Rig Veda 2.1.9: Mandala 2, Sukta 1, Mantra 9
Sukta 2.1
Rishi: Gṛtsamada
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
त्वामग्ने पितरमिष्टिभिर्नरस्त्वां भ्रात्राय शम्या तनूरुचम् । त्वं पुत्रो भवसि यस्तेऽविधत्त्वं सखा सुशेवः पास्याधृषः ॥
Transliteration
tvām agne pitáraṃ iṣṭíbhir náras tvā́ṃ bhrā́trāya śámyā tanūrúcam | tvaṃ putró bhavasi yás te ávidhat tvaṃ sákhā suśévaḥ pāsi ādhṛ́ṣaḥ ||
Translation
アグニよ、人々は供物の祭によって汝を父となし、兄弟のためには、やさしく身に光を帯びた伴侶となる。汝を点じた者にとって汝はその子となり、汝は恵み深き友、侵しがたく守護する者である。
Word by Word
त्वाम्you (as object)
त्वाम्:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
पितरम्father
पितरम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
इष्टिभिःwith offerings / with sacrifices
इष्टिभिः:
करण
TypeNoun
Rootइष्टि (प्रातिपदिक)
नरःmen
नरः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
त्वाम्you
त्वाम्:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
भ्रात्रायfor (as) a brother
भ्रात्राय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootभ्रातृ (प्रातिपदिक)
शम्याbeneficently; for welfare
शम्या:
—
TypeIndeclinable
Rootशम् (अव्यय/निपात; ‘कल्याणम्/शान्तिः’ अर्थे)
तनूः(your) body/person
तनूः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootतनू (प्रातिपदिक)
उचम्shining; radiant
उचम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootउच्/उच (प्रातिपदिक; ‘दीप्त/प्रकाशमान’ अर्थे)
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पुत्रःa son
पुत्रः:
कर्तृ (भवसि इत्यस्य कर्तृ-सम्बन्धे) / विधेय-नाम
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
भवसिyou become/are
भवसि:
—
TypeVerb
Rootभू (धातु)
यःwho
यः:
कर्तृ (अविदत् इत्यस्य) / सम्बन्धक
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेof you; your
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अविधत्has served/has arranged (for you); has done service
अविधत्:
—
TypeVerb
Rootवि-धा (धातु; ‘विधान/व्यवस्था/सेवा’ अर्थे), उपसर्गः अव/आ? (वैदिके ‘अविधत्’ = ‘अविधत्/अविधत्’ ‘सेवते/विधत्ते’)
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सखाa friend
सखा:
कर्तृ (विधेय-नाम)
TypeNoun
Rootसखि/सखा (प्रातिपदिक)
सुशेवःvery gracious; kindly
सुशेवः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootसु-शेव (प्रातिपदिक; सु + शेव ‘हित/अनुकूल/कल्याणकारी’)
पासिyou protect
पासि:
—
TypeVerb
Rootपा (धातु; ‘पालन/रक्षण’)
अधृषःunassailable; unconquerable
अधृषः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootअ-धृष (प्रातिपदिक; ‘अधृष्य/अपराजेय’)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.