Adhyaya 34: Account of the Origin of the Ancestors (Pitṛs) and the Regulations for Śrāddha Offerings

Verse 1

महातपा उवाच । पितॄणां सम्भवं राजन् कथ्यमानं निबोध मे । पूर्वं प्रजापतिब्रह्मा सिसृक्षुर्विविधाः प्रजाः ॥ ३४.१ ॥

マハータパーは言った。「王よ、祖霊ピトリ（Pitṛ）の起源について語られる次第を、我より理解せよ。かつてプラジャーパティたるブラフマーは、多様な生類を創造せんと欲し、（創造の業を起こした）。」

Verse 2

एकाग्रमनसा सर्वास्तन्मात्रा मनसा बहिः । कृत्वा परमकं ब्रह्म ध्यायन् सर्गेप्सुरुच्छकैः ॥ ३४.२ ॥

一心にして、すべての微細要素（タンマートラ）を意によって外へと配し、創造を生ぜしめんと願いつつ、至上のブラフマンを高き境地において観想した。

Verse 3

तस्यात्मनि तदा योगं गतस्य परमेष्ठिनः । तन्मात्रा निर्ययुर्देहाद् धूमवर्णाकृतित्विषः ॥ ३४.३ ॥

そのとき、かのパラメーシュティンが自己の内にヨーガの三昧へと入ると、タンマートラ（微細要素）がその身より流出し、煙のごとき色・形・光輝を帯びていた。

Verse 4

पिबाम इति भाषन्तः सुरान् सोम इति स्म ह । ऊर्ध्वं जिगमिषन्तो वै वियत्संस्थास्तपस्विनः ॥ ३४.४ ॥

彼らは「飲もう」と語り、スラー酒をまことに「ソーマ」と呼んだ。しかも虚空に住する苦行者たちは、真に上方へ昇らんと志していた。

Verse 5

तान्दृष्ट्वा सहसा ब्रह्मा तिर्यक्संस्थान उन्मुखान् । भवन्तः पितरः सन्तु सर्वेषां गृहमेधिनाम् ॥ ३४.५ ॥

彼らを忽ち見たブラフマーは、上方に面し、身を横たえるその姿に向かって言った。「汝らはすべての家住者のためのピトリ（祖霊）となれ。」

Verse 6

ऊर्ध्ववक्त्रास्तु ये तत्र ते नान्दीमुखसंज्ञिताः । वृद्धिश्राद्धेषु सततं पूज्या श्रुतिविधानतः ॥ ३४.६ ॥

そこにおいて「上向きの顔」をもつ者たちはナーンディムカ（Nāndīmukha）と称される。ヴリッディ・シュラーダッダ（増益・吉祥の折に行う供養）においては、シュルティの規定に従い、常に彼らを礼拝し敬うべきである。

Verse 7

अग्निं पुरस्कृतो यैस्तु ते द्विजा अग्निहोत्रिणः । नित्यैर्नैमित्तिकैः काम्यैः पार्वणैस्तर्पयन्तु तान् ॥ ३४.७ ॥

しかし聖火を先に立てる二度生まれ（ドヴィジャ）、すなわちアグニホートラを奉持する者たちは、日常の儀礼（ニティヤ）、機会の儀礼（ナイミッティカ）、願望成就の儀礼（カーミヤ）、およびパールヴァナ供養によって、彼ら（祖霊）を満足させるべきである。

Verse 8

बहिःप्रवरणा ये च क्षत्रियास्तर्पयन्तु तान् । आज्यं पिबन्ति ये चात्र तानर्चयन्तु विषः सदा ॥ ३४.८ ॥

「バヒḥ・プラヴァラナ」と称されるクシャトリヤたちは、供物によって彼らを満足させ（敬い）なさい。さらにこの場において、民衆（ヴィシャḥ）は、アージャ（清浄なる酥油）を飲む者たちを常に礼拝し敬うべきである。

Verse 9

ब्राह्मणैरभ्यनुज्ञाताः शूद्राः स्वपितॄणामतः । तानेवार्चयतां सम्यग्विधिमन्त्रबहिष्कृताः ॥ ३४.९ ॥

シュードラは、ブラーフマナによって正しく許可されたなら、自らの祖霊のために礼拝を行ってよい。しかるべき仕方でその祖霊を供養せよ—ただし正式の作法とヴェーダのマントラからは除外される。

Verse 10

anAhitAgnayo ye cha brahmakShatravisho narAH | svakAlinaste.archayantu lokAgnipurataH sadA || 34.10 ||

祭火を設けていない（anāhita-agni）ブラーフマナ・クシャトリヤ・ヴィシャの人々は、それぞれの定められた時に、常に世の火（lokāgni）の前で礼拝を行うべきである。

Verse 11

इत्येवं पूजिता यूयमिष्टान् कामान् प्रयच्छत । आयुः कीर्तिं धनं पुत्रान् विद्यामभिजनं स्मृतिम् ॥ ३४.११ ॥

「このように、汝らが正しく供養され敬われたなら、望む願いを授けよ—寿命、名声、財、子（男子）、学知、高貴なる家系、そして確かな記憶を。」

Verse 12

इत्युक्त्वा तु तदा ब्रह्मा तेषां पन्थानमाकरॊत् । दक्षिणायनसंज्ञं तु पितॄणां च पितामहः ॥ ३४.१२ ॥

かく語り終えると、その時ブラフマーは彼らの道を定めた—それは「ダクシナーヤナ（南行の道）」と名づけられる。さらにピターマハ（大祖父）は、それをピトリ（祖霊）たちのために制定した。

Verse 13

तूष्णीं ससर्ज भूतानि तमूचुः पितरस्ततः । वृत्तिं नो देहि भगवन् यया विन्दामहे सुखम् ॥ ३४.१३ ॥

沈黙のうちに、彼は諸存在を創造した。するとピトリ（祖霊）たちは言った。「おおバガヴァーンよ、我らが安楽を得るための生計の道をお授けください。」

Verse 14

ब्रह्मा उवाच । अमावास्यादिनं वोऽस्तु तस्यां कुशतिलोदकैः । तर्पिता मानुषैस्तृप्तिं परां गच्छथ नान्यथा ॥ ३४.१४ ॥

ブラフマーは言った。「汝らにはアマーヴァーシャー（新月の日）を定めよう。その日に、人々がクシャ草と胡麻を添えた水の供養（タルパナ）によって汝らを満たすなら、汝らは最高の満足に至る。さもなくば至らない。」

Verse 15

तिलाः देयास्तथैतस्यामुपोष्य पितृभक्तितः । परं तस्य सन्तुष्टा वरं यच्छत मा चिरम् ॥ ३४.१५ ॥

その日には胡麻も施すべきである。祖霊への信愛をもって斎戒（断食）すれば、ピトリは至上に満足し、ほどなく彼に恩寵（ヴァラ）を授ける。