Adhyaya 20

Verse 1

सूत उवाच । अथ रुद्राक्षमाहात्म्यं वर्णयामि समासतः । सर्वपापक्षयकरं शृण्वतां पठतामपि

スータは言った。今よりルドラークシャの偉大さを要約して語ろう。これを聞く者にも、また誦する者にも、あらゆる罪の滅尽をもたらすのである。

Verse 2

अभक्तो वापि भक्तो वा नीचो नीचतरोपि वा । रुद्राक्षान्धारयेद्यस्तु मुच्यते सर्वपातकैः

信なき者であれ信ある者であれ、卑しき者であれさらに卑しき者であれ、ルドラークシャを身に着ける者は一切の重罪から解き放たれる。

Verse 3

रुद्राक्षधारणं पुण्यं केन वा सदृशं भवेत् । महाव्रतमिदं प्राहुर्मुनयस्तत्त्वदर्शिनः

ルドラークシャを身に着ける功徳に、何が比べられようか。真理を観る牟尼たちは、これを「大誓（マハー・ヴラタ）」と説く。

Verse 4

सहस्रं धारयेद्यस्तु रुद्राक्षाणां धृतव्रतः । तं नमंति सुराः सर्वे यथा रुद्रस्तथैव सः

しかし誓いを堅く守り、千のルドラークシャを身に着ける者には、すべての神々がルドラに礼拝するように礼拝する。かくして彼もまたルドラのごとき者となる。

Verse 5

अभावे तु सहस्रस्य बाह्वोः षोडश षोडश । एकं शिखायां करयोर्द्वादश द्वादशैव हि

もし千個が得られぬなら、両腕に十六ずつを着け、頭頂の髻に一つ、両手に十二ずつを、まことに着けるべきである。

Verse 6

द्वात्रिंशत्कंठदेशे तु चत्वारिंशत्तु मस्तके । एकैक कर्णयोः षट् षट् वक्षस्यष्टोत्तरं शतम् । यो धारयति रुद्राक्षान्रुद्रवत्सोपि पूज्यते

首には三十二、頭には四十を着け、両耳にはそれぞれ六つずつ、胸には百八を着けよ。このようにルドラークシャを身に着ける者は、ルドラが敬われるように尊ばれる。

Verse 7

मुक्ताप्रवालस्फटिकरौप्यवैदूर्यकांचनैः । समेतान्धारयेद्यस्तु रुद्राक्षान्स शिवो भवेत्

真珠・珊瑚・水晶・銀・猫目石・黄金とともにルドラークシャを身に着ける者は、シヴァに等しくなり、シヴァの境地に至る。

Verse 8

केवलानपि रुद्राक्षान्यथालाभं बिभर्ति यः । तं न स्पृशंति पापानि तमांसीव विभावसुम्

たとえルドラークシャだけを、得られるままに身に着ける者であっても、罪はその人に触れない。闇が太陽に触れぬように。

Verse 9

रुद्राक्षमालया जप्तो मंत्रोऽनंतफलप्रदः । अरुद्राक्षो जपः पुंसां तावन्मात्रफलप्रदः

ルドラークシャの数珠で唱えられるマントラは無尽の果報を授ける。だがルドラークシャなく行うジャパは、人にただ限られた分の果報のみを与える。

Verse 10

यस्यांगे नास्ति रुद्राक्ष एकोपि बहुपुण्यदः । तस्य जन्म निरर्थं स्यात्त्रिपुंड्ररहितं यदि

もし人の身に、豊かな功徳を授けるルドラークシャが一粒もなく、さらに三本の聖灰の印であるトリプンダラ（Tripuṇḍra）も欠くなら、その生はむなしいものとなる。

Verse 11

रुद्राक्षं मस्तके बद्ध्वा शिरःस्नानं करोति यः । गंगास्नानफलं तस्य जायते नात्र संशयः

ルドラークシャを頭に結び、ついで頭を沐浴する者は、聖なるガンガーに沐浴するのと同じ果報を得る。これに疑いはない。

Verse 12

रुद्राक्षं पूजयेद्यस्तु विना तोयाभिषेचनम् । यत्फलं लिंगपूजायास्तदेवाप्नोति निश्चितम्

しかし、ルドラークシャを水で灌頂（アビシェーカ）せずとも礼拝する者は、必ずやシヴァ・リンガ礼拝と同じ功徳を得る。

Verse 13

एकवक्त्राः पंचवक्त्रा एकादशमुखाः परे । चतुर्दशमुखाः केचिद्रुद्राक्षा लोकपूजिताः

ルドラークシャには一面のもの、五面のもの、また十一面のものがあり、さらに十四面のものもある。これらのルドラークシャは世に礼拝される。

Verse 14

भक्त्या संपूजितो नित्यं रुद्राक्षः शंकरात्मकः । दरिद्रं वापि कुरुते राजराजश्रियान्वितम्

シャンカラそのものの本性を宿すルドラークシャを、日々信愛をもって供養するなら、それは貧しき者さえも王者のごとき繁栄と威光に満たしうる。

Verse 15

अत्रेदं पुण्यमाख्यानं वर्णयंति मनीषिणः । महापापक्षयकरं श्रवणात्कीर्त्तनादपि

ここに賢者たちはこの聖なる物語を語る。これをただ聞くこと、あるいは誦することによってさえ、大いなる罪は滅せられる。

Verse 16

राजा काश्मीरदेशस्य भद्रसेन इति श्रुतः । तस्य पुत्रो ऽभवद्धीमान्सुधर्मानाम वीर्यवान्

カाशミーラの国に、バドラセーナと名高い王がいた。彼にはスダルマーという、賢明にして勇猛な子があった。

Verse 17

तस्यामात्यसुतः कश्चित्तारको नाम सद्गुणः । बभूव राजपुत्रस्य सखा परमशोभनः

また、ある大臣の子にタ―ラカという者がいて、善き徳を備えていた。彼は王子の友となり、きわめて麗しかった。

Verse 18

तावुभौ परमस्निग्धौ कुमारौ रूपसुन्दरौ । विद्याभ्यासपरौ बाल्ये सह क्रीडां प्रचक्रतुः

その二人の若き王子は、互いに深く親しみ、姿も麗しかった。幼き日より学びに励み、共に遊び戯れた。

Verse 19

तौ सदा सर्वगात्रेषु रुद्राक्षकृतभूषणौ । विचेरतुरुदारांगौ सततं भस्मधारिणौ

二人は常に全身にルドラークシャの飾りをまとい、気高き体躯のまま、絶えず聖灰を携えつつ歩み巡った。

Verse 20

हारकेयूरकटककुंडलादिविभूषणम् । हेमरत्नमयं त्यक्त्वा रुद्राक्षान्दधतुश्च तौ

金や宝玉で作られた首飾り・腕輪・手首の輪・耳飾りなどの装身具を捨て去り、二人は代わりに聖なるルドラークシャの珠を身に着けた。

Verse 21

रुद्राक्षमालितौ नित्यं रुद्राक्षकरकंकणौ । रुद्राक्षकंठाभरणौ सदा रुद्राक्षकुंडलौ

二人は常にルドラークシャの花鬘を掛け、手の飾りもルドラークシャ、首の飾りもルドラークシャ、耳飾りさえもいつもルドラークシャであった。

Verse 22

हेमरत्नाद्यलंकारे लोष्टपाषाणदर्शनौ । बोध्यमानावपि जनैर्न रुद्राक्षान्व्यमुंचताम्

彼らにとって金や宝石の装飾は、ただの土塊や石のように見えた。人々が諫めようとしても、彼らはルドラークシャを決して手放さなかった。

Verse 23

तस्य काश्मीरराजस्य गृहं प्राप्तो यदृच्छया । पराशरो मुनिवरः साक्षादिव पितामहः

折しも、偉大なる聖仙パラーシャラが、そのカाशミーラ王の邸に到来した。まるで祖父神ピターマハ（ブラフマー）そのものが顕現したかのように。

Verse 24

तमर्चयित्वा विधिवद्राजा धर्मभृतां वरः । प्रपच्छ सुखमासीनं त्रिकालज्ञं महामुनिम्

法にかなって礼拝し奉ったのち、ダルマを支える者の中でも最勝の王は、安らかに座し三世（過去・現在・未来）を知る大聖仙に問いかけた。

Verse 25

राजोवाच । भगवन्नेष पुत्रो मे सोपि मंत्रिसुतश्च मे । रुद्राक्षधारिणौ नित्यं रत्नाभरणनिःस्पृहौ

王は言った。「おお、福徳ある聖者よ。これは我が子、あれは我が大臣の子である。二人は常にルドラークシャを身に着け、宝石の飾りには執着しない。」

Verse 26

शास्यमानावपि सदा रत्नाकल्पपरिग्रहे । विलंघितास्मद्वचनौ रुद्राक्षेष्वेव तत्परौ

宝玉の飾りを受け取るよう常に諭されていたにもかかわらず、二人は私の言葉を退け、ただルドラークシャにのみ心を向けていた。

Verse 27

नोपदिष्टाविमौ बालौ कदाचिदपि केनचित् । एषा स्वाभाविकी वृत्तिः कथमासीत्कुमारयोः

この二人の少年は、いついかなる時も誰からも教えを受けたことがない。それなのに、どうしてこのような生来の気質が二人の若者に現れたのか。

Verse 28

पराशर उवाच । शृणु राजन्प्रवक्ष्यामि तव पुत्रस्य धीमतः । यथा त्वं मंत्रिपुत्रस्य प्राग्वृत्तं विस्मयावहम्

パラーシャラは言った。「聞きなさい、王よ。あなたの賢き御子の前の因縁を語り、また大臣の子の驚くべき過去をも説き明かそう。」

Verse 29

नंदिग्रामे पुरा काचिन्महानंदेति विश्रुता । बभूव वारवनिता शृंगारललिताकृतिः

昔、ナンディグラーマに、マハーナンダーと名高い遊女がいた。姿はしなやかに美しく、装いと艶なる魅力に巧みであった。

Verse 30

छत्रं पूर्णेंदुसंकाशं यानं स्वर्णविराजितम् । चामराणि सुदंडानि पादुके च हिरण्मये

満月のごとく輝く天蓋の傘、黄金にきらめく乗り物、堅き柄を備えたチャーマラの払子、さらには黄金の履物—それらが彼女の荘厳なる宝であった。

Verse 31

अंबराणि विचित्राणि महार्हाणि द्युमंति च । चंद्ररश्मिनिभाः शय्या पर्यंकाश्च हिरण्मयाः

彼女には意匠さまざまな高価で光り輝く衣があり、柔らかさと艶が月光のような寝台、そして黄金で作られた長椅子があった。

Verse 32

गावो महिष्यः शतशो दासाश्च शतशस्तथा

牛と水牛が幾百とあり、同じく召使いも幾百といた。

Verse 33

सर्वाभरणदीप्तांग्यो दास्यश्च नवयौवना । भूषणानि परार्ध्याणि नवरत्नोज्ज्वलानि च

侍女たちは若さの瑞々しさのうちに、あらゆる装身具で輝き、また九種の宝石に照り映える、無上に貴い飾りが備わっていた。

Verse 34

गन्धकुंकुमकस्तूरीकर्पूरागुरुलेपनम् । चित्रमाल्यावतंसश्च यथेष्टं मृष्टभोजनम्

また香と塗香—サフラン、クンクマ、麝香、樟脳、アグルの香膏—があり、花鬘と色鮮やかな髪飾りがあり、望むままに精妙な食が備えられていた。

Verse 35

नानाचित्रवितानाढ्यं नानाधान्यमयं गृहम् । बहुरत्नसहस्राढ्यं कोटिसंख्याधिकं धनम्

彼女の家は色とりどりの天蓋に満ち、さまざまな穀物で満たされていた。さらに幾千もの多種の宝玉にあふれ、富はクロールの数をも超えていた。

Verse 36

एवं विभवसंपन्ना वेश्या कामविहारिणी । शिवपूजारता नित्यं सत्यधर्मपरायणा

このように大いなる富に恵まれたその遊女は、快楽の中に身を置きながらも、常にシヴァへの礼拝に心を寄せ、真実とダルマに堅く帰依していた。

Verse 37

सदाशिवकथासक्ता शिवनामकथोत्सुका । शिवभक्तांघ्र्यवनता शिवभक्तिरतानिशम्

彼女はサダーシヴァの物語に心を寄せ、シヴァの御名の語りを切に求めた。シヴァの信徒の足下に礼拝し、昼夜を分かたずシヴァへのバクティに歓喜した。

Verse 38

विनोदहेतोः सा वेश्या नाट्यमण्डपमध्यतः । रुद्राक्षैभूषयित्वैकं मर्कटं चैव कुक्कुटम्

戯れのために、その遊女は舞台の中央で、ルドラークシャの珠をもって一匹の猿と、さらに一羽の雄鶏を飾り立てた。

Verse 39

करतालैश्च गीतैश्च सदा नर्तयति स्वयम् । पुनश्च विहसंत्युच्चैः सखीभिः परिवारिता

手拍子と歌とで、彼女は自らいつもそれらを踊らせた。やがて友（サキー）に囲まれ、彼女は幾度も高らかに笑った。

Verse 40

युग्मम् । रुद्राक्षैः कृतकेयूरकर्णाभरणभूषणः । मर्कटः शिक्षया तस्याः सदा नृत्यति बालवत्

ルドラークシャ（菩提樹の実）の珠で作った腕輪と耳飾りを身につけ、彼女に教え込まれた猿は、いつも幼子のように舞った。

Verse 41

शिखायां बद्धरुद्राक्षः कुक्कुटः कपिना सह । चिरं नृत्यति नृत्यज्ञः पश्यतां चित्रमावहन्

髷にルドラークシャの珠を結びつけた、舞に通じた雄鶏は、猿とともに久しく舞い、見物人に妙なる見世物をもたらした。

Verse 42

एकदा भवनं तस्याः कश्चिद्वैश्यः शिवव्रती । आजगाम सरुद्राक्षस्त्रिपुंड्री निर्ममः कृती

ある時、シヴァの誓戒を守る一人のヴァイシャが彼女の家に来た。ルドラークシャを身につけ、三本の聖灰の印（トリプンドラ）を帯び、執着なく、行いを律する者であった。

Verse 43

स बिभ्रद्भस्म विशदे प्रकोष्ठे वरकंकणम् । महारत्नपरिस्तीर्णं ज्वलंतं तरुणार्कवत्

彼は澄みわたる清らかな聖灰をまとい、前腕には大宝をちりばめた見事な腕輪を着けていた。それは若き朝日のように燃え輝いていた。

Verse 44

तमागतं सा गणिका संपूज्य परया मुदा । तत्प्रकोष्ठगतं वीक्ष्य कंकणं प्राह विस्मिता

彼が来ると、遊女は大いなる歓びをもって迎え、丁重にもてなした。やがて前腕の腕輪を見て、驚きつつ言葉を発した。

Verse 45

महारत्नमयः सोऽयं कंकणस्त्वत्करे स्थितः । मनो हरति मे साधौ दिव्यस्त्रीभूषणोचितः

あなたの手にあるこの腕輪は、まことに大いなる宝石で飾られている。お徳高き方よ、それは我が心を奪い、天上の女人の飾りとしてふさわしい。

Verse 46

इति तां वररत्नाढ्य सस्पृहां करभूषणे । वाक्ष्योदारमतिर्वैश्यः सस्मितं समभाषत

かくして、優れた宝玉に満ち、手の飾りを切に望む彼女を見て、寛大な心のヴァイシャは微笑みつつ語りかけた。

Verse 47

वैश्य उवाच । अस्मिन्रत्नवरे दिव्ये यदि ते सस्पृहं मनः । तमेवादत्स्व सुप्रीता मौल्यमस्य ददासि किम्

ヴァイシャは言った。「もしこの神聖にして最上の宝玉をあなたの心が慕うなら、喜んで受け取りなさい。代価として何を与えるのか。」

Verse 48

वेश्यो वाच । वयं तु स्वैरचारिण्यो वेश्यास्तु न पतिव्रताः । अस्मत्कुलोचितो धर्मो व्यभिचारो न संशयः

遊女は言った。「わたしたちは自由な振る舞いの女。遊女は夫に貞節を尽くす妻（パティヴラター）ではない。わたしたちの身分に相応しいダルマは、婚外の交わりである、疑いはない。」

Verse 49

यद्येतद्रत्नखचितं ददासि करभूषणम् । दिनत्रयमहोरात्रं तव पत्नी भवाम्यहम्

「もしこの宝石をちりばめた手の飾りをくださるなら、三日三夜のあいだ、わたしはあなたの妻となりましょう。」

Verse 50

वैश्य उवाच । तथास्तु यदि ते सत्यं वचनं वारवल्लभे । ददामि रत्नवलयं त्रिरात्रं भव मद्वधूः

商人は言った。「然らばよい——もし汝の言葉が真であるなら、愛しき遊女よ。宝玉の腕輪を与えよう。三夜のあいだ、我が妻となれ。」

Verse 51

एतस्मिन्व्यवहारे तु प्रमाणं शशिभास्करौ । त्रिवारं सत्यमित्युक्त्वा हृदयं मे स्पृश प्रिये

「この契りの証人は月と太陽である。三たび『真実なり』と言って、我が胸の心を触れよ、愛しき者よ。」

Verse 52

वेश्योवाच । दिनत्रयमहोरात्रं पत्नी भूत्वा तव प्रभो । सहधर्मं चरामीति सा तद्धृदयमस्पृशत्

遊女は言った。「三日三夜、主よ、汝の妻となり、汝と共に同じダルマを歩みましょう。」そう言って彼の心に触れた。

Verse 53

अथ तस्यै स वैश्यस्तु प्रददौ रत्नकङ्कणम् । लिंगं रत्नमयं चास्या हस्ते दत्त्वेदमब्रवीत्

そこでその商人は宝玉の腕輪を彼女に与え、さらに宝石で作られたリンガをその手に置いて、次のように語った。

Verse 54

इदं रत्नमयं शैवं लिंगं मत्प्राणसंनिभम् । रक्षणीयं त्वया कांते तस्य हानिर्मृतिर्मम

「この宝玉より成るシヴァのリンガは、我が命にも等しく尊い。愛しき者よ、必ず守り給え。これを失えば、我が死となる。」

Verse 55

एवमस्त्विति सा कांता लिंगमादाय रत्नजम् । नाट्यमण्डपिकास्तंभे निधाय प्राविशद्गृहम्

「そのとおりに」と愛しき女は言った。宝より生じたリンガを取り、小さな劇亭の柱の中に納め、そして家へ入った。

Verse 56

सा तेन संगता रात्रौ वैश्येन विटधर्मिणा । सुखं सुष्वाप पर्यंके मृदुतल्पोपशोभिते

その夜、彼女は放埒の法に生きる商人と契り、柔らかな敷き物で飾られた寝台にて安らかに眠った。

Verse 57

ततो निशीथसमये नाट्यमण्डपिकांतरे । अकस्मादुत्थितो वह्निस्तमेव सहसावृणोत्

やがて真夜中、劇亭の内にて火が忽然と起こり、たちまちそれを包み込んだ。

Verse 58

मण्डपे दह्यमाने तु सहसोत्थाय संभ्रमात् । सा वेश्या मर्कटं तत्र मोचयामास बंधनात्

堂が燃えさかると、彼女は狼狽して跳ね起き、そこで遊女は猿を縄目から解き放った。

Verse 59

स मर्कटो मुक्तबंधः कुक्कुटेन सहामुना । भीतो दूरं प्रदुद्राव विधूयाग्निकणान्बहून्

その猿は縄目を解かれ、あの雄鶏とともに恐れて遠くへ走り去り、身に付いた多くの火の粉を振り落とした。

Verse 60

स्तंभेन सह निर्दग्धं तल्लिंगं शकलीकृतम् । दृष्ट्वा वेश्या च वैश्यश्च दुरंतं दुःखमापतुः

台座とともに焼かれ、砕け散ったリンガを見て、遊女とヴァイシャは耐えがたい悲嘆に打ちのめされた。

Verse 61

दृष्ट्वा प्राणसमं लिंगं दग्धं वैश्यपतिस्तथा । स्वयमप्याप्तनिर्वेदो मरणाय मतिं दधौ

命そのもののように愛したリンガが焼かれたのを見て、商人たちの長は深い厭離にとらわれ、死を決意した。

Verse 62

निर्वेददान्नितरां खेदाद्वैश्यस्तामाह दुःखिताम् । शिवलिंगे तु निर्भिन्ने नाहं जीवितुमुत्सहे

悔いといっそう深い悲しみから、ヴァイシャは嘆く女に言った。「シヴァ・リンガが砕かれた今、もはや生き続ける気力はない。」

Verse 63

चितां कारय मे भद्रे तव भृत्यैर्बलाधिकैः । शिवे मनः समावेश्य प्रविशामि हुताशनम्

「気高き御方よ、あなたの力ある従者たちに命じて、わたしのために火葬の薪壇を設けてください。心をシヴァに定め、わたしは火中へ入ります。」

Verse 64

यदि ब्रह्मेंद्रविष्ण्वाद्या वारयेयुः समेत्य माम् । तथाप्यस्मिन्क्षणे धीरः प्रविश्याग्निं त्यजाम्यसून्

「たとえブラフマー、インドラ、ヴィシュヌらが集まって私を止めようとも、それでもこの瞬間、揺るがず火に入り、命の息を捨てます。」

Verse 65

तमेवं दृढबंधं सा विज्ञाय बहुदुःखिता । स्वभृत्यैः कारयामास चितां स्वनगराद्बहिः

彼がこのように固く決意していることを知り、彼女は悲しみに打ちひしがれ、従者たちに命じて都の外に火葬の薪を積ませた。

Verse 66

ततः स वैश्यः शिवभक्तिपूतः प्रदक्षिणीकृत्य समिद्धमग्निम् । विवेश पश्यत्सु जनेषु धीरः सा चानुतापं युवती प्रपेदे

そこで、シヴァへの帰依によって浄化されたそのヴァイシャは、燃え盛る火の周りを回り、人々が見守る中、毅然としてその中に入った。そして若い女は悔恨に襲われた。

Verse 67

अथ सा दुःखिता नारी स्मृत्वा धर्मं सुनिर्मलम् । सर्वान्बन्धून्समीक्ष्यैव बभाषे करुणं वचः

そのとき、悲しみに暮れる女は、一点の曇りもないダルマ（法）を思い起こし、すべての親族を見渡して、慈悲に満ちた言葉を語った。

Verse 68

रत्नकंकणमादाय मया सत्यमुदाहृतम् । दिनत्रयमहं पत्नी वैश्यस्यामुष्य संमता

「宝石の腕輪を手に取り、私は真実を語りました。三日間、私はあのヴァイシャの妻として認められていたのです。」

Verse 69

कर्मणा मत्कृतेनायं मृतो वैश्यः शिवव्रती । तस्मादहं प्रवेक्ष्यामि सहानेन हुताशनम् । सधर्मचारिणीत्युक्तं सत्यमेतद्धि पश्यथ

「私の行いのために、シヴァの誓いを守るこのヴァイシャは亡くなりました。それゆえ、私は彼と共に火に入ります。『ダルマにおける伴侶』――これは真実の言葉です。この真理を見届けなさい。」

Verse 70

सत्येन प्रीतिमायांति देवास्त्रिभुवनेश्वराः । सत्यासक्तिः परो धर्मः सत्ये सर्वं प्रतिष्ठितम्

真実によって、三界の主たる神々は歓喜する。真実への帰依こそ最上のダルマであり、すべては真実に堅く立脚する。

Verse 71

सत्येन स्वर्गमोक्षौ च नासत्येन परा गतिः । तस्मासत्यं समाश्रित्य प्रवेक्ष्यामि हुताशनम्

真実によって天界と解脱の双方が得られ、虚偽によっては最高の境地はない。ゆえに真実に帰依して、私は火中に入ろう。

Verse 72

इति सा दृढनिर्बंधा वार्यमाणापि बंधुभिः । सत्यलोपभयान्नारी प्राणांस्त्यक्तुं मनो दधे

こうして、親族に止められても、彼女は決意を固く保った。真実を損なうことを恐れ、その女は命さえ捨てると心を定めた。

Verse 73

सर्वस्वं शिवभक्तेभ्यो दत्त्वा ध्यात्वा सदाशिवम् । तमग्निं त्रिः परिक्रम्य प्रदेशाभिमुखी स्थिता

彼女は持てるすべてをシヴァの信徒に施し、サダーシヴァを観想した。ついでその火を三度繞行し、正面に立って進む覚悟を定めた。

Verse 74

तां पतंतीं समिद्धेऽग्नौ स्वपदार्पितमानसाम् । वारयामास विश्वात्मा प्रादुर्भूतः शिवः स्वयम्

彼女が燃え盛る火へと落ちようとし、心を御足に捧げたその時、宇宙のアートマンたるシヴァ自らが顕現して彼女を止めた。

Verse 75

सा तं विलोक्याखिलदेव देवं त्रिलोचनं चन्द्रकलावतंसम् । शशांकसूर्यानलकोटिभासं स्तब्धेव भीतेव तथैव तस्थौ

彼女は彼を見て――万神の神、三つの眼をもち、月の三日月を冠とし、無数の月・太陽・火のごとく輝く御方――驚愕と恐れに打たれたかのように、身動きせず立ち尽くした。

Verse 76

तां विह्वलां परित्रस्तां वेपमानां जडी कृताम् । समाश्वास्य गलद्बाष्पां करे गृह्याब्रवीद्वचः

彼女が取り乱し、怯え、震え、呆然としているのを見て、彼は慰めた。涙がこぼれる彼女の手を取り、こう語った。

Verse 77

शिव उवाच । सत्यं धर्मं च ते धैर्यं भक्तिं च मयि निश्चलाम् । निरीक्षितुं त्वत्सकाशं वैश्यो भूत्वाहमागतः

シヴァは言った。「汝の真実、汝のダルマ、揺るがぬ勇気、そして我への不動の信愛を見届けるため、我はヴァイシャ（商人階級）の姿となって汝のもとへ来た。」

Verse 78

माययाग्निं समुत्थाप्य दग्धवान्नाट्यमंडपम् । दग्धं कृत्वा रत्नलिंगं प्रवृष्टोस्मि हुताशनम्

「我がマーヤーによって火を起こし、演舞の堂を焼いた。宝玉のリンガが焼けたように見せ、試みとして我はその火中へ入った。」

Verse 79

वेश्याः कैतवकारिण्यः स्वैरिण्यो जनवंचकाः । सा त्वं सत्यमनुस्मृत्य प्रविष्टाग्निं मया सह

「遊女はしばしば欺き、放縦で、人々を惑わす。だが汝は真実を胸に、我とともに火へ入った。」

Verse 80

अतस्ते संप्रदास्यामि भोगांस्त्रिदशदुर्लभान् । आयुश्च परमं दीर्घमारोग्यं च प्रजोन्नतिम् । यद्यदिच्छसि सुश्रोणि तत्तदेव ददामि ते

ゆえに、神々でさえ得がたい享楽を汝に授けよう。最上の長寿、病なき健やかさ、そして子孫の繁栄を。何を望むとも、麗しき腰の乙女よ、そのまま汝に与える。

Verse 81

सूत उवाच । इति ब्रुवति गौरीशे सा वेश्या प्रत्यभाषत

スータは言った。ガウリーの主がそのように語ると、あの遊女は答えた。

Verse 82

वेश्योवाच । न मे वांछास्ति भोगेषु भूमौ स्वर्गे रसातले । तव पादांबुजस्पर्शादन्यत्किंचिन्न वै वृणे

遊女は言った。「地上にも天にも冥界にも、享楽を望みません。あなたの蓮華の御足に触れることのほか、まことに何も選びません。」

Verse 83

एते भृत्याश्च दास्यश्च ये चान्ये मम बांधवाः । सर्वे त्वदर्चनपरास्त्वयि संन्यस्तवृत्तयः

これらの僕たちと侍女たち、そして他の親族も皆、あなたの礼拝に専心し、その生き方のすべてをあなたに委ね、帰投しますように。

Verse 84

सर्वानेतान्मया सार्धं नीत्वा तव परं पदम् । पुनर्जन्मभयं घोरं विमोचय नमोस्तु ते

この者たちすべてを私と共に連れて、あなたの至高の御住処へ導き、再生の恐るべき भयより解き放ってください。あなたに敬礼いたします。

Verse 85

तथेति तस्या वचनं प्रतिनंद्य महेश्वरः । तान्सर्वांश्च तया सार्धं निनाय परमं पदम्

「そのとおりである」とマヘーシュヴァラは彼女の言葉を嘉し、彼女とともに一同を至上の境地へ導いた。

Verse 86

पराशर उवाच । नाट्यमंडपिकादाहे यौ दूरं विद्रुतौ पुरा । तत्रावशिष्टौ तावेव कुक्कुटो मर्कटस्तथा

パラーシャラは言った。かつて小さな劇場の亭が燃えたとき、二つの者が遠くへ逃げ去った。だがそこに残ったのもその二つ――雄鶏と猿であった。

Verse 87

कालेन निधनं यातो यस्तस्या नाट्यमर्कटः । सोभूत्तव कुमारोऽसौ कुवकुटो मंत्रिणः सुतः

時が経ち、その劇場の猿は死を迎えた。彼は汝のこの子となり、（かつての）雄鶏は大臣の子となった。

Verse 88

रुद्राक्षधारणोद्भूतात्पुण्यात्पूर्वभवार्जितात् । कुले महति संजातौ वर्तेते बालकाविमौ

ルドラाक्षを身に着けた功徳――前生に積んだ福徳――によって、この二人の童子は大いなる高貴な家に生まれ、今そこに住している。

Verse 89

पूर्वाभ्यासेन रुद्राक्षान्दधाते शुद्धमानसौ । अस्मिञ्जन्मनि तं लोकं शिवं संपूज्य यास्य तः

前の修習の力により、彼らはルドラाक्षを身に着け、心は清らかである。この生においてシヴァを完全に礼拝し、かの神聖なる世界へ赴くであろう。

Verse 90

एषा प्रवृत्तिस्त्वनयोर्बालयोः समुदाहृता । कथा च शिवभक्ताया किमन्यत्प्रष्टुमिच्छसि

かくして、この二人の少年の経緯は余すところなく語られ、またシヴァ（Śiva）に篤く帰依する者の物語も語り終えた。ほかに何を問いたいのか。