Adhyaya 7

Verse 1

सूत उवाच । एवं तत्र तदा देवी श्रुत्वा माहात्म्यमुत्तमम् । हर्षोत्कंठितया वाचा पुनः पप्रच्छ शंकरम्

スータは語った。かくしてその時、女神はこの上なき功徳の物語を聞き終えると、歓喜と切なる希求に満ちた言葉で、再びシャンカラに問いかけた。

Verse 2

देव्युवाच । देवदेव जगन्नाथ भक्तानुग्रहकारक । समस्तज्ञानसंपन्न नमस्तेऽस्तु महेश्वर

女神は言った。「神々の神、世界の主、信愛の者に恩寵を施す御方よ。あらゆる智を具えたマヘーシュヴァラよ、あなたに敬礼し奉る。」

Verse 3

नमोऽस्तु वै त्रिपुरप्रहर्त्रे महात्मने तारकमर्दनाय । नमोऽस्तु ते क्षीरसमुद्र दायिने शिशोर्मुनीन्द्रस्य समाहितस्य

三都（トリプラ）を討ち滅ぼす御方、ターラカを打ち砕いた大いなる御魂よ、汝に礼拝す。乳海を授け給う御方よ、また幼き聖仙・牟尼の主に専一の定（サマーディ）を賜いし御方よ、汝に礼拝す。

Verse 4

नमोऽस्तु ते सर्वजगद्विधात्रे सर्वत्र सर्वात्मक सर्वकर्त्रे । नमो भवायास्तु नमोऽभवाय नमोऽस्तु ते सर्वगताय नित्यम्

全宇宙を統べ定める御方、遍く在し、万有の自己にして万事の作者なる御方よ、汝に礼拝す。バヴァに礼拝し、アバヴァに礼拝す。常に一切に遍満する汝に礼拝す。

Verse 5

ईश्वर उवाच । किं देवि पृच्छसेऽद्यापि सर्वं ते कथितं मया । संदिग्धमस्ति किंचिच्चेत्पुनः पृच्छस्व भामिनि

イーシュヴァラは言った。「デーヴィよ、なお何を問いたいのか。すべてを汝に語り尽くした。もし少しでも疑いが残るなら、再び問うがよい、美しき者よ。」

Verse 6

देव्युवाच । सोमेश्वरेति यन्नाम कस्मिन्काले बभूव तत् । किं नामाग्रेऽभवल्लिंगं नाम किं भविताऽधुना

女神は言った。「『ソーメーシュヴァラ』という御名は、いつの時に起こったのですか。初めにそのリンガは何と呼ばれ、そして今（現世）にはいかなる名を帯びるのでしょうか。」

Verse 7

एवं यस्य प्रभावो वै नोक्तः पूर्वं त्वया विभो । अन्येषां तीर्थदेवानां माहात्म्यं वर्णितं त्वया । न त्वीदृशं तु कथितं श्रीसोमेशस्य यादृशम्

かくして、主よ、この御方の真の威力は、あなたによって以前には語られておりません。ほかのティールタとその神々の偉大さは説かれましたが、尊きシュリー・ソーメーシュヴァラの偉大さに等しいものは、いまだ語られていないのです。

Verse 8

ईश्वर उवाच । पूर्वमेवाहमेवासं स्पर्शलिंगस्वरूपवान् । न च मां तत्त्वतो वेद जनः कश्चिदिहेश्वरि

イーシュヴァラは言われた。「昔、わたしはこの地にスパルシャ・リンガの姿として自ら在った。だが、ああ女神よ、ここにいる誰一人として、わたしを真の本性のままに知る者はいなかった。」

Verse 9

महाकल्पे तु सञ्जाते ब्रह्मणः प्रति संचरे । नामभावं भवेदन्यद्देवि लिंगे पुनःपुनः

大いなる劫が起こり、ブラフマーがその反復する周期へと入るとき、ああデーヴィーよ、そのリンガは名と称号のさまざまな相を、幾度も幾度も帯びる。

Verse 11

अस्मिन्ब्रह्मणि देवेशि संजाते ह्यष्टवार्षिके । तदा कालात्समारभ्य सोमेश इति विश्रुतः

ああデーヴィーよ、このブラフマーの現行の創造周期において、主がその相において知られるようになったときより、聖なるプラバーサ・クシェートラにて「ソーメーシャ（ソーマの主）」として名高くなられた。

Verse 12

अतीतेषु च देवेशि ब्रह्मसुप्तलयादनु । बभूवुर्यानि नामानि तानि त्वं शृणु पार्वति

そして、ああデーヴィーよ――ブラフマーの「眠り」の後に続く融解（滅）を経て、過去の周期においてプラバーサに現れた主の名々を、今ここに聞きなさい、ああパールヴァティーよ。

Verse 13

आद्यो विरंचिनामासीद्यदा ब्रह्मा पितामहः । मृत्युञ्जयस्तदा नाम सोमनाथस्य कीर्तितम्

最初の周期において、ブラフマーがヴィランチ（Virañci）として、祖父神（ピターマハ）と呼ばれていたとき、ソーマナータ（Somanātha）に讃えられた名は「ムリティユンジャヤ（Mṛtyuñjaya）」――死を征服する者――であった。

Verse 14

द्वितीयोऽभूद्यदा ब्रह्मा पद्मभूरिति विश्रुतः । तदा कालाग्निरुद्रेति नाम प्रोक्तं शुभेंऽबिके

第二の劫において、梵天が「パドマブー（蓮華より生まれし者）」として名高かったとき、吉祥なるアンビカーよ、その時、主の御名は「カーラーグニルドラ（時の火なるルドラ）」と宣せられた。

Verse 15

तृतीयोऽभूद्यदा ब्रह्मा स्वयंभूरिति विश्रुतः । अमृतेशेति देवस्य तदा नाम प्रकीर्तितम्

第三の劫において、梵天が「スヴァヤンブー（自ら生まれし者）」として知られたとき、その時、神の御名は「アムリテーシャ（甘露・不死の主）」と讃えられた。

Verse 16

चतुर्थोऽभूद्यथा ब्रह्मा परमेष्ठीति विश्रुतः । अनामयेति देवस्य तदा नाम स्मृतं शुभे

第四の劫において、梵天が「パラメーシュティー」として知られたとき、吉祥なる者よ、その時、主の御名は「アナーマヤ（無病にして苦患なき者）」と憶念された。

Verse 17

पंचमोऽभूद्यदा ब्रह्मा सुरज्येष्ठ इति स्मृतः । कृत्तिवासेति देवस्य नाम प्रोक्तं तदाम्बिके

第五の劫において、梵天が「スラジャイェーシュタ」として憶えられたとき、アンビカーよ、その時、主の御名は「クリッティヴァーサ（皮衣に住まう者、獣皮をまとう苦行のシヴァ）」と宣言された。

Verse 18

षष्ठश्चाभूद्यदा ब्रह्मा हेमगर्भ इति श्रुतः । तदा भैरवनाथेति नाम देवस्य कीर्तितम्

第六の劫において、梵天が「ヘーマガルバ（金胎）」として聞き伝えられたとき、その時、主の御名は「バイラヴァナाथ（バイラヴァの主）」と讃えられた。

Verse 19

अयं यो वर्त्तते ब्रह्मा शतानंद इति स्मृतः । सोमनाथेति देवस्य वर्तते नाम सांप्रतम्

この現行の周期において、いま主宰する梵天は「シャターナンダ」として記憶され、また現今、主の御名は「ソーマナータ（Somanātha）」として स्थापितされている。

Verse 20

अतः परं चतुर्वक्त्रो ब्रह्मा यो भविता यदा । प्राणनाथेति देवस्य तदा नाम भविष्यति

やがて、来たるべき四面の梵天が現れる時、その時、主の御名は「プラーナナータ（Prāṇanātha）」—生命の息の主—となる。

Verse 21

अतीता ये विधातारो भविष्यंति च येऽधुना । तावत्तद्वर्त्तते नाम यावदन्योष्टवार्षिकः । संध्यासंध्यांशभेदेन विष्ण्वनंतसनातनाः

過ぎ去った宇宙の定め手（ヴィダートリ）も、今ある者も、未来に来たる者も、その数のかぎり—別の八年の周期が起こるまで、その時々の神聖なる御名は効力を保つ。かくして、黄昏の時刻とその分節の差別に応じ、主はヴィシュヌ、アナンタ、サナータナとして讃えられる。

Verse 22

एवं नामानि देवस्य संक्षेपात्कीर्तितानि मे । विस्तरात्कथितुं नैव शक्यंते कालगौरवात्

かくして、主の御名をわたしは略してのみ語った。時そのものが広大にして重々しいゆえ、詳説し尽くすことはできない。

Verse 23

देव्युवाच । आश्चर्यं देवदेवेश यत्त्वया कथितं प्रभो । पूर्वोक्तानि च नामानि न स्मरंति च मे कथम्

女神は言った。「まことに不思議です、 देवदेवेश（神々の主）よ、あなたが語られたことは、主よ。けれども、先にあなたが口にされた御名が、なぜ私の記憶に浮かばないのでしょうか。」

Verse 24

एतद्विस्तरतो ब्रूहि कारणं च जगत्पते । सर्वभूतहितार्थाय ममानुग्रहकाम्यया

世の主よ、これを詳しく、またその理由もお説きください。すべての生きとし生けるものの利益のため、そして私に恩寵を授けようとする御意志によって。

Verse 25

ईश्वर उवाच । कल्पेकल्पे महादेवि अवतारं करोषि यत् । तेन ते स्मरणं नास्ति प्रभावात्प्रकृतेः प्रिये

イーシュヴァラは言った。「大女神よ、汝は劫（カルパ）ごとに化身を取るゆえ、愛しき者よ、プラクリティの強い力により記憶は留まらぬ。」

Verse 26

तत्त्वावरणमध्ये तु तत्राद्या त्वं प्रतिष्ठिता । साऽवतीर्यांडमध्ये तु मया सार्द्धं वरानने

まことに、タットヴァ（諸原理）の覆いのただ中に、汝は原初なる者としてそこに確立して住す。ついで宇宙卵の内へと降り、麗しき面の者よ、我とともに来た。

Verse 27

अनुग्रहार्थं लोकानां प्रादुर्भूता पुनःपुनः । आद्ये कल्पे जगन्माता जगद्योनिर्द्वितीयके

諸世界を憐れみ利益せんがため、汝は幾度も顕現する。第一の劫には「宇宙の母」と呼ばれ、第二の劫には「宇宙の胎（源）」と称された。

Verse 28

तृतीये शांभवीनाम चतुर्थे विश्वरूपिणी । पञ्चमे नंदिनीनाम षष्ठे चैव गणांबिका

第三の劫には「シャーンバヴィー」と呼ばれ、第四の劫には「ヴィシュヴァルーピニー」（全宇宙をその身とする者）と称された。第五の劫には「ナンディニー」、第六の劫には「ガナーンビカー」（ガナたちの母）と名づけられた。

Verse 29

विभूतिः सप्तमे कल्पे सुभूतिश्चाष्टमे तदा । आनन्दा नवमे कल्पे दशमे वामलोचना

第七のカルパでは汝はヴィブーティ（Vibhūti）と呼ばれ、次いで第八ではスブーティ（Subhūti）と称された。第九のカルパではアーナンダー（Ānandā）として知られ、第十ではヴァーマローチャナー（Vāmalocanā）—麗しき眼をもつ御方—と呼ばれた。

Verse 30

एकादशे वरारोहा द्वादशे च सुमङ्गला । कल्पे त्रयोदशे चैव महामाया ह्युदाहृता

第十一のカルパでは汝はヴァラー ローハー（Varārohā）—威容高き御方—と呼ばれ、第十二ではスマンガラー（Sumaṅgalā）—最も吉祥なる御方—と称された。さらに第十三のカルパにおいて、汝はまことにマハーマーヤー（Mahāmāyā）—顕現の大いなる力—と宣言された。

Verse 31

ततश्चतुर्दशे कल्पेऽनन्तानाम प्रकीर्तिता । भूतमाता पंचदशे षोडशे चोत्तमा स्मृता

その後、第十四のカルパではアナンターナーマー（Anantānāmā）の名によって讃えられた。第十五のカルパではブータマーター（Bhūtamātā）—衆生の母—として名高く、第十六のカルパではウッタマー（Uttamā）—至高なる御方—として憶念された。

Verse 32

ततः सप्तदशे कल्पे पितृकल्पे तु विश्रुता । दक्षस्य दुहिता जाता सतीनाम्नी महाप्रभा

さらに第十七のカルパ—ピトリ・カルパ（祖霊のカルパ）として名高き時—汝はダクシャ（Dakṣa）の娘として生まれ、大いなる光輝を具え、サティー（Satī）の名で知られた。

Verse 33

अपमानात्तु दक्षस्य स्वां तनूमत्यजत्पुनः । उमां कलां तु चन्द्रस्य पुरापूर्य च संस्थिता

しかしダクシャ（Dakṣa）の侮辱ゆえに、汝は再び自らの身を捨てた。その後、汝はウマー（Umā）として—まことに月の一分（カラー）として—諸世界を満たし、神なる臨在のうちに確立して住した。

Verse 34

ततः प्रवृत्ते वाराहे कल्पे त्वं सुरसुन्दरि । पुनर्हिमवताराध्य दुहिता त्वमतः कृता

そしてヴァーラーハ・カルパが始まったとき、神々の中の麗しき者よ、山の主ヒマヴァットを敬い鎮めたのち、汝は再びヒマヴァットの娘として成された。

Verse 35

ततो देव्यद्भुतं तप्त्वा तपः परमदुश्चरम् । भर्त्तारं मां पुनः प्राप्य पार्वतीति निगद्यसे

ついで女神よ、驚くべき苦行—この上なく困難なタパス—を成し遂げ、汝は再び我を夫として得た。ゆえに汝は「パールヴァティー」と称えられる。

Verse 36

कैलासनिलयश्चाहं त्वया सार्द्धं वरानने । क्रीडामि तव देवेशि यावत्कल्पावसानकम्

我はカイラーサに住まい、汝とともに、麗しき面影の者よ、女神よ、カルパの終わりに至るまで神聖なるリーラーの遊戯に興ずる。

Verse 37

इदं चतुर्गुणं प्राप्य द्वापरे विष्णुना सह । महिषस्य वधार्थाय उत्पन्ना कृष्णपिंगला

この四重の力を得て、ドヴァーパラの時代にヴィシュヌとともに、汝は水牛の魔を討つため「クリシュナピンガラー」として出現した。

Verse 38

कात्यायनीति दुर्गेति विविधैर्नामपर्ययैः । नवकोटिप्रभेदेन जातासि वसुधातले

カーティヤーヤニーとして、ドゥルガーとして、また多くの異名をもって、汝は大地に顕現した。その差別は九コーティに及び、数知れぬ千万の姿となった。

Verse 39

यानि ते कल्पनामानि पूर्वमुक्तानि सुन्दरि । तानि त्रयोदशाकल्पादुदक्तात्कथितानि मे

麗しき者よ、先に語られた汝のカルパに関わる名々は、我が第十三カルパより以後を起こして説き明かした。

Verse 40

अतीतानि भविष्याणि वर्त्तमानानि सुन्दरि । एवं ज्ञेयानि सर्वाणि ब्रह्मकल्पावधि प्रिये

愛しき麗人よ、過去・未来・現在のすべては、このようにして悟るべきである。梵天（ブラフマー）のカルパの限りに至るまで。

Verse 41

देव्युवाच । सोमनाथेति यन्नाम त्वया पूर्वमुदाहृतम् । तत्कथं निश्चलं नाम मन्यते त्रिपुरांतक

女神は言った。「あなたが先に唱えた『ソーマナータ（Somanātha）』という御名——おおトリプラーンタカ（三城を滅ぼす者）よ、いかにしてその名は不動にして変わらぬものと見なされるのですか。」

Verse 42

असंख्यत्वाच्च चंद्राणां जन्मनामप्रभेदतः । मन्वन्तरे तु संजाते युगानामेकसप्ततौ

「月は数え切れぬほど多く、その出生と名がそれぞれ異なるゆえである。ひとたびマンヴァンタラ（Manvantara）が起こり——七十一のユガより成るとき——諸循環はそのように進む。」

Verse 43

चंद्रसूर्यादयो देवाः संह्रियंते पुनःपुनः । सप्तर्षयः सुराः शक्रो मनुस्तत्सूनवो नृपाः

「月と太陽をはじめとする神々は、幾度となく融滅する。同様に、七仙（サプタリシ）、諸天、インドラ（シャクラ）、マヌ、そしてその子である王たちもまた然り。」

Verse 44

एककालं च सृज्यंते संह्रियंते च पूर्ववत् । एतन्मे संशयं देव यथावद्वक्तुमर्हसि

それらはただ一つの時期のために創られ、また以前のように収められるのです。おお主よ、私のこの疑いを正しく、順序立てて説き明かしてください。

Verse 45

ईश्वर उवाच । साधु पृष्टं त्वया देवि रहस्यं पापनाशनम् । यन्न कस्यचिदाख्यातं तत्ते वक्ष्याम्यशेषतः

イーシュヴァラは言った。「よくぞ問うた、女神よ。これは罪を滅する秘義である。いまだ誰にも語られなかったことを、汝に余すところなく説き明かそう。」

Verse 46

अयं यो वर्त्तते ब्रह्मा शतानन्द इति श्रुतः । तस्य चैवाष्टमे वर्षे मनुर्यः प्रथमो भवेत्

今まさに統べるこのブラフマーは「シャターナンダ」と聞き伝えられる。その治世の第八年に、最初のマヌが現れる。

Verse 47

तस्मिन्मन्वन्तरे देवि यश्चादौ रोहिणीपतिः । समुद्रगर्भात्संजातः सलक्ष्मीकौस्तुभादिभिः

そのマヌヴァンタラにおいて、女神よ、初めにローヒニーの主となった者――すなわち月――は、大海の胎より生まれ、ラクシュミー、カウストゥバ宝珠などの宝と共に現れた。

Verse 48

तेन चाराधितं लिंगं कालभैरवनामतः । महता तपसा पूर्वं युगानि च चतुर्द्दशे

彼によって「カーラバイラヴァ」と名づけられたリンガが礼拝された。昔、大いなる苦行をもって、十四のユガにわたり奉修されたのである。

Verse 49

तस्याद्भुतं तपो दृष्ट्वा तुष्टोऽहं तस्य सुन्दरि । वरं वृणीष्वेति मया स च प्रोक्तो निशाकरः

その驚くべき苦行を見て、ああ麗しき者よ、我は彼を喜んだ。「願いの恩寵を選べ」と我は告げ、かくしてニシャーカラ（月神）に語りかけた。

Verse 50

सहोवाच तदा देवि भक्त्या संस्तुत्य मां शुभे

そのとき彼は語った、ああ女神よ――吉祥なる御方よ、信愛をもって我を讃えたのちに。

Verse 51

चंद्र उवाच । यदि प्रसन्नो देवेश वरार्हो यदि वाऽप्यहम् । सोमनाथेति तं नाम भूयाद्ब्रह्मावधि प्रभो

チャンドラは言った。「神々の主よ――もし御身が満悦され、また我も恩寵に値するならば――主よ、その御名を『ソムナータ（Somnātha）』とし、梵天の寿命の極みに至るまで存続せしめ給え。」

Verse 52

ये केचिद्भवितारोऽन्ये मन्वन्ते शीतरश्मयः । तेषां भवतु देवेश देवोऽयं कुलदेवता

また、未来のマヌヴァンタラにおいて生ずるいかなる他の冷光の月神たちにも――神々の主よ――この御神こそが彼らのクーラデーヴァター（氏族守護神）となりますように。

Verse 53

आराधयंतु ते सर्वे क्षेत्रेऽस्मिन्संस्थिता विभो । स्वकीयायुःप्रमाणेन ब्रह्मणः प्रलयादनु

この聖域に住まう彼らすべてが、主よ、御身を礼拝し奉りますように――各々その寿命の量に応じて――梵天の時代の終わりの大壊滅（プララヤ）の後に至るまで。

Verse 54

सोमनाथेति ते नाम ब्रह्मांडे सचराचरे । ख्यातिं प्रयातु देवेश तेजोलिंग नमोऽस्तु ते

汝の御名「ソムナータ（Somnātha）」が、動くものも動かぬものも含む全宇宙に遍く名高くあらんことを。ああ諸天の主よ、光輝のリンガ（テージョ・リンガ）よ、汝に帰依し奉る。

Verse 55

ईश्वर उवाच । एवमस्त्वित्यहं प्रोच्य पुनर्लिंगे लयं गतः । एतत्ते कारणं देवि प्रोक्तं सर्वमशेषतः

イーシュヴァラは言った。「そのとおりになれ。」そう告げたのち、我は再びリンガのうちに融け入り帰一した。おおデーヴィーよ、この因縁のすべてを、余すところなく汝に説き明かした。

Verse 56

निःसन्दिग्धं तु संक्षेपात्पुरा पृष्टं यतस्त्वया । उद्देशमात्रं कथितं श्रीसोमेशगुणान्प्रति । समुद्रस्येव रत्नानामचिन्त्यस्तस्य विस्तरः

汝がかつて簡潔に問うたゆえ、我も疑いなく、ただ略して答えた—吉祥なるソメーシャの徳を、指し示すにとどめたのである。その広がりは、海に秘められた宝珠のごとく、思量を超える。

Verse 57

मोहनं तदभक्तानां भक्तानां बुद्धिवर्द्धनम् । मूढास्ते नैव पश्यंति स्वरूपं मम मोहिताः

それは帰依なき者を惑わせるが、帰依する者の智慧を増し育てる。迷妄に覆われた愚者どもは、幻力（マーヤー）に魅せられて、我が真の姿を少しも見ない。

Verse 58

देव्युवाच । ईदृशं यस्य माहात्म्यं तेजोलिंगस्य शंकर । कुत्र तिष्ठति तल्लिंगं क्षेत्रे तस्मिन्सुरेश्वर

デーヴィーは言った。「おおシャンカラよ、この光輝のリンガ（テージョ・リンガ）がかくも大いなる威徳を有するなら—おお諸天の主よ—その聖なる地において、そのリンガはどこに安立しているのですか。」

Verse 59

ईश्वर उवाच । शृणु देवि प्रयत्नेन श्रुत्वा चैवावधारय । प्रभासं परमं देवि क्षेत्रमेतन्मम प्रियम्

イーシュヴァラは告げた。「デーヴィよ、努めてよく聴け。聴き終えたなら、堅く心に保て。デーヴィよ、プラバーサは至上の聖域であり、このクシェートラは我にとって愛しきものだ。」

Verse 60

देवानामपि संस्थानं तच्च द्वादशयोजनम् । पंचयोजनमानेन पीठं तत्र प्रकीर्त्तितम्

「そこは神々にとっても住処であり、十二ヨージャナにわたり広がる。そこには五ヨージャナの広さをもつ聖なる座（ピータ pīṭha）が名高い。」

Verse 61

तन्मध्ये मद्गृहं देवि तच्च गव्यूतिमात्रकम् । समुद्रस्योत्तरे देवि देविकामुखसंज्ञितम्

「その地の中央に、デーヴィよ、我が自らの住処があり、その広さはただ一ガヴユーティ（gavyūti）にすぎない。大海の北にあって、デーヴィよ、それは『デーヴィカー・ムカ』の名で知られる。」

Verse 62

वज्रिण्याः पूर्वतश्चैव यावन्न्यंकुमती नदी । चतुष्टयं च विस्तारादायामात्पंचयोजनम्

「ヴァジュリニー（Vajriṇī）の東より、ニャンクマティー（Nyaṅkumatī）と名づけられた川に至るまで、その幅は四（単位）、その長さは五ヨージャナである。」

Verse 63

क्षेत्रपीठमिति प्रोक्तमतो गर्भगृहं शृणु । समुद्रात्कौरवी यावद्दक्षिणोत्तरमानतः । पूर्वपश्चिमतो ज्ञेयं गोमुखादाऽश्वमेधकम्

「これが『クシェートラ・ピータ』（kṣetra-pīṭha）と宣言された。今、ガルバグリハ（garbhagṛha）—内奥の聖所—について聴け。大海よりカウラヴィー（Kauravī）に至るまでが南北の量であり、東西の広がりはゴームカ（Gomukha）からアシュヴァメーダカ（Aśvamedhaka）に及ぶと知るべきである。」

Verse 64

एतन्मम गृहं देवि न त्यजामि कदाचन । तस्य मध्ये स्थितं लिंगं यत्र तत्ते प्रकीर्तितम्

女神よ、ここはわが住処であり、われは決してこれを捨てない。そのまさに中央に聖なるリンガが立ち、われが汝に告げたとおり、そこに安置されている。

Verse 65

वारुणीं दिशमाश्रित्य सागरस्य च सन्निधौ । कृतस्मरस्यापरतो धन्वन्तरशतत्रये

ヴァルナの方角（西）に向かい、海の近くにて——クリタスマラを越え——三百ダヌ（弓の長さ）ほど隔たった所に……

Verse 66

लिंगं महाप्रभावं तुं स्वयंभूतं व्यवस्थितम् । तत्र संनिहितो देवः शंकरः परमेश्वरः

そこには大いなる威力をもつリンガが、自ずから顕れた（スヴァヤンブー）ものとして堅固に安立している。そこに神、シャンカラ—至上の主—が臨在して住まわれる。

Verse 67

एतस्मिन्नन्तरे देवि सोमेशस्य समीपतः । चतुर्द्दशे विभागे तु धनुषां च शतद्वयम्

この同じ区域において、女神よ、ソメーシャの近く——第十四の区分の内に——二百ダヌの尺度がある。

Verse 68

समंतान्मंडलाकारा कर्णिका सा मम प्रिया । तस्यां ये प्राणिनः सर्वे मृताः कालेन पार्वति

四方をめぐって円形をなす、その「カルニカー」はわが愛するもの。そこにおいて、パールヴァティーよ、時の流れによって命終するあらゆる生きものは……

Verse 69

कृमिकीटपतंगाद्या जीवा उत्तम मध्यमाः । निर्द्धूतकल्मषाः सर्वे यांति लोकं ममापि ते

虫や昆虫、蛾などの類いであっても――高き者であれ中ほどの者であれ――皆、罪垢を振り払われ、まことに我が世界へと赴く。

Verse 70

उत्तरं दक्षिणं चापि अयनं न विचारयेत् । सर्वस्तेषां शुभः कालो ये मृताः क्षेत्रमध्यतः

北の転向か南の転向かを思い量るべきではない。この聖なるクシェートラのただ中で命終える者には、いかなる時も吉祥である。

Verse 71

आदिनाथेन शर्वेण सर्वप्राणिहिताय वै । आद्यतत्त्वान्यथानीय क्षेत्रमेतन्महाप्रभम् । प्रभासितं महादेवि यत्र सिद्ध्यंति मानवाः

おおマハーデーヴィーよ。原初の主シャルヴァ（シヴァ）は、あらゆる生きとし生けるものの利益のため、根源の原理をここへ移し、この至上に輝く聖なるクシェートラを「プラバーサ」として顕現させた。ここで人はシッディを成就する。

Verse 72

हन्यमानोऽपि यो विद्वान्वसेद्विघ्नशतैरपि । कृतप्रतिज्ञो देवेशि यावज्जीवं सुरेश्वरि

おおデーヴィー、神々の主母よ。たとえ攻められ、幾百の障碍に囲まれようとも、ここに堅く住する賢者は、誓願を固く保ち、生ある限り決意を失わない。

Verse 73

स गच्छेत्परमं स्थानं यत्र गत्वा न शोचति । तस्य क्षेत्रस्य माहात्म्यात्स्थाणोश्चाद्भुतकर्मणः

その聖域の大いなる威徳と、奇しき御業をなすスターヌ（シヴァ）によって、彼は至上の住処に至る。そこへ至れば、もはや嘆きはない。

Verse 74

कृत्वा पापसहस्राणि पश्चात्सन्तापमेति वै । प्रभासे तु वियुज्येत न सोंऽतकपुरीं व्रजेत्

たとえ幾千の罪を作り、のちに悔恨に沈むことがあっても、プラバーサ（Prabhāsa）にて身を離れれば、死神アンタカの都へは赴かない。

Verse 75

ज्ञात्वा कलियुगं घोरं हाहाभूतमचेतनम् । नियुक्तस्तत्र देवेशि रक्षार्थं विघ्ननायकः

おおデーヴィーよ、人々が惑い苦悶して叫ぶ恐るべきカリ・ユガを知り、護りのためにその地へヴィグナナーヤカ（Vighnanāyaka）が任命された。

Verse 76

ये तु ब्राह्मणविद्विष्टाः शिवभक्तिवितंडकाः । ब्रह्मघ्नाश्च कृतघ्नाश्च तथा नैष्कृतिकाश्च ये

だが、バラモンを憎み、シヴァへの信愛を妨げ、バラモンを殺し、恩を忘れ、徹底して堕落した者たち——それが誰であろうとも——

Verse 77

लोकद्विष्टा गुरुद्विष्टास्तीर्थायतनकण्टकाः । सर्वपापरताश्चैव ये चान्ये तु विकुत्सिताः

世を（社会を）憎み、師（グル）を憎み、ティールタと聖なる社寺の棘となり、あらゆる罪に耽り、ほかにも忌むべき者たち——

Verse 78

रक्षणार्थं ह वै तेषां नियुक्तो विघ्ननायकः । कालाग्निरुद्रपार्श्वे तु रुद्रतुल्यपराक्रमः

まことに、彼らを防ぎ護るためにヴィグナナーヤカが任じられた。さらにカーラーグニルドラ（Kālāgnirudra）の傍らには、ルドラに等しい武勇をもつ者が立つ。

Verse 79

क्षेत्रं रक्षति देवेशि पापिष्ठानां नियामकः । म्रियंते यदि ब्रह्मघ्नास्तथा पातकिनो नराः

おおデーヴィーよ、最も罪深き者をも制する主は、この聖なるクシェートラを守護される。もし婆羅門殺しや他の罪人がそこで死ぬなら、

Verse 80

क्षेत्रे चास्मिन्वरारोहे तेषां देवि गतिं शृणु । दशवर्षसहस्राणि दिव्यानि कमलेक्षणे

そしてこの聖なるクシェートラにおいて、麗しき腰の御方よ——蓮華の眼をもつデーヴィーよ——彼らの行く末を聞きなさい。それは一万の天上の年に及ぶ。

Verse 82

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन पापं तत्र न कारयेत् । अन्यत्राऽवर्तितं पापं क्षेत्रे चास्मिन्विनश्यति

ゆえに、あらゆる努力をもって、そこで罪を犯してはならない。だが他所で積んだ罪は、この聖なるクシェートラ（プラバーサ）において滅び去る。

Verse 83

अस्मिन्पुनः कृतं पापं पैशाचनरकावहम् । भक्तानुकंपी भगवांस्तिर्यग्योनिगतेष्वपि

しかしこの地で犯した罪は、ピシャーチャの地獄へと導く。されど、帰依者に憐れみ深きバガヴァーンは、畜生の生に堕ちた者にさえ慈悲を垂れ給う。

Verse 84

ददाति परमं स्थानं न तु ब्रह्मद्विषां प्रिये । ये च ध्यानं समासाद्य युक्तात्मानः समाहिताः

主は至上の住処を授け給う。しかし梵（聖なる真理）を憎む者には授け給わぬ、愛しき者よ。禅定に到り、心を調え、完全に統一して安住する者こそ、その最高の境地にふさわしい。

Verse 85

संनियम्येन्द्रियग्रामं जपंति शतरुद्रियम् । प्रभासे तु स्थिता देवि ते कृतार्था न संशयः

諸根の群れを制して、彼らはシャタルドリーヤを誦する。プラバーサに住する者は、ああ女神よ、人生の目的を成就した—疑いはない。

Verse 86

यदि गच्छेन्नरः कश्चित्प्रभासं क्षेत्रमुत्तमम् । तमुपायं प्रकुर्वीत निर्गच्छेन्न पुनर्यथा

もし誰かが至上の聖地プラバーサへ赴くなら、その者は再び去ることのないよう（すなわち究竟の解脱を得て輪廻に戻らぬよう）その修行の方便を行うべきである。

Verse 87

एतद्गोप्यं वरारोहे न देयं यस्य कस्यचित् । गोपनीयमिदं शास्त्रं यथा प्राणाः स्वकाः प्रिये

これは秘事である、ああ麗しき腰の者よ、誰彼かまわず授けてはならぬ。愛しき者よ、この教えは自らの命の息を守るように秘して護持すべきである。

Verse 88

येनेदं विहितं शास्त्रं प्रभासक्षेत्रदीपकम् । स शिवश्चैव विज्ञेयो मानुषीं प्रकृतिं स्थितः

この教え—「プラバーサ・クシェートラの灯」—を制定した者は、人の性に住していても、まさにシヴァその人と知るべきである。

Verse 89

तस्यविग्रहसंस्थोऽहं सदा तिष्ठामि पार्वति । वंदितः पूजितो ध्यातो यथाहं नात्र संशयः

そのまさに同じ御姿（聖像）のうちに、我は常に住する、パールヴァティーよ。それが讃えられ、供養され、観想されるとき、それは我自身が敬われるのと同じである—疑いはない。

Verse 90

कलौ च दुर्ल्लभं देवि प्रभासक्षेत्रमुत्तमम् । इदानीं तव स्नेहेन विशेषं कथयामि वै । सत्यंसत्यं पुनः सत्यं त्रिःसत्यं सुरसुन्दरि

カリの世において、ああデーヴィーよ、最上のプラバーサ・クシェートラは到達し正しく悟ることがまことに難しい。いま汝への愛ゆえに、我は特別の要を確かに語ろう。真実—真実—さらに真実；天界の麗人よ、我は三たびこれを断言する。

Verse 91

यानि लिंगानि भूर्लोके सोमेशस्तेषु मे प्रियः । अस्मिंल्लिंगे गुणा ये तु ते देवि विदिता मम

地上の世にあるあらゆるリンガのうち、ソメーシャ（Someśa）は我にとって愛しきもの。さらに、このリンガに宿る諸徳は、ああデーヴィーよ、我がすでに知り尽くしている。

Verse 92

अहमेव विजानामि नान्यो वेद कथंचन । अन्येषु चैव लिंगेषु अहं पूज्यः सुरासुरैः

これを真に知るのは我のみであり、他の誰もいかなる仕方でも知り得ない。さらに他のリンガにおいても、我こそがデーヴァとアスラの双方に礼拝される唯一者である。

Verse 93

लिंगं चेमं पुनर्देवि पूजयामो वयं स्वयम्

そして再び、ああデーヴィーよ、我ら自らこのリンガを礼拝する。

Verse 94

यस्मिन्काले न वै ब्रह्मा न भूमिर्न दिवाकरः । सर्वं चैव जगन्नाथ तस्मिन्काले यशस्विनि

その時、ブラフマーもなく、大地もなく、太陽すら存在しない—万有が溶け去った時、ああ जगन्नाथ（ジャガンナータ）、世界の主よ—その時に、ああ栄光ある者よ……

Verse 95

इमं लिंगं परं चैव ब्रह्मणः प्रलये तदा । भाविनीं वृत्तिमास्थाय इदं स्थानं तु रक्षति

梵天の劫（宇宙の周期）が滅尽する時、この至上のリンガは定められた働きを担い、この聖地を守護する。

Verse 96

दशकोट्यस्तु लिंगानां गंगाद्वाराद्वरानने । आगत्य तानि मध्याह्ने लिंगेऽस्मिन्यांति संलयम्

麗しき面影の者よ、ガンガードヴァーラより十クロールのリンガが来たり、正午にはこのリンガの中に融けて滅尽へと帰する。

Verse 97

पृथिव्यां यानि तीर्थानि गगनस्थानि यानि तु । स्नानार्थमस्य लिंगस्य समागच्छंति सर्वदा

地上のあらゆるティールタも、天界に住するティールタもまた、常にこのリンガでの沐浴のためにここへ集い来る。

Verse 98

धन्यास्तु खलु ते मर्त्त्याः प्रभासे संव्यवस्थिताः । सोमेश्वरं ये द्रक्ष्यंति संसारभयमोचनम्

まことに幸いなるかな、プラバーサに住まう人々。彼らはサンサーラの恐れを解き放つソーメーシュヴァラを拝する。

Verse 99

देवि सोमेश्वरं लिंगं ये स्मरिष्यंति भाविताः । सर्वपापक्षयस्तेषां भविष्यति न संशयः

おおデーヴィよ、信心深くソーメーシュヴァラのリンガを念ずる者には、あらゆる罪が滅し去る。疑いはない。

Verse 100

एतत्स्मृतं प्रियतमं मम देवि नित्यं क्षेत्रं पवित्रमृषिसिद्धगणाभिरम्यम् । अस्मिन्मृताः सकलजीवमृतोऽपि देवि स्वर्गात्परं समुपयांति न संशयोऽत्र

おおデーヴィーよ、これを憶念するならば、ここは我が最愛にして常住の聖域、清浄で、リシとシッダの群により麗しき地である。この地で命終える者は――死が一切の生類に及ぶとはいえ――天界を超える境地に至る。ここに疑いはない。

Verse 101

यं देवा न विजानंति ब्रह्मविष्णुपुरोगमाः । न सांख्येन न योगेन नैव पाशुपतेन च

梵天とヴィシュヌを先頭とする神々でさえ真に悟り得ぬその御方は、サーンキヤによっても、ヨーガによっても、またパーシュパタの道のみによっても到達できない。

Verse 102

कैवल्यं निष्कलं यत्तदस्मिंल्लिंगे तु लभ्यते । तावद्भ्रमंति संसारे देवाद्यास्तु यशस्विनि

無相にして分割なき解脱（カイヴァリヤ）は、まさにこのリンガによって得られる。これを得るまでは、神々をはじめ諸存在も輪廻（サンサーラ）にさまようのだ、栄光ある御方よ。

Verse 103

यावत्सोमेश्वरं देवं न विंदंति त्रिलोचनम् । क्षेत्रं प्रभासमित्युक्तं क्षेत्रज्ञोऽहं न संशयः

三つの眼をもつ主、神ソーメーシュヴァラを見いださぬかぎり、この地は「プラバーサ」と呼ばれる。我はクシェートラジュニャ（場を知る者）である。ここに疑いはない。

Verse 104

एतं तवोक्तं ननु बोधनाय सोमेश्वरस्यैव महाप्रभावम् । ये वै पठिष्यंति नरा नितांतं यास्यंति ते तत्पदमिंदुमौलेः

これはまさしく覚醒のために汝が語り、ソーメーシュヴァラの大いなる威力を宣揚したもの。これを深き志で誦する人々は、月を頂く主（シヴァ）の至高の境地に到達する。

Verse 105

सोमेश्वरं देववरं मनुष्या ये भक्तिमंतः शरणं प्रपन्नाः । ते घोररूपे च भयावहे च संसारचक्रे न पुनर्भ्रमंति

篤い信愛に満ち、神々の中の最勝なるソーメーシュヴァラに帰依する人々は、恐ろしく畏怖を生む輪廻（サンサーラ）の輪に、もはや再び迷い巡ることはない。

Verse 106

ये दक्षिणा मूर्त्तिमुपाश्रिताः स्युर्जपंति नित्यं शतरुद्रियं द्विजाः । तेऽस्मिन्भवे नैव पुनर्भवंति संसारपारं परमं गता वै

南方の御姿に帰依し、日々「シャタルドリーヤ」を誦する二度生まれ（ドヴィジャ）たちは、この生において再び生を受けることなく、まことに輪廻を超えた至上の彼岸へと到る。

Verse 107

उद्देशमात्रं कथितो मया ते श्रीसोमनाथस्य कृतैकदेशः । अब्दैरनेकैर्बहुभिर्युगैर्वा न शक्यमेकेन मुखेन वक्तुम्

私はただ端緒を示したにすぎない――吉祥なるソーマナータの御業の、ほんの一部である。幾年を重ねようと、数え尽くせぬ歳月を費やそうと、あるいは多くのユガに及ぼうとも、一つの口で余すところなく語り尽くすことはできない。