Sukta 124
Rishi: As in RV parallel for this verse: a Rigvedic seer tradition (Indra-stuti); AV 20 generally imports RV material—precise r̥ṣi per AV anukramaṇī needed for this specific mantra.
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh/Jagatī-type RV meter in AV 20 context (exact pada-count to be confirmed against RV source).
AV 20.124 ઋગ્વેદીય ઇન્દ્ર-સ્તુતિનું અથર્વણીય પુનઃપ્રયોગ છે. સ્તુતિ દ્વારા ઇન્દ્રની નિર્ણાયક મિત્રતા અને “સત્ય” સહાય આકર્ષીને, પાઠકને વિજયી દૈવી ગઠબંધન સાથે સંલગ્ન કરે છે. છ મંત્રોમાં ઇન્દ્રને સોમ-ઉલ્લાસિત, દૃઢ અવરોધો ભેદનાર અને દેહ-રક્ષક રૂપે દર્શાવવામાં આવ્યો છે; આદિત્યો અને મરુતો સાથે તે શત્રુબળોને પરાજિત કરે છે. તેથી આ સૂક્તની શક્તિ દ્વિરૂપ છે—પૌષ્ટિક (બળ અને ધન પ્રાપ્ત કરાવનાર) અને રક્ષા (દુર્ઘટનાઓને કિલ્લા સમાન અથવા અસુરિક વિરોધ રૂપે કલ્પીને તેમને દૂર કરી પરાજિત કરનાર).
Mantras
Mantra 1
कया॑ नश्चि॒त्र आ भु॑वदू॒ती स॒दावृ॑धः॒ सखा॑ । कया॒ शचि॑ष्ठया वृ॒ता
કયા ઉપાયથી સદાવૃદ્ધિ પામતો ચિત્ર સખા (અદ્ભુત મિત્ર) અમારે માટે સહાય બને? કયા અતિશક્તિશાળી શચિષ્ઠા બળથી—પસંદ કરાયેલો—તે અમારી બાજુએ આવે?
Mantra 2
कस्त्वा॑ स॒त्यो मदा॑नां॒ मंहि॑ष्ठो मत्स॒दन्ध॑सः । दृ॒ल्हा चि॑दा॒रुजे॒ वसु॑
હે વસુ, મદોના મધ્યે સત્ય રહેનાર, અતિ ઉદાર, સોમરસમાં ઉલ્લાસિત—અને દૃઢ રીતે સ્થિર થયેલાંને પણ ચીરી નાખનાર—તને કોણ વટાવી શકે?
Mantra 3
अ॒भी षु णः॒ सखी॑नामवि॒ता ज॑रितॄ॒णाम्। श॒तं भ॑वास्यू॒तिभिः॑
અમારી પાસે કૃપાપૂર્વક આવો—મિત્રોના સહાયક, સ્તુતિ કરનારાઓના રક્ષક; સો સહાયોથી તું અમારો થા.
Mantra 4
इ॒मा नु कं॒ भुव॑ना सीषधा॒मेन्द्र॑श्च॒ विश्वे॑ च दे॒वाः । य॒ज्ञं च॑ नस्त॒न्वं च प्र॒जां चा॑दि॒त्यैरिन्द्रः॑ स॒ह ची॑क्लृपाति
હવે ઇન્દ્ર અને સર્વ દેવો—આ લોકોને સુસિદ્ધિ તરફ દોરીએ. અમારો યજ્ઞ, અમારું પોતાનું શરીર અને અમારી પ્રજા—ઇન્દ્ર આદિત્યો સાથે મળીને તેને યોગ્ય ક્રમમાં સ્થાપે.
Mantra 5
आ॒दि॒त्यैरिन्द्रः॒ सग॑णो म॒रुद्भि॑र॒स्माकं॑ भूत्ववि॒ता त॒नूना॑म्। ह॒त्वाय॑ दे॒वा असु॑रान् यदाय॑न् दे॒वा दे॑व॒त्वम॑भि॒रक्ष॑माणाः
આદિત્યો સાથે ઇન્દ્ર—પોતાના ગણ સાથે, મરુતો સાથે—અમારા શરીરોનો રક્ષક-સહાયક બને. જ્યારે અસુરોને હણવા દેવો આગળ વધ્યા, ત્યારે દેવો પોતાના દેવત્વને ચારે તરફથી રક્ષતા રહ્યા.
Mantra 6
प्र॒त्यञ्च॑म॒र्कम॑नयं॒ छची॑भि॒रादित् स्व॒धामि॑षि॒रां पर्य॑पश्यन्। अ॒या वाजं॑ दे॒वहि॑तं सनेम॒ मदे॑म श॒तहि॑माः सु॒वीराः॑
કૌશલ્યની શક્તિઓથી તેમણે કિરણ—સ્તુતિને—લક્ષ્ય તરફ પાછું વાળ્યું; પછી તેમણે તેની પોતાની આસન-સ્થિતિને, બળવાન અને સર્વત્ર વ્યાપ્ત, નિહાળી. આ દ્વારા અમે દેવહિત વાજ (વિજય-ઇનામ) જીતીએ; અમે આનંદિત રહીએ—સો શિયાળાં સુધી, સારા વીરોમાં સમૃદ્ધ.
Frequently Asked Questions
It is used to invoke Indra’s decisive help—especially to break stubborn obstacles, gain strength/wealth, and secure protective support for one’s body and undertakings.
In this hymn Soma functions as the poetic-ritual source of Indra’s exhilarated power; many later uses treat it symbolically, pairing recitation with a simple offering like water or ghee.
In Atharvanic reuse the term can cover any hostile force: inner and outer obstacles, illness-like afflictions, adversaries, or malign influences—anything opposed to the Devas’ protected order.
Ask anything about Sukta 124 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
