Sukta 2

Mantra 1

जुषस्व नः समिधमग्ने अद्य शोचा बृहद्यजतं धूममृण्वन् । उप स्पृश दिव्यं सानु स्तूपैः सं रश्मिभिस्ततनः सूर्यस्य ॥

हे अग्ने, आज आमची समिधा स्वीकार; तू विशाल, यज्य, धूर उंचावत प्रज्वलित हो. आपल्या ज्वालांच्या जिभांनी (स्तूपैः) दिव्य शिखराला स्पर्श कर; सूर्याच्या रश्मींशी सुसंवाद ठेवून स्वतःला सम्यक् पसरव.

Mantra 2

नराशंसस्य महिमानमेषामुप स्तोषाम यजतस्य यज्ञैः । ये सुक्रतवः शुचयो धियंधाः स्वदन्ति देवा उभयानि हव्या ॥

यज्य नराशंसाचा—यांचा—महिमा आम्ही यज्ञांनी स्तवू. जे सुक्रतवः, शुचयः, धियंधाः देव आहेत, ते उभयानी हव्या—दोन प्रकारच्या आहुती (बाह्य व अंतः)—यांचा आस्वाद घेतात, उपभोग करतात.

Mantra 3

ईळेन्यं वो असुरं सुदक्षमन्तर्दूतं रोदसी सत्यवाचम् । मनुष्वदग्निं मनुना समिद्धं समध्वराय सदमिन्महेम ॥

आम्ही तुमच्यासाठी त्या वंदनीय अग्नीचे स्तवन करू—तो असुर (प्रभु-शक्ती) आहे, सुदक्ष (परिपूर्ण कुशल) आहे; द्यावा-पृथिवी यांच्या मध्ये अंतर्दूत आहे, सत्यवाच आहे. मनुष्य-रीतीने, मनु (मन) याने समिद्ध झालेल्या अग्नीला आम्ही यज्ञासाठी सदैव सम्यक्-समन्वित करू; निरंतर त्याचा महिमा गाऊ.

Mantra 4

सपर्यवो भरमाणा अभिज्ञु प्र वृञ्जते नमसा बर्हिरग्नौ । आजुह्वाना घृतपृष्ठं पृषद्वदध्वर्यवो हविषा मर्जयध्वम् ॥

हे अध्वर्युजनांनो, समजुतीने हवि आणत, नमस्कारासह अग्नीकरिता बर्हि (यज्ञासन) पसरवा. घृतपृष्ठ (तुपाच्या तेजाने उजळ) वेदीवर अर्पण ओतत, किरणांनी चित्रित त्या अध्वराला हविने उजळवा—हविने यज्ञ मर्जित करा, परिष्कृत करा, पूर्ण करा.

Mantra 5

स्वाध्यो वि दुरो देवयन्तोऽशिश्रयू रथयुर्देवताता । पूर्वी शिशुं न मातरा रिहाणे समग्रुवो न समनेष्वञ्जन् ॥

स्वाध्य (स्व-नियंत्रित) देवयंत (देव-आकांक्षी) जन दारे विस्तीर्ण उघडतात; देवतांच्या आगमनासाठी रथयु (उत्सुक) होऊन ते स्थिर उभे राहतात. जशा दोन माता नवजात शिशूला चाटून चाटून सावरतात, तशा प्राचीन शक्ती त्याला पोसतात; जसे सभांतील गायक, तसे ते त्याला अभिषिक्त करून समनांत सम्यक्-स्थापित करतात.

Mantra 6

उत योषणे दिव्ये मही न उषासानक्ता सुदुघेव धेनुः । बर्हिषदा पुरुहूते मघोनी आ यज्ञिये सुविताय श्रयेताम् ॥

आणि त्या दोन दिव्य युवती—उषा व रात्रि—आमच्यासाठी महती ठरोत, जणू सुदोहिणी धेनू; पुरुहूत, मघोनी अशा त्या बर्हिषद् होऊन पवित्र आसनावर विराजमान होवोत. यज्ञीय कर्माकडे त्या सुखगमन व विस्तीर्ण कल्याणासाठी झुकून आश्रय घेओत.

Mantra 7

विप्रा यज्ञेषु मानुषेषु कारू मन्ये वां जातवेदसा यजध्यै । ऊर्ध्वं नो अध्वरं कृतं हवेषु ता देवेषु वनथो वार्याणि ॥

मानुष यज्ञांत आम्ही विप्र आहोत; आणि मी, कारु (गायक), तुम्हांला—हे जातवेदस्—यजनीय मानतो. आमच्या हविष्यात अध्वर (यज्ञप्रवाह) उर्ध्व केला आहे; त्याच्याद्वारे तुम्ही देवांमध्ये वरणीय धन—शक्ती व समृद्धी—आमच्यासाठी मिळविता.

Mantra 8

आ भारती भारतीभिः सजोषा इळा देवैर्मनुष्येभिरग्निः । सरस्वती सारस्वतेभिरर्वाक्तिस्रो देवीर्बर्हिरेदं सदन्तु ॥

भारती, भारतींनीसह एकभावाने येवो; इळा देवांबरोबर व मनुष्यांबरोबर येवो, आणि त्यांच्यासह अग्नीही येवो. सरस्वती, सारस्वतांबरोबर इथे वळून येवो; या तिन्ही देवी या बर्हि—या पवित्र आसनावर—येऊन बसोत.

Mantra 9

तन्नस्तुरीपमध पोषयित्नु देव त्वष्टर्वि रराणः स्यस्व । यतो वीरः कर्मण्यः सुदक्षो युक्तग्रावा जायते देवकामः ॥

हे पोषण करणाऱ्या देव त्वष्टृ! ती वेगाने पुढे जाणारी वृद्धी आमच्यासाठी पुष्ट होवो; तू आनंदित होऊन दानात प्रकाशमान हो. तुझ्यापासूनच कर्मांत समर्थ, सु-दक्ष वीर जन्मतो—युक्त-ग्रावा (सोम पेषण-शिळा) सहित, देवांची कामना करणारा.

Mantra 10

वनस्पतेऽव सृजोप देवानग्निर्हविः शमिता सूदयाति । सेदु होता सत्यतरो यजाति यथा देवानां जनिमानि वेद ॥

हे वनस्पते! देवांना जवळ येण्यासाठी मुक्त कर. हवि योग्य रीतीने मांडणारा अग्नी, शमिता होऊन, आहुतीला योग्य मार्गावर प्रवाहित करतो. मग होता—अधिक सत्यनिष्ठ—यजन करतो; कारण देवांची जन्मे व प्रादुर्भावे तो जाणतो.

Mantra 11

आ याह्यग्ने समिधानो अर्वाङिन्द्रेण देवैः सरथं तुरेभिः । बर्हिर्न आस्तामदितिः सुपुत्रा स्वाहा देवा अमृता मादयन्ताम् ॥

हे अग्ने! समिधांनी पूर्ण प्रज्वलित होऊन, इंद्र व देवांसह एकाच रथावर, तीव्र शक्तींनी युक्त होऊन, इकडे ये. आमच्यासाठी बर्हिस् (यज्ञासन) स्थापन होवो; सुपुत्रा अदिती येथे विराजो. स्वाहा—अमृत देव यज्ञात आनंदित व प्रमुदित होवोत.