Sukta 97

Mantra 1

या ओषधीः पूर्वा जाता देवेभ्यस्त्रियुगं पुरा । मनै नु बभ्रूणामहं शतं धामानि सप्त च ॥

Yeh jo paudhe hain, yeh bahut purane hain. Devtaon se bhi pehle se hain. Main ab tumhari taakat ko yaad kar raha hoon. Tumhari sau aur saat jagah hain jahan tum rehte ho aur logon ko theek karte ho.

Mantra 2

शतं वो अम्ब धामानि सहस्रमुत वो रुहः । अधा शतक्रत्वो यूयमिमं मे अगदं कृत ॥

He maa jaise paudhon, tumhari sau jagah hain aur tumhari hajaaron shakhein hain. Tumhari sau taakatein hain. Meri bimari theek karo aur mujhe theek kar do.

Mantra 3

ओषधीः प्रति मोदध्वं पुष्पवतीः प्रसूवरीः । अश्वा इव सजित्वरीर्वीरुधः पारयिष्ण्वः ॥

He paudhe, mujhse khush raho. Tum phool dete ho aur acche phal dete ho. Jaise jeetne wale ghode daud mein aage nikal jaate hain, waise hi tum logon ko bimari se paar le jao aur theek kar do.

Mantra 4

ओषधीरिति मातरस्तद्वो देवीरुप ब्रुवे । सनेयमश्वं गां वास आत्मानं तव पूरुष ॥

He maa jaise devi paudhon, main tumse yahi kehta hoon. Tum paas aao. Main ghoda aur gaay paa loon, aur apne aap ko theek kar loon. Yeh sab tumhare liye hai.

Mantra 5

अश्वत्थे वो निषदनं पर्णे वो वसतिष्कृता । गोभाज इत्किलासथ यत्सनवथ पूरुषम् ॥

Tum peepal ke ped mein rehte ho aur uske patton mein tumhara ghar hai. Tum usko bhi hissa dete ho jo andar basti hai aur use wapas laate ho jab wo bimar ho.

Mantra 6

यत्रौषधीः समग्मत राजानः समिताविव । विप्रः स उच्यते भिषग्रक्षोहामीवचातनः ॥

Jahan saari dawaiyan aapas mein mil jati hain, jaise raja log baith kar baat karte hain. Wahan jo gyani hota hai, use vaid kehte hain. Woh buri taqaton ko maarta hai aur bimari bhagata hai.

Mantra 7

अश्वावतीं सोमावतीमूर्जयन्तीमुदोजसम् । आवित्सि सर्वा ओषधीरस्मा अरिष्टतातये ॥

In saari dawaiyon ko uske liye dhoondh lao. Jo taqatwali hon, jo khushiyon bhari hon, jo taqat badha dein aur himmat dein. Taaki woh theek ho jaaye aur koi tod na ho.

Mantra 8

उच्छुष्मा ओषधीनां गावो गोष्ठादिवेरते । धनं सनिष्यन्तीनामात्मानं तव पूरुष ॥

Dawaiyon ki taqat uthti hai jaise gaay apne daan se bahar aati hain. Woh asli dhan paana chahti hain, yani tumhara khud ka aap. Tumhare liye, aye Purush.

Mantra 9

इष्कृतिर्नाम वो माताथो यूयं स्थ निष्कृतीः । सीराः पतत्रिणीः स्थन यदामयति निष्कृथ ॥

Iskriti naam ki tumhari maa hai aur tum nishkriti ho, matlab chhudane wali taakatein. Tez urr ke jao. Jab koi bimari aaye, use bahar nikaal ke phenk do.

Mantra 10

अति विश्वाः परिष्ठा स्तेन इव व्रजमक्रमुः । ओषधीः प्राचुच्यवुर्यत्किं च तन्वो रपः ॥

Saari dawaiyan had paar karti hain, jaise chor andar ghus jaata hai. Woh aage badhti hain. Jo bhi daag ya dard shareer mein ho, use hila ke bahar nikaal deti hain.

Mantra 11

यदिमा वाजयन्नहमोषधीर्हस्त आदधे । आत्मा यक्ष्मस्य नश्यति पुरा जीवगृभो यथा ॥

Jab main yeh jadi-booti haath mein leta hoon taaki taakat mile, toh bimari ka asli rooth mar jaata hai. Jaise kisi zinda cheez ko pakad ke rakha ho, waise hi woh khatam ho jaata hai.

Mantra 12

यस्यौषधीः प्रसर्पथाङ्गमङ्गं परुष्परुः । ततो यक्ष्मं वि बाधध्व उग्रो मध्यमशीरिव ॥

Yeh jadi-bootiyan ang-ang mein phail jaati hain, jod-jod tak jaati hain. Phir woh bimari ko bhaga deti hain, zor se, jaise koi tez kil lakdi ko phaad deta hai.

Mantra 13

साकं यक्ष्म प्र पत चाषेण किकिदीविना । साकं वातस्य ध्राज्या साकं नश्य निहाकया ॥

Hey bimari, ud ja yahan se. Us buri shagun ke saath, hawa ke zor ke saath. Wahan ja kahan se tu wapas na aa sake, poori tarah gayab ho ja.

Mantra 14

अन्या वो अन्यामवत्वन्यान्यस्या उपावत । ताः सर्वाः संविदाना इदं मे प्रावता वचः ॥

Har jadi-booti doosri ki madad kare, ek doosre ko sahare. Sab milkar ek ho ke meri yeh baat poori karein, yeh jo main maang raha hoon.

Mantra 15

याः फलिनीर्या अफला अपुष्पा याश्च पुष्पिणीः । बृहस्पतिप्रसूतास्ता नो मुञ्चन्त्वंहसः ॥

Kuch jadi-bootiyan phal deti hain, kuch nahi. Kuch phool deti hain, kuch nahi. Par jab Brihaspati ki taraf se aati hain, toh woh humein buri cheezon se aazaad karti hain.

Mantra 16

मुञ्चन्तु मा शपथ्यादथो वरुण्यादुत । अथो यमस्य पड्बीशात्सर्वस्माद्देवकिल्बिषात् ॥

Yeh sab mujhe kasam ki galti se aazaad karein. Varuna ki pabandi se bhi chhutkara dilayein. Yama ki phansi se bhi bacha lein. Har tarah ki buri baat se, jo bhagwan ke niyam ke khilaf ho, mujhe mukt kar dein.

Mantra 17

अवपतन्तीरवदन्दिव ओषधयस्परि । यं जीवमश्नवामहै न स रिष्याति पूरुषः ॥

Yeh jadi-booti aasmaan se neeche aate hain aur charo taraf fail jaate hain. Jis insaan ko woh mil jaate hain, uski jaan mein jaan aati hai. Woh insaan nuksan nahi uthata, woh theek rehta hai.

Mantra 18

या ओषधीः सोमराज्ञीर्बह्वीः शतविचक्षणाः । तासां त्वमस्युत्तमारं कामाय शं हृदे ॥

Bohot saari jadi-bootiyan hain, Soma ki raniyan jaisi. Unke sau tarike hain sab kuch dekhne ke. Tum unmein sabse badi ho. Tum insaan ke dil ki har ichcha poori karti ho. Tum dil ko shanti deti ho.

Mantra 19

या ओषधीः सोमराज्ञीर्विष्ठिताः पृथिवीमनु । बृहस्पतिप्रसूता अस्यै सं दत्त वीर्यम् ॥

Yeh jadi-bootiyan Soma ki raniyan hain, jo poori dharti par faili hain. Brihaspati ne inhe bheja hai. Sab milkar is insaan ko taakat do. Usmein jeet ki taakat bhar do.

Mantra 20

मा वो रिषत्खनिता यस्मै चाहं खनामि वः । द्विपच्चतुष्पदस्माकं सर्वमस्त्वनातुरम् ॥

Main jis jadi-booti ko ukhadta hoon, uska koi nuksan na ho. Jiske liye main ukhadta hoon, uska bhi koi nuksan na ho. Hamare paas jo bhi hai, do pair wala ya char pair wala, sab theek rahe. Kisi ko takleef na ho.

Mantra 21

याश्चेदमुपशृण्वन्ति याश्च दूरं परागताः । सर्वाः संगत्य वीरुधोऽस्यै सं दत्त वीर्यम् ॥

Jo paas se yeh sun rahe hain, aur jo door hain, sab ek saath aa jao. Sab podhe, sab jari-booti, apni taakat iske liye do.

Mantra 22

ओषधयः सं वदन्ते सोमेन सह राज्ञा । यस्मै कृणोति ब्राह्मणस्तं राजन्पारयामसि ॥

Dawaiyan aur Soma raja mil ke baat kar rahe hain. Brahmin jiske liye yeh karta hai, usko hum paar le jaate hain, bade khatre se bacha ke.

Mantra 23

त्वमुत्तमास्योषधे तव वृक्षा उपस्तयः । उपस्तिरस्तु सोऽस्माकं यो अस्माँ अभिदासति ॥

Tu sabse badi dawai hai. Tere ped saare sahare hain, chhane hain. Jo hum pe hamla kare, usse humara sahare ho.