Adhyaya 146
Rudra-Śiva: Names, Two Natures, and the Logic of Epithets (रुद्रनाम-बहुरूपत्व-प्रकरणम्)
Upa-parva: Śiva-nāma-vyākhyāna (Discourse on Rudra’s names and forms)
Vāsudeva addresses Yudhiṣṭhira and outlines Rudra’s many names and forms, presenting a compact theological taxonomy. The chapter distinguishes two ‘bodies/natures’ (tanū) known to Veda-versed Brahmins: one fierce (ghorā/ugrā) associated with fire, lightning, and the sun, and one auspicious (śivā/saumyā) associated with dharma, waters, and the moon. Epithets are then rationalized through function: ‘Maheśvara’ from supremacy and greatness; ‘Rudra’ from sharpness and burning; ‘Mahādeva’ from vast domain and protection of the great cosmos; ‘Śiva’ from beneficence sought by humans; ‘Sthāṇu’ from fixedness and an enduring liṅga; ‘Bahurūpa’ from manifold forms across time and the movable/immovable; ‘Dhūrjaṭi’ from smoky form; ‘Viśvarūpa’ from containing the gods; and ‘Paśupati’ from lordship and protection of beings. The discourse affirms liṅga and image worship as practiced by sages, gods, gandharvas, and apsarases, portraying the deity as pleased by devotion and as a giver of welfare. It also situates Rudra in liminal spaces (cremation grounds) and within embodied life as death and as vital airs (prāṇa/apāna). The chapter closes by reiterating his cosmic pervasiveness and a vivid image of a divine ‘mouth’ in the ocean (vaḍavāmukha).
Chapter Arc: पार्वती शिव से धर्म का लक्षण पूछती हैं—जो सूक्ष्म, बहुरूपी और कठिन है; मनुष्य उसे कैसे पहचाने और कैसे जिये? → शिव एक विलक्षण उपोद्घात में तिलोत्तमा के अप्रतिम रूप और अपने चित्त के विचलन का संकेत देते हैं—जहाँ देव-मन भी आकर्षण से डगमगा सकता है, वहाँ साधारण जन के लिए धर्म-मार्ग कितना कठिन! फिर वे वर्णाश्रम-धर्म के क्रमशः नियम, मर्यादाएँ और साधन खोलते हैं—राजधर्म से संन्यास-धर्म तक। → शिव धर्म का व्यावहारिक शिखर दिखाते हैं: क्षत्रिय का प्रथम धर्म प्रजापालन है; और संन्यासी/मुनि का धर्म—आसक्ति-बंधन काटकर आत्मनिष्ठ होना, अतिथि-प्रतीक्षा, सत्य-धर्म-रत शान्ति, तथा मित्र-अमित्र में समता। → धर्म को केवल वचन नहीं, आचरण-शास्त्र के रूप में स्थापित किया जाता है—हर आश्रम के लिए अलग अनुशासन, पर लक्ष्य एक: शुद्धि, संयम, और लोक-हित। श्मशान-निवास तक को शिव ‘मेध्य’ कहकर वैराग्य की पवित्रता का प्रतिमान बनाते हैं। → गृहस्थ-गृहों में धुआँ, मूसल की ध्वनि और चूल्हे की आग के शांत हो जाने के बाद भिक्षा/अतिथि-चर्या का संकेत देकर अध्याय आगे के सूक्ष्म आचार-विधान की ओर मोड़ देता है।
Shlokas
Verse 1
(दाक्षिणात्य अधिक पाठके ६६ लोक मिलाकर कुल ५७३ “लोक हैं) #स्न्ैमा+ (2) आमने एकचत्वारिंशर्दाधिकशततमो< ध्याय: शिव-पार्वतीका धर्मविषयक संवाद--वर्णाश्रम धर्मसम्बन्धी आचार एवं प्रवृत्ति-निवृत्तिरूप धर्मका निरूपण श्रीभगवानुवाच तिलोत्तमा नाम पुरा ब्रह्मणा योषिदुत्तमा । तिल॑ तिल॑ समुद्धृत्य रत्नानां निर्मिता शुभा
ພີສະມະກ່າວວ່າ: “ໃນການກ່ອນ ພຣະພຣະຫມາ (ບຣະຫມາ) ໄດ້ສ້າງນາງຜູ້ເລີດລ້ຳຫາຜູ້ເທົ່າບໍ່ໄດ້ ຊື່ ຕິໂລຕະມາ. ດັ່ງກັບວ່າຊົງເກັບກ່ຽວເອົາແກ່ນສານອັນປະເສີດ ‘ເປັນເມັດໆ’ ຈາກຮັດຕະນະທັງປວງ ແລ້ວປັ້ນແຕ່ງຮູບກາຍອັນເປັນມົງຄຸນຂອງນາງ.”
Verse 2
साभ्यगच्छत मां देवि रूपेणाप्रतिमा भुवि । प्रदक्षिणं लोभयन्ती मां शुभे रुचिरानना
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ໂອ ເທວີ, ນາງໄດ້ເຂົ້າມາຫາຂ້ອຍ—ງາມເຫນືອຜູ້ໃດໃນແຜ່ນດິນ. ນາງສາວຜູ້ເປັນມົງຄຸນ ໜ້າງາມນ່າຊົມ ຊັກຈູງໃຈຂ້ອຍ ແລະມາເພື່ອເດີນວຽນຮອບຂ້ອຍ (ເພື່ອຄາລະວະ ແລະສະແດງຄວາມງາມ)».
Verse 3
यतो यत: सा सुदती मामुपाधावदन्तिके । ततस्ततो मुखं चारु मम देवि विनिर्गतम्
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ໂອ ເທວີ, ນາງຜູ້ມີຟັນງາມນັ້ນ ເດີນວຽນຢູ່ໃກ້ໆຂ້ອຍ ໄປທາງໃດໆ, ຈາກທາງນັ້ນໆ ໃບໜ້າອັນງາມຂອງຂ້ອຍກໍປາກົດອອກໄປທາງນັ້ນ».
Verse 4
तां दिदृक्षुरहं योगाच्चतुर्मूर्तित्वमागतः । चतुर्मुखश्न संवृत्तो दर्शयन् योगमुत्तमम्
ເພາະປາດຖະໜາຈະເຫັນນາງ, ຂ້ອຍໄດ້ໃຊ້ພະລັງຍະໂຍຄະ ຮັບຮູບເປັນສີ່ສ່ວນ ແລະກາຍເປັນຜູ້ມີສີ່ໜ້າ. ດ້ວຍວິທີນີ້ ຂ້ອຍໄດ້ສະແດງໃຫ້ຜູ້ຄົນເຫັນຄວາມຍິ່ງໃຫຍ່ແຫ່ງການຊໍານານຍະໂຍຄະ.
Verse 5
पूर्वण वदनेनाहमिन्द्रत्वमनुशास्मि ह । उत्तरेण त्वया सार्थ रमाम्यहमनिन्दिते
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ດ້ວຍໃບໜ້າທີ່ຫັນໄປທາງຕາເວັນອອກ ຂ້ອຍວາງຂໍ້ບັນຍັດເກືອບກັບອຳນາດອິນທຣະ. ແຕ່ດ້ວຍໃບໜ້າທີ່ຫັນໄປທາງເໜືອ, ໂອ ຜູ້ບໍ່ມີມົນທິນ, ຂ້ອຍຊື່ນຊົມໃນການສົນທະນາກັບເຈົ້າ».
Verse 6
पश्षिमं मे मुखं सौम्यं सर्वप्राणिसुखावहम् । दक्षिणं भीमसंकाशं रौद्रे संहरति प्रजा:
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ໃບໜ້າທາງຕາເວັນຕົກຂອງຂ້ອຍນຸ່ມນວນ ແລະນຳຄວາມສຸກສະບາຍໃຫ້ແກ່ສັດມີຊີວິດທັງປວງ. ແຕ່ໃບໜ້າທາງໃຕ້ຂອງຂ້ອຍນ່າຢ້ານກົວ; ໃນພາບອັນດຸຮ້າຍນັ້ນ ມັນດຶງສັດທັງຫຼາຍໄປສູ່ຈຸດຈົບ.»
Verse 7
मेरा पश्चिमवाला मुख सौम्य है और सम्पूर्ण प्राणियोंको सुख देनेवाला है तथा दक्षिण दिशावाला भयानक मुख रौद्र है, जो समस्त प्रजाका संहार करता है ।।
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: «ໃບໜ້າຂອງຂ້າທີ່ຫັນໄປທາງຕາເວັນຕົກນັ້ນ ອ່ອນໂຍນ ແລະນຳຄວາມສຸກໃຫ້ແກ່ສັດທັງປວງ; ແຕ່ໃບໜ້າທີ່ຫັນໄປທາງໃຕ້ນັ້ນ ນ່າຢ້ານ ແລະເດືອດດານ ນຳຄວາມພິນາດມາໃຫ້ແກ່ສັດທັງຫມົດ. ເພື່ອປະໂຫຍດແຫ່ງໂລກ ຂ້າສະຖິດຢູ່ໃນຮູບຂອງນັກບວດພຣະຫມະຈາຣີຜົມມັດ; ແລະເພື່ອໃຫ້ພະເທວະບັນດາຈຸດປະສົງສຳເລັດ ຄັນທະນູ «ປິນາກາ» ຢູ່ໃນມືຂ້າເສມອ».
Verse 8
इन्द्रेण च पुरा व्र॒ज॑ क्षिप्तं श्रीकाड्क्षिणा मम । दग्ध्वा कण्ठं तु तद् यातं तेन श्रीकण्ठता मम
«ໃນການກ່ອນ ພຣະອິນທຣາໄດ້ຂວ້າງວັດຊຣະມາໃສ່ຂ້າ ເພາະປາດຖະໜາຈະໄດ້ສິຣີຂອງຂ້າ. ວັດຊຣະນັ້ນໄດ້ເຜົາຄໍຂອງຂ້າ ແລ້ວຈາກໄປ. ດ້ວຍເຫດນີ້ ຂ້າຈຶ່ງໄດ້ຮັບນາມວ່າ “ສຣີກັນຖະ”».
Verse 9
(पुरा युगान्तरे यत्नादमृतार्थ सुरासुरै: । बलवद्धिविमथितश्चिरकालं महोदधि: ।।
ມະຫາເທວະກ່າວວ່າ: «ໃນຍຸກກ່ອນໜຶ່ງ ພວກເທວະ ແລະອະສຸຣະ ໄດ້ຮ່ວມແຮງກັນດ້ວຍຄວາມພາກພຽນອັນໃຫຍ່ ເພື່ອໄດ້ອະມຣິຕະ ແລະໄດ້ກວນມະຫາສະໝຸດຢູ່ດົນນານ. ເມື່ອກວນມະຫາສະໝຸດໂດຍໃຊ້ພູມັນທະຣະເປັນແກນ ແລະນາກະຣາຊາ ວາສຸກີ ເປັນເຊືອກ ພິດອັນຮ້າຍແຮງທີ່ສາມາດທຳລາຍທຸກໂລກ ກໍເກີດຂຶ້ນ. ເຫັນແລ້ວ ເທວະທັງປວງກໍເສົ້າໝອງ. ໂອ ເທວີ! ເພື່ອປະໂຫຍດແຫ່ງໂລກທັງສາມ ຂ້າໄດ້ດື່ມພິດນັ້ນເອງ. ເພາະພິດນັ້ນ ທີ່ຄໍຂອງຂ້າຈຶ່ງມີຮອຍສີຟ້າຄ້າຍຂົນນົກຢູງ ແລະນັບແຕ່ນັ້ນມາ ຂ້າຖືກເອີ້ນວ່າ “ນີລະກັນຖະ”. ຂ້າໄດ້ເລົ່າໃຫ້ເຈົ້າຟັງທັງໝົດແລ້ວ—ຍັງປາດຖະໜາຈະຟັງອັນໃດອີກ?»
Verse 10
श्रीमहेश्वर उवाच सुरभीमसृजद् ब्रह्मा देवधेनुं पयोमुचम् । सा सृष्टा बहुधा जाता क्षरमाणा पयोडमृतम्
ພຣະມະເຫສະວະຣະກ່າວວ່າ: «ທີ່ຮັກ, ພຣະພຣະຫມາໄດ້ສ້າງ “ສຸຣະພີ” ເປັນເທວະເທນູ—ງົວທິບສຳລັບເທວະ—ຜູ້ຫຼັ່ງນ້ຳນົມດັ່ງເມກຝົນ. ເມື່ອເກີດຂຶ້ນແລ້ວ ນາງປາກົດເປັນຫຼາຍຮູບ ແລະຫຼັ່ງນ້ຳນົມອັນດຸດດັ່ງອະມຣິຕະຢ່າງບໍ່ຂາດສາຍ».
Verse 11
तस्या वत्समुखोत्सृष्ट: फेनो मद्गात्रमागतः । ततो दग्धा मया गावो नानावर्णत्वमागता:
ມະຫາເທວະກ່າວວ່າ: «ມື້ໜຶ່ງ ຟອມທີ່ອອກຈາກປາກລູກງົວຂອງນາງ ໄດ້ຕົກມາໂດນກາຍຂ້າ. ຂ້າໂກດຂຶ້ນ ແລະເລີ່ມທຳໃຫ້ຝູງງົວທົນທຸກດ້ວຍຄວາມຮ້ອນ. ຖືກເຜົາໂດຍຄວາມໂກດຂອງຂ້າ ຝູງງົວຈຶ່ງມີສີສັນຫຼາຍຢ່າງ».
Verse 12
ततो<5हं लोकगुरुणा शमं नीतो<र्थवेदिना । वृषं चैनं ध्वजार्थ मे ददौ वाहनमेव च,अब अर्थनीतिके ज्ञाता लोकमुरु ब्रह्माने मुझे शान्त किया तथा ध्वज-चिह्न और वाहनके रूपमें यह वृषभ मुझे प्रदान किया
ຕໍ່ມາ ຂ້າພະເຈົ້າຖືກປະລອບໃຈໂດຍຄູອາຈານແຫ່ງໂລກ—ຜູ້ຮູ້ແຈ້ງເຖິງເປົ້າໝາຍທີ່ແທ້ ແລະນະໂຍບາຍອັນຖືກຕ້ອງ. ແລະເພື່ອເປັນເຄື່ອງໝາຍໃນທຸງຂອງຂ້າພະເຈົ້າ ພຣະອົງໄດ້ປະທານງົວຜູ້ນີ້ໃຫ້ ແລະຍັງປະທານໃຫ້ເປັນພາຫະນະຂອງຂ້າພະເຈົ້າອີກດ້ວຍ.
Verse 13
उमोवाच निवासा बहुरूपास्ते दिवि सर्वगुणान्विता: । तांश्व संत्यज्य भगवन् श्मशाने रमसे कथम्
ອຸມາກ່າວວ່າ: “ໂອ ພຣະອົງຜູ້ປະເສີດ! ໃນສະຫວັນ ພຣະອົງມີທີ່ພັກອາໄສຫຼາຍຮູບແບບ ພ້ອມດ້ວຍຄຸນດີທຸກປະການ. ລະທິ້ງທັງໝົດນັ້ນແລ້ວ ເປັນໄປໄດ້ແນວໃດທີ່ພຣະອົງກັບພໍໃຈໃນປ່າຊ້າ?”
Verse 14
केशास्थिकलिले भीमे कपालघटसंकुले । गृध्रगोमायुबहुले चिताग्निशतसंकुले
ມະຫາເທວະກ່າວວ່າ: “ປ່າຊ້າອັນນ່າຢ້ານນີ້ ເປັນຫຼົ່ມຕົມຂອງຜົມແລະກະດູກ; ແອດແນ້ນໄປດ້ວຍກະໂຫຼກແລະໝໍ້ໄຫ. ມັນຄັບຄັ່ງດ້ວຍນົກອີແຮ້ງແລະໝາປ່າ ແລະເຕັມໄປດ້ວຍຈິຕາໄຟງານສົບນັບຮ້ອຍທີ່ລຸກໂຊນ.”
Verse 15
अशुचौ मांसकलिले वसाशोणितकर्दमे । विकीर्णान्त्रास्थिनिचये शिवानादविनादिते
ມະເຫສະວະກ່າວວ່າ: “ເປັນຫຍັງພຣະອົງຈຶ່ງຢູ່ໃນບ່ອນບໍ່ບໍລິສຸດແບບນີ້—ຖືກກວນຄົນດ້ວຍເນື້ອ, ເປື້ອນດ້ວຍຕົມໄຂມັນແລະເລືອດ, ກອງພູນດ້ວຍໄສ້ແລະກະດູກທີ່ກະຈາຍ, ແລະກ້ອງກັບສຽງຫອນຮ້ອງຂອງໝາປ່າ?”
Verse 16
श्रीमहेश्वर उवाच मेध्यान्वेषी महीं कृत्स्नां विचराम्यनिशं सदा । न च मेध्यतरं किंचित् श्मशानादिह लक्ष्यते
ສຣີມະເຫສະວະກ່າວວ່າ: “ເຈົ້າທີ່ຮັກ, ເພື່ອຊອກຫາສິ່ງທີ່ຊໍາລະໃຫ້ບໍລິສຸດແທ້ ຂ້າພະເຈົ້າເດີນທາງບໍ່ຢຸດຢັ້ງ—ທັງກາງວັນແລະກາງຄືນ—ທົ່ວແຜ່ນດິນທັງໝົດ. ແຕ່ໃນນີ້ ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ເຫັນສິ່ງໃດບໍລິສຸດກວ່າປ່າຊ້າ.”
Verse 17
तेन मे सर्ववासानां श्मशाने रमते मन: । न्यग्रोधशाखासंछन्ने निर्भुग्नस्रग्विभूषिते
ດັ່ງນັ້ນ ໃນບັນດາສະຖານທີ່ຢູ່ອາໄສທັງປວງ ໃຈຂ້າພະເຈົ້າຍິນດີທີ່ສຸດຢູ່ປ່າຊ້າ. ປ່າຊ້ານັ້ນມີກິ່ງງ່າຕົ້ນໄຊ (ບັນຍັນ) ບັງຮົ່ມ ແລະຖືກປະດັບດ້ວຍພວງດອກໄມ້ທີ່ຕົກແຕກອອກຈາກຮ່າງຂອງຜູ້ຕາຍ—ເປັນເຄື່ອງໝາຍແຫ່ງຄວາມບໍ່ຍຶດຕິດ ແລະສັດຈະແຫ່ງອະນິດຈັງ.
Verse 18
तत्र चैव रमन्तीमे भूतसंघा: शुचिस्मिते । न च भूतगणैर्देवि विनाहं वस्तुमुत्सहे,पवित्र मुसकानवाली देवि! ये मेरे भूतगण श्मशानमें ही रमते हैं। इन भूतगणोंके बिना मैं कहीं भी रह नहीं सकता
ພຣະມະເຫສະວະຣະກ່າວວ່າ: “ຢູ່ທີ່ນັ້ນແຕ່ຜູ້ດຽວ—ໂອ ເທວີຜູ້ມີຮອຍຍິ້ມບໍລິສຸດອ່ອນໂຍນ—ຝູງສັດພູດຂອງຂ້າພະເຈົ້າຈຶ່ງຍິນດີຢູ່ອາໄສ. ແລະ ໂອ ເທວີ, ຖ້າຂາດຝູງວິນຍານເຫຼົ່ານີ້ ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ມີໃຈຈະຢູ່ທີ່ໃດເລີຍ.”
Verse 19
एष वासो हि मे मेध्य: स्वर्गीयश्न मत: शुभे । पुण्य: परमकश्चैव मेध्यकामैरुपास्यते
ໂອ ນາງຜູ້ເປັນມົງຄຸນ, ສະຖານທີ່ຢູ່ອາໄສນີ້ຂອງຂ້າພະເຈົ້າ ຂ້າພະເຈົ້າເຫັນວ່າເປັນທີ່ຊໍາລະໃຫ້ບໍລິສຸດ ແລະດັ່ງສະຫວັນ. ແທ້ຈິງແລ້ວ ມັນເປັນສະຖານທີ່ມີບຸນກຸສົນສູງສຸດ. ຜູ້ທີ່ແສວງຫາຄວາມບໍລິສຸດ ແລະຄວາມສັກສິດ ກໍບູຊາສະຖານທີ່ນີ້ເອງ.
Verse 20
(अस्माच्छमशानमेध्यं तु नास्ति किंचिदनिन्दिते । निस्सम्पातान्मनुष्याणां तस्माच्छुचितमं स्मृतम् ।।
ນາຣະດະກ່າວວ່າ: “ໂອ ຜູ້ບໍ່ມີມົນທິນ, ບໍ່ມີສະຖານທີ່ໃດບໍລິສຸດກວ່າປ່າຊ້າ. ເພາະມະນຸດບໍ່ຄ່ອຍໄປມາທີ່ນັ້ນ ຈຶ່ງຖືກຈື່ຈໍາວ່າບໍລິສຸດທີ່ສຸດ. ທີ່ຮັກ, ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ກໍານົດທີ່ຢູ່ອາໄສຂອງຂ້າພະເຈົ້າໄວ້ທີ່ນັ້ນ ເພາະມັນຖືກເອີ້ນວ່າ ‘ພື້ນດິນຂອງວີຣະຊົນ’. ແມ່ນແມ່ນສະຖານທີ່ນ່າຢ້ານ ເຕັມໄປດ້ວຍກະໂຫຼກນັບຮ້ອຍ ແຕ່ສໍາລັບຂ້າພະເຈົ້າມັນກັບງາມ. ເປັນກົດທີ່ຕັ້ງໄວ້ວ່າ ຜູ້ປາດຖະໜາອາຍຸຍືນ ຫຼືຜູ້ບໍ່ບໍລິສຸດຕາມພິທີ ບໍ່ຄວນໄປທີ່ນັ້ນໃນເວລາທ່ຽງ, ໃນສອງເວລາສົນທະຍາ, ຫຼືເມື່ອດາວອາຣດຣາ—ຢູ່ໃຕ້ອໍານາດຂອງຣຸດຣະ—ປະກົດ. ບໍ່ມີໃຜນອກຈາກຂ້າພະເຈົ້າທີ່ຈະທໍາລາຍຄວາມຢ້ານກົວທີ່ເກີດຈາກວິນຍານ. ດັ່ງນັ້ນ ຢູ່ອາໄສໃນປ່າຊ້າ ຂ້າພະເຈົ້າປົກປ້ອງສັດທັງປວງທຸກມື້. ດ້ວຍຄໍາສັ່ງຂອງຂ້າພະເຈົ້າ ຝູງວິນຍານບໍ່ອາດຂ້າໃຜໃນໂລກນີ້. ເພື່ອປະໂຫຍດຂອງໂລກ ຂ້າພະເຈົ້າໃຫ້ພວກມັນຍິນດີ ແລະຖືກຄວບຄຸມຢູ່ໃນປ່າຊ້າ. ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ບອກເຈົ້າທັງໝົດແລ້ວ—ເຈົ້າຍັງປາດຖະໜາຟັງຫຍັງອີກ?”
Verse 21
अयं मुनिगण: सर्वस्तपस्तेप इति प्रभो | तपोवेषकरो लोके भ्रमते विविधाकृति:
ນາຣະດະກ່າວວ່າ: “ໂອ ພຣະອົງ, ຝູງມຸນີທັງໝົດນີ້ໄດ້ປະພຶດຕະປະສະຈິງໆ. ພວກເຂົານຸ່ງຫົ່ມຮູບລັກຂອງນັກບໍາເພັນຕະປະ ແລະທ່ອງໄປໃນໂລກດ້ວຍຮູບຮ່າງຫຼາກຫຼາຍ. ໂອ ພຣະອົງ—ເພື່ອຈະເຮັດໃຫ້ຝູງຜູ້ເຫັນແຈ້ງນີ້ ແລະຂ້າພະເຈົ້າດ້ວຍ ພໍໃຈ—ຂໍໃຫ້ພຣະອົງແກ້ໄຂຄວາມສົງໄສນີ້ຂອງຂ້າພະເຈົ້າ.”
Verse 22
अस्य चैवर्षिसंघस्य मम च प्रियकाम्यया । एतं ममेह संदेहं वक्तुमर्हस्यरिंदम
ນາຣະດະ ກ່າວວ່າ: «ເພື່ອປາດຖະໜາໃຫ້ພໍໃຈແກ່ຊຸມນຸມພະລິສີທັງປວງນີ້—ແລະແກ່ຂ້າພະເຈົ້າດ້ວຍ—ໂອ ຜູ້ປະຫານສັດຕູ, ໂອ ພຣະເຈົ້າ, ພຣະອົງຄວນຊີ້ແຈງຄວາມສົງໄສນີ້ຂອງຂ້າພະເຈົ້າໃນທີ່ນີ້».
Verse 23
धर्म: किलक्षण: प्रोक्त: कथं वा चरितुं नरै: । शक््यो धर्ममविन्दद्धिर्धर्मज्ञ वद मे प्रभो
ນາຣະດະ ກ່າວວ່າ: «ທີ່ສອນກັນມານັ້ນ ທຳມະມີເຄື່ອງໝາຍຫຍັງເປັນລັກສະນະ? ແລະມະນຸດຜູ້ຍັງບໍ່ໄດ້ພົບ ຫຼືບໍ່ເຂົ້າໃຈທຳມະ ຈະດຳເນີນຊີວິດໃຫ້ຖືກຕາມທຳມະໄດ້ແນວໃດ? ໂອ ຜູ້ຮູ້ທຳມະ, ຂໍພຣະອົງໂປດບອກຂ້າພະເຈົ້າ—ໂອ ຜູ້ຄວນເຄົາລົບ—ວ່າຄວນເຮັດແນວໃດ».
Verse 24
नारद उवाच ततो मुनिगण: सर्वस्तां देवीं प्रत्यपूजयत् । वाम्भिक्रग्भूषितार्थाभि: स्तवैश्वार्थविशारदै:
ນາຣະດະ ກ່າວວ່າ: ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ຝູງພະລິສີທັງປວງໄດ້ບູຊານົບນ້ອມຕໍ່ພຣະເທວີນັ້ນ ດ້ວຍວາຈາທີ່ປະດັບດ້ວຍອັດຖະໝາຍແຫ່ງມົນຕຣາຣິກເວດ ແລະດ້ວຍບົດສັນລະເສີນອັນດີ ມີຄວາມໝາຍສົມບູນ ແລະຜູ້ຮູ້ອັດຖະຢ່າງແທ້ຈິງ.
Verse 25
श्रीमहेश्वर उवाच अहिंसा सत्यवचनं सर्वभूतानुकम्पनम् । शमो दानं यथाशक्ति गार्हस्थ्यो धर्म उत्तम:
ພຣະສີມະເຫສະວະຣະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ເທວີ, ທຳມະອັນສູງສຸດສຳລັບຜູ້ດຳລົງຊີວິດແຫ່ງຄະຫັດຖະ ຄື: ບໍ່ເຮັດຮ້າຍສັດມີຊີວິດໃດໆ, ເວົ້າຄວາມຈິງ, ເມດຕາກະລຸນາຕໍ່ສັດທັງປວງ, ສະຫງົບໃຈແລະຄວບຄຸມອິນທຣີ, ແລະໃຫ້ທານຕາມກຳລັງ».
Verse 26
परदारेष्वसंसर्गो न्यासस्त्रीपरिरक्षणम् । अदत्तादानविरमो मधुमांसस्य वर्जनम्
ພຣະສີມະເຫສະວະຣະ ກ່າວວ່າ: «ພຶງຫ້າມຄົບຄ້າກັບເມຍຂອງຜູ້ອື່ນໂດຍສິ້ນເຊີງ; ພຶງປົກປ້ອງຍິງທີ່ຖືກຝາກໄວ້ໃນຄວາມໄວ້ວາງໃຈ; ພຶງຫ້າມໃຫ້ ຫຼືເອົາໃຊ້ສິ່ງທີ່ບໍ່ໄດ້ຮັບມອບຢ່າງຖືກຕ້ອງ; ແລະພຶງງົດນ້ຳເຜິ້ງ ແລະເນື້ອສັດ».
Verse 27
एष पज्चविधो धर्मो बहुशाख: सुखोदय: । देहिभिर्थर्मपरमैक्षर्तव्यो धर्मसम्भव:
ນີ້ແມ່ນທຳມະຫ້າປະການ ມີກິ່ງການຫຼາຍ ແລະນຳໃຫ້ເກີດຄວາມຜາສຸກຈະເລີນຂຶ້ນ. ຜູ້ທີ່ດຳລົງຊີວິດໃນຮ່າງກາຍ ໂດຍຖືທຳມະເປັນເປົ້າໝາຍສູງສຸດ ຄວນພິຈາລະນາ ແລະປະພຶດປະຕິບັດມັນ; ເພາະມັນເກີດຈາກທຳມະ ແລະນຳກັບຄືນສູ່ທຳມະ.
Verse 28
(उक्त गृहस्थ-धर्मका पालन करना
ພຣະມະເຫສະວະຣະກ່າວວ່າ: «ທຳມະຫ້າປະການທີ່ນຳໄປສູ່ຄວາມຜາສຸກ ຄື: ປະພຶດຕາມທຳຂອງຄົນຄອບຄົວ (ຄຣະຫັດ) ດັ່ງທີ່ສອນໄວ້; ຫ່າງໄກຈາກການຄົບຫາກັບເມຍຂອງຜູ້ອື່ນ; ປົກປ້ອງຂອງຝາກໄວ້ໃນຄວາມໄວ້ວາງໃຈ ແລະຄຸ້ມຄອງຜູ້ຍິງ; ບໍ່ເອົາຊັບຂອງຜູ້ອື່ນໂດຍບໍ່ໄດ້ຮັບໃຫ້; ແລະລະເວັ້ນເນື້ອສັດ ແລະນ້ຳເມົາ. ແຕ່ລະຂໍ້ຍັງມີກິ່ງການຫຼາຍ. ດັ່ງນັ້ນ ຜູ້ທີ່ຖືທຳມະເປັນສູງສຸດ ຄວນປະພຶດທາງແຫ່ງຄວາມຊອບທຳອັນໃຫ້ບຸນແນ່ນອນ». ອຸມາກ່າວວ່າ: «ພຣະອົງຜູ້ຈະເລີນ, ຂ້າພະອົງຂໍຍົກຂໍ້ສົງໄສອີກປະການ; ຂໍພຣະອົງຊີ້ແຈງໃຫ້. ຂໍພຣະອົງບອກທຳມະຂອງວັນນະທັງສີ່—ສິ່ງໃດທີ່ເປັນປະໂຫຍດພິເສດ ໃຫ້ສອດຄ່ອງກັບຄຸນລັກສະນະຂອງແຕ່ລະວັນນະ».
Verse 29
ब्राह्मणे कीदृशो धर्म: क्षत्रिये कीदृशो5भवत् | वैश्ये किलक्षणो धर्म: शूद्रे किलक्षणो भवेत्
ພຣະມະເຫສະວະຣະກ່າວວ່າ: «ທຳມະຂອງພຣາຫມະນະເປັນແນວໃດ? ຂອງກະສັດຕຣິຍະເປັນແນວໃດ? ທຳມະອັນຖືກຕ້ອງຂອງໄວສະຍະຈະຮູ້ໄດ້ດ້ວຍເຄື່ອງໝາຍໃດ, ແລະທຳມະຂອງຊູດຣະຈະຮັບຮູ້ໄດ້ດ້ວຍເຄື່ອງໝາຍໃດ?»
Verse 30
श्रीमहेश्वर उवाच (एतत्ते कथयिष्यामि यत्ते देवि मन:प्रियम् । शृणु तत् सर्वमखिलं धर्म वर्णाश्रमाश्रितम् ।।
ພຣະມະເຫສະວະຣະກ່າວວ່າ: «ເທວີ, ຂ້າພະອົງຈະເລົ່າທຳມະອັນເປັນທີ່ພໍໃຈແກ່ໃຈຂອງເຈົ້າ. ຈົ່ງຟັງໃຫ້ຄົບຖ້ວນ ການບັນຍາຍທຳມະທັງປວງ ທີ່ອາໄສກອບຂອງວັນນະ ແລະອາສຣະມະ.»
Verse 31
उपवास: सदा धर्मो ब्राह्मणस्य न संशय: । स हि धर्मार्थसम्पन्नो ब्रह्म भूयाय कल्पते
ພຣະມະເຫສະວະຣະກ່າວວ່າ: «ສຳລັບພຣາຫມະນະ ການປະພຶດອຸປະວາສະ—ໃຫ້ເຂົ້າໃຈວ່າເປັນການສຳລວມລະວັງ ແລະຄວບຄຸມອິນຊີ—ແມ່ນທຳມະເສມອ; ບໍ່ມີຂໍ້ສົງໄສ. ພຣາຫມະນະຜູ້ພ້ອມດ້ວຍທຳມະ ແລະອັດຖະ (ຄວາມປະພຶດຖືກຕ້ອງ ແລະວິທີຫາຊີວິດທີ່ຊອບທຳ) ຍ່ອມເໝາະສົມທີ່ຈະບັນລຸສະພາບແຫ່ງພຣະພຣະຫມັນ (Brahman).»
Verse 32
तस्य धर्मक्रिया देवि ब्रह्म॒चर्या च न्न्यायतः । व्रतोपनयनं चैव द्विजो येनोपपद्यते
ໂອ ເທວີ! ຜູ້ນັ້ນຄວນປະຕິບັດພິທີກຳແຫ່ງທຳມະຂອງຕົນ ແລະຮັກສາພຣະຫມະຈັນຍາ (brahmacarya) ຕາມທາງທີ່ຖືກຕ້ອງ. ການຮັບພິທີອຸປະນະຍະນະ (Upanayana) ພ້ອມກັບການຖືວຣະຕະ ເປັນສິ່ງຈຳເປັນຢ່າງຍິ່ງ ເພາະໂດຍພິທີນັ້ນເທົ່ານັ້ນ ຈຶ່ງເປັນ «ທະວິຊະ» (ຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ) ໄດ້.
Verse 33
गुरुदेवतपूजार्थ स्वाध्याया भ्यसनात्मक: । देहिभिर्धर्मपरमैक्षर्तव्यो धर्मसम्भव:
ການບູຊາຄູອາຈານແລະເທວະດາ, ການສະວາດະຍາຍ (svādhyāya) ແລະການຝຶກຝົນເປັນນິດ—ເປັນທຳມະທີ່ພຣາຫມະນະຄວນປະຕິບັດແນ່ນອນ. ບັນດາຜູ້ມີກາຍທີ່ຍຶດທຳມະເປັນສູງ ຄວນປະພຶດທຳມະອັນໃຫ້ຜົນເປັນບຸນໃຫ້ແນ່ແທ້.
Verse 34
उमोवाच भगवन् संशयो मे<स्ति तन्मे व्याख्यातुमरहसि । चातुर्वर्ण्यस्य धर्म वै नैपुण्येन प्रकीर्तय
ອຸມາກ່າວວ່າ: “ໂອ ພຣະຜູ້ເປັນມົງຄຸນ! ຍັງມີຄວາມສົງໄສຫຼືອຢູ່ໃນໃຈຂ້າພະອົງ. ຂໍພຣະອົງໄດ້ອະທິບາຍໃຫ້ແຈ້ງແກ່ຂ້າພະອົງ. ຂໍຈົ່ງປະກາດທຳມະຂອງວັນນະທັງສີ່ ດ້ວຍຄວາມຊັດເຈນແລະຄວາມປະນີດ.”
Verse 35
श्रीमहेश्वर उवाच रहस्यश्रवणं धर्मो वेदव्रतनिषेवणम् । अग्निकार्य तथा धर्मों गुरुकार्यप्रसाधनम्
ພຣະມະເຫສະວະຣະກ່າວວ່າ: “ການຟັງຄວາມລັບແຫ່ງທຳມະດ້ວຍຄວາມໄວ້ວາງໃຈ, ການປະຕິບັດວຣະຕະຕາມພຣະເວດ, ການປະກອບພິທີໄຟ (homa), ແລະການຮັບໃຊ້ຄູອາຈານ—ນີ້ແມ່ນທຳມະຂອງຜູ້ຢູ່ໃນອາສຣະມະພຣະຫມະຈັນຍາ.”
Verse 36
भैक्षचर्या परो धर्मो नित्ययज्ञोपवीतिता । नित्यं स्वाध्यायिता धर्मों ब्रह्म॒चर्याश्रमस्तथा
ມະຫາເທວະກ່າວວ່າ: ສຳລັບພຣະຫມະຈາຣິນ, ໜ້າທີ່ສູງສຸດແມ່ນ “ໄພກສະຈັນຍາ” — ອອກໄປຂໍອາຫານຕາມບ້ານ ແລ້ວນຳກັບມາຖວາຍແກ່ຄູອາຈານ. ການນຸ່ງສາຍສັກສິດ (yajñopavīta) ເປັນນິດ, ການສະວາດະຍາຍພຣະເວດທຸກມື້, ແລະການຕັ້ງໝັ້ນໃນຂໍ້ປະພຶດຂອງອາສຣະມະພຣະຫມະຈັນຍາ—ນີ້ແມ່ນກິດຈະກຳຫຼັກຂອງພຣະຫມະຈາຣິນ.
Verse 37
गुरुणा चाभ्यनुज्ञात: समावर्तेत वै द्विज: । विन्देतानन्तरं भार्यामनुरूपां यथाविधि
ພຣະມະເຫສະວະຣະຕັດວ່າ: «ເມື່ອໄລຍະແຫ່ງພຣະຫມະຈາຣິຍະ (ຊີວິດນັກຮຽນ) ສິ້ນສຸດແລ້ວ, ຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ (ທະວິຊະ) ຄວນໄດ້ຮັບອະນຸຍາດຈາກອາຈານ ແລ້ວປະກອບພິທີສະມາວັດຕະນະ (ພິທີຈົບການສຶກສາ). ຈາກນັ້ນ ເມື່ອກັບເຂົ້າສູ່ຊີວິດຄອບຄົວ ຄວນໄດ້ພັນລະຍາທີ່ເໝາະສົມກັບຖານະ ຕາມພິທີທີ່ກຳນົດ».
Verse 38
शूद्रान्नवर्जनं धर्मस्तथा सत्पथसेवनम् । धर्मो नित्योपवासित्वं॑ ब्रह्मचर्य तथैव च
ພຣະສີມະເຫສະວະຣະຕັດວ່າ: «ສຳລັບພຣາຫມະນະ ການຫ້າມຮັບອາຫານຈາກຊູດຣະ ແມ່ນທຳ (ທັມມະ). ເຊັ່ນດຽວກັນ ການດຳເນີນຕາມທາງດີ—ຄົບຄົນດີ ແລະປະພຶດຊອບ—ກໍແມ່ນທຳ. ອີກທັງ ການອົດອາຫານເປັນນິດ ແລະການຮັກສາພຣະຫມະຈາຣິຍະ ກໍແມ່ນທຳເຊັ່ນກັນ».
Verse 39
आहिताग्निरधीयानो जुहद्दान: संयतेन्द्रिय: । विघसाशी यताहारो गृहस्थ: सत्यवाक् शुचि:
ພຣະມະຫາເທວະຕັດວ່າ: «ຄົນຄອບຄົວຄວນເປັນຜູ້ທີ່ສ້າງຕັ້ງໄຟສັກສິດຕາມພິທີ ແລະຮັກສາອັກນິໂຫຕຣະ; ອຸທິດໃຈໃນການສຶກສາພຣະເວດ (ສະວາທະຍາຍະ); ປະກອບການຖວາຍເຄື່ອງບູຊາ ແລະໃຫ້ທານ; ຄວບຄຸມອິນທຣີຍະໄດ້; ກິນແຕ່ອາຫານທີ່ເຫຼືອຫຼັງຈາກຖວາຍບູຊາ ແລະຮັບຮອງແຂກ; ມີອາຫານພອດປານກາງ; ເວົ້າຄວາມຈິງ; ແລະດຳລົງຊີວິດດ້ວຍຄວາມບໍລິສຸດ».
Verse 40
अतिथिदव्रतता धर्मों धर्मस्त्रेताग्निधारणम् | इष्टी क्ष पशुबन्धां श्व विधिपूर्व समाचरेत्
ພຣະມະຫາເທວະຕັດວ່າ: «ສຳລັບເຂົາ ການໝັ້ນຄົງໃນໜ້າທີ່ຕໍ່ແຂກ—ຕ້ອນຮັບ ແລະໃຫ້ກຽດແກ່ອະຕິຖິ—ແມ່ນທຳ; ແລະການຮັກສາໄຟສັກສິດສາມດວງໃນເຮືອນກໍແມ່ນທຳເຊັ່ນກັນ. ອີກທັງ ຄວນປະກອບພິທີບູຊາຫຼາຍປະເພດ (iṣṭi) ແລະພິທີຖວາຍສັດຕາມທີ່ກຳນົດ ໃຫ້ຖືກຕ້ອງຕາມຂັ້ນຕອນ».
Verse 41
यज्ञश्न परमो धर्मस्तथाहिंसा च देहिषु । अपूर्वभोजनं धर्मो विघसाशित्वमेव च
ພຣະມະຫາເທວະຕັດວ່າ: «ສຳລັບຄົນຄອບຄົວ ທຳອັນສູງສຸດແມ່ນການກິນອາຫານເປັນສ່ວນອັນສັກສິດຂອງຍັດ (ການບູຊາ). ແລະການບໍ່ເຮັດຮ້າຍຕໍ່ສັດມີຊີວິດທັງປວງ (ອະຫິງສາ) ກໍແມ່ນທຳເຊັ່ນກັນ. ອີກທັງ ບໍ່ຄວນກິນກ່ອນທີ່ຈະໄດ້ປ້ອນຜູ້ອື່ນ ແລະຄວນດຳລົງເປັນ vighasāśin—ຜູ້ກິນແຕ່ອາຫານທີ່ເຫຼືອຫຼັງຈາກບໍລິການຄົນໃນເຮືອນແລ້ວ».
Verse 42
भुक्ते परिजने पश्चाद् भोजन धर्म उच्यते । ब्राह्मणस्य गृहस्थस्य श्रोत्रियस्थ विशेषत:
ພຣະມະເຫສະວະຣະກ່າວວ່າ: “ເມື່ອຜູ້ຢູ່ໃນອຸປະຖຳ ແລະຄົນໃນເຮືອນໄດ້ກິນອິ່ມແລ້ວ ຈຶ່ງໃຫ້ຕົນເອງຮັບປະທານ; ນັ້ນແມ່ນຖືກປະກາດວ່າເປັນຄວາມປະພຶດອັນຊອບທຳ. ນີ້ເປັນໜ້າທີ່ຫຼັກ ໂດຍສະເພາະສຳລັບພຣາຫມັນຜູ້ຄອງເຮືອນ—ໂດຍຍິ່ງສຳລັບຜູ້ເປັນ śrotriya (ພຣາຫມັນຜູ້ຝຶກວິທະຍາເວດ ແລະຮູ້ທັນ).”
Verse 43
दम्पत्यो: समशीलत्वं धर्म: स्याद् गृहमेधिन: । गृह्माणां चैव देवानां नित्यपुष्पबलिक्रिया
ພຣະມະຫາເທວະກ່າວວ່າ: “ສຳລັບຜູ້ຄອງເຮືອນ ທຳມະຄືການທີ່ຜົວເມຍມີຄວາມປະພຶດ ແລະນິໄສກົງກັນ ກົມກຽວກັນ. ແລະສຳລັບເທວະທີ່ສະຖິດຢູ່ໃນເຮືອນ ຄວນມີພິທີຖວາຍບູຊາປະຈຳວັນ—ດອກໄມ້ ແລະບາລິ (ອາຫານຖວາຍ)—ໃຫ້ເຮັດເປັນນິດ.”
Verse 44
नित्योपलेपनं धर्मस्तथा नित्योपवासिता । पति और पत्नीका स्वभाव एक-सा होना चाहिये। यह गृहस्थका धर्म है। घरके देवताओंकी प्रतिदिन पुष्पोंद्वारा पूजा करना, उन्हें अन्नकी बलि समर्पित करना, रोज-रोज घर लीपना और प्रतिदिन व्रत रखना भी गृहस्थका धर्म है ।।
ພຣະສີຣີມະເຫສະວະຣະກ່າວວ່າ: “ສຳລັບຜູ້ຄອງເຮືອນ ໜ້າທີ່ຄືການທາປູນ/ປະພອກເຮືອນ ແລະຊຳລະໃຫ້ບໍລິສຸດເປັນນິດ; ແລະການຖືອົບວາສ (ອົດອາຫານ) ຫຼືວຣະຕະ (ວິໄນ/ຄຳປະຕິຍານ) ເປັນປະຈຳກໍເປັນທຳມະ. ໃນເຮືອນທີ່ກວາດສະອາດດີ ແລະທາໃໝ່ ຄວນຖວາຍອາຮຸຕິດ້ວຍເນີຍໃສ (ghee) ໃຫ້ຄວັນອັນຊຳລະບໍລິສຸດແຜ່ຊຶມໄປທົ່ວເຮືອນ. ນີ້ແມ່ນຖືກປະກາດວ່າເປັນທຳມະຂອງພຣາຫມັນໃນຖານະຄອງເຮືອນ—ອັນປົກປ້ອງໂລກ—ແລະຖືປະພຶດຢູ່ເປັນນິດໃນເຮືອນຂອງຜູ້ມີຄຸນທຳ.”
Verse 45
एष द्विजजने धर्मो गा्हस्थ्यो लोकधारण: । द्विजानां च सतां नित्यं सदैवैष प्रवर्तते
ນີ້ແມ່ນທຳມະຂອງຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ (ດວິຊະ) ໃນຖານະຄອງເຮືອນ—ເປັນວິຖີຊີວິດທີ່ຄ້ຳຈຸນ ແລະຫຼ້ຽງຮັກສາໂລກ. ໃນຫມູ່ພຣາຫມັນຜູ້ດີງາມ ມັນຖືປະພຶດຢູ່ເປັນນິດ; ແທ້ຈິງແລ້ວ ມັນເປັນກົດແຫ່ງຄວາມປະພຶດທີ່ມີຜົນບັງຄັບໃຊ້ສຳລັບເຂົາເຈົ້າຕະຫຼອດໄປ.
Verse 46
यस्तु क्षत्रगतो देवि मया धर्म उदीरित:ः । तमहं ते प्रवक्ष्यामि तन्मे शूणु समाहिता
ພຣະສີຣີມະເຫສະວະຣະກ່າວວ່າ: “ໂອ ເທວີ, ທຳມະອັນເກືອບກັບກະສັດຕຣິຍະ (kṣatriya) ທີ່ຂ້າໄດ້ປະກາດໄວ້ແລ້ວ—ບັດນີ້ຂ້າຈະອະທິບາຍໃຫ້ເຈົ້າຟັງຢ່າງລະອຽດຍິ່ງຂຶ້ນ. ຈົ່ງຟັງຂ້າດ້ວຍໃຈທີ່ໝັ້ນຄົງ ແລະຮວບຮວມ.”
Verse 47
क्षत्रियस्य स्मृतो धर्म: प्रजापालनमादित: । निर्दिष्टफलभोक्ता हि राजा धर्मेण युज्यते,क्षत्रियका सबसे पहला धर्म है प्रजाका पालन करना। प्रजाकी आयके छठे भागका उपभोग करनेवाला राजा धर्मका फल पाता है
ພຣະມະເຫສະວະຣະຕັດວ່າ: «ສໍາລັບກະສັດຊັ້ນກະສັດຮົບ (kṣatriya) ໜ້າທີ່ສູງສຸດທີ່ປະເພນີສອນໄວ້ ແມ່ນການປົກປ້ອງແລະປົກຄອງປະຊາຊົນ. ກະສັດຜູ້ຮັບແຕ່ສ່ວນລາຍຮັບທີ່ກໍານົດໄວ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງ ຕາມທໍາ ຍ່ອມສອດຄ່ອງກັບທໍາ ແລະເປັນຜູ້ມີສິດໃນຜົນແຫ່ງທໍາ.»
Verse 48
(क्षत्रियास्तु ततो देवि द्विजानां पालने स्मृता: । यदि न क्षत्रियो लोके जगत् स्यादधरोत्तरम् ।।
ພຣະມະຫາເທວະຕັດວ່າ: «ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ເທວີ, ກະສັດຊັ້ນກະສັດຮົບ (kṣatriya) ຖືກຈື່ຈໍາວ່າເປັນຜູ້ອຸທິດໃຈໃນການປົກປ້ອງຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ (dvija). ຖ້າໃນໂລກບໍ່ມີ kṣatriya ແລ້ວ ລະບຽບໂລກຈະຖືກກັບຄືນ ແລະເກີດຄວາມວຸ້ນວາຍ. ໂລກນີ້ຈຶ່ງດໍາລົງຢູ່ໄດ້ຕະຫຼອດ ເພາະການປົກປ້ອງຂອງ kṣatriya. ສໍາລັບກະສັດ ທໍາແມ່ນການບໍາເພັນຄຸນງາມຄວາມດີຢ່າງຖືກຕ້ອງ ແລະການກະທໍາເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ຊາວເມືອງ; ຜູ້ປົກຄອງຜູ້ມີຄຸນຄ່າຄວນຕັ້ງຢູ່ໃນການປະພຶດທີ່ຍຸດຕິທໍາ ແລະຖືກຕ້ອງຕາມກົດໝາຍເສມອ. ກະສັດມະນຸດຜູ້ປົກປ້ອງປະຊາຊົນຕາມທໍາ ຍ່ອມໄດ້ໄປສູ່ໂລກອັນດີເລີດ—ໂລກທີ່ໄດ້ມາດ້ວຍທໍາ ແລະສະສົມດ້ວຍບຸນແຫ່ງການຄຸ້ມຄອງປະຊາ.»
Verse 49
तस्य राज्ञ: परो धर्मो दम: स्वाध्याय एव च | अग्निहोत्रपरिस्पन्दो दानाध्ययनमेव च
ສໍາລັບກະສັດນັ້ນ ທໍາອັນສູງສຸດແມ່ນການຂົ່ມໃຈຕົນ (dama) ແລະການສຶກສາຄໍາສອນອັນສັກສິດເປັນປະຈໍາ; ພ້ອມທັງການປະກອບພິທີ Agnihotra ຢ່າງຂະຫຍັນ, ການໃຫ້ທານ ແລະການຮ່ຳຮຽນ. ດັ່ງນີ້ ພຣະມະເຫສະວະຣະຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ຄວາມຊອບທໍາຂອງກະສັດບໍ່ແມ່ນອໍານາດລ້ວນໆ ແຕ່ເປັນວິໄນທີ່ຫຼ້ຽງດ້ວຍພິທີເວດ, ການຮຽນຮູ້ ແລະຄວາມເອື້ອເຟື້ອ.
Verse 50
यज्ञोपवीतधरणं यज्ञो धर्मक्रियास्तथा | भृत्यानां भरणं धर्म: कृते कर्मण्यमोघता
ພຣະສີຣີມະເຫສະວະຣະຕັດວ່າ: «ການນຸ່ງຫົ່ມສາຍຍັດ (yajñopavīta), ການປະກອບຍັດ (ພິທີບູຊາ) ແລະການກະທໍາກິດທໍາ ແມ່ນໜ້າທີ່ແທ້. ເຊັ່ນດຽວກັນ ການອຸປະຖໍາລ້ຽງດູຜູ້ພຶ່ງພາອາໄສ ກໍແມ່ນທໍາ. ແລະເມື່ອເຮັດການໃດແລ້ວ ການສໍາເລັດໃຫ້ຖືກຕ້ອງ ແລະບໍ່ໃຫ້ຂາດຕົກບົກພ່ອງ ນັ້ນກໍແມ່ນທໍາເຊັ່ນກັນ.»
Verse 51
सम्यग्दण्डे स्थितिर्धमो धर्मो वेदक्रतुर््रिया: । व्यवहारस्थितिर्धर्म: सत्यवाक्यरतिस्तथा
ພຣະມະຫາເທວະຕັດວ່າ: «ທໍາແມ່ນການຕັ້ງຢູ່ຢ່າງໝັ້ນຄົງໃນການລົງໂທດແລະວິໄນທີ່ຍຸດຕິທໍາ. ທໍາຍັງແມ່ນການປະກອບພິທີເວດ ແລະການບູຊາຍັດ. ທໍາແມ່ນການປະພຶດຖືກຕ້ອງໃນການຕິດຕໍ່ທຸລະກິດແລະຂັ້ນຕອນກົດໝາຍ; ແລະຍັງແມ່ນຄວາມຍິນດີໃນການເວົ້າຄວາມຈິງ.»
Verse 52
राजाका परम धर्म है--इन्द्रियसंयम
ພຣະມະຫາເທວະກ່າວວ່າ: «ສໍາລັບກະສັດ ທຳອັນສູງສຸດແມ່ນ ການສໍາລວມອິນທຣີ, ການສຶກສາພຣະເວດ, ພິທີອັກນິໂຫຕຣະ, ການໃຫ້ທານ, ການຮ່ຳຮຽນ, ການນຸ່ງສາຍສັກສິດ (ຍັຊໂຍປະວີຕ), ການປະກອບຍັຊະ, ການປະຕິບັດກິດທຳ, ການອຸປະຖຳຜູ້ພຶ່ງພາ, ການເຮັດໃຫ້ວຽກທີ່ເລີ່ມແລ້ວສໍາເລັດ, ການລົງໂທດໃຫ້ສົມກັບຄວາມຜິດ, ການປະກອບຍັຊະຕາມພຣະເວດແລະພິທີທີ່ກ່ຽວຂ້ອງ, ການພິທັກຄວາມຍຸດຕິທຳໃນການຄົບຄ້າສັງຄົມ, ແລະການຍຶດມັ່ນໃນຄໍາສັດ—ທັງໝົດນີ້ແມ່ນທຳຂອງກະສັດ. ກະສັດຜູ້ຍື່ນມືເປັນທີ່ພຶ່ງໃຫ້ແກ່ຜູ້ທຸກທ້ອນ ຍ່ອມໄດ້ຮັບກຽດທັງໃນໂລກນີ້ແລະຫຼັງຄວາມຕາຍ. ແລະກະສັດຜູ້ກ້າຫານເພື່ອປົກປ້ອງງົວແລະພຣາຫມະນ ແລ້ວຕາຍໃນສົງຄາມ ຍ່ອມໄປສະຫວັນ ແລະໄດ້ອໍານາດເຫນືອໂລກທີ່ກ່າວວ່າຊະນະໄດ້ໂດຍຍັຊະອັສວະເມດ».
Verse 53
अश्वमेधजितॉल्लोकानाप्रोति त्रिदिवालये
ພຣະມະເຫສວະຣະປະກາດວ່າ ກະສັດຜູ້ເປັນ “ມືຊ່ວຍເຫຼືອ” ແກ່ຜູ້ທຸກທ້ອນ ຍ່ອມໄດ້ຮັບກຽດທັງໃນໂລກນີ້ແລະໂລກໜ້າ. ແລະຜູ້ທີ່ສະແດງຄວາມກ້າຫານ ເພື່ອຊ່ວຍງົວແລະພຣາຫມະນຈາກອັນຕະລາຍ ແລ້ວຕາຍໃນສົງຄາມ ຍ່ອມໄປສະຫວັນ ແລະໄດ້ອໍານາດເຫນືອອານາເຂດທີ່ກ່າວວ່າໄດ້ມາດ້ວຍຍັຊະອັສວະເມດ—ຈຶ່ງເທົ່າກັບວ່າ ການປົກປ້ອງພ້ອມການສະຫລະຕົນຂອງກະສັດ ເປັນບຸນກຸສົນສູງສຸດດັ່ງພິທີຍັຊະ.
Verse 54
(तथैव देवि वैश्याश्व॒ लोकयात्राहिता: स्मृता: । अन्ये तानुपजीवन्ति प्रत्यक्षफलदा हि ते ।।
ພຣະມະເຫສວະຣະກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣະນາງ, ໃນທໍານອງດຽວກັນ ພວກໄວສະຍະ (Vaiśya) ຖືກຈື່ຈໍາວ່າເປັນຜູ້ຄ້ຳຈຸນການດໍາເນີນຊີວິດຂອງສັງຄົມ. ວັນນະອື່ນໆ ດໍາລົງຊີວິດໂດຍອາໄສພວກເຂົາ, ເພາະວ່າພວກເຂົາໃຫ້ຜົນທີ່ເຫັນໄດ້ຊັດແຈ້ງໃນທັນທີ. ຖ້າບໍ່ມີໄວສະຍະ ວັນນະອື່ນໆ ກໍບໍ່ອາດດໍາລົງຢູ່ໄດ້. ທຳປະຈໍາຂອງໄວສະຍະແມ່ນ ການລ້ຽງສັດ, ກະສິກໍາ (ແລະການດໍາລົງຊີວິດດ້ວຍການຄ້າ), ການປະກອບອັກນິໂຫຕຣະເປັນປະຈໍາ, ການໃຫ້ທານ, ແລະການສຶກສາ; ພ້ອມທັງຄວາມປະພຶດດີອັນອາໄສທາງທີ່ຖືກຕ້ອງ—ການຕ້ອນຮັບແຂກ, ຄວາມສະຫງົບໃນໃຈແລະວິໄນ, ການເຄົາລົບຕ້ອນຮັບພຣາຫມະນ, ແລະຄວາມໃຈກວ້າງດ້ວຍການສະຫລະ»។
Verse 55
वाणिज्यं सत्पथस्थानमातिथ्यं प्रशमो दम: । विप्राणां स्वागतं त्यागो वैश्यधर्म: सनातन:
ສຣີ ພຣະມະເຫສວະຣະກ່າວວ່າ: «ການຄ້າທີ່ດໍາເນີນຢູ່ໃນທາງທຳ, ການຕ້ອນຮັບແຂກ, ຄວາມສະຫງົບໃນໃຈແລະການສໍາລວມຕົນ, ການເຄົາລົບຕ້ອນຮັບພຣາຫມະນ, ແລະຄວາມໃຈກວ້າງດ້ວຍການສະຫລະ—ເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນທຳອັນອະມະຕະຂອງໄວສະຍະ»។
Verse 56
तिलान् गन्धान् रसांश्वैव विक्रीणीयान्न चैव हि । वणिक्पथमुपासीनो वैश्य: सत्पथमाश्रित:
ສຣີ ພຣະມະເຫສວະຣະກ່າວວ່າ: «ໄວສະຍະບໍ່ຄວນຄ້າຂາຍເມັດງາ, ຂອງຫອມ, ຫຼື (ເຄື່ອງດື່ມມຶນເມົາ) ເຫຼົ້າ. ໃຫ້ເຂົາດໍາເນີນຊີວິດຕາມທາງທີ່ສົມຄວນຂອງພໍ່ຄ້າ ໂດຍຢືນຢູ່ໃນທາງທຳ»។
Verse 57
सर्वातिथ्यं त्रिवर्गस्य यथाशक्ति यथा्हत: । व्यापार करनेवाले सदाचारी वैश्यको तिल, चन्दन और रसकी विक्री नहीं करनी चाहिये तथा ब्राह्मण, क्षत्रिय और वैश्य--इस त्रिवर्गकका सब प्रकारसे यथाशक्ति यथायोग्य आतिथ्यसत्कार करना चाहिये ।।
ພຣະມະເຫສະວຣ ກ່າວວ່າ: «ຈົ່ງຕ້ອນຮັບແຂກໃນທຸກວິທີ—ຕາມກຳລັງ ແລະ ຕາມຄວາມເໝາະສົມ—ແກ່ວັນນະສູງທັງສາມ. ສຳລັບຊູດຣະ ໜ້າທີ່ສູງສຸດ ແລະ ຖາວອນ ແມ່ນການຮັບໃຊ້ ແລະ ດູແລຢ່າງໃສ່ໃຈຕໍ່ “ທະວິຊະ” (ຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ). ຊູດຣະຜູ້ສັດຊື່ ຄວບຄຸມຕົນໄດ້ ແລະ ອຸທິດໃຈຮັບໃຊ້ແຂກທີ່ມາຮອດເຮືອນ ຍ່ອມສະສົມບຸນກຸສົນອັນໃຫຍ່; ສຳລັບເຂົາ ທຳມະໃນຮູບການຮັບໃຊ້ນັ້ນເອງ ກາຍເປັນຕະປະອັນເຂັ້ມງວດ»។
Verse 58
स शूद्र: संशिततपा: सत्यवादी जितेन्द्रिय: । शुश्रूषुरतिथिं प्राप्त तप: संचिनुते महत्
ມະຫາເທວ ກ່າວວ່າ: «ຊູດຣະນັ້ນ—ຜູ້ຝຶກຝົນຕົນໃນຕະປະ ຍຶດຖືຄວາມຈິງ ແລະ ຄອບຄອງອິນຊີ—ເມື່ອເຂົາຮັບໃຊ້ແຂກທີ່ມາຮອດດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ ຍ່ອມສະສົມບຸນອັນໃຫຍ່ແຫ່ງຕະປະ. ສຳລັບເຂົາ ທຳມະທີ່ປາກົດເປັນການຮັບໃຊ້ນັ້ນເອງ ກາຍເປັນຕະປະອັນເຂັ້ມງວດ»។
Verse 59
नित्यं स हि शुभाचारो देवताद्विजपूजक: । शूद्रो धर्मफलैरिष्टे: सम्प्रयुज्येत बुद्धिमान्
ມະເຫສະວຣ ກ່າວວ່າ: ຊູດຣະຜູ້ຕັ້ງຢູ່ໃນຄວາມປະພຶດດີເປັນນິດ ແລະ ນົບນ້ອມບູຊາເທວະດາ ກັບ “ທະວິຊະ” (ພຣາຫມະນ) ຖ້າເຂົາມີປັນຍາ ຍ່ອມໄດ້ຮັບຜົນທີ່ປາດຖະໜາແຫ່ງທຳມະ—ບັນລຸຜົນຕາມທີ່ຊີວິດຊອບທຳມອບໃຫ້।
Verse 60
(तथैव शूद्रा विहिता: सर्वधर्मप्रसाधका: । शूद्राश्न॒ यदि ते न स्यु: कर्मकर्ता न विद्यते ।।
ພຣະມະເຫສະວຣ ກ່າວວ່າ: «ໃນທຳນອງດຽວກັນ ຊູດຣະກໍຖືກກຳນົດໃຫ້ເປັນຜູ້ຊ່ວຍໃຫ້ລະບຽບແຫ່ງທຳມະສຳເລັດຄົບຖ້ວນ. ຖ້າບໍ່ມີຊູດຣະ ກໍຈະບໍ່ມີໃຜເຮັດວຽກຮັບໃຊ້. ວັນນະສາມປະການກ່ອນໜ້າ ຖືກກ່າວວ່າມີຮາກຢູ່ໃນຊູດຣະ; ເພາະຊູດຣະແມ່ນຜູ້ຖືກນັບວ່າເຮັດວຽກແຮງງານຮັບໃຊ້. ການຮັບໃຊ້ພຣາຫມະນ ແລະ ຜູ້ອື່ນໆ ຖືກຈື່ຈຳວ່າເປັນໜ້າທີ່ຂອງດາສະ (dāsa) ຄື ຂອງຊູດຣະ. ການຄ້າ, ວຽກຊ່າງ, ຫັດຖະກຳ, ແລະ ການສະແດງ (nāṭya) ກໍຖືກປະກາດວ່າເປັນໜ້າທີ່ຂອງຊູດຣະເຊັ່ນກັນ. ເຂົາຄວນບໍ່ເບຍບຽນ (ອະຫິງສາ), ມີຄວາມປະພຶດດີ, ແລະ ນົບນ້ອມເທວະດາ ພ້ອມທັງໃຫ້ກຽດແກ່ທະວິຊະ. ໂດຍທຳມະຂອງຕົນ ຊູດຣະຍ່ອມໄດ້ຮັບຜົນທີ່ປາດຖະໜາແຫ່ງທຳມະ. ດັ່ງນີ້ ແລະ ໃນທຳນອງອື່ນໆ ທຳມະຂອງຊູດຣະຖືກສອນ. ທັງໝົດນີ້ ຂ້າໄດ້ອະທິບາຍໃຫ້ເຈົ້າແລ້ວ ໂອ ນາງຜູ້ງາມ ກ່ຽວກັບລະບຽບສີ່ວັນນະ—ແຕ່ລະວັນນະຕາມລຳດັບ. ໂອ ນາງຜູ້ມີວາສະນາ, ເຈົ້າຍັງປາດຖະໜາຟັງອັນໃດອີກ?»
Verse 61
उमोवाच (भगवन् देवदेवेश नमस्ते वृषभध्वज । श्रोतुमिच्छाम्यहं देव धर्ममाश्रमिणां विभो ।।
ພຣະມະເຫສະວຣ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ເທວີ, ຈົ່ງຟັງດ້ວຍໃຈທີ່ຮວບຮວມ ແລະ ໝັ້ນຄົງ ທຳມະທີ່ເກີ່ຍວກັບອາສຣົມ (āśrama). ສິ່ງທີ່ຂ້າຈະກ່າວນີ້ ແມ່ນວິໄນແຫ່ງອາສຣົມ ດັ່ງທີ່ບຣະຫມະວາດິນ (brahma-vādin)—ບັນດາລະສີຜູ້ອຸທິດໃຈຕໍ່ການສອນ ແລະ ການຮູ້ແຈ້ງພຣະຫມັນ—ໄດ້ສ້າງຕັ້ງ ແລະ ປະພຶດປະຕິບັດ»។
Verse 62
श्रीमहेश्वर उवाच ब्राह्मणा लोकसारेण सृष्टा धात्रा गुणार्थिना । लोकांस्तारयितुं कृत्स्नान् मर्त्येषु क्षितिदेवता:
ພຣະສີມະເຫສະວະຣາ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ເທວີ! ພຣະທາຕຣ (ຜູ້ສ້າງ) ປາດຖະນາໃຫ້ກຸນະທັງຫຼາຍໄດ້ປະກົດການແລະໃຫ້ຜົນ ຈຶ່ງສ້າງພຣາຫມະນະໃນໂລກມະຕະຍະ ຈາກແກ່ນສານອັນເປັນສາລະຂອງສະກົນຈັກກະວານ ເພື່ອໃຫ້ໂລກທັງປວງຖືກນໍາຂ້າມໄປສູ່ຄວາມສຸກແລະມຸກຕິ. ໃນຫມູ່ມະນຸດ ພວກເຂົາເປັນ “ເທວະດາແຫ່ງແຜ່ນດິນ”; ດັ່ງນັ້ນ ຂ້າພະເຈົ້າຈະພັນລະນາກ່ອນເຖິງທຳມະ ແລະພິທີກຳຂອງພວກເຂົາ ພ້ອມຜົນທີ່ເກີດຈາກນັ້ນ; ເພາະທຳມະທີ່ມີໃນພຣາຫມະນະ ຖືກນັບວ່າເປັນທຳມະສູງສຸດ».
Verse 63
तेषामपि प्रवक्ष्यामि धर्मकर्मफलोदयम् | ब्राह्मणेषु हि यो धर्म: स धर्म: परमो मत:
ພຣະສີມະເຫສະວະຣາ ກ່າວວ່າ: «ກ່ຽວກັບພວກເຂົານັ້ນດ້ວຍ ຂ້າພະເຈົ້າຈະອະທິບາຍການເກີດຂຶ້ນຂອງຜົນ ຈາກທຳມະ ແລະຈາກການກະທຳທີ່ຖືກກຳນົດ. ເພາະທຳມະທີ່ພົບໃນພຣາຫມະນະ ຖືກນັບວ່າເປັນທຳມະສູງສຸດ».
Verse 64
इमे ते लोकधर्मार्थ त्रय: सृष्टा: स्वयम्भुवा । पृथिव्यां सर्जने नित्यं सृष्टास्तानपि मे शृूणु
ພຣະສະວະຍັມພູ (ພຣະພຣົມ) ໄດ້ສ້າງທຳມະສາມປະການນີ້ ເພື່ອເປັນທຳມະຂອງໂລກ. ເມື່ອການສ້າງແຜ່ນດິນເກີດຂຶ້ນ ທຳມະທັງສາມນີ້ກໍເກີດຂຶ້ນຄຽງຄູ່ກັນຢ່າງຖາວອນ—ຈົ່ງຟັງຈາກຂ້າພະເຈົ້າເຖິງພວກມັນດ້ວຍ.
Verse 65
वेदोक्तः परमो धर्म: स्मृतिशास्त्रगतो5पर: । शिष्टाचीर्णो पर: प्रोक्तस्त्रयो धर्मा: सनातना:
ພຣະສີມະເຫສະວະຣາ ກ່າວວ່າ: «ທຳມະທີ່ວີດະ (Veda) ບັນຍັດໄວ້ ແມ່ນທຳມະສູງສຸດ. ຕໍ່ມາ ແມ່ນທຳມະທີ່ຢູ່ໃນຄຳພີສະມຣິຕິ (Smṛti-śāstra) ອັນສອດຄ່ອງກັບວີດະ. ອີກປະການໜຶ່ງ ແມ່ນທຳມະທີ່ຜູ້ດີຜູ້ງາມ ແລະເປັນແບບຢ່າງ (śiṣṭa) ປະພຶດປະຕິບັດ. ທຳມະທັງສາມນີ້ ເປັນທຳມະອັນຖາວອນ».
Verse 66
त्रैविद्यो ब्राह्मणो विद्वानू न चाध्ययनजीवक: । त्रिकर्मा त्रिपरिक्रान्तो मैत्र एष स्मृतो द्विज:
ພຣະມະຫາເທວະ ກ່າວວ່າ: ບຸກຄົນໜຶ່ງຈຶ່ງຖືກຈື່ຈຳວ່າເປັນພຣາຫມະນະ—ແທ້ຈິງແມ່ນດວິຊະ (ຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ)—ເມື່ອເຂົາເປັນຜູ້ຮູ້ວີດະທັງສາມ ແລະເປັນບັນດິດ; ບໍ່ຫາລ້ຽງຊີວິດດ້ວຍການສອນຫຼືການສະດອງທ່ອງ; ປະພຶດກິດສັກສິດສາມປະການເປັນນິດ (ຍັດ, ທານ, ແລະຄວາມປະພຶດຊອບ); ຂ້າມພົ້ນສັດຕູໃນໃຈສາມ (ກາມ, ໂກຣດ, ໂລບ); ແລະມີໄມຕຣີຈິດຕໍ່ສັດທັງປວງ.
Verse 67
षडिमानि तु कर्माणि प्रोवाच भुवनेश्वर: । वृत्त्यर्थ ब्राह्मणानां वै शृणु धर्मानू सनातनान्
ພຣະມະເຫສະວະຣະກ່າວວ່າ: «ພຣະເຈົ້າແຫ່ງໂລກທັງປວງໄດ້ປະກາດໜ້າທີ່ຫົກປະການນີ້ ເປັນທາງດໍາລົງຊີວິດຂອງພຣາຫມັນ. ຈົ່ງຟັງ—ນີ້ແມ່ນຂໍ້ບັນຍັດແຫ່ງທຳອັນເກົ່າແກ່ ແລະຍືນຍົງສໍາລັບເຂົາ»។
Verse 68
यजनं याजनं चैव तथा दानप्रतिग्रहौ । अध्यापनं चाध्ययनं षट्कर्मा धर्मभाग् द्विज:
ພຣະມະເຫສະວະຣະກ່າວວ່າ: «ການປະກອບຍັດຍະດ້ວຍຕົນເອງ, ການເປັນຜູ້ປະກອບພິທີຍັດຍະໃຫ້ຜູ້ອື່ນ, ການໃຫ້ທານ, ການຮັບທານ, ການສອນພຣະເວດ, ແລະການຮຽນພຣະເວດ—ນີ້ແມ່ນໜ້າທີ່ຫົກປະການ. ພຣາຫມັນຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ (ດວິຊະ) ຜູ້ຍຶດໝັ້ນໃນງານຫົກປະການນີ້ ຈະເປັນຜູ້ມີສ່ວນໃນທຳ ແລະຄໍາຈຸນລະບຽບສິນທຳ-ພິທີກຳຂອງສັງຄົມ ດ້ວຍການຮຽນຮູ້ອັນມີວິໄນ, ການຊີ້ນໍາ, ແລະການແລກປ່ຽນທີ່ຖືກກົດ»។
Verse 69
नित्य: स्वाध्यायिता धर्मो धर्मो यज्ञ: सनातन: । दान॑ प्रशस्यते चास्य यथाशक्ति यथाविधि
ພຣະມະຫາເທວະກ່າວວ່າ: «ທຳພຶງປະພຶດທຸກມື້ດ້ວຍສະວາທະຍາຍະ—ການຮຽນຮູ້ດ້ວຍຕົນເອງ. ແລະທຳນັ້ນເອງແມ່ນຍັດຍະອັນຍືນຍົງ. ໃນວິຖີນີ້ ການໃຫ້ທານໄດ້ຮັບການສັນລະເສີນ—ເຮັດຕາມກໍາລັງ ແລະຕາມພິທີອັນຖືກຕ້ອງ»។
Verse 70
इनमें भी सदा स्वाध्यायशील होना ब्राह्मणका मुख्य धर्म है, यज्ञ करना सनातन धर्म है और अपनी शक्तिके अनुसार विधिपूर्वक दान देना उसके लिये प्रशस्त धर्म है ।।
ພຣະມະເຫສະວະຣະກ່າວວ່າ: «ໃນໜ້າທີ່ເຫຼົ່ານີ້ ການມຸ່ງໝັ້ນໃນສະວາທະຍາຍະ—ການຮຽນພຣະຄໍາພີຢ່າງສະເໝີ—ແມ່ນທຳທີ່ສູງສຸດຂອງພຣາຫມັນ. ການປະກອບຍັດຍະແມ່ນໜ້າທີ່ອັນຍືນຍົງ; ແລະການໃຫ້ທານຕາມກໍາລັງ ແລະຕາມພິທີອັນຖືກຕ້ອງ ແມ່ນທຳອັນນ່າສັນລະເສີນສໍາລັບເຂົາ. ແຕ່ ‘ສະມະ’ (śama) ຄືການຂົ່ມໃຈ ແລະຫັນອອກຈາກອາຣົມທັງປວງ—ນັ້ນແມ່ນທຳສູງສຸດ; ມັນປາກົດຢູ່ໃນຄົນດີເສມອ. ຜູ້ຄອບຄົວທີ່ຈິດໃສສະອາດ ເມື່ອປະພຶດຕາມນີ້ ຈະໄດ້ຮັບການສະສົມບຸນແລະຄວາມຊອບທຳອັນໃຫຍ່»។
Verse 71
पज्चयज्ञविशुद्धात्मा सत्यवागनसूयक: । दाता ब्राह्मणसत्कर्ता सुसंसृष्टनिवेशन:
ພຣະມະຫາເທວະກ່າວວ່າ: «ຜູ້ທີ່ຈິດໃນບໍລິສຸດດ້ວຍຍັດຍະໃຫຍ່ຫ້າປະການ (pañca-yajña); ຜູ້ເວົ້າຄວາມຈິງ ແລະບໍ່ຈັບຜິດຜູ້ອື່ນ; ຜູ້ໃຈບຸນ ແລະໃຫ້ກຽດແກ່ພຣາຫມັນ; ແລະເຮືອນເຮືອນຂອງເຂົາຈັດລະບຽບດີ ແລະກົມກຽວ—ຜູ້ນັ້ນແມ່ນຜູ້ສະທ້ອນວິໄນຈິດໃຈທີ່ທຳສັນລະເສີນ»។
Verse 72
अमानी च सदाजिद्ा: स्निग्धवाणीप्रदस्तथा । अतिथ्यभ्यागतरति: शेषान्नकृतभोजन:
ພຣະມະເຫສະວະຣະກ່າວວ່າ: «ເຂົາບໍ່ໄລ່ຫາກຽດສັກສີ ແລະຄວບຄຸມຕົນເອງໄດ້ເສມອ. ຄໍາເວົ້າຂອງເຂົານຸ່ມນວນ ເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມເມດຕາ ແລະເວົ້າໃຫ້ຜູ້ຟັງເກີດຄວາມອົບອຸ່ນ. ເຂົາຍິນດີໃນການຕ້ອນຮັບແຂກ ແລະຜູ້ມາໂດຍບໍ່ໄດ້ນັດໝາຍ; ແລະເຂົາຈຶ່ງກິນຫຼັງຈາກໄດ້ໃຫ້ຜູ້ອື່ນຮັບປະທານກ່ອນ—ພໍໃຈກັບສ່ວນທີ່ເຫຼືອ»។
Verse 73
पाद्यमर्घ्य यथान्यायमासनं शयनं तथा । दीपं प्रतिश्रयं चैव यो ददाति स धार्मिक:
ຜູ້ໃດທີ່ຕາມຄວາມຄວນ ຖວາຍນ້ໍາລ້າງຕີນ (ປາດຍະ), ຖວາຍອາຣະຄະຍະ (ຂອງຄາລະວະ), ຈັດບ່ອນນັ່ງ, ບ່ອນນອນ, ໄຟສ່ອງສວ່າງ, ແລະທີ່ພັກພິງ—ຜູ້ນັ້ນແທ້ຈິງແມ່ນຜູ້ທຳມະ.
Verse 74
गृहस्थ पुरुषको पंचमहायज्ञोंका अनुष्ठान करके अपने मनको शुद्ध बनाना चाहिये। जो गृहस्थ सदा सत्य बोलता
ມະເຫສະວະຣະກ່າວວ່າ: «ຄົນຄອບຄົວຄວນຊໍາລະໃຈຂອງຕົນໂດຍປະຕິບັດ “ມະຫາຍັດ 5 ປະການ” ປະຈໍາວັນ. ຄົນຄອບຄົວຜູ້ແທ້ ເວົ້າຄວາມຈິງເສມອ, ບໍ່ຈ້ອງຫາຂໍ້ຜິດຂອງຜູ້ອື່ນ, ໃຫ້ທານ, ເຄົາລົບບູຊາພຣາຫມັນ, ກວາດຖູເຮືອນໃຫ້ສະອາດ, ລະທິ້ງຄວາມຍິ່ງຍໂສ, ດໍາລົງຊີວິດຢ່າງຊື່ສັດງ່າຍໆ, ເວົ້າຄໍາອ່ອນໂຍນມີເມດຕາ, ແລະໃສ່ໃຈຮັບໃຊ້ແຂກແລະຜູ້ມາໃໝ່. ເຂົາກິນແຕ່ອາຫານທີ່ເຫຼືອຈາກການຖວາຍຍັດ (ຍັດ-ຊິດຖະ) ແລະຕາມຄໍາສອນໃນຄຳພີ ຈັດໃຫ້ແຂກມີນ້ໍາລ້າງຕີນ, ອາຣະຄະຍະ, ບ່ອນນັ່ງ, ບ່ອນນອນ, ໄຟສ່ອງສວ່າງ, ແລະທີ່ພັກໃນເຮືອນ. ຄົນແບບນີ້ຄວນຖືກຮູ້ຈັກວ່າເປັນຜູ້ທຳມະ. ຍິ່ງໄປກວ່ານັ້ນ ຜູ້ໃດຕື່ນແຕ່ເຊົ້າ ເຮັດອາຈະມະນະ (ācamana) ເຊີນພຣາຫມັນມາຮັບປະທານ ໃຫ້ອາຫານຕາມເວລາດ້ວຍການເຄົາລົບ ແລະຈາກນັ້ນສົ່ງໄປອີກໄລຍະໜຶ່ງ—ຜູ້ນັ້ນຖືກກ່າວວ່າກໍາລັງຮັກສາ “ທຳມະນິລັນດອນ”»។
Verse 75
सर्वातिथ्यं त्रिवर्गस्य यथाशक्ति निशानिशम् | शूद्रधर्म: समाख्यातस्त्रिवर्गपरिचारणम्
ມະເຫສະວະຣະກ່າວວ່າ: «ຊູດຣະຄວນຕາມກໍາລັງຂອງຕົນ ຕ້ອນຮັບແຂກຢ່າງຄົບຖ້ວນ ແລະດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ ຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງທຸກຄືນທຸກວັນ ຕໍ່ສາມວັນນະທີ່ສູງກວ່າ. ການຮັບໃຊ້ແລະປະຄອງພຣາຫມັນ, ກະສັດຕຣິຍະ, ແລະໄວຊະ—ຖືກປະກາດວ່າເປັນທຳມະຫຼັກຂອງເຂົາ»។
Verse 76
प्रवृत्तिलक्षणो धर्मो गृहस्थेषु विधीयते । तमहं वर्तयिष्यामि सर्वभूतहितं शुभम्,प्रवृत्तिरूप धर्मका विधान गृहस्थोंके लिये किया गया है। वह सब प्राणियोंका हितकारी और शुभ है। अब मैं उसीका वर्णन करता हूँ
ມະເຫສະວະຣະກ່າວວ່າ: «ທຳມະທີ່ມີລັກສະນະເປັນການລົງມືປະຕິບັດໜ້າທີ່ໃນໂລກ ໄດ້ຖືກບັນຍັດໄວ້ສໍາລັບຄົນຄອບຄົວ. ທຳມະນັ້ນເປັນມົງຄຸນ ແລະເປັນປະໂຫຍດແກ່ສັດທັງປວງ; ບັດນີ້ຂ້າພະເຈົ້າຈະກ່າວອອກໃຫ້ຟັງ»។
Verse 77
दातव्यमसकृच्छक्त्या यष्टव्यमसकृत् तथा । पुष्टिकर्मविधानं च कर्तव्यं भूतिमिच्छता
ພຣະມະເຫສະວະຣະກ່າວວ່າ: ຄວນໃຫ້ທານຊ້ຳໆຕາມກຳລັງຂອງຕົນ ແລະຄວນປະກອບຍັດຍະ (ພິທີບູຊາ) ຊ້ຳໆເຊັ່ນກັນ. ຜູ້ປາດຖະນາຄວາມຮຸ່ງເຮືອງຄວນປະຕິບັດພິທີ ແລະວິໄນທີ່ກຳນົດໄວ້ ເພື່ອສົ່ງເສີມອາຫານຫຼ້ຽງຊີວິດ ກຳລັງ ແລະຄວາມຜາສຸກ.
Verse 78
अपना कल्याण चाहनेवाले पुरुषको सदा अपनी शक्तिके अनुसार दान करना चाहिये। सदा यज्ञ करना चाहिये और सदा ही पुष्टिजनक कर्म करते रहना चाहिये ।।
ພຣະມະຫາເທວະສອນວ່າ: ຜູ້ປາດຖະນາຄວາມຜາສຸກອັນແທ້ຄວນຫາຊັບສິນໂດຍທຳມະເທົ່ານັ້ນ. ຊັບທີ່ໄດ້ມາດ້ວຍຄວາມຊອບທຳ ຄວນແບ່ງເປັນສາມສ່ວນ; ແລະດ້ວຍຄວາມພາກພຽນຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ຄວນປະຕິບັດກິດທີ່ທຳມະເປັນຫົວໃຈຢູ່ເສມອ—ເຊັ່ນ ໃຫ້ທານຕາມກຳລັງ, ປະກອບຍັດຍະ, ແລະເຮັດກຳທີ່ຫຼ້ຽງຊີວິດໃຫ້ອຸດົມແຂງແຮງ.
Verse 79
एकेनांशेन धर्मार्थी कर्तव्यौ भूतिमिच्छता । एकेनांशेन कामार्थ एकमंशं विवर्धयेत्
ພຣະມະເຫສະວະຣະກ່າວວ່າ: “ຜູ້ປາດຖະນາຄວາມຮຸ່ງເຮືອງ ຄວນໃຊ້ຊັບສ່ວນໜຶ່ງເພື່ອສຳເລັດທຳມະ ແລະຄວາມຈຳເປັນໃນການດຳລົງຊີວິດ; ອີກສ່ວນໜຶ່ງເພື່ອຄວາມສຸກສຳລານ; ແລະສ່ວນທີ່ເຫຼືອໃຫ້ເພີ່ມພູນຢ່າງສະໝ່ຳເສມ. ນີ້ແມ່ນທາງແຫ່ງທຳມະໃນການດຳເນີນຊີວິດໃນໂລກ—ຮັກສາດຸນຍະພາບລະຫວ່າງຄວາມຊອບທຳ, ການຫາລ້ຽງຊີວິດທີ່ຖືກຕ້ອງ, ແລະການເຕີບໂຕດ້ວຍວິໄນ.”
Verse 80
निवृत्तिलक्षणस्त्वन्यो धर्मो मोक्षाय तिष्ठति । तस्य वृत्तिं प्रवक्ष्यामि शृणु मे देवि तत्त्वतः,इससे भिज्न निवृत्तिरूप धर्म है। वह मोक्षका साधन है। देवि! मैं यथार्थरूपसे उसका स्वरूप बताता हूँ, उसे सुनो
ແຕ່ຍັງມີທຳມະອີກຢ່າງໜຶ່ງ—ມີລັກສະນະແຫ່ງການຖອນຕົນ ແລະການສະຫຼະ—ອັນເປັນເຄື່ອງນຳໄປສູ່ໂມກສະ. ຂ້າຈະອະທິບາຍເສັ້ນທາງ ແລະການປະຕິບັດຂອງມັນຢ່າງແທ້ຈິງ; ຈົ່ງຟັງຂ້າ, ໂອ ເທວີ, ຕາມຄວາມເປັນຈິງ.
Verse 81
सर्वभूतदया धर्मो न चैकग्रामवासिता । आशापाशविमोक्षश्न शस्यते मोक्षकाड्क्षिणाम्
ພຣະມະເຫສະວະຣະກ່າວວ່າ: ຄວາມເມດຕາກະລຸນາຕໍ່ສັດທັງປວງ ແມ່ນທຳມະອັນແທ້ຂອງຜູ້ປາດຖະນາໂມກສະ. ຜູ້ແສວງຫານັ້ນບໍ່ຄວນຕິດຢູ່ໃນບ້ານດຽວ ຫຼືທີ່ຢູ່ອັນຄົງທີ່, ແລະຄວນພາກພຽນຕັດຂາດພັນທະແຫ່ງຄວາມຫວັງ ແລະຄວາມຢາກ. ນີ້ແມ່ນສິ່ງທີ່ຖືກສັນລະເສີນໃນຜູ້ທີ່ໂຫຍຫາໂມກສະ.
Verse 82
न कुट्यां नोदके सड़्ो न वाससि न चासने । न त्रिदण्डे न शयने नाग्नौ न शरणालये
ພຣະມະຫາເທວະກ່າວວ່າ: «ສໍາລັບຜູ້ຊາຍຜູ້ປາຖະໜາມົກສະ ບໍ່ຄວນມີການຍຶດຕິດ—ຕໍ່ກະຕິ, ຕໍ່ນ້ໍາ, ຕໍ່ເຄື່ອງນຸ່ງ, ຫຼືຕໍ່ບ່ອນນັ່ງ; ບໍ່ຄວນຍຶດຕິດຕໍ່ໄມ້ຄໍາສາມ (ຕຣິທັນດະ), ຕໍ່ທີ່ນອນ, ຕໍ່ໄຟສັກສິດ, ຫຼືແມ່ນແຕ່ຕໍ່ບ່ອນພັກພິງໃດໆ. ຜູ້ແສວງຫາມົກສະຕ້ອງລະຄວາມຖືກຄອງແລະການພຶ່ງພາສິ່ງພາຍນອກ ແມ່ນແຕ່ສິ່ງທີ່ກ່ຽວກັບຊີວິດຕະບະສີກໍຕາມ»។
Verse 83
अध्यात्मगतिचित्तो यस्तन्मनास्तत्परायण: । युक्तो योगं प्रति सदा प्रतिसंख्यानमेव च
ພຣະມະເຫສະວະຣະກ່າວວ່າ: «ຜູ້ໃດທີ່ຈິດມຸ່ງໄປສູ່ເສັ້ນທາງພາຍໃນ (ອັດຍາດມະ), ຄວາມຄິດຕັ້ງໝັ້ນຢູ່ໃນ ‘ນັ້ນ’, ແລະຖື ‘ນັ້ນ’ ເປັນທີ່ພຶ່ງພາພຽງຢ່າງດຽວ, ຄວນດໍາລົງຢູ່ດ້ວຍວິໄນເສມອ—ອຸທິດຕົນໃຫ້ການຝຶກໂຍຄະ ແລະການສືບສວນດ້ວຍປັນຍາຈໍາແນກ. ຜູ້ປາຖະໜາມົກສະຄວນພິຈາລະນາ, ຄິດໄຕ່ຕອງ, ແລະເຂົ້າສູ່ສະມາທິລຶກຊຶ້ງໃນຄວາມຮູ້ທາງວິນຍານ, ດໍາລົງຢູ່ໃນນັ້ນຢ່າງໝັ້ນຄົງ ແລະກວດສອບສັດຈະທໍາຢູ່ເສມອ»។
Verse 84
वृक्षमूलपरो नित्यं शून्यागारनिवेशन: । नदीपुलिनशायी च नदीतीररतिश्व यः
ຜູ້ທີ່ຢູ່ປະຈໍາຢູ່ໃຕ້ໂຄນໄມ້, ອາໄສໃນເຮືອນຫວ່າງເປົ່າ, ນອນຢູ່ຕາມຫາດຊາຍຂອງແມ່ນ້ໍາ, ແລະພໍໃຈຢູ່ຕາມຝັ່ງນ້ໍາ—ນັ້ນແມ່ນວິຖີຂອງຜູ້ສະຫຼະໂລກ.
Verse 85
विमुक्त: सर्वसज्ञेषु स्नेहबन्धेषु च द्विज: । आत्मन्येवात्मनो भावं समासज्जेत वै द्विज:
ພຣະສີຣີມະເຫສະວະຣະກ່າວວ່າ: «ຜູ້ສະຫຼະໂລກຜູ້ເປັນດວິຊະ (ເກີດສອງຄັ້ງ) ຄວນພົ້ນຈາກຄວາມຍຶດຕິດທຸກປະການ ແລະຈາກພັນທະແຫ່ງຄວາມຮັກໃຄ່. ໃຫ້ນໍາການເຄື່ອນໄຫວຂອງຈິດໄປສູ່ອາດຕະມັນ (Self) ແຕ່ພຽງຢ່າງດຽວ, ແລະຜູກຄວາມຮູ້ສຶກພາຍໃນໃຫ້ໝັ້ນຢູ່ໃນອາດຕະມັນ. ດັ່ງນັ້ນ ຢູ່ຫ່າງຈາກການພົວພັນ ເຂົາຈຶ່ງດໍາເນີນວິໄນແຫ່ງການພິຈາລະນາພາຍໃນ ບໍ່ພຶ່ງພາພາຍນອກ»។
Verse 86
स्थाणुभूतो निराहारो मोक्षदृष्टेन कर्मणा | परिव्रजेति यो युक्तस्तस्य धर्म: सनातन:
ພຣະມະເຫສະວະຣະກ່າວວ່າ: ຜູ້ໃດທີ່ມີຈິດຖືກຝຶກຝົນ ແລະດໍາລົງຊີວິດເປັນຜູ້ສະຫຼະໂລກຜູ້ພາຍເດີນ—ບໍ່ຫຼົງໄຫຼໃນອາລົມສຳຜັດ, ນິ່ງໝັ້ນດັ່ງເສົາທີ່ບໍ່ເຄື່ອນ, ແລະໃຊ້ເວລາໃນການກະທໍາທີ່ມຸ່ງສູ່ມົກສະ—ຜູ້ນັ້ນຍ່ອມບັນລຸທຳອັນນິລັນດອນ ທີ່ມີຮູບແບບເປັນມົກສະເອງ.
Verse 87
न चैकत्र समासक्तो न चैकग्रामगोचर: । मुक्तो हाटति निर्मुक्तो न चैकपुलिनेशय:
ພຣະມະເຫສະວະຣະຕັດວ່າ: «ຜູ້ອອກບວດບໍ່ຄວນຍຶດຕິດຢູ່ບ່ອນດຽວ, ບໍ່ຄວນຈຳກັດຊີວິດໃນບ້ານດຽວ, ແລະບໍ່ຄວນນອນຢູ່ຕາມຝັ່ງນ້ຳເດີມເສມອ. ເມື່ອພົ້ນຈາກຄວາມຍຶດຕິດທັງປວງ ແລະຫຼຸດພົ້ນໂດຍສົມບູນ ຄວນທ່ອງທ່ຽວຕາມໃຈ—ບໍ່ຖືກຜູກມັດ, ສະຫງົບຢູ່ໃນຕົນ, ບໍ່ຍຶດຕິດ».
Verse 88
एष मोक्षविदां धर्मो वेदोक्त: सत्पथ: सताम् । यो मार्गमनुयातीमं प्द तस्य च विद्यते
ນີ້ແມ່ນທຳທີ່ຜູ້ຮູ້ແຈ້ງເລື່ອງຫຼຸດພົ້ນຮູ້ຈັກ—ເປັນທາງອັນຖືກຕ້ອງຂອງຄົນດີ ດັ່ງທີ່ວີດະໄດ້ສອນໄວ້. ຜູ້ໃດດຳເນີນຕາມທາງນີ້ ຍ່ອມໄດ້ບັນລຸພຣະພົຣະຫມະ—ຄວາມເປັນໄທທີ່ຕັ້ງຢູ່ເທິງຄວາມປະພຶດຊອບ ແລະຄຳສອນອັນສັກສິດ.
Verse 89
चतुर्विधा भिक्षवस्ते कुटीचकबहूदकौ । हंस: परमहंसश्न यो यः पश्चात् स उत्तम:,संन्यासी चार प्रकारके होते हैं--कुटीचक, बहूदक, हंस और परमहंस। इनमें उत्तरोत्तर श्रेष्ठ है
ພຣະມະເຫສະວະຣະຕັດວ່າ: «ຜູ້ອອກບວດຜູ້ຂໍທານມີ 4 ປະເພດ: ກຸຕີຈະກະ (Kuṭīcaka), ບະຫູດະກະ (Bahūdaka), ຫັງສະ (Haṁsa), ແລະ ປະຣະມະຫັງສະ (Paramahaṁsa). ໃນບັນດານີ້ ລຳດັບທີ່ຕາມມາແຕ່ລະຂັ້ນ ຖືກນັບວ່າສູງສົ່ງກວ່າຂັ້ນກ່ອນ».
Verse 90
अतः परतरं नास्ति नावरं न तिरोग्रत: । अदुःखमसुखं सौम्यमजरामरमव्ययम्
ພຣະມະເຫສະວະຣະຕັດວ່າ: «ບໍ່ມີສິ່ງໃດສູງກວ່ານີ້ ແລະບໍ່ມີສິ່ງໃດຕ່ຳກວ່ານີ້; ຕໍ່ໜ້າການຮູ້ແຈ້ງນີ້ ພຣະສູງສຸດບໍ່ຖືກປິດບັງ. ມັນເປັນສະພາບອ່ອນໂຍນ ເຫນືອທັງທຸກແລະສຸກ—ບໍ່ແກ່, ບໍ່ຕາຍ, ບໍ່ເສື່ອມສູນ—ທີ່ໄດ້ມາດ້ວຍປັນຍາຮູ້ຕົນ ອັນເກີດຈາກທຳຂອງປະຣະມະຫັງສະ».
Verse 91
उमोवाच गार्हस्थ्यो मोक्षधर्मक्ष सज्जनाचरितस्त्वया । भाषितो जीवलोकस्य मार्ग: श्रेयस्करो महान्
ອຸມາກ່າວວ່າ: «ຂ້າແຕ່ພຣະອົງ! ພຣະອົງໄດ້ພັນລະນາທັງທຳຂອງຄົນຄອບຄົວ (ຄາຣະຫັດຖະ) ແລະທຳແຫ່ງການຫຼຸດພົ້ນ ທີ່ບັນດາຄົນດີໄດ້ປະພຶດຕາມ. ທັງສອງເສັ້ນທາງນີ້ ລ້ວນເປັນທາງໃຫຍ່ອັນນຳປະໂຫຍດອັນມະຫາສານແກ່ໂລກສັດ».
Verse 92
ऋषिधर्म तु धर्मज्ञ श्रोतुमिच्छाम्यत: परम् । स्पृहा भवति मे नित्यं तपोवननिवासिषु,धर्मज्ञ! अब मैं ऋषिधर्म सुनना चाहती हूँ। तपोवननिवासी मुनियोंके प्रति सदा ही मेरे मनमें स्नेह बना रहता है
ພຣະມະເຫສະວະຣາ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ຜູ້ຮູ້ທຳ! ບັດນີ້ ຂ້າພະເຈົ້າປາຖະໜາຈະຟັງເຖິງທຳຂອງພວກລິສີ. ຄວາມຖະໜອງຫາອັນບໍ່ຂາດ ເກີດຂຶ້ນໃນໃຈຂ້າພະເຈົ້າ ຕໍ່ພວກຕະປະສີຜູ້ພັກອາໄສໃນປ່າແຫ່ງຕະປະ»។
Verse 93
आज्यधूमोद्धवो गन्धो रुणद्धीव तपोवनम् । तं॑ दृष्टवा मे मनः प्रीतं महेश्वर सदा भवेत्
ພຣະມະເຫສະວະຣາ ກ່າວວ່າ: «ກິ່ນຫອມທີ່ເກີດຈາກຄວັນແຫ່ງການຖວາຍເນີຍຂີ ດູເໝືອນຈະແຜ່ຊຶມແລະຫໍ່ຫຸ້ມປ່າຕະປະທັງປວງ. ເມື່ອເຫັນດັ່ງນັ້ນ ໃຈຂ້າພະເຈົ້າຍ່ອມຊື່ນບານເສມອ—ຂໍໃຫ້ພຣະມະເຫສະວະຣາ ພໍພຣະໄທຢູ່ເປັນນິດ»។
Verse 94
एतन्मे संशयं देव मुनिधर्मकृतं विभो । सर्वरधर्मार्थतत्त्वज्ञ देवदेव वदस्व मे । निखिलेन मया पृष्टं महादेव यथातथम्
ໂອ ພຣະເຈົ້າ! ຄວາມສົງໄສນີ້ຂອງຂ້າພະເຈົ້າ ເກີ່ຍວກັບທຳທີ່ພວກມຸນີປະພຶດ. ໂອ ຜູ້ແຜ່ຊຶມທົ່ວທຸກແຫ່ງ! ໂອ ເທວະເທວາ! ຜູ້ຮູ້ແກ່ນແທ້ແລະເປົ້າໝາຍຂອງທຳທຸກປະເພດ—ຂໍຈົ່ງບອກຂ້າພະເຈົ້າ. ໂອ ມະຫາເທວະ! ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ຖາມຢ່າງຄົບຖ້ວນແລ້ວ; ດັ່ງນັ້ນ ຂໍຈົ່ງອະທິບາຍໃຫ້ຄົບທັງໝົດ ແລະຕາມຄວາມເປັນຈິງ.
Verse 95
श्रीभगवानुवाच हन्त ते<हं प्रवक्ष्यामि मुनिधर्ममनुत्तमम् । यं कृत्वा मुनयो यान्ति सिद्धि स्वतपसा शुभे
ພຣະຜູ້ມີພຣະພາກ ກ່າວວ່າ: «ມາເຖີດ, ຂ້າພະເຈົ້າຈະປະກາດໃຫ້ເຈົ້າຟັງ ທຳອັນສູງສຸດຂອງພວກລິສີ. ເມື່ອປະພຶດຕາມທຳນັ້ນ ພວກຜູ້ເຫັນທັງຫຼາຍ—ໂດຍຕະປະຂອງຕົນ—ຍ່ອມບັນລຸຄວາມສຳເລັດທາງຈິດວິນຍານ, ໂອ ຜູ້ເປັນມົງຄຸນ»។
Verse 96
श्रीभगवान् शिव बोले--शुभे! तुम्हारे इस प्रश्नसे मुझे बड़ी प्रसन्नता हुई है। अब मैं मुनियोंके सर्वोत्तम धर्मका वर्णन करता हूँ, जिसका पालन करके वे अपनी तपस्याके द्वारा परम सिद्धिको प्राप्त होते हैं ।।
ພຣະສີມະເຫສະວະຣາ (ພຣະສິວະ) ກ່າວວ່າ: «ໂອ ຜູ້ເປັນມົງຄຸນ! ຄຳຖາມນີ້ຂອງເຈົ້າເຮັດໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າຍິນດີຢ່າງຍິ່ງ. ບັດນີ້ ຂ້າພະເຈົ້າຈະພັນລະນາວິໄນອັນສູງສຸດຂອງພວກມຸນີ; ເມື່ອຮັກສາປະພຶດຕາມ ພວກເຂົາຍ່ອມບັນລຸຄວາມສຳເລັດສູງສຸດ ໂດຍຕະປະຂອງຕົນ. ຈົ່ງຟັງຈາກຂ້າພະເຈົ້າແຕ່ເລີ່ມຕົ້ນ, ໂອ ຜູ້ມີບຸນວາສະນາ, ຜູ້ຮູ້ທຳ—ທຳນັ້ນອັນເປັນຂອງພວກລິສີຜູ້ດື່ມຟອງ ແລະຂອງຜູ້ດີຜູ້ເຂົ້າໃຈຄວາມຊອບທຳຢ່າງແທ້ຈິງ»។
Verse 97
महाभागे! धर्मज्ञे! सबसे पहले धर्मवेत्ता साधुपुरुष फेनप ऋषियोंका जो धर्म है, उसीका मुझसे वर्णन सुनो ।।
ພຣະມະເຫສະວະຣະກ່າວວ່າ: «ໂອ ນາງຜູ້ມີບຸນຍິ່ງ, ໂອ ນາງຜູ້ຮູ້ທຳ—ຈົ່ງຟັງຈາກເຮົາກ່ອນ ເຖິງຂໍ້ປະພຶດແຫ່ງຊີວິດຂອງລະສີຜູ້ຊອບທຳທີ່ເອີ້ນວ່າ “ເຟນະປະ (Phenapas)”. ໃນການບູຊາຍັດຍະໃນການກ່ອນ ພຣະພຣະຫມາ (Brahmā) ໄດ້ດື່ມນ້ຳອະມຣິຕະອັນເປັນມົງຄຸນ ຊຶ່ງແຜ່ກວ້າງໄປໃນສະຫວັນ; ເນື່ອງຈາກຖືກພຣະພຣະຫມາດື່ມ ຈຶ່ງເອີ້ນວ່າ “ບຣາຫມຍະ (Brāhmya)”. ຜູ້ບຳເນັດຕະປະທີ່ເກັບແຕ່ຟອງ (ເຟນ) ຂອງນ້ຳອະມຣິຕະນັ້ນທີລະນ້ອຍ ແລະດຳລົງຊີວິດໂດຍດື່ມມັນຢູ່ເສມອ ພ້ອມທັງມຸ່ງໝັ້ນໃນຕະປະ ຖືກເອີ້ນວ່າ “ເຟນະປະ”»
Verse 98
एष तेषां विशुद्धानां फेनपानां तपोधने । धर्मचर्याकृतो मार्गो बालखिल्यगणै: शृणु
«ໂອ ຜູ້ມີຊັບແຫ່ງຕະປະ—ນີ້ແມ່ນເສັ້ນທາງແຫ່ງການປະພຶດທຳອັນຖືກຕັ້ງໄວ້ສຳລັບບັນດາລະສີຜູ້ບໍລິສຸດທີ່ເອີ້ນວ່າ ເຟນະປານະ (Phenapāna). ບັດນີ້ ໂອ ຜູ້ຮັ່ງມີດ້ວຍຕະປະ—ຈົ່ງຟັງເສັ້ນທາງແຫ່ງທຳທີ່ກຸ່ມລະສີຊື່ ບາລະຂິລຍະ (Bālakhilya) ໄດ້ສອນໄວ້»
Verse 99
वालखिल्यास्तप:सिद्धा मुनयः सूर्यमण्डले । उज्छे तिष्ठन्ति धर्मज्ञा: शाकुनीं वृत्तिमास्थिता:
ພຣະມະເຫສະວະຣະກ່າວວ່າ: «ບັນດາລະສີ ວາລະຂິລຍະ (Vālakhilya) ແມ່ນມຸນີຜູ້ສຳເລັດດ້ວຍຕະປະ. ພວກເຂົາຮູ້ທຳ ແລະພຳນັກຢູ່ໃນວົງພຣະອາທິດ. ຢູ່ທີ່ນັ້ນ ພວກເຂົາດຳລົງຊີວິດດ້ວຍ “ອຸຈະວຣິດຕິ” (ການເກັບກ່ຽວສິ່ງທີ່ເຫຼືອ) ເຫມືອນນົກ—ເກັບເມັດຂ້າວທີ່ກະຈາຍຢູ່ທີລະເມັດ ເພື່ອຫຼ້ຽງຊີວິດ ເອົາແຕ່ສິ່ງທີ່ພົບ ແລະບໍ່ເຮັດຮ້າຍໃຜ»
Verse 100
मृगनिर्मोकवसनाश्चलीरवल्कलवासस: । निर्दन्द्धा:सत्पथं प्राप्ता वालखिल्यास्तपोधना:
ພຣະມະເຫສະວະຣະກ່າວວ່າ: «ພວກເຂົານຸ່ງຫົ່ມດ້ວຍໜັງກວາງທີ່ຖືກປະຖິ້ມ, ນຸ່ງແຕ່ຜ້າຂາດ ແລະຜ້າເປືອກໄມ້. ບັນດາລະສີ ວາລະຂິລຍະ (Vālakhilya) ເປັນຜູ້ພົ້ນຈາກຄູ່ຕົກຕ່າງເຊັ່ນ ຮ້ອນແລະໜາວ, ໄດ້ບັນລຸທາງອັນແທ້, ແລະຮັ່ງມີບໍ່ແມ່ນດ້ວຍຊັບສິນ ແຕ່ດ້ວຍຊັບແຫ່ງຕະປະ»
Verse 101
अड्गुष्ठपर्वमात्रा ये भूत्वा स्वे स्वे व्यवस्थिता: । तपश्चरणमीहन्ते तेषां धर्मफलं महत्
ໃນພວກເຂົາ ແຕ່ລະອົງມີຮ່າງກາຍເທົ່າປາຍນິ້ວໂປ້ງເທົ່ານັ້ນ. ແມ່ນແຕ່ມີກາຍນ້ອຍຢ່າງນັ້ນ ພວກເຂົາກໍຍັງຕັ້ງຢູ່ໃນໜ້າທີ່ຂອງຕົນ ແລະບຳເນັດຕະປະຢູ່ເສມອ. ຜົນແຫ່ງທຳຂອງພວກເຂົານັ້ນຍິ່ງໃຫຍ່ນັກ
Verse 102
ते सुरै: समतां यान्ति सुरकार्यार्थसिद्धये । द्योतयन्ति दिश: सर्वास्तपसा दग्धकिल्बिषा:
ເພື່ອໃຫ້ພະປະສົງຂອງເທວະດາສຳເລັດ ພວກເຂົາບັນລຸຄວາມເທົ່າທຽມກັບເທວະ (ແມ່ນແຕ່ຮັບຮູບດັ່ງເທວະ)। ດ້ວຍຕະປະສະຍາ ພວກເຂົາເຜົາຜານບາບທັງປວງ ແລະດ້ວຍລັດສະຫມີທາງວິນຍານ ສ່ອງສະຫວ່າງທຸກທິດທາງ।
Verse 103
ये त्वन्ये शुद्धमनसो दयाधर्मपरायणा: । सन्तश्नलक्रचरा: पुण्या: सोमलोकचराश्न ये
ແຕ່ຄົນອື່ນໆ ຜູ້ມີໃຈບໍລິສຸດ ມຸ່ງໝັ້ນໃນເມດຕາແລະທຳມະ ດຳລົງຕົນເປັນສັນຕະບຸລຸດມີວິໄນ ແລະມີບຸນ—ສັດທີ່ດີເຊັ່ນນັ້ນຍ່ອມເຄື່ອນໄຫວຢູ່ໃນໂລກຂອງໂສມາ (ໂລກພະຈັນ). ຄຳກອນນີ້ຊີ້ວ່າ ຄວາມບໍລິສຸດພາຍໃນ ເມດຕາ ແລະການປະພຶດທຳມະຢ່າງໝັ້ນຄົງ ນຳໄປສູ່ສະຖານະອັນສູງສົ່ງຫຼັງຄວາມຕາຍ।
Verse 104
पितृलोकसमीपस्थास्त उज्छन्ति यथाविधि । इनके अतिरिक्त दूसरे भी बहुत-से शुद्धचित्त, दयाधर्मपरायण एवं पुण्यात्मा संत हैं, जिनमें कुछ चक्रचर (चक्रके समान विचरनेवाले), कुछ सोमलोकमें रहनेवाले तथा कुछ पितृलोकके निकट निवास करनेवाले हैं। ये सब शास्त्रीय विधिके अनुसार उज्छवृत्तिसे जीविका चलाते हैं || १०३ $ ।।
ພຣະສີມະເຫສະວະຣະກ່າວວ່າ: “ຍັງມີນັກບວດຜູ້ມີໃຈບໍລິສຸດ ເມດຕາກະລຸນາ ມຸ່ງໝັ້ນໃນທຳມະ ແລະມີບຸນອີກຫຼາຍ—ບາງພວກເຄື່ອນໄຫວຕາມວົງຈອນ ‘ດັ່ງລໍ້’, ບາງພວກພຳນັກໃນໂລກໂສມາ, ແລະບາງພວກຢູ່ໃກ້ໂລກພິຕຣຶ (ໂລກບັນພະບຸລຸດ). ທຸກພວກລ້ວນດຳລົງຊີວິດຕາມຂໍ້ບັນຍັດໃນຄຳພີ ໂດຍວິຖີ ‘ອຸຈຈະ’ (ດຳລົງຊີວິດດ້ວຍຂອງທີ່ເຫຼືອ). ໃນພວກເຂົາ ບາງຄົນເອີ້ນວ່າ ສຳປຣະກສາລາ (samprakṣāla), ບາງຄົນ ອັສມະກຸດຕາ (aśmakutṭa), ແລະບາງຄົນ ດັນໂຕລູຄະລິກາ (dantolūkhalika). ພຳນັກໃກ້ເທວະດາທີ່ເອີ້ນວ່າ ‘ຜູ້ດື່ມໂສມາ’ ແລະ ‘ຜູ້ດື່ມຄວາມຮ້ອນ’, ພວກເຂົາດຳລົງຊີວິດໂດຍບໍ່ມີພັນລະຍາ, ຄວບຄຸມອິນຊີ, ແລະສືບຕໍ່ວິຖີຕະປະສະຍາດ້ວຍຂອງເຫຼືອ ຕາມທຳມະ.”
Verse 105
सोमपानां च देवानामूष्मपाणां तथैव च । उज्छन्ति ये समीपस्था: सदारा नियतेन्द्रिया:
ມະຫາເທວະກ່າວວ່າ: “ມີນັກບວດຜູ້ອາໄສຢູ່ໃກ້ເທວະດາທີ່ເອີ້ນວ່າ ‘ຜູ້ດື່ມໂສມາ’ ແລະຍັງມີຜູ້ອາໄສຢູ່ໃກ້ເທວະດາທີ່ເອີ້ນວ່າ ‘ຜູ້ດື່ມຄວາມຮ້ອນ’ ເຊັ່ນດຽວກັນ. ຢູ່ໃນບໍລິເວນຂອງພວກເທວະນັ້ນ ບຸລຸດຜູ້ມີວິໄນເຫຼົ່ານີ້ດຳລົງຊີວິດດ້ວຍວິຖີ ‘ອຸຈຈະ’ ອັນເຂັ້ມງວດ ແລະຄວບຄຸມອິນຊີ ໂດຍຢູ່ຮ່ວມກັບພັນລະຍາຂອງຕົນ.”
Verse 106
तेषामग्निपरिस्पन्द: पितृणां चार्चन॑ तथा | यज्ञानां चैव पञ्चानां यजनं धर्म उच्यते
ມະຫາເທວະກ່າວວ່າ: “ສຳລັບພວກເຂົາ ການດູແລໄຟສັກສິດ, ການບູຊາບັນພະບຸລຸດ, ແລະການປະກອບຍັດຍາຫ້າປະການ—ນີ້ແມ່ນຖືກປະກາດວ່າເປັນທຳມະ.”
Verse 107
अन्निहोत्र, पितरोंका पूजन (श्राद्ध) और पंचमहा-यज्ञोंका अनुष्ठान यह उनका मुख्य धर्म कहा जाता है ।।
ພຣະມະເຫສະວະຣະ ກ່າວວ່າ: «ການບູຊາອັກນິໂຫຕຣະ (Agnihotra), ການນົບນ້ອມບູຊາບັນພະບຸລຸດດ້ວຍພິທີ ສຣາດທະ (śrāddha), ແລະການປະກອບຍັດໃຫຍ່ທັງຫ້າ (pañca-mahā-yajña)—ເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນຖືກປະກາດວ່າເປັນໜ້າທີ່ຫຼັກຂອງເຂົາ. ໂອ ເທວີ! ທຳຂອງລິສີນີ້ ໄດ້ຖືກປະພຶດສືບຕໍ່ມາໂດຍພຣາຫມະນທີ່ເຄື່ອນໄຫວດັ່ງລໍ້ ແລະພຳນັກໃນໂລກເທວະ. ນອກຈາກນີ້ ໂອ ເທວີ! ຈົ່ງຟັງຈາກເຮົາເຖິງໜ້າທີ່ອື່ນອີກ ອັນເປັນທຳຂອງຜູ້ເຫັນທັງຫຼາຍດ້ວຍ»។
Verse 108
सर्वेष्वेवर्षिधर्मेषु ज्ञेयो55त्मा संयतेन्द्रियै: । कामक्रोधौ तत: पश्चाज्जेतव्याविति मे मति:
ໃນທຳທັງປວງທີ່ລິສີສອນໄວ້ ຄວນຮູ້ແຈ້ງອາດຕະມາ (ຕົນແທ້) ດ້ວຍການສຳລວມອິນຊີກ່ອນ. ຫຼັງຈາກນັ້ນ ຄວາມປາຖະໜາ ແລະ ຄວາມໂກດ ກໍຕ້ອງຖືກພິຊິດ—ນີ້ແມ່ນທັດສະນະອັນຮອບຄອບຂອງເຮົາ.
Verse 109
अग्निहोत्रपरिस्पन्दो धर्मरात्रिसमासनम् | सोमयज्ञाभ्यनुज्ञानं पञज्चमी यज्ञदक्षिणा
ພຣະມະເຫສະວະຣະ ກ່າວວ່າ: «ການປະກອບອັກນິໂຫຕຣະໃຫ້ຖືກຕ້ອງ, ການຢືນຢັນຢ່າງໝັ້ນຄົງໃນ ທຳມະ-ສັດຕຣະ (Dharma-satra) ອັນເປັນ ‘ຄືນ’ ແຫ່ງຄວາມຊອບທຳ, ການຮັບອະນຸຍາດແລະປະກອບຍັດໂສມະ (Soma-yajña), ຄວາມຮູ້ໃນພິທີຍັດ, ແລະການໃຫ້ດັກຊິນາ (dakṣiṇā) ເປັນຄ່າບູຊາ—ໜ້າທີ່ທັງຫ້ານີ້ ຖືກບັນຍັດໃຫ້ຈຳເປັນ»។
Verse 110
नित्यं यज्ञक्रिया धर्म: पितृदेवार्चने रति: । सर्वातिथ्यं च कर्तव्यमन्नेनोज्छार्जितेन वै
ພຣະມະເຫສະວະຣະ ກ່າວວ່າ: «ການປະກອບພິທີຍັດເປັນປະຈຳ ແມ່ນໜ້າທີ່ແຫ່ງທຳ. ຄວນຍິນດີໃນການບູຊາບັນພະບຸລຸດ ແລະ ເທວະ. ແລະຕ້ອງຕ້ອນຮັບແຂກທຸກຄົນ—ແທ້ຈິງ ດ້ວຍອາຫານທີ່ໄດ້ແບ່ງສຳຮອງໄວ້ເພື່ອແບ່ງປັນຢ່າງຖືກຕ້ອງ»។
Verse 111
नित्य यज्ञका अनुष्ठान और धर्मका पालन करना चाहिये। देवपूजा और श्राद्धमें प्रीति रखना चाहिये। उछ्छवृत्तिसे उपार्जित किये हुए अन्नके द्वारा सबका आतिथ्य-सत्कार करना ऋषियोंका परम कर्तव्य है ।।
ມະຫາເທວະ ສອນວິໄນແຫ່ງຊີວິດອັນສຳລວມ ແລະຝັງຮາກໃນທຳ: ຖອນຕົນອອກຈາກຄວາມເພີດເພີນອັນເກີນຄວນ, ຍິນດີໃນຄວາມສະຫງົບພາຍໃນ, ນອນເທິງດິນໂລ່ງເປັນການຝຶກຕະປະສະຍາ, ແລະດຳລົງຊີວິດຢ່າງງ່າຍໆດ້ວຍຜັກແລະໃບໄມ້. ການຄວບຄຸມຕົນແບບນີ້ ຊ່ວຍຄ້ຳຈຸນໜ້າທີ່ໃຫຍ່ແຫ່ງຄວາມຊອບທຳ—ການປະກອບຍັດເປັນປະຈຳ, ການບູຊາເທວະ, ການນົບນ້ອມບັນພະບຸລຸດດ້ວຍສຣາດທະ, ແລະການຕ້ອນຮັບແຂກດ້ວຍອາຫານທີ່ໄດ້ມາໂດຍສຸຈິດ—ອັນຖືກນັບເປັນໜ້າທີ່ສູງສຸດຂອງລິສີທັງຫຼາຍ.
Verse 112
फलमूलाशनं वायुराप: शैवलभक्षणम् | ऋषीणां नियमा होते यैर्जयन्त्यजितां गतिम्
ພຣະສີມະເຫສະວະຣາຕັດວ່າ: ການດຳລົງຊີວິດດ້ວຍຜົນໄມ້ແລະຮາກໄມ້, ການອາໄສລົມເປັນອາຫານ, ດື່ມແຕ່ນ້ຳ, ແມ່ນກະທັ້ງກິນພືດນ້ຳ—ເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນວິໄນທີ່ພວກລິສີປະພຶດ. ດ້ວຍການສຳລວມແລະຕະປັດສະຍາ ພວກເຂົາຊະນະເສັ້ນທາງແຫ່ງສັງສານທີ່ຍາກຈະຊະນະ ແລະຂ້າມຜ່ານທາງອັນຫນັກໜ່ວງໄດ້ດ້ວຍການຄວບຄຸມຕົນເອງ.
Verse 113
विषयभोगोंसे निवृत्त रहना, गोरसका आहार करना, शमके साधनमें प्रेम रखना, खुले मैदान चबूतरेपर सोना, योगका अभ्यास करना, साग-पातका सेवन करना, फल-मूल खाकर रहना, वायु, जल और सेवारका आहार करना--ये ऋषियोंके नियम हैं। इनका पालन करनेसे वे अजित--सर्वश्रेष्ठ गतिको प्राप्त करते हैं ।।
ພຣະມະເຫສະວະຣາຕັດວ່າ: ການຖອນຕົນອອກຈາກການເສບສຸກທາງອາລົມ, ການດຳລົງຊີວິດດ້ວຍອາຫານຈາກນົມ, ການຮັກໃນວິທີຝຶກຄວາມສະຫງົບໃນໃຈ (śama), ນອນໃນທົ່ງໂລ່ງຫຼືເທິງຊານຍົກ, ຝຶກໂຍຄະ, ກິນຜັກໃບ, ຢູ່ດ້ວຍຜົນໄມ້ແລະຮາກໄມ້, ແລະຮັບແຕ່ລົມ, ນ້ຳ, ແລະສິ່ງທີ່ໄດ້ມາດ້ວຍການຮັບໃຊ້—ເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນນິຍົມຂອງພວກລິສີ. ຜູ້ຮັກສາວຣະຕະເຫຼົ່ານີ້ ຈະໄດ້ບັນລຸສະຖານະສູງສຸດອັນບໍ່ອາດຊະນະໄດ້. ບົດຍັງພາໃຫ້ເຫັນສະພາບອັນສົມຖະຂອງຊີວິດນັ້ນ: ກິນຢູ່ບ່ອນບໍ່ມີຄວັນ, ມີຄົກແລະສາກງ່າຍໆໃກ້ກາຍ, ເຄື່ອນໄຫວພ້ອມພາຊະນະເກົ່າຊຳຮຸດ, ແລະໃນເວລາທີ່ການຂໍທານໄດ້ສິ້ນສຸດ—ເປັນໝາຍແຫ່ງການສະຫລະແລະການດຳລົງຊີວິດຢ່າງມີວິໄນ.
Verse 114
अतिथिं काड्क्षमाणो वै शेषान्नकृतभोजन: । सत्यधर्मरत: शान्तो मुनिधर्मेण युज्यते
ຜູ້ໃດຄອຍຖ້າອາຄັນຕິ (ແຂກ) ຢ່າງມຸ່ງຫວັງ ແລະດ້ວຍເຫດນັ້ນບໍ່ກິນແມ່ນກະທັ້ງອາຫານທີ່ເຫຼືອ, ຜູ້ທີ່ຍຶດຫມັ້ນໃນສັດຈະແລະທຳ, ແລະມີໃຈສະຫງົບ—ຜູ້ນັ້ນຍ່ອມສອດຄ່ອງກັບທຳຂອງມຸນີ.
Verse 115
न स्तम्भी न च मानी स्याज्नाप्रसन्नो न विस्मित: । मित्रामित्रसमो मैत्रो यः स धर्मविदुत्तम:
ພຣະມະເຫສະວະຣາຕັດວ່າ: ບໍ່ຄວນເປັນຄົນຫຍິ່ງຍະໂສ ຫຼືຖືຕົນ; ບໍ່ຄວນພໍໃຈຕົນເອງດ້ວຍຄວາມຮູ້ ຫຼືສະແດງຄວາມພິລຶກພິລັນດ້ວຍຄວາມອັດສະຈັນ. ຜູ້ໃດເທົ່າທຽມຕໍ່ມິດແລະສັດຕູ ແຕ່ມີໃຈເມດຕາແທ້—ຜູ້ນັ້ນແມ່ນນັກຮູ້ທຳອັນສູງສຸດ.
Verse 141
जब गृहस्थोंके यहाँ रसोईघरका धुआँ निकलना बंद हो जाय
ພຣະມະເຫສະວະຣາຕັດວ່າ: ເມື່ອໃນເຮືອນຂອງຄົນຄອບຄົວ ຄວັນຈາກຄົວບໍ່ລອຍຂຶ້ນອີກ, ບໍ່ໄດ້ຍິນສຽງຕຳເຂົ້າດ້ວຍສາກ, ຄວາມງຽບຄອບງຳ; ເມື່ອໄຟເຕົາດັບ; ເມື່ອຄົນໃນເຮືອນກິນເສັດແລ້ວ; ເມື່ອການຂົນຍ້າຍພາຊະນະໄປມາຢຸດ; ແລະເມື່ອພວກຂໍທານໄດ້ຂໍແລ້ວຈາກໄປ—ຈົນເຖິງເວລານັ້ນຄວນເຝົ້າຄອຍລິສີແລະແຂກ, ແລ້ວຈຶ່ງຮັບປະທານອາຫານທີ່ເຫຼືອ. ຜູ້ສະຫງົບຜູ້ຮັກທຳແຫ່ງສັດຈະ ເມື່ອປະພຶດເຊັ່ນນີ້ ຍ່ອມສອດຄ່ອງກັບວິໄນຂອງມຸນີ ແລະໄດ້ຮັບຜົນແຫ່ງການດຳລົງຊີວິດແບບລິສີ. ຜູ້ໃດປາສະຈາກຄວາມຍິ່ງຍະໂສແລະອະຫັງກາຣ, ບໍ່ຫມອງຫມອງ ແລະບໍ່ງ່າຍຕົກໃຈ, ເຫັນມິດແລະສັດຕູເທົ່າກັນ, ແລະມີໃຈເມດຕາຕໍ່ສັດທັງປວງ—ຜູ້ນັ້ນແມ່ນລິສີອັນປະເສີດໃນຫມູ່ຜູ້ຮູ້ທຳ.
Frequently Asked Questions
It distinguishes two tanū (natures/bodies): a fierce, destructive-energetic aspect linked to fire and lightning, and an auspicious, sustaining aspect linked to dharma, waters, and the moon.
Each name is explained through a specific function or attribute: burning/sharpness (Rudra), beneficence sought by humans (Śiva), enduring fixedness and liṅga-stability (Sthāṇu), and protection/lordship over beings (Paśupati).
Yes. Worship of the liṅga or the deity’s form is described as pleasing Maheśvara and yielding welfare such as happiness and prosperity for devoted practitioners.