Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 64

Devanagari script

एतन्मम गृहं देवि न त्यजामि कदाचन । तस्य मध्ये स्थितं लिंगं यत्र तत्ते प्रकीर्तितम्

Transliteration

etanmama gṛhaṃ devi na tyajāmi kadācana | tasya madhye sthitaṃ liṃgaṃ yatra tatte prakīrtitam

Translation

女神よ、ここはわが住処であり、われは決してこれを捨てない。そのまさに中央に聖なるリンガが立ち、われが汝に告げたとおり、そこに安置されている。

Word by Word

• एतत्: this
• एतत्: Visheshya (Referent/विशेष्य)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; सर्वनाम

• मम: my
• मम: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6), एकवचन; सर्वनाम

• गृहम्: house/abode
• गृहम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गृह (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन

• देवि: O goddess
• देवि: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन

• न: not
• न: Pratishedha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय (negation)

• त्यजामि: I abandon/leave
• त्यजामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: त्यज् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• कदाचन: ever/at any time
• कदाचन: Kala (Time/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: कदाचन (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (at any time/ever)

• तस्य: of it/of that
• तस्य: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6), एकवचन; सर्वनाम

• मध्ये: in the middle
• मध्ये: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मध्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; अधिकरण

• स्थितम्: situated/placed
• स्थितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्था (धातु) → स्थित (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण

• लिङ्गम्: liṅga (Śiva-emblem)
• लिङ्गम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन

• यत्र: where
• यत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (relative adverb: where)

• तत्: that
• तत्: Visheshya (Referent/विशेष्य)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; सर्वनाम

• ते: to you
• ते: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी (4), एकवचन; सर्वनाम

• प्रकीर्तितम्: has been proclaimed
• प्रकीर्तितम्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + कीर्त् (धातु) → प्रकीर्तित (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘has been proclaimed’

Speaker

Śiva

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa central Liṅga (kṣetra-hṛdaya)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī/Pārvatī

Visual Art Cues

Scene: Śiva speaks to Devī, pointing to a radiant central liṅga in the sanctum; the liṅga stands at the exact center of a sacred mandala, with a steady halo suggesting ‘I never abandon this abode’.

Characters & Entities

• Śiva
• Pārvatī
• Liṅga
• Prabhāsa-kṣetra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śiva’s vow of never abandoning the place teaches steadfast divine accessibility: the kṣetra is a reliable refuge for devotees.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The central Liṅga within Śiva’s abode in Prabhāsa-kṣetra—the heart of the sacred precinct.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific rite is stated; the verse emphasizes the permanence of Śiva’s presence and the centrality of the Liṅga.