ಸರಸ್ವತಿ ನದಿ

ಆದ್ದರಿಂದ ಎದ್ದೇಳು; ನಾವು ಪುಣ್ಯವಾದ ಸರಸ್ವತಿ ನದಿಗೆ ಹೋಗೋಣ. ಹೇ ದ್ವಿಜ, ಅವಳ ತಟದಲ್ಲಿ ವಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಆಶ್ರಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸು.

ಎಲ್ಲಿ ಪುಣ್ಯವಾದ ಬ್ರಹ್ಮಶಿಲೆ ಶ್ವೇತದ್ವೀಪಸಂಬಂಧದಿಂದ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆಯೋ, ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಿ ಪಾಪಹರಿಣಿ ಶುಭ ಸರಸ್ವತಿ ನದಿ ವಿರಾಜಿಸುತ್ತದೆಯೋ।

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು—ಇಂತೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ವಿಧಾತ ಬ್ರಹ್ಮನು ‘ಬಾಢಮ್’ ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸಿ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದನು. ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ ಮತ್ತು ವಸಿಷ್ಠರು ಸರಸ್ವತಿಯ ತಟದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದರು.

ಆ ಮಹಾತ್ಮ ಋಷಿಯು ಸರಸ್ವತಿಯಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ತರ್ಪಣ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಓ ಮಹಾರಾಜ, ಆ ಭಾಮಿನಿ (ಅಲಂಬುಸಾ) ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬಂದು ಹತ್ತಿರವೇ ನಿಂತಳು।

ಸರಸ್ವತಿಯ ಪರದಡೆಯಲ್ಲಿ ಆ ಸ್ಥಳವು ನಾನಾವಿಧ ವೃಕ್ಷ-ಲತಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿತ್ತು; ಷಟ್ಪದಗಳ (ಜೇನುನೊಣಗಳ) ಗಾನಮಯ ಗುಂಜನವು ಸಾಮಗಾಯಕರು ಹಾಡುವಂತೆ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತಿತ್ತು; ಅದರಲ್ಲಿ ಗಂಡು ಕೋಗಿಲೆಗಳ ಕೂಗು ಹಾಗೂ ಜೀವಂಜೀವಕ ಪಕ್ಷಿಗಳ ನಾದ ಮಿಶ್ರವಾಗಿತ್ತು.

ಆದ್ದರಿಂದ ಸರಸ್ವತಿಯ ತೀರ್ಥಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸಲು ನಾನು ಹೊರಡುತ್ತೇನೆ; ಕೌರವರು ನಾಶದತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿರುವಾಗ ನಾನು ನಿರ್ಲಿಪ್ತವಾಗಿ ನೋಡಲಾರೆ.

ಪೃಥ್ವಿ ಮತ್ತು ಧರ್ಮ ಹೀಗೆ ಸಂಭಾಷಿಸುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ, ರಾಜರ್ಷಿ ಪರೀಕ್ಷಿತನು ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕಿಗೆ ಹರಿಯುವ ಸರಸ್ವತಿ ನದಿಯ ತೀರವನ್ನು ತಲುಪಿದನು.

ಓ ನೃಪನೇ, ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ನಾರದನು ಸರಸ್ವತಿ ನದೀತೀರದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪರಬ್ರಹ್ಮ ಭಗವಂತನ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ಅಮಿತತೇಜಸ್ವಿ ವ್ಯಾಸದೇವರಿಗೆ ಭಾಗವತವನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸಿದನು।

ಪ್ರಭಾಸ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಅವನು ಕೇಳಿದನು—ಉಗ್ರ ಆಸಕ್ತಿಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಿಂದ ಅವನ ಎಲ್ಲಾ ಬಂಧುಗಳು ನಾಶವಾದರು; ಬಿದಿರಿನ ಘರ್ಷಣೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಬೆಂಕಿ ಕಾಡನ್ನೆಲ್ಲ ದಹಿಸುವಂತೆ. ಅದನ್ನು ಅನುಶೋಚಿಸುತ್ತಾ ಅವನು ಮೌನವಾಗಿ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಸರಸ್ವತಿ ನದಿಯ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟನು.

ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸರಸ್ವತೀ ನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿ, ಸತ್ಯವತಿಯ ಪುತ್ರನಾದ ವ್ಯಾಸನು ತನ್ನ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತನಾದನು.

ಸರಸ್ವತಿ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಶಮ್ಯಾಪ್ರಾಸ ಎಂಬ ಮಹಾತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ, ಮುನಿಗಳ ನಿವಾಸವಾದ, ಸುಖ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನವನ್ನು ನೀಡುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ.

ಲಕ್ಷ್ಮಿ, ಗಂಗಾ ಮತ್ತು ಸರಸ್ವತಿಯರ ಭೂಲೋಕದ ಅವತರಣ ವರ್ಣನೆ. ಶ್ರೀ ನಾರಾಯಣನು ಹೇಳಿದನು: ಸರಸ್ವತಿಯು ವೈಕುಂಠದಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ನಾರಾಯಣನ ಬಳಿಯೇ ಇದ್ದಳು, ಆದರೆ ಗಂಗೆಯ ಶಾಪ ಮತ್ತು ಕಲಹದ ಕಾರಣದಿಂದ ತನ್ನ ಒಂದು ಅಂಶದಿಂದ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನದಿಯಾಗಿ ಅವತರಿಸಿದಳು।