ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ

ಆ ಕಥೆಯನ್ನು ರಾಮನಿಗೆ ನಿವೇದಿಸಿ, ಕುಶಿಕವಂಶಜ ಕೌಶಿಕನು ಕಾಕುತ್ಸ್ಥನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಇನ್ನೊಂದು ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದರು.

ಹೇ ರಾಮ, ದೇವದೇವನಾದ ಮಹಾದೇವನು ಅಲ್ಲಿಂದ ತೆರಳಿದ ಬಳಿಕ, ಭಗೀರಥನು ಮಹಾ ಅಂಗುಷ್ಠದ ಅಗ್ರದಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಒತ್ತಿ, ಅಚಲ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ವರ್ಷ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದನು.

ಜನಕನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ ಮಹಾಮುನಿ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ರಾಜನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: “ರಾಮನಿಗೆ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ತೋರಿಸು.”

ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ತ್ರೈಲೋಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಚರಾಚರ ಸಮಸ್ತ ಜೀವಿಗಳ ನಡುವೆ ಖ್ಯಾತನಾದನು; ಆ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವಂತನು ಮಾನವರಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯವೂ ಇನ್ನಷ್ಟು ಇನ್ನಷ್ಟು ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಪಡೆದನು।

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ತ್ರಿಶಂಕು ಮತ್ತು ಮಹಾಮುನಿ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರರನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಚಿಂತಿಸಿ, ನಂತರ ಅವನು ದೃಢ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಮಾಡಿದನು.

ಅತ್ರಿ, ಭೃಗು, ಕುತ್ಸ, ಗೌತಮ ಮತ್ತು ಪರಾಶರ; ಕಣ್ವ, ಅಗಸ್ತ್ಯ, ಸುತೀಕ್ಷ್ಣ ಹಾಗೂ ಇತರರು—ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಾದಿಗಳು—ಎಲ್ಲರೂ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದರು।

ಆಗ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ಅವನನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸುತ್ತಾ ಮಾತಂಗನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು— “ನಾನು ಹಸಿದಿದ್ದೇನೆ; ಪ್ರಾಣಶಕ್ತಿ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿದೆ; ನಾನು ಶ್ವಜಾಘನಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವೆನು.”

ಅವನು ವಸಿಷ್ಠನ ಪಯಸ್ವಿನಿ ನಂದಿನಿಯನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದನು; ನಂತರ ಬಹಳ ತೃಪ್ತನಾದ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ಆ ಮುನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.

ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇ ಭಾರತ! ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ ಋಷಿ ಮತ್ತು ವಸಿಷ್ಠರ ನಡುವೆ ತಪಸ್ಸಿನ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಅತ್ಯಂತ ತೀವ್ರವಾದ ಮಹಾ ವೈರವೊಂದು ಉಂಟಾಯಿತು, ಹೇ ರಾಜನ್।

ತ್ರಿಶಂಕುವಿನ ಶಾಪ-ಉದ್ಧಾರಕ್ಕಾಗಿ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರರ ಸಾಂತ್ವನದ ವರ್ಣನೆ. ರಾಜನು ಕೇಳಿದನು: ರಾಜನ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ಮಂತ್ರಿಗಳು ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರನನ್ನು ರಾಜನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದರು. ಆದರೆ ತ್ರಿಶಂಕು ಆ ಚಾಂಡಾಲ ದೇಹದಿಂದ ಹೇಗೆ ಮುಕ್ತನಾದನು?

ವ್ಯಾಸರು ಹೇಳಿದರು - ರಾಜನ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಕೌಶಿಕ ಮುನಿಯು (ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ) ನಗುತ್ತಾ ರಾಜ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರನಿಗೆ ಈ ರೀತಿ ಹೇಳಿದನು.

ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ಹೋದ ಮೇಲೆ ರಾಜನು ಶೋಕತಪ್ತನಾದನು. ಪದೇ ಪದೇ ದೀರ್ಘವಾಗಿ ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಬಿಡುತ್ತಾ, ತಲೆ ತಗ್ಗಿಸಿ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಹೇಳಿದನು.