Sarga 65

Verse 1

अथ हैमवतीं राम दिशं त्यक्त्वा महामुनि:।पूर्वां दिशमनुप्राप्य तपस्तेपे सुदारुणम्।।।।

ನಂತರ, ಹೇ ರಾಮ! ಮಹಾಮುನಿಯು ಹೈಮವತೀ ದಿಕ್ಕನ್ನು ತೊರೆದು ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ತಲುಪಿ ಅತ್ಯಂತ ದಾರುಣವಾದ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದನು.

Verse 2

मौनं वर्षसहस्रस्य कृत्वा व्रतमनुत्तमम्।चकाराप्रतिमं राम तप: परमदुष्करम्।।।।

ಹೇ ರಾಮ, ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಮೌನವ್ರತವೆಂಬ ಅನುತ್ಕೃಷ್ಟ ವ್ರತವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡು ಅವನು ಅಪ್ರತಿಮವಾದ, ಅತ್ಯಂತ ದುಷ್ಕರ ಪರಮ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದನು.

Verse 3

पूर्णे वर्षसहस्रे तु काष्ठभूतं महामुनिम्।विघ्नैर्बहुभिराधूतं क्रोधो नान्तर आविशत्।।।।स कृत्वा निश्चयं राम तप आतिष्टदव्ययम्।

ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳು ಪೂರ್ಣವಾದಾಗ, ಮಹಾಮುನಿ ಕಾಷ್ಠದಂತೆ ನಿಶ್ಚಲನಾಗಿ ಉಳಿದನು; ಅನೇಕ ವಿಘ್ನಗಳಿಂದ ಆಘಾತಗೊಂಡರೂ ಕ್ರೋಧವು ಅವನ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲಿಲ್ಲ. ದೃಢ ನಿಶ್ಚಯ ಮಾಡಿ, ಹೇ ರಾಮ, ಅವನು ಕ್ಷಯರಹಿತ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಕೈಗೊಂಡನು.

Verse 4

तस्य वर्षसहस्रस्य व्रते पूर्णे महाव्रत:।।।।भोक्तुमारब्धवानन्नं तस्मिन् काले रघूत्तम।इन्द्रो द्विजातिर्भूत्वा तं सिद्धमन्नमयाचत।।।।

ಹೇ ರಘುಶ್ರೇಷ್ಠ, ಅವನ ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ವ್ರತವು ಪೂರ್ಣವಾದಾಗ, ಮಹಾವ್ರತಧಾರಿಯು ಸಿದ್ಧವಾದ ಅನ್ನವನ್ನು ಭೋಜನ ಮಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು. ಅದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ರೂಪ ಧರಿಸಿ, ಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದ ಆ ಅನ್ನವನ್ನು ಭಿಕ್ಷೆಯಾಗಿ ಬೇಡಿದನು.

Verse 5

तस्य वर्षसहस्रस्य व्रते पूर्णे महाव्रत:।।1.65.4।।भोक्तुमारब्धवानन्नं तस्मिन् काले रघूत्तम। इन्द्रो द्विजातिर्भूत्वा तं सिद्धमन्नमयाचत।।1.65.5।।

ಹೇ ರಘುಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಅವನ ಸಾವಿರ ವರ್ಷದ ವ್ರತ ಪೂರ್ಣವಾದಾಗ, ಮಹಾವ್ರತಧಾರಿ ಮಹಾತಪಸ್ವಿ ಸಿದ್ಧವಾದ ಅನ್ನವನ್ನು ಭೋಜನಕ್ಕೆ ಆರಂಭಿಸಿದನು; ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೂಪ ಧರಿಸಿ, ಆ ಸಿದ್ಧ ಅನ್ನವನ್ನು ಭಿಕ್ಷೆಯಾಗಿ ಬೇಡಿದನು.

Verse 6

तस्मै दत्वा तदा सिद्धं सर्वं विप्राय निश्चित:।निश्शेषितेऽन्ने भगवानभुक्तैव महातपा:।।।।न किञ्चिदवदद्विप्रं मौनव्रतमुपस्थित:।अथ वर्षसहस्रं वै नोच्छ्वसन्मुनिपुङ्गव:।।।।

ನಿಶ್ಚಯದಿಂದ ಅವನು ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಸಿದ್ಧವಾದ ಅನ್ನವನ್ನೆಲ್ಲ ಅರ್ಪಿಸಿದನು. ಅನ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಗಿದರೂ ಭಗವಂತನಂತೆ ಪೂಜ್ಯ ಮಹಾತಪಸ್ವಿ ಅಹಾರವಿಲ್ಲದೇ ಉಳಿದನು. ಮೌನವ್ರತವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಏನೂ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ; ನಂತರ ಮುನಿಪುಂಗವನು ಶ್ವಾಸವನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿ ಇನ್ನೊಂದು ಸಾವಿರ ವರ್ಷ ತಪಸ್ಸು ಆಚರಿಸಿದನು.

Verse 7

तस्मै दत्वा तदा सिद्धं सर्वं विप्राय निश्चित:।निश्शेषितेऽन्ने भगवानभुक्तैव महातपा:।।1.65.6।।न किञ्चिदवदद्विप्रं मौनव्रतमुपस्थित:।अथ वर्षसहस्रं वै नोच्छ्वसन्मुनिपुङ्गव:।।1.65.7।।

ದೃಢನಿಶ್ಚಯದಿಂದ ಅವನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಸಿದ್ಧ ಅನ್ನವನ್ನೆಲ್ಲ ನೀಡಿದನು; ಅದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಭಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೂ ಮಹಾತಪಸ್ವಿ ಅಹಾರವಿಲ್ಲದೇ ಉಳಿದನು. ಮೌನವ್ರತವನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ ಏನೂ ಮಾತಾಡದೆ, ನಂತರ ಶ್ವಾಸನಿಗ್ರಹದಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಸಾವಿರ ವರ್ಷ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದನು.

Verse 8

तस्यानुच्छ्वसमानस्य मूर्ध्नि धूमो व्यजायत।त्रैलोक्यं येन सम्भ्रान्तमादीपितमिवाभवत्।।।।

ಅವನು ಶ್ವಾಸವನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿ ಅಚಲವಾಗಿ ಇದ್ದಾಗ, ಅವನ ಶಿರೋಮಣಿಯಿಂದ ಧೂಮ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು; ಅದರಿಂದ ತ್ರಿಲೋಕವೂ ಭೀತಿಗೊಂಡಿತು, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಅಗ್ನಿ ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಿದಂತೆಯೇ ತೋರ್ಪಟ್ಟಿತು.

Verse 9

ततो देवास्सगन्धर्वा: पन्नगोरगराक्षसा:।मोहितास्तेजसा तस्य तपसा मन्दरश्मय:।।।।कश्मलोपहता स्सर्वे पितामहमथाब्रुवन्।

ಆಮೇಲೆ ದೇವತೆಗಳು ಗಂಧರ್ವರೊಂದಿಗೆ, ಪನ್ನಗ-ಉರಗರು ಹಾಗೂ ರಾಕ್ಷಸರೊಡನೆ—ಅವನ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಮೋಹಿತರಾದರು; ಅವರದೇ ಕಾಂತಿ ಮಂದವಾಯಿತು. ಎಲ್ಲರೂ ವ್ಯಾಕುಲರಾಗಿ ಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು.

Verse 10

बहुभि: कारणैर्देव विश्वामित्रो महामुनि:।।।।लोभित: क्रोधितश्चैव तपसा चाभिवर्धते।

ಹೇ ದೇವ! ಅನೇಕ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಮಹಾಮುನಿ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ಲೋಭಿತನಾಗಿಯೂ ಕ್ರೋಧಿತನಾಗಿಯೂ ಆದನು; ಆದರೂ ಅವನ ತಪೋಬಲ ಮಾತ್ರ ಇನ್ನಷ್ಟು ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತಲೇ ಇದೆ.

Verse 11

न ह्यस्य वृजिनं किञ्चिद्दृश्यते सूक्ष्ममप्यथ।।।।न दीयते यदि त्वस्य मनसा यदभीप्सितम्।विनाशयति त्रैलोक्यं तपसा सचराचरम्।।।।

ಅವನಲ್ಲಿ ಯಾವ ದೋಷವೂ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ—ಅತಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದುದೂ ಸಹ. ಅವನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇಚ್ಛಿತವಾದುದು ನೀಡದಿದ್ದರೆ, ಅವನು ತನ್ನ ತಪೋಬಲದಿಂದ ಚರಾಚರಸಹಿತ ತ್ರಿಲೋಕವನ್ನೇ ನಾಶಮಾಡಬಲ್ಲನು.

Verse 12

न ह्यस्य वृजिनं किञ्चिद्दृश्यते सूक्ष्ममप्यथ।।1.65.11।।न दीयते यदि त्वस्य मनसा यदभीप्सितम्।विनाशयति त्रैलोक्यं तपसा सचराचरम्।।1.65.12।।

ಅವನಲ್ಲಿ ಯಾವ ದೋಷವೂ ದೊರಕುವುದಿಲ್ಲ—ಅತಿ ಚಿಕ್ಕದೂ ಸಹ. ಅವನ ಮನದ ಅಭಿಲಾಷೆ ನೆರವೇರದಿದ್ದರೆ, ತಪಸ್ಸಿನ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಅವನು ಚರಾಚರಸಹಿತ ತ್ರಿಲೋಕವನ್ನೇ ನಾಶಮಾಡಬಲ್ಲನು.

Verse 13

व्याकुलाश्च दिशस्सर्वा न च किञ्चित्प्रकाशते।सागरा: क्षुभितास्सर्वे विशीर्यन्ते च पर्वता:।।।।

ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳೂ ವ್ಯಾಕುಲಗೊಂಡಿವೆ; ಯಾವುದೂ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಸಮಸ್ತ ಸಾಗರಗಳು ಕ್ಷುಭಿತರಾಗಿವೆ, ಪರ್ವತಗಳೂ ಚಿದ್ರವಾಗಿ ಚೂರುಚೂರಾಗುತ್ತಿವೆ॥

Verse 14

प्रकम्पते च पृथिवी वायुर्वाति भृशाकुल:।बृह्मन्न प्रतिजानीमोनास्तिको जायते जन:।।।।

ಭೂಮಿ ಕಂಪಿಸುತ್ತದೆ, ಗಾಳಿ ಅತ್ಯಂತ ಉಗ್ರವಾಗಿ ವ್ಯಾಕುಲವಾಗಿ ಬೀಸುತ್ತದೆ. ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮನ್, ನಾವು ಏನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ—ಜನರು ನಾಸ್ತಿಕರಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ॥

Verse 15

सम्मूढमिव त्रैलोक्यं सम्प्रक्षुभितमानसम्।भास्करो निष्प्रभश्चैव महर्षेस्तस्य तेजसा।।।।

ತ್ರಿಲೋಕ್ಯವೂ ಮರುಳಾದಂತಿದೆ, ಮನಸ್ಸುಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ಕ್ಷುಭಿತವಾಗಿವೆ; ಆ ಮಹರ್ಷಿಯ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಮುಂದೆ ಸೂರ್ಯನೂ ನಿಷ್ಪ್ರಭನಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ॥

Verse 16

बुद्धिं न कुरुते यावन्नाशे देव महामुनि:।तावत्प्रसाद्यो भगवा नग्निरूपोमहाद्युति:।।।।

ಹೇ ದೇವ, ಆ ಮಹಾಮುನಿ—ಭಗವಾನ್, ಅಗ್ನಿಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಮಹಾದ್ಯುತಿಮಾನ್—ವಿನಾಶದ ಕಡೆಗೆ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ತಿರುಗಿಸುವ ಮೊದಲು ಅವನನ್ನು ಪ್ರಸನ್ನಗೊಳಿಸಬೇಕು॥

Verse 17

कालाग्निना यथापूर्वं त्रैलोक्यं दह्यतेऽखिलम्।देवराज्यं चिकीर्षेत दीयतामस्य यन्मतम्।।।।

ಹಿಂದೆ ಕಾಲಾಗ್ನಿಯಿಂದ ಹೇಗೋ ಹಾಗೆಯೇ, ಸಮಸ್ತ ತ್ರಿಲೋಕ್ಯವೂ ದಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ಅವನು ದೇವರಾಜ್ಯವನ್ನೇ ಬಯಸಿದರೂ, ಅವನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾದುದನ್ನು ಅವನಿಗೆ ನೀಡಬೇಕು॥

Verse 18

ततस्सुरगणास्सर्वे पितामहपुरोगमा:।विश्वामित्रं महात्मानं मधुरं वाक्यमब्रुवन्।।।।

ಆಮೇಲೆ ಪಿತಾಮಹ ಬ್ರಹ್ಮನು ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಎಲ್ಲಾ ದೇವಗಣಗಳು ಮಹಾತ್ಮ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನಿಗೆ ಮಧುರವಾದ ವಚನಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು.

Verse 19

ब्रह्मर्षे स्वागतं तेऽस्तु तपसा स्म सुतोषिता:।ब्राह्मण्यं तपसोग्रेण प्राप्तवानसि कौशिक ।।।।

ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷೇ, ನಿಮಗೆ ಸ್ವಾಗತ; ನಿಮ್ಮ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ನಾವು ಅತ್ಯಂತ ಸಂತುಷ್ಟರಾಗಿದ್ದೇವೆ. ಹೇ ಕೌಶಿಕ, ಉಗ್ರ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ನೀನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ್ಯಪದವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೀ.

Verse 20

दीर्घमायुश्च ते ब्रह्मन् ददामि समरुद्गण:।स्वस्ति प्राप्नुहि भद्रं ते गच्छ सौम्य यथासुखम्।।।।

ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮನ್, ಮರುದ್ಗಣಗಳೊಡನೆ ನಾನು ನಿನಗೆ ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸುತ್ತೇನೆ. ಕಲ್ಯಾಣ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯು; ಹೇ ಸೌಮ್ಯ, ಈಗ ಸುಖವಾಗಿ ಹೋಗು.

Verse 21

पितामहवचश्शृत्वा सर्वेषां च दिवौकसाम्।कृत्वा प्रणामं मुदितो व्याजहार महामुनि:।।।।

ಪಿತಾಮಹನ ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳ ವಚನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಮಹಾಮುನಿ ಹರ್ಷಿತನಾಗಿ, ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ನಂತರ ಮಾತಾಡಿದನು.

Verse 22

ब्राह्मण्यं यदि मे प्राप्तं दीर्घमायुस्तथैव च।ओङ्कारश्च वषट्कारो वेदाश्च वरयन्तु माम्।।।।

ನನಗೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ್ಯವು ನಿಜವಾಗಿ ಲಭಿಸಿದ್ದರೆ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯವೂ ಹಾಗೆಯೇ ದೊರೆತಿದ್ದರೆ, ಓಂಕಾರವೂ ವಷಟ್ಕಾರವೂ ಹಾಗೂ ವೇದಗಳೇ ನನನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿ ಅನುಗ್ರಹಿಸಲಿ.

Verse 23

क्षत्रवेदविदां श्रेष्ठो ब्रह्मवेदविदामपि।ब्रह्मपुत्रो वसिष्ठो मामेवं वदतु देवता:।।।।यद्ययं परम: काम: कृतो यान्तु सुरर्षभा:।

ಹೇ ದೇವತೆಗಳೇ! ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರನಾದ ವಸಿಷ್ಠನು—ಕ್ಷತ್ರವೇದವಿದರಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಬ್ರಹ್ಮವೇದವಿದರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು—ನನ್ನನ್ನು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಸಂಬೋಧಿಸಲಿ. ಈ ಪರಮ ಕಾಮನೆ ನೆರವೇರಿದರೆ, ಹೇ ದೇವಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ನೀವು ನಿರ್ಗಮಿಸಿರಿ.

Verse 24

तत: प्रसादितो देवैर्वसिष्ठो जपतां वर:।।।।सख्यं चकार ब्रह्मर्षिरेवमस्त्विति चाब्रवीत्।

ಆಮೇಲೆ ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಪ್ರಸನ್ನನಾದ, ಜಪಿಸುವವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ವಸಿಷ್ಠನು ಸ್ನೇಹಬಂಧವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಯೇ ‘ಏವಮಸ್ತು; ನೀನು ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿ’ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.

Verse 25

ब्रह्मर्षिस्त्वं न सन्देहस्सर्वं सम्पत्स्यते तव।।।।इत्युक्त्वा देवताश्चापि सर्वा जग्मुर्यथागतम्।

‘ನೀನು ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿ; ಸಂಶಯವೇ ಇಲ್ಲ. ನಿನಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಸಿದ್ಧಿಯಾಗುವುದು’ ಎಂದು ಹೇಳಿ, ದೇವತೆಗಳೆಲ್ಲರೂ ಬಂದಂತೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದರು.

Verse 26

विश्वामित्रोऽपि धर्मात्मा लब्ध्वा ब्राह्मण्यमुत्तमम्।।।।पूजयामास ब्रह्मर्षिं वसिष्ठं जपतां वरम्।

ಮತ್ತೆ ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾದ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನೂ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದು, ಜಪಿಸುವವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿ ವಸಿಷ್ಠನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ ಗೌರವಿಸಿದನು.

Verse 27

कृतकामो महीं सर्वां चचार तपसि स्थित:।।।।एवं त्वनेन ब्राह्मण्यं प्राप्तं राम महात्मना।

ಕೃತಾರ್ಥನಾಗಿ, ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರನಾಗಿ, ಅವನು ಸಮಸ್ತ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸಂಚರಿಸಿದನು. ಹೀಗೆ, ಹೇ ರಾಮ, ಆ ಮಹಾತ್ಮನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದನು.

Verse 28

एष राम मुनिश्रेष्ठ एष विग्रहवांस्तप:।।।।एष धर्मपरो नित्यं वीर्यस्यैष परायणम्।

ಹೇ ರಾಮ, ಇವನು ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನು; ಇವನು ತಪಸ್ಸಿನೇ ಮೂರ್ತರೂಪ. ಸದಾ ಧರ್ಮಪರನಾಗಿ, ಇವನೇ ಆತ್ಮಬಲದ ಪರಮ ಶಿಖರವೂ ಆಶ್ರಯವೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ.

Verse 29

एवमुक्त्वा महातेजा विरराम द्विजोत्तम:।।।।शतानन्दवच: श्रुत्वा रामलक्ष्मणसन्निधौ।जनक: प्राञ्जलिर्वाक्यमुवाच कुशिकात्मजम्।।।।

ಹೀಗೆಂದು ಹೇಳಿ, ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ—ದ್ವಿಜೋತ್ತಮನು—ಮೌನಗೊಂಡನು.

Verse 30

एवमुक्त्वा महातेजा विरराम द्विजोत्तम:।।1.65.29।।शतानन्दवच: श्रुत्वा रामलक्ष्मणसन्निधौ।जनक: प्राञ्जलिर्वाक्यमुवाच कुशिकात्मजम्।।1.65.30।।

ಶತಾನಂದನ ವಚನವನ್ನು ಕೇಳಿ, ರಾಮಲಕ್ಷ್ಮಣರ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ, ಜನಕನು ಅಂಜಲಿ ಬಿಗಿದು ಕುಶಿಕಾತ್ಮಜನಾದ (ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನಿಗೆ) ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು.

Verse 31

धन्योऽस्म्यनुगृहीतोऽस्मि यस्य मे मुनिपुङ्गव।यज्ञं काकुत्स्थसहित: प्राप्तवानसि धार्मिक।।।।

ಹೇ ಮುನಿಪುಂಗವ, ನಾನು ಧನ್ಯನಾಗಿದ್ದೇನೆ, ಅನುಗ್ರಹಿತನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ಏಕೆಂದರೆ ನೀನು, ಹೇ ಧಾರ್ಮಿಕನೇ, ಕಾಕುತ್ಸ್ಥವಂಶಜರಾದ ರಾಮ-ಲಕ್ಷ್ಮಣರೊಂದಿಗೆ ನನ್ನ ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸಿದ್ದೀಯೆ.

Verse 32

पावितोऽहं त्वया ब्रह्मन् दर्शनेन महामुने।गुणा बहुविधा: प्राप्तास्तव सन्दर्शनान्मया।।।।

ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮನ್, ಹೇ ಮಹಾಮುನೇ, ನಿನ್ನ ದರ್ಶನಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ನಾನು ಪಾವನನಾಗಿದ್ದೇನೆ; ನಿನ್ನ ಸನ್ನಿಧಿಯಿಂದ ನನಗೆ ಅನೇಕ ವಿಧದ ಗುಣಗಳೂ ಆಶೀರ್ವಾದಗಳೂ ಲಭಿಸಿವೆ.

Verse 33

विस्तरेण च ते ब्रह्मन् कीर्त्यमानं महत्तप:।श्रुतं मया महातेजो रामेण च महात्मना।।।।

ಹೇ ಬ್ರಹ್ಮನ್, ಹೇ ಮಹಾತೇಜಸ್ವೀ, ನಿನ್ನ ಮಹತ್ತಾದ ತಪಸ್ಸು ವಿವರವಾಗಿ ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಪಟ್ಟುದನ್ನು ನಾನು ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಮಹಾತ್ಮ ರಾಮನೂ ಕೇಳಿದ್ದಾನೆ.

Verse 34

सदस्यै: प्राप्य च सद: श्रुतास्ते बहवो गुणा:।अप्रमेयं तपस्तुभ्यमप्रमेयं च ते बलम्।।।।अप्रमेया गुणाश्चैव नित्यं ते कुशिकात्मज ।

ಈ ಯಜ್ಞಸಭೆಗೆ ಬಂದು ಸಭಾಸದರು ನಿನ್ನ ಅನೇಕ ಗುಣಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದಾರೆ. ನಿನ್ನ ತಪಸ್ಸು ಅಪ್ರಮೇಯ, ನಿನ್ನ ಬಲವೂ ಅಪ್ರಮೇಯ; ಹೇ ಕುಶಿಕಾತ್ಮಜ, ನಿನ್ನ ಗುಣಗಳು ಸದಾ ಅಳತೆಯಿಲ್ಲದವು.

Verse 35

तृप्तिराश्चर्यभूतानां कथानां नास्ति मे विभो।।।।कर्मकालो मुनिश्रेष्ठ लम्बते रविमण्डलम्।

ಹೇ ವಿಭೋ, ಈ ಆಶ್ಚರ್ಯಕರ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುವುದರಲ್ಲಿ ನನಗೆ ತೃಪ್ತಿ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ ಹೇ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ, ಕರ್ಮಕಾಲ ಬಂದಿದೆ; ಸೂರ್ಯಮಂಡಲ ಅಸ್ತಮಿಸುತ್ತಿದೆ.

Verse 36

श्व: प्रभाते महातेजो द्रष्टुमर्हसि मां पुन:।।।।स्वागतं तपतां श्रेष्ठ मामनुज्ञातुमर्हसि।

ಹೇ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ಮುನಿವರ್ಯ, ನಾಳೆ ಪ್ರಾತಃಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ನನ್ನನ್ನು ದರ್ಶನಮಾಡುವಂತೆ ಯೋಗ್ಯನಾಗಿದ್ದೀರಿ. ಹೇ ತಪಸ್ವಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಸ್ವಾಗತ; ಈಗ ನನಗೆ ವಿದಾಯದ ಅನುಮತಿ ದಯಪಾಲಿಸಿರಿ.

Verse 37

एवमुक्तो मुनिवर: प्रशस्य पुरुषर्षभम्।।।।विससर्जाशु जनकं प्रीतं प्रीतमनास्तदा।

ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದ ಮುನಿವರ್ಯನು ಪುರುಷರ್ಷಭನಾದ ಜನಕನನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸಿ, ಹೃದಯದಿಂದ ಸಂತೋಷಗೊಂಡು, ಆನಂದಿತ ರಾಜನಿಗೆ ತಕ್ಷಣವೇ ವಿದಾಯಾನುಮತಿ ನೀಡಿದನು.

Verse 38

एवमुक्त्वा मुनिश्रेष्ठं वैदेहो मिथिलाधिप:।।।।प्रदक्षिणं चकाराशु सोपाध्यायस्सबान्धव:।

ಹೀಗೆ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನಿಗೆ ಹೇಳಿ, ವೈದೇಹನಾದ ಜನಕನು—ಮಿಥಿಲಾಧಿಪತಿ—ಗುರುಗಳೂ ಬಂಧುಗಳೂ ಜೊತೆಯಾಗಿ ತಕ್ಷಣವೇ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನಿಗೆ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿದನು.

Verse 39

विश्वामित्रोऽपि धर्मात्मा सहरामस्सलक्ष्मण:।।।।स्ववाटमभिचक्राम पूज्यमानो महर्षिभि:।

ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾದ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನೂ ರಾಮ-ಲಕ್ಷ್ಮಣರೊಂದಿಗೆ, ಮಹರ್ಷಿಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾ, ತನ್ನ ಸ್ವಗೃಹದ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟನು.