານໃຫ້ຂ້ອຍ ຄວາມອຸດົມແລະສຸຂະພາບ, ອາຍຸຍືນ, ຊື່ສຽງ, ແລະ ການໄດ້ເຖິງສະຫວັນ.»

Verse 62

मा विघ्नं॑ मा च मे पापं मा च मे परिपन्थिन: । ध्रुवो जयो मे नित्य: स्यात्‌ परत्र च शुभा गति:

ຂໍຢ່າໃຫ້ອຸປະສັກໃດໆມາຮຸກຮານຂ້າພະເຈົ້າ; ຂໍຢ່າໃຫ້ບາບເກີດຈາກຂ້າພະເຈົ້າ; ຂໍຢ່າໃຫ້ຜູ້ຂັດຂວາງທາງ ຫຼື ໂຈນປົ່ນຊິງມີອຳນາດເຫນືອຂ້າພະເຈົ້າ. ຂໍໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຊະນະອັນໝັ້ນຄົງຕະຫຼອດໃນໂລກນີ້ ແລະໃນໂລກໜ້າກໍຂໍໃຫ້ໄດ້ຄະຕິອັນມົງຄຸນ.

Verse 164

इस प्रकार श्रीमह्ाभारत अनुशासनपर्वके अन्तर्गत दानधर्मपर्वमें धर्मकी प्रशंशाविषयक एक सौ चौंसठवाँ अध्याय पूरा हुआ

ດັ່ງນີ້ ໃນ «ສີຣີມະຫາພາຣະຕະ» ພາກ «ອະນຸສາສະນະປະຣະວະ» ພາຍໃນຕອນ «ທານະທັມມະ» ອັນເປັນການສັນລະເສີນທັມມະ—ບົດທີ 164 ກໍສຳເລັດລົງແລ້ວ.

Verse 165

इति श्रीमहा भारते अनुशासनपर्वणि दानधर्मपर्वणि वंशानुकीर्तनं नाम पज्चषष्ट्यधिकशततमो<ध्याय:

ດັ່ງນີ້ ໃນ «ສີຣີມະຫາພາຣະຕະ» ພາກ «ອະນຸສາສະນະປະຣະວະ» ພາຍໃນຕອນ «ທານະທັມມະ» ບົດທີ 165 ຊື່ «ການຂັບຂານລຳດັບວົງສາ» ກໍສຳເລັດລົງແລ້ວ.

Verse 363

कीर्तितान्‌ कीर्तयिष्यामि सर्वपापप्रमोचनान्‌ । देवताओंके अनन्तर समस्त पापोंसे मुक्त करनेवाले तपस्यामें बढ़े-चढ़े तपःसिद्ध ब्रह्मर्षियोंके प्र्यात नाम बतलाता हूँ

ພີດສະມະກ່າວວ່າ: «ບັດນີ້ ຂ້າພະເຈົ້າຈະປະກາດອີກຄັ້ງນາມທີ່ໄດ້ຖືກສັນລະເສີນແລ້ວ—ນາມທີ່ປົດປ່ອຍຈາກບາບທັງປວງ. ຫຼັງຈາກເທວະດາ ຂ້າພະເຈົ້າຈະບອກນາມອັນເປັນທີ່ເຄົາລົບຂອງພຣະພຣະຫມະຣິສີ (Brahmarishi) ຜູ້ສຳເລັດດ້ວຍຕະປະສະ (tapas) ຜູ້ເລີດລ້ຳໃນການບຳເພັນພຽນ ແລະຜູ້ປົດບາບທັງປວງ».

Verse 426

अत्रे: पुत्रश्न धर्मात्मा तथा सारस्वत: प्रभु: । उल्मुचु

ພີດສະມະກ່າວວ່າ: «ນີ້ແມ່ນບັນດາຣິສີຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ທີ່ພຳນັກຢູ່ທິດໃຕ້: ບຸດຜູ້ມີທັມມະຂອງອະຕຣິ ແລະ ສາຣັສວະຕະຜູ້ເປັນເຈົ້າ; ອຸລມຸຈຸ, ປຣະມຸຈຸ, ມຸມຸຈຸຜູ້ມີວາສະນາດີແລະພະລັງຫນັກ; ສະວັສຕະຍາຕເຣຍ; ແລະ ອະກັສຕະຍະ—ບຸດຂອງມິຕຣະ ແລະ ວະຣຸນະ—ຜູ້ມີສະຫງ່າລາສີຍິ່ງ; ອີກທັງ ດຣຶດຫາຍຸ ແລະ ອູຣະດວະບາຫຸ ຣິສີຜູ້ເລີດລ້ຳອັນໂດ່ງດັງ. ຜູ້ມີກຽດເຫຼົ່ານີ້ພຳນັກຢູ່ທິດໃຕ້. ບັດນີ້ ຈົ່ງຟັງນາມຂອງຣິສີທີ່ຢູ່ທິດຕາເວັນຕົກ ແລະຜູ້ສະຫມັກສົມານກັບຄວາມຮຸ່ງເຮືອງແລະຄວາມເຈຣິນອັນມົງຄຸນເສມອ: ອຸສັງກຸພ້ອມດ້ວຍພີ່ນ້ອງຮ່ວມເລືອດ; ປະຣິວະຍາດຫະຜູ້ມີພະລັງ; ດີຣະຄະຕະມະສ; ຣິສີ ໂກຕະມະ; ກາສະຍະປະ; ເອກະຕະ ແລະ ດວິຕະ; ມະຫາຣິສີ ຕຣິຕະ; ດຸຣວາສາ ບຸດຜູ້ມີທັມມະຂອງອະຕຣິ; ແລະ ສາຣັສວະຕະຜູ້ມີອິດທິພົນ».

Verse 463

ऋषिरुग्रश्नवाश्वैव भार्गवश्ष्यवनस्तथा । अब जो उत्तर दिशाका आश्रय लेकर अपनी उन्नति करते हैं

ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ຈົ່ງຟັງຊື່ຂອງບັນດາລິສີຜູ້ອາໄສທິດເໜືອເປັນທີ່ພຶ່ງ ແລ້ວບັນລຸຄວາມເຈີຣິນທາງວິນຍານ—ອຸກຣະສຣາວະ ແລະ ລິສີພາຣກະວະ ຈະຍະວະນ».

Verse 473

आटद्य: प्रकीर्तितो राजन्‌ सर्वपापप्रमोचन: । राजन! यह आदियमें होनेवाले देवता और ऋषियोंका मुख्य समुदाय अपने नामका कीर्तन करनेपर मनुष्यको सब पापोंसे मुक्त करता है

ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ໂອ ພະຣາຊາ, ອາຕັດຍະ (Āṭadya) ຖືກສັນລະເສີນວ່າເປັນຜູ້ປົດປ່ອຍຈາກບາບທັງປວງ. ຜູ້ໃດຂັບຂານນາມຂອງທ່ານ ຍ່ອມພົ້ນຈາກບາບທຸກຢ່າງ—ດັ່ງທີ່ສະພາອັນສູງສຸດຂອງເທວະດາ ແລະ ລິສີໃນຍຸກປະຖົມໄດ້ປະກາດ».

Verse 3536

सर्वसंकरपापेभ्यो देवतास्तवनन्दक: । जो मनुष्य उपर्युक्त देवता आदिका कीर्तन

ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ຜູ້ໃດຍິນດີໃນການສັນລະເສີນເທວະດາ ແລະ ຂັບຂານ, ສັນລະເສີນ, ພ້ອມທັງຄຳນົບນ້ອມບູຊາເທວະດາທີ່ໄດ້ກ່າວໄວ້ຂ້າງເທິງ ຍ່ອມພົ້ນຈາກບາບທຸກປະເພດ ແລະ ຄວາມຢ້ານກົວທັງປວງ. ຜູ້ທີ່ຖວາຍບົດສັນລະເສີນ ແລະ ຄຳນົບນ້ອມແດ່ເທວະດາ ຍ່ອມຖືກປົດປ່ອຍຈາກບາບປະສົມປະສານອັນສັບສົນທັງຫມົດ».