Opening the text

Sukta 7.2
Vasiṣṭha
Agni (with strong solar alignment to Sūrya’s rays)
Triṣṭubh (probable)
Vasishtha ish yeh mantra mein Agni ko jagate hain. Agni ko havan ka pujari batate hain jo roshni failata hai. Unse kahate hain ki lakdi le aur aag upar bhadke. Surya ki kiran ke saath milke aag badhni chahiye. Subah aur raat dono is kaam mein madad karte hain. Indra aur sab devta aate hain jab yeh sab hota hai. Aise hi achha result mile aur khushali aaye.
Mantra 1
जुषस्व नः समिधमग्ने अद्य शोचा बृहद्यजतं धूममृण्वन् । उप स्पृश दिव्यं सानु स्तूपैः सं रश्मिभिस्ततनः सूर्यस्य ॥
Agni, aaj humari lakdi le lo aur jalao. Aise bada jalao jaise koi bada puja ho raha ho. Dhuaan upar jaata hai. Apni jeebh se aasmaan ko choo lo. Sooraj ki kiran ke saath milke fail jao.
Mantra 2
नराशंसस्य महिमानमेषामुप स्तोषाम यजतस्य यज्ञैः । ये सुक्रतवः शुचयो धियंधाः स्वदन्ति देवा उभयानि हव्या ॥
Hum yagya ke saath Narashans ki badai karte hain. Woh bhagwan jo puja ke layak hai. Devi-devta jo acche kaam karte hain, woh saaf hain, woh soch rakhte hain. Woh dono tarah ke prasad ka maza lete hain, jo bahar hai aur jo andar.
Mantra 3
ईळेन्यं वो असुरं सुदक्षमन्तर्दूतं रोदसी सत्यवाचम् । मनुष्वदग्निं मनुना समिद्धं समध्वराय सदमिन्महेम ॥
Hum Agni ki badai karte hain jo sabse bada balwan hai aur kaam mein bahut expert hai. Woh paani aur dharti ke beech message le jaata hai, aur sach bolta hai. Manushyon ki tarah, Manu ne isse jalaya hai. Hum isse yagya ke liye hamesha sahi jagah pe baitha dete hain.
Mantra 4
सपर्यवो भरमाणा अभिज्ञु प्र वृञ्जते नमसा बर्हिरग्नौ । आजुह्वाना घृतपृष्ठं पृषद्वदध्वर्यवो हविषा मर्जयध्वम् ॥
Yagya ke sahab log samajh ke saath samagri lekar aao. Agni ke liye aasan bichhao aur usko respect do. Ghee se chamakta hua havan kund ko havan samagri se saaf karo. Yagya ko poora karo aur use achha bana do.
Mantra 5
स्वाध्यो वि दुरो देवयन्तोऽशिश्रयू रथयुर्देवताता । पूर्वी शिशुं न मातरा रिहाणे समग्रुवो न समनेष्वञ्जन् ॥
Jo log khud ko sambhalte hain aur bhagwan ko dhundhte hain, woh darwaze khol dete hain. Woh bhagwan ke aane ka intezaar karte hain. Jaise maa apne naye bacche ko chaat-ti hai, waise hi purani shaktiyan use palte hain. Jaise gaane wale log milke gaate hain, waise hi woh use taiyaar karte hain.
Mantra 6
उत योषणे दिव्ये मही न उषासानक्ता सुदुघेव धेनुः । बर्हिषदा पुरुहूते मघोनी आ यज्ञिये सुविताय श्रयेताम् ॥
Subah aur raat, yeh dono bhagwan ki betiyan hain. Inka kaam hai humein dudh dena jaise achhi gaye deti hai. Yeh dono yagya ke aasan pe baithti hain aur humein khush rakhti hain. Yeh humare kaam mein madad karti hain aur humein achha raasta dikhati hain.
Mantra 7
विप्रा यज्ञेषु मानुषेषु कारू मन्ये वां जातवेदसा यजध्यै । ऊर्ध्वं नो अध्वरं कृतं हवेषु ता देवेषु वनथो वार्याणि ॥
Hum log insaanon ki tarah yagya karte hain aur humein samajh hai. Main Jatavedas ko puja ke layak samajhta hoon. Hamara yagya seedha hota hai jab hum bhagwan ko bulate hain. Isse bhagwan log humein achhi cheezein dete hain, paisa, shakti aur khushi.
Mantra 8
आ भारती भारतीभिः सजोषा इळा देवैर्मनुष्येभिरग्निः । सरस्वती सारस्वतेभिरर्वाक्तिस्रो देवीर्बर्हिरेदं सदन्तु ॥
Bharati aaye apne logon ke saath, sab milkar. Ila aaye devtaon aur insaanon ke saath, Agni unke saath ho. Saraswati aaye apne logon ke saath, yahan ki taraf. Teenon deviyan is jagah baith jaayein.
Mantra 9
तन्नस्तुरीपमध पोषयित्नु देव त्वष्टर्वि रराणः स्यस्व । यतो वीरः कर्मण्यः सुदक्षो युक्तग्रावा जायते देवकामः ॥
Hey Tvashtar dev, tum jo poshate ho woh humein bhi do. Tum khush ho ke de rahe ho, chamak ke dikhao. Tumse hi wo janme jo kaam karne ke liye taiyaar ho, bahut samajhdar ho, aur bhagwan ki ichcha rakhta hai.
Mantra 10
वनस्पतेऽव सृजोप देवानग्निर्हविः शमिता सूदयाति । सेदु होता सत्यतरो यजाति यथा देवानां जनिमानि वेद ॥
Hey pedon ke swami, devtaon ko bulao, yahan lao. Agni havan ko sahi kar raha hai, use sahi jagah pahuncha raha hai. Phir hota, jo sach bolta hai, woh yagya karta hai. Kyunki woh jaanta hai devta kaise paida hue.
Mantra 11
आ याह्यग्ने समिधानो अर्वाङिन्द्रेण देवैः सरथं तुरेभिः । बर्हिर्न आस्तामदितिः सुपुत्रा स्वाहा देवा अमृता मादयन्ताम् ॥
Agni, tum jal ke utho, yahan aao. Indra aur baaki devtaon ke saath ek rath mein aao, tezi se. Yeh baithne ki jagah bane, Aditi jiske ache bete hain woh yahan ho. Svaha, amrit devta khush hon yeh havan mein.
It is a fire-kindling hymn that invites Agni to blaze powerfully and carry the offering, while aligning his radiance with the Sun’s rays and calling the gods to the sacrifice.
They represent the right cosmic timing and rhythm for worship. By asking them to “sit on the seat,” the hymn seeks an auspicious flow (suvitā) for the ritual and for life’s journey.
Aditi is invoked as a wide, protective power linked with well-being and noble increase. Her presence marks the rite as safeguarded, rightly ordered, and fruitful for the worshippers.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.