Rig Veda 1.82.5: Mandala 1, Sukta 82, Mantra 5
Sukta 1.82
Devata: Indra
Samhita Patha (Devanagari)
युक्तस्ते अस्तु दक्षिण उत सव्यः शतक्रतो । तेन जायामुप प्रियां मन्दानो याह्यन्धसो योजा न्विन्द्र ते हरी ॥
Transliteration
yuktás te astu dákṣiṇa utá savyáḥ śatakrato | téna jāyā́m úpa priyā́ṃ mandānó yā́hy ándhaso yója nv indra te hárī ||
Translation
百の力ある者よ、汝の右も左も轭せられよ。それらをもって、歓喜しつつ、愛しき伴侶、ソーマ（Soma）の精髄へ来たれ。インドラよ、いま汝の二頭の黄褐の駿馬を轭せよ。
Word by Word
युक्तःyoked, harnessed
युक्तः:
विशेषणम् (कर्तृ-सम्बन्धः) — ‘दक्षिणः/सव्यः’ इत्यस्य
TypeAdjective/Participle
Rootयुज् (धातु) → युक्त (कृदन्त)
तेof you, your
ते:
सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘तव’
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अस्तुlet it be
अस्तु:
विधेय-क्रिया
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
दक्षिणःthe right (one), right-side
दक्षिणः:
कर्तृ/विषयः (अस्तु इत्यस्य) — ‘(अश्वः) दक्षिणः’
TypeAdjective (used substantively)
Rootदक्षिण (प्रातिपदिक)
उतand also
उत:
समुच्चय/अन्वय-निपात
TypeIndeclinable
Rootउत (निपात)
सव्यःthe left (one), left-side
सव्यः:
कर्तृ/विषयः (अस्तु इत्यस्य) — ‘(अश्वः) सव्यः’
TypeAdjective (used substantively)
Rootसव्य (प्रातिपदिक)
शतक्रतोO hundred-powered/ hundred-skilled one (Indra)
शतक्रतो:
सम्बोधन
TypeNoun (epithet)
Rootशतक्रतु (प्रातिपदिक; इन्द्रस्य विशेषणम्)
तेनwith that, by that
तेन:
करण
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
जायाम्wife
जायाम्:
कर्म
TypeNoun
Rootजाया (प्रातिपदिक)
उपtowards, near
उप:
क्रियाविशेषण (गत्यर्थ-निकटता) — ‘उप-या’
TypeIndeclinable (preverb)
Rootउप (उपसर्ग/अव्यय)
प्रियाम्beloved, dear
प्रियाम्:
विशेषणम् (कर्म-सम्बन्धः) — ‘जायाम्’
TypeAdjective
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
मन्दानःrejoicing, exhilarated
मन्दानः:
कर्तृ (या॒हि इत्यस्य) — इन्द्रः ‘हर्षमाणः/मत्तः’
TypeParticiple
Rootमन्द् (धातु) → मन्दान (कृदन्त; आत्मनेपदी वर्तमान-प्रत्ययार्थ)
याहिgo, come
याहि:
क्रिया
TypeVerb
Rootया (धातु)
अन्धसःof the soma-juice, of the draught
अन्धसः:
सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘सोमस्य/रसस्य’
TypeNoun
Rootअन्धस् (प्रातिपदिक)
योजyoke, harness
योज:
क्रिया
TypeVerb
Rootयुज् (धातु)
नुnow, indeed
नु:
काल/प्रेरणा-निपात
TypeIndeclinable
Rootनु (निपात)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
तेyour
ते:
सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘तव’
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
हरीthe two bay steeds (Indra’s horses)
हरी:
कर्म (योज इत्यस्य) — ‘(अश्वौ) हरी’
TypeNoun (dual)
Rootहरि (प्रातिपदिक)
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.