Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 25

Devanagari script

राजोवाच । भगवन्नेष पुत्रो मे सोपि मंत्रिसुतश्च मे । रुद्राक्षधारिणौ नित्यं रत्नाभरणनिःस्पृहौ

Transliteration

rājovāca | bhagavanneṣa putro me sopi maṃtrisutaśca me | rudrākṣadhāriṇau nityaṃ ratnābharaṇaniḥspṛhau

Translation

王は言った。「おお、福徳ある聖者よ。これは我が子、あれは我が大臣の子である。二人は常にルドラークシャを身に着け、宝石の飾りには執着しない。」

Word by Word

• राजा: the king
• राजा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• भगवन्: O Lord / O venerable one
• भगवन्: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: भगवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन

• एषः: this (one)
• एषः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• पुत्रः: son
• पुत्रः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• मे: my
• मे: Shashthi-Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th), एकवचन; enclitic

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• अपि: also
• अपि: Avyaya (Particle/अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात (particle), समुच्चय/अपि-अर्थ

• मन्त्रिसुतः: the minister's son
• मन्त्रिसुतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मन्त्रि (प्रातिपदिक) + सुत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (मन्त्रिणः सुतः)

• च: and
• च: Avyaya (Connector/अव्यय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)

• मे: my
• मे: Shashthi-Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th), एकवचन; enclitic

• रुद्राक्षधारिणौ: wearing rudrākṣa beads (both)
• रुद्राक्षधारिणौ: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: रुद्राक्ष (प्रातिपदिक) + धारिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), द्विवचन; उपपद-तत्पुरुष (रुद्राक्षं धारयति इति)

• नित्यम्: always
• नित्यम्: Kriya-Visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: नित्य (प्रातिपदिक)
• Form: क्रियाविशेषणरूपेण अव्ययीभूतम् (adverbial accusative)

• रत्नाभरणनिःस्पृहौ: indifferent to jeweled ornaments (both)
• रत्नाभरणनिःस्पृहौ: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: रत्न (प्रातिपदिक) + आभरण (प्रातिपदिक) + निःस्पृह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), द्विवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (रत्न-आभरणेषु निःस्पृहौ)

Speaker

Kāśmīra-rāja (the King of Kāśmīra)

Skanda Dialogue

Listener: Parāśara (and the assembly)

Visual Art Cues

Scene: A king in court presents two youths: both wear rudrākṣa malas, plain garments, calm faces; jewel trays and ornaments lie ignored, courtiers watch in wonder.

Characters & Entities

• Rudrākṣa
• Kāśmīra king
• Minister’s son
• King’s son

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Bhakti and vairāgya can arise even amid royalty, showing that spiritual temperament is not bound to social status.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named; the narrative is set around the king of Kāśmīra.

What ritualistic prescription is mentioned?

Regular wearing of Rudrākṣa as a devotional observance.