Prakarana 10

Verse 188 (चौपाई)

बिनु संतोष न काम नसाहीं। काम अछत सुख सपनेहुँ नाहीं।। राम भजन बिनु मिटहिं कि कामा। थल बिहीन तरु कबहुँ कि जामा।। बिनु बिग्यान कि समता आवइ। कोउ अवकास कि नभ बिनु पावइ।। श्रद्धा बिना धर्म नहिं होई। बिनु महि गंध कि पावइ कोई।। बिनु तप तेज कि कर बिस्तारा। जल बिनु रस कि होइ संसारा।। सील कि मिल बिनु बुध सेवकाई। जिमि बिनु तेज न रूप गोसाई।। निज सुख बिनु मन होइ कि थीरा। परस कि होइ बिहीन समीरा।। कवनिउ सिद्धि कि बिनु बिस्वासा। बिनु हरि भजन न भव भय नासा।।

binu santoṣa na kāma nasāhīṃ | kāma achata sukha sapanehũ nāhīṃ || rāma bhajana binu miṭahiṃ ki kāmā | thala bihīna taru kabahũ ki jāmā || binu bigyāna ki samatā āvai | kou avakāsa ki nabha binu pāvai || śraddhā binā dharma nahiṃ hoī | binu mahi gandha ki pāvai koī || binu tapa teja ki kara bistārā | jala binu rasa ki hoi saṃsārā || sīla ki mila binu budha sevakāī | jimi binu teja na rūpa gosāī || nija sukha binu mana hoi ki thīrā | parasa ki hoi bihīna samīrā || kavaniu siddhi ki binu bisvāsā | binu hari bhajana na bhava bhaya nāsā ||

Ohne Zufriedenheit wird Begierde nicht gestillt; solange Begierde bleibt, gibt es kein Glück – nicht einmal im Traum. Ohne Verehrung Rāmas: kann Verlangen je ausgelöscht werden? Kann ein Baum ohne Erde sprießen? Ohne wahre Unterscheidung: wie sollte Gleichmut entstehen? Kann man Raum finden ohne den Himmel? Ohne Śraddhā, ohne Glauben, gibt es kein Dharma; kann irgendwer Duft gewinnen ohne die Erde? Ohne Tapas: wo wäre die ausstrahlende Leuchtkraft? Ohne Wasser: welche Essenz könnte die Welt haben? Ohne rechtes Verhalten: wie sollte der Weise dienende Bhakti besitzen – so wie ohne Glanz keine Schönheit ist, o Herr? Ohne eigenen inneren Frieden: kann der Geist fest werden? Kann Wind bestehen ohne die Eigenschaft der Berührung? Welche Vollendung ist möglich ohne Vertrauen? Ohne Haris Verehrung wird die Furcht vor dem Kreislauf des Werdens nicht zerstört.

Verse 189 (दोहा/सोरठा)

बिनु बिस्वास भगति नहिं तेहि बिनु द्रवहिं न रामु। राम कृपा बिनु सपनेहुँ जीव न लह बिश्रामु।।90(क)।। अस बिचारि मतिधीर तजि कुतर्क संसय सकल। भजहु राम रघुबीर करुनाकर सुंदर सुखद।।90(ख)।।

binu bisvāsa bhagati nahiṃ tehi binu dravahiṃ na rāmu | rāma kṛpā binu sapanehũ jīva na laha biśrāmu ||90(ka)|| asa bicāri matidhīra taji kutarka saṃsaya sakala | bhajahu rāma raghubīra karuṇākara sundara sukhada ||90(kha)||

Ohne Vertrauen gibt es keine Bhakti; und ohne sie schmilzt Rāma nicht in Erbarmen. Ohne Rāmas Gnade findet die Seele selbst im Traum keine Ruhe. (90ka) Darum, o standhafter Geist, erwäge dies, gib alle krumme Streitlust und allen Zweifel auf und verehre Rāma – den Helden der Raghu, die Schatzkammer des Erbarmens, schön und der Spender der Freude. (90kha)

Verse 190 (चौपाई)

निज मति सरिस नाथ मैं गाई। प्रभु प्रताप महिमा खगराई।। कहेउँ न कछु करि जुगुति बिसेषी। यह सब मैं निज नयनन्हि देखी।। महिमा नाम रूप गुन गाथा। सकल अमित अनंत रघुनाथा।। निज निज मति मुनि हरि गुन गावहिं। निगम सेष सिव पार न पावहिं।। तुम्हहि आदि खग मसक प्रजंता। नभ उड़ाहिं नहिं पावहिं अंता।। तिमि रघुपति महिमा अवगाहा। तात कबहुँ कोउ पाव कि थाहा।। रामु काम सत कोटि सुभग तन। दुर्गा कोटि अमित अरि मर्दन।। सक्र कोटि सत सरिस बिलासा। नभ सत कोटि अमित अवकासा।।

nija mati sarisa nātha maiṃ gāī | prabhu pratāpa mahimā khagarāī || kaheũ na kachu kari juguti biseṣī | yaha saba maiṃ nija nayananhi dekhī || mahimā nāma rūpa guna gāthā | sakala amita anaṃta raghunāthā || nija nija mati muni hari guna gāvahiṃ | nigama seṣa siva pāra na pāvahiṃ || tumhahi ādi khaga masaka prajaṃtā | nabha uṛāhiṃ nahiṃ pāvahiṃ aṃtā || timi raghupati mahimā avagāhā | tāta kabahũ kou pāva ki thāhā || rāmu kāma sata koṭi subhaga tana | durgā koṭi amita ari mardana || sakra koṭi sata sarisa bilāsā | nabha sata koṭi amita avakāsā ||

O Herr, nach meinem geringen Verständnis habe ich die Herrlichkeit des Herrn besungen, o König der Vögel. Nichts habe ich durch besondere Kunstgriffe erdacht; all dies habe ich mit eigenen Augen gesehen. Die Größe – von Name, Gestalt, Eigenschaften und Taten – des Herrn der Raghu ist ganz unermesslich und ohne Ende. Jeder Weise besingt Haris Tugenden nach seinem Maß; selbst die Veden, Śeṣa und Shiva finden nicht das jenseitige Ufer. Du bist uranfänglich – du gebierst Wesen vom Vogel bis zur Mücke; doch obgleich sie durch den Himmel fliegen, erreichen sie dein Ende nicht. So auch, Geliebter: wer könnte je die Tiefe der Majestät Raghu-patis ergründen? Rāmas Schönheit übertrifft zig Krore von Kāmadevas; Seine Macht, Feinde zu zerschmettern, übertrifft unzählige Krore von Durgās. Sein Glanz übersteigt zig Krore von Indras; Seine Weite übersteigt unzählige Krore von Himmeln.

Verse 191 (दोहा/सोरठा)

मरुत कोटि सत बिपुल बल रबि सत कोटि प्रकास। ससि सत कोटि सुसीतल समन सकल भव त्रास।।91(क)।। काल कोटि सत सरिस अति दुस्तर दुर्ग दुरंत। धूमकेतु सत कोटि सम दुराधरष भगवंत।।91(ख)।।

maruta koṭi sata bipula bala rabi sata koṭi prakāsa | śasi sata koṭi susītala samana sakala bhava trāsa ||91(ka)|| kāla koṭi sata sarisa ati dustara durga duranta | dhūmaketu sata koṭi sama durādharṣa bhagavaṃta ||91(kha)||

Seine Kraft ist gewaltig wie zig Krore von Winden; Sein Strahlen wie zig Krore von Sonnen; Seine Kühle wie zig Krore von Monden – besänftigend alle Schrecken des weltlichen Werdens. (91ka) Er ist wie zig Krore von Zeiten – eine gänzlich unüberwindliche, furchtbare, unnahbare Festung; wie zig Krore von Kometen – ein unbesiegbarer Herr. (91kha)

Verse 192 (चौपाई)

प्रभु अगाध सत कोटि पताला। समन कोटि सत सरिस कराला।। तीरथ अमित कोटि सम पावन। नाम अखिल अघ पूग नसावन।। हिमगिरि कोटि अचल रघुबीरा। सिंधु कोटि सत सम गंभीरा।। कामधेनु सत कोटि समाना। सकल काम दायक भगवाना।। सारद कोटि अमित चतुराई। बिधि सत कोटि सृष्टि निपुनाई।। बिष्नु कोटि सम पालन कर्ता। रुद्र कोटि सत सम संहर्ता।। धनद कोटि सत सम धनवाना। माया कोटि प्रपंच निधाना।। भार धरन सत कोटि अहीसा। निरवधि निरुपम प्रभु जगदीसा।।

prabhu agādha sata koṭi patālā | samana koṭi sata sarisa karālā || tīratha amita koṭi sama pāvana | nāma akhila agha pūga nasāvana || himagiri koṭi acala raghubīrā | siṃdhu koṭi sata sama gaṃbhīrā || kāmadhenu sata koṭi samānā | sakala kāma dāyaka bhagavānā || sārada koṭi amita caturāī | bidhi sata koṭi sṛṣṭi nipunāī || biṣṇu koṭi sama pālana kartā | rudra koṭi sata sama saṃhartā || dhanada koṭi sata sama dhanavānā | māyā koṭi prapaṃca nidhānā || bhāra dharana sata koṭi ahīsā | niravadhi nirupama prabhu jagadīsā ||

Unergründlich ist der Herr wie zig Krore von Unterwelttiefen, und ehrfurchtgebietend wie zig Krore von Schrecken. Reinigend ist Er wie unzählige Krore von Tīrthas; Sein Name vernichtet die angesammelten Berge aller Sünden. Der Held der Raghu ist unbeweglich wie Krore von Himālayas und tief wie zig Krore von Ozeanen. Er gleicht zig Krore von Wunschkühen – Gott, der jedes rechte Begehren erfüllt. Er besitzt die Klugheit unzähliger Krore von Sarasvatīs und die Kunstfertigkeit zig Krore von Schöpfern im Gestalten der Welten. Er ist wie Krore von Viṣṇus im Erhalten und wie zig Krore von Rudras im Auflösen. Er ist reich wie zig Krore von Kuberās; die Schatzkammer der Mannigfaltigkeit wie Krore von Māyās. Er ist wie zig Krore von Śeṣas im Tragen der Last – grenzenlos, unvergleichlich, der Herr des Universums.

Verse 193 (छंद)

निरुपम न उपमा आन राम समान रामु निगम कहै॥ जिमि कोटि सत खद्योत सम रबि कहत अति लघुता लहै॥॥ एहि भाँति निज निज मति बिलास मुनिस हरिहि बखानहीं॥ प्रभु भाव गाहक अति कृपाल सप्रेम सुनि सुख मानहीं॥

nirupama na upamā āna rāma samāna rāmu nigama kahai | jimi koṭi sata khadyota sama rabi kahata ati laghutā lahai || ehi bhā̃ti nija nija mati bilāsa munisa harihi bakhānahī̃ | prabhu bhāva gāhaka ati kṛpāla saprema suni sukha mānahī̃ ||

Rāma ist unvergleichlich – kein Gleichnis vermag Ihn zu erreichen; so verkünden es die Veden. Die Sonne „gleich“ hundert Millionen Glühwürmchen zu nennen, zeigt nur die Kleinheit des Vergleichs. So beschreiben die Weisen den Herrn nach dem Spiel ihres eigenen Verstehens; doch der Meister, höchst barmherzig und der Empfänger der Herzensabsicht, hört in Liebe zu und ist erfreut.

Verse 194 (दोहा/सोरठा)

रामु अमित गुन सागर थाह कि पावइ कोइ। संतन्ह सन जस किछु सुनेउँ तुम्हहि सुनायउँ सोइ।।92(क)।।

rāmu amita guna sāgara thāha ki pāvai koi | santanha sana jasa kichu suneũ tumhahi sunāyũ soi || 92(ka) ||

Rama ist ein unermeßlicher Ozean der Tugenden – wer vermag seine Tiefe zu ergründen? Was immer ich in der Gemeinschaft der Heiligen vernommen habe, eben das allein habe ich dir berichtet.

Verse 195 (चौपाई)

भाव बस्य भगवान सुख निधान करुना भवन। तजि ममता मद मान भजिअ सदा सीता रवन।।92(ख)।।

bhāva basya bhagavāna sukha nidhāna karuṇā bhavana | taji mamatā mada māna bhaji-a sadā sītā ravana || 92(kha) ||

Der Herr – Schatz der Seligkeit, Wohnstatt des Erbarmens – wird durch liebende Bhakti bezwungen. Wirf Besitzdenken, Überheblichkeit und Stolz von dir und verehre unablässig Rama, den Geliebten Sitas.

Verse 196 (दोहा/सोरठा)

सुनि भुसुंडि के बचन सुहाए। हरषित खगपति पंख फुलाए।। नयन नीर मन अति हरषाना। श्रीरघुपति प्रताप उर आना।। पाछिल मोह समुझि पछिताना। ब्रह्म अनादि मनुज करि माना।। पुनि पुनि काग चरन सिरु नावा। जानि राम सम प्रेम बढ़ावा।। गुर बिनु भव निधि तरइ न कोई। जौं बिरंचि संकर सम होई।। संसय सर्प ग्रसेउ मोहि ताता। दुखद लहरि कुतर्क बहु ब्राता।। तव सरूप गारुड़ि रघुनायक। मोहि जिआयउ जन सुखदायक।। तव प्रसाद मम मोह नसाना। राम रहस्य अनूपम जाना।।

suni bhusuṇḍi ke bacana suhāe | haraṣita khagapati paṅkha phulāe || nayana nīra mana ati haraṣānā | śrīraghupati pratāpa ura ānā || pāchila moha samujhi pachitānā | brahma anādi manuja kari mānā || puni puni kāga carana siru nāvā | jāni rāma sama prema baṛhāvā || guru binu bhava nidhi tarai na koī | jaũ birañci saṅkara sama hoī || saṃsaya sarpa graseu mohi tātā | dukhada lahari kutarka bahu brātā || tava sarūpa gāruṛi raghunāyaka | mohi jiāyu jana sukhadāyaka || tava prasāda mama moha nasānā | rāma rahasya anūpama jānā ||

Als der König der Vögel Bhushundis liebliche Worte hörte, jubelte er und breitete in Wonne die Schwingen aus. Tränen füllten seine Augen, sein Herz quoll über vor Freude; die Herrlichkeit Shri Raghupatis trat in seine Brust. Da erkannte er seinen früheren Irrtum und bereute – er, der das anfanglose Brahman für einen bloßen Menschen gehalten hatte. Immer wieder neigte er sein Haupt zu den Füßen der Krähe; da er ihn als ihm gleich in der Liebe zu Rama erkannte, wuchs seine Zuneigung. Ohne Guru vermag niemand den Ozean des Werdens (Bhava) zu überqueren, selbst wenn er Brahma oder Shankara gliche. Die Schlange des Zweifels hatte mich gepackt, Geliebter; schmerzvolle Wogen vieler trügerischer Spitzfindigkeiten erhoben sich. Doch dein wahres Wesen ist der Garuda-Zauber Raghunathas: du hast mich wiederbelebt, du Freude der Bhaktas. Durch deine Gnade ist mein Wahn zerstört; ich habe das unvergleichliche Geheimnis Ramas erkannt.

Verse 197 (चौपाई)

ताहि प्रसंसि बिबिध बिधि सीस नाइ कर जोरि। बचन बिनीत सप्रेम मृदु बोलेउ गरुड़ बहोरि।।93(क)।।

tāhi prasaṃsi bibidha bidhi sīsa nāi kara jori | bacana binīta saprema mṛdu boleu garuṛa bahori || 93(ka) ||

Ihn auf vielerlei Weise preisend, das Haupt geneigt und die Hände gefaltet, sprach Garuda darauf erneut – seine Worte sanft, demütig und voller Liebe.

Verse 198 (दोहा/सोरठा)

तुम्हहि न ब्यापत काल अति कराल कारन कवन। मोहि सो कहहु कृपाल ग्यान प्रभाव कि जोग बल।।94(क)।। प्रभु तव आश्रम आएँ मोर मोह भ्रम भाग। कारन कवन सो नाथ सब कहहु सहित अनुराग।।94(ख)।।

tumhahi na byāpat kāla ati karāla kārana kavan | mohi so kahahu kṛpāla gyāna prabhāva ki joga bala ||94(ka)|| prabhu tava āśrama āẽ mora moha bhrama bhāga | kārana kavan so nātha saba kahahu sahita anurāga ||94(kha)||

Die Zeit (Kāla), so furchtbar schreckenerregend, berührt dich nicht – was ist der Grund? Sage mir, o Barmherziger: ist es die Kraft der Erkenntnis oder die Macht des Yoga? Herr, in dem Augenblick, da ich deine Einsiedelei betrat, flohen mein Wahn und meine Verwirrung. O Meister, sage es mir vollständig – und in liebevoller Gnade – was die Ursache dafür ist.

Verse 199 (चौपाई)

गरुड़ गिरा सुनि हरषेउ कागा। बोलेउ उमा परम अनुरागा।। धन्य धन्य तव मति उरगारी। प्रस्न तुम्हारि मोहि अति प्यारी।। सुनि तव प्रस्न सप्रेम सुहाई। बहुत जनम कै सुधि मोहि आई।। सब निज कथा कहउँ मैं गाई। तात सुनहु सादर मन लाई।। जप तप मख सम दम ब्रत दाना। बिरति बिबेक जोग बिग्याना।। सब कर फल रघुपति पद प्रेमा। तेहि बिनु कोउ न पावइ छेमा।। एहि तन राम भगति मैं पाई। ताते मोहि ममता अधिकाई।। जेहि तें कछु निज स्वारथ होई। तेहि पर ममता कर सब कोई।।

garuṛa girā suni haraṣeu kāgā | boleu umā parama anurāgā || dhanya dhanya tava mati uragārī | prasn tumhāri mohi ati pyārī || suni tava prasn sa-prema suhāī | bahuta janama kai sudhi mohi āī || saba nija kathā kahaũ maĩ gāī | tāta sunahu sādara mana lāī || japa tapa makha sama dama brata dānā | birati bibeka joga bigyānā || saba kara phala raghupati pada premā | tehi binu kou na pāvai chemā || ehi tana rāma bhagati maĩ pāī | tāte mohi mamatā adhikāī || jehi tẽ kachu nija svāratha hoī | tehi para mamatā kara saba koī ||

Als die Krähe Garudas Worte hörte, freute sie sich und sprach in tiefster Liebe: „O Uma! Gesegnet, gesegnet ist dein Verstehen, o Feind der Schlangen; deine Frage ist mir überaus lieb. Beim Hören deiner liebevollen und angemessenen Anfrage ist mir die Erinnerung an viele Geburten zurückgekehrt. Ich will meine eigene Geschichte vollständig besingen; Geliebter, höre mit ehrfürchtigem, wachem Sinn. Japa und Askese, Opfer, Frieden und Selbstzucht, Gelübde und Gabe; Entsagung, Unterscheidung, Yoga und geistige Erkenntnis – der Ertrag von allem ist Liebe zu den Füßen Raghupatis; ohne sie erlangt niemand wahres Heil. In eben diesem Körper gewann ich Bhakti zu Rama; darum ist meine Bindung an ihn groß. Woran immer das eigene Wohl hängt – dahin trägt jeder eine besitzergreifende Liebe.“

Verse 200 (दोहा/सोरठा)

पन्नगारि असि नीति श्रुति संमत सज्जन कहहिं। अति नीचहु सन प्रीति करिअ जानि निज परम हित।।95(क)।। पाट कीट तें होइ तेहि तें पाटंबर रुचिर। कृमि पालइ सबु कोइ परम अपावन प्रान सम।।95(ख)।।

pannagāri asi nīti śruti sammata sajjana kahahĩ | ati nīcahu sana prīti kari-a jāni nija parama hita ||95(ka)|| pāṭ kīṭ tẽ hoi tehi tẽ pāṭaṁbara rucira | kṛmi pālai sabu koi parama apāvana prāna sama ||95(kha)||

O Feind der Schlangen, so lautet die Maxime – von heiliger Autorität bekräftigt und von den Tugendhaften gesprochen: Schließe selbst mit den ganz Niedrigen Freundschaft, im Wissen, daß dies dein höchstes Wohl ist. Aus einem bloßen Wurm entsteht Seide, und daraus ein schönes Seidengewand; darum hegt jeder den Wurm – obgleich höchst unrein – und hält ihn so kostbar wie das Leben.

Verse 201 (चौपाई)

स्वारथ साँच जीव कहुँ एहा। मन क्रम बचन राम पद नेहा।। सोइ पावन सोइ सुभग सरीरा। जो तनु पाइ भजिअ रघुबीरा।। राम बिमुख लहि बिधि सम देही। कबि कोबिद न प्रसंसहिं तेही।। राम भगति एहिं तन उर जामी। ताते मोहि परम प्रिय स्वामी।। तजउँ न तन निज इच्छा मरना। तन बिनु बेद भजन नहिं बरना।। प्रथम मोहँ मोहि बहुत बिगोवा। राम बिमुख सुख कबहुँ न सोवा।। नाना जनम कर्म पुनि नाना। किए जोग जप तप मख दाना।। कवन जोनि जनमेउँ जहँ नाहीं। मैं खगेस भ्रमि भ्रमि जग माहीं।। देखेउँ करि सब करम गोसाई। सुखी न भयउँ अबहिं की नाई।। सुधि मोहि नाथ जन्म बहु केरी। सिव प्रसाद मति मोहँ न घेरी।।

svāratha sā̃ca jīva kahũ ehā | mana krama bacana rāma pada nehā || soi pāvana soi subhaga sarīrā | jo tanu pāi bhaji-a raghubīrā || rāma bimukha lahi bidhi sama dehī | kabi kobida na prasaṁsahĩ tehī || rāma bhagati ehĩ tana ura jāmī | tāte mohi parama priya svāmī || tajaũ na tana nija icchā marnā | tana bina beda bhajana nahĩ barnā || prathama mohã mohi bahuta bigovā | rāma bimukha sukha kabahũ na sovā || nānā janama karma puni nānā | kie joga japa tapa makha dānā || kavana joni janameũ jahã nāhī̃ | maĩ khagesa bhrami bhrami jaga māhī̃ || dekheũ kari saba karama gosāī | sukhī na bhayaũ abahĩ kī nāī̃ || sudhi mohi nātha janma bahu kerī | siva prasāda mati mohã na gherī ||

Wahres Eigenwohl eines Lebewesens ist dies: Liebe zu Ramas Füßen in Geist, Tat und Wort. Nur jener Körper ist heilig, nur jener ist gesegnet, den man – nachdem man ihn erlangt hat – dazu verwendet, Raghubir zu verehren. Selbst wenn man einen Körper so erhaben wie den des Schöpfers erhielte: ist er von Rama abgewandt, preisen ihn weder Dichter noch Weise. Bhakti zu Rama schlug in eben diesem Körper in meinem Herzen Wurzel; darum ist mir dieser Herr überaus teuer. Ich lege diesen Körper nicht ab und begehre auch nicht den Tod; ohne Körper kann vedische Verehrung nicht vollzogen werden. Anfangs schadete mir die Verblendung sehr; von Rama abgewandt, schlief ich niemals in Glück. Geburt um Geburt tat ich vielerlei Werke – Yoga, Japa, Askese, Opfer und Gaben. In welchem Schoß bin ich nicht geboren worden? Ich, o König der Vögel, irrte und irrte durch die Welt. Nachdem ich jede Art von Handlung vollbracht hatte, o Herr, war ich nicht glücklich wie jetzt. O Meister, ich erinnere viele Geburten; durch Shivas Gnade ist mein Geist nicht länger von Verblendung umringt.“

Verse 202 (दोहा/सोरठा)

प्रथम जन्म के चरित अब कहउँ सुनहु बिहगेस। सुनि प्रभु पद रति उपजइ जातें मिटहिं कलेस।।96(क)।। पूरुब कल्प एक प्रभु जुग कलिजुग मल मूल। नर अरु नारि अधर्म रत सकल निगम प्रतिकूल।।96(ख)।।

prathama janma ke carita aba kahaũ sunahu bihagesa | suni prabhu pada rati upajai jātẽ miṭahĩ kalesa ||96(ka)|| pūruba kalpa eka prabhu juga kali-juga mala mūla | nara aru nāri adharma rata sakala nigama pratikūla ||96(kha)||

Nun will ich die Erzählung meiner ersten Geburt berichten – höre, o Herr der Vögel; wenn du sie hörst, wird Liebe zu den Füßen des Herrn erwachen, und dadurch werden die Leiden schwinden. In einem früheren Weltzeitalter gab es eine Zeit – Kali, die eigentliche Wurzel der Befleckung –, da Männer und Frauen der Unrechtmäßigkeit ergeben waren und der ganzen Ordnung der Veden widerstrebten.

Verse 203 (चौपाई)

तेहि कलिजुग कोसलपुर जाई। जन्मत भयउँ सूद्र तनु पाई।। सिव सेवक मन क्रम अरु बानी। आन देव निंदक अभिमानी।। धन मद मत्त परम बाचाला। उग्रबुद्धि उर दंभ बिसाला।। जदपि रहेउँ रघुपति रजधानी। तदपि न कछु महिमा तब जानी।। अब जाना मैं अवध प्रभावा। निगमागम पुरान अस गावा।। कवनेहुँ जन्म अवध बस जोई। राम परायन सो परि होई।। अवध प्रभाव जान तब प्रानी। जब उर बसहिं रामु धनुपानी।। सो कलिकाल कठिन उरगारी। पाप परायन सब नर नारी।।

tehi kali-juga kosalapura jāī | janmata bhayuṁ sūdra tanu pāī || siva sevaka mana krama aru bānī | āna deva nindaka abhimānī || dhana mada matta parama bācālā | ugra-buddhi ura dambha bisālā || jadapi raheuṁ raghupati rajadhānī | tadapi na kachu mahimā taba jānī || aba jānā maiṁ avadha prabhāvā | nigamāgama purāna asa gāvā || kavanehuṁ janma avadha basa joī | rāma-parāyana so pari hoī || avadha prabhāva jāna taba prānī | jaba ura basahiṁ rāmu dhanupānī || so kali-kāla kaṭhina ura-gārī | pāpa-parāyana saba nara nārī ||

In jenem Kali-Zeitalter ging ich in die Stadt Kosala und wurde in einem Shudra-Körper geboren. In Geist, Tat und Wort war ich ein Diener Shivas, doch stolz und ein Schmähler anderer Götter. Trunken vom Hochmut des Reichtums, übermäßig geschwätzig, von scharfem, hartem Verstand, mit einem großen Vorrat an Heuchelei im Herzen. Obwohl ich in der Hauptstadt Raghupatis lebte, erkannte ich selbst da ihre Herrlichkeit nicht. Jetzt habe ich die Macht Avadhs verstanden, wie Veda, Āgama und Purāna verkünden. Wer immer in irgendeiner Geburt in Avadh wohnt, wird gewiß ein Bhakta Ramas. Ein Wesen erkennt Avadhs Größe erst dann, wenn Rama, den Bogen in der Hand, im Herzen wohnt. So ist die harte, innerlich brennende Kali-Zeit: alle Männer und Frauen sind dem Sündigen zugewandt.

Verse 204 (दोहा/सोरठा)

कलिमल ग्रसे धर्म सब लुप्त भए सदग्रंथ। dंभिन्ह निज मति कल्पि करि प्रगट किए बहु पंथ।।97(क)।। भए लोग सब मोहबस लोभ ग्रसे सुभ कर्म। सुनु हरिजान ग्यान निधि कहउँ कछुक कलिधर्म।।97(ख)।।

kali-mala grasē dharma saba lupta bhae sadgrantha | dambhinha nija mati kalpi kari pragaṭa kiē bahu pantha || 97(ka) || bhae loga saba moha-basa lobha grasē subha karma | sunu hari-jāna jñāna-nidhi kahauṁ kachuka kali-dharma || 97(kha) ||

Kalis Makel hat das ganze Dharma verschlungen; die wahren Śāstras sind in Dunkelheit geraten. Heuchler, die aus eigenem Witz Lehrsätze erdichten, haben viele Wege ausgerufen. Die Menschen sind gänzlich der Verblendung verfallen; die Gier hat die rechten Werke verschlungen. Höre, o Bhakta Haris, Schatz der Weisheit: Ein wenig will ich dir von Kalis „Religion“ sagen.

Verse 205 (चौपाई)

बरन धर्म नहिं आश्रम चारी। श्रुति बिरोध रत सब नर नारी।। द्विज श्रुति बेचक भूप प्रजासन। कोउ नहिं मान निगम अनुसासन।। मारग सोइ जा कहुँ जोइ भावा। पंडित सोइ जो गाल बजावा।। मिथ्यारंभ दंभ रत जोई। ता कहुँ संत कहइ सब कोई।। सोइ सयान जो परधन हारी। जो कर दंभ सो बड़ आचारी।। जौ कह झूँठ मसखरी जाना। कलिजुग सोइ गुनवंत बखाना।। निराचार जो श्रुति पथ त्यागी। कलिजुग सोइ ग्यानी सो बिरागी।। जाकें नख अरु जटा बिसाला। सोइ तापस प्रसिद्ध कलिकाला।।

barana-dharma nahiṁ āśrama cārī | śruti-birodha rata saba nara nārī || dvija śruti-bēcaka bhūpa prajā-sana | kou nahiṁ mānai nigama anusāsana || māraga soī jā kahuṁ joī bhāvā | paṇḍita soī jo gāla bajāvā || mithyā-ārambha dambha rata joī | tā kahuṁ santa kahai saba koī || soī sayāna jo para-dhana hārī | jo kara dambha so baṛa ācārī || jau kaha jhūṁṭha masakharī jānā | kali-juga soī guṇavanta bakhānā || nirācāra jo śruti patha tyāgī | kali-juga soī gyānī so birāgī || jākeṁ nakha aru jaṭā bisālā | soī tāpasa prasiddha kali-kālā ||

Kein Respekt gilt der Pflicht nach Varṇa, noch den vier Āśramas; Männer und Frauen finden Gefallen daran, der Śruti zu widersprechen. Brahmanen verkaufen den Veda; Könige sind nur noch da, um zu herrschen—keiner nimmt die Zucht der Offenbarung an. „Weg“ ist, was einem gerade gefällt; „Gelehrter“ heißt, wer am lautesten Lärm macht. Wer falschen Unternehmungen und Heuchelei ergeben ist—den nennt jedermann einen Heiligen. Für klug gilt, wer fremdes Gut raubt; wer Heuchelei zur Schau trägt, wird als großer Sittenlehrer gepriesen. Wer Lüge und Possen versteht, der wird im Kali als „tugendhaft“ gerühmt. Wer ohne rechte Lebensführung den Weg der Śruti verlässt—der heißt im Kali gelehrt und entsagt. Wessen Nägel und verfilzte Locken riesig sind—der allein wird im schwarzen Zeitalter als Asket berühmt.

Verse 206 (दोहा/सोरठा)

असुभ बेष भूषन धरें भच्छाभच्छ जे खाहिं। तेइ जोगी तेइ सिद्ध नर पूज्य ते कलिजुग माहिं।।98(क)।। जे अपकारी चार तिन्ह कर गौरव मान्य तेइ। मन क्रम बचन लबार तेइ बकता कलिकाल महुँ।।98(ख)।।

aśubha bēṣa bhūṣana dharēṁ bhaccha-abhaccha jē khāhiṁ | tēi jogī tēi siddha nara pūjya tē kali-juga māhiṁ || 98(ka) || jē apakārī cāra tinh kara gaurava mānya tēi | mana krama bacana labāra tēi bakatā kali-kāla mahuṁ || 98(kha) ||

Die, die unreine Verkleidungen und Schmuck tragen und Reines wie Unreines gleichermaßen essen— gerade solche Männer werden im Kali als Yogis und Siddhas geehrt. Die, die schädlich sind und doch glatt und gewandt—solche erlangen Ansehen. Die, die in Geist, Tat und Wort lügen—die sind die gefeierten Redner der Kali-Zeit.

Verse 207 (चौपाई)

नारि बिबस नर सकल गोसाई। नाचहिं नट मर्कट की नाई।। सूद्र द्विजन्ह उपदेसहिं ग्याना। मेलि जनेऊ लेहिं कुदाना।। सब नर काम लोभ रत क्रोधी। देव बिप्र श्रुति संत बिरोधी।। गुन मंदिर सुंदर पति त्यागी। भजहिं नारि पर पुरुष अभागी।। सौभागिनीं बिभूषन हीना। बिधवन्ह के सिंगार नबीना।। गुर सिष बधिर अंध का लेखा। एक न सुनइ एक नहिं देखा।। हरइ सिष्य धन सोक न हरई। सो गुर घोर नरक महुँ परई।। मातु पिता बालकन्हि बोलाबहिं। उदर भरै सोइ धर्म सिखावहिं।।

nāri-bibasa nara sakala gosāī | nācahiṁ naṭa markaṭa kī nāī || sūdra dvijanha upadēsahiṁ gyānā | mēli janēū lēhiṁ kudānā || saba nara kāma lobha rata krodhī | dēva bipra śruti santa birodhī || guṇa-mandira sundara pati tyāgī | bhajahiṁ nāri para-puruṣa abhāgī || saubhāginīṁ bibhūṣana hīnā | bidhavanha kē siṅgāra nabīnā || guru ṣiṣa badhira andha kā lēkhā | ēka na sunai ēka nahiṁ dēkhā || harai ṣiṣya dhana sōka na haraī | sō guru ghōra naraka mahuṁ paraī || mātu pitā bālakanhi bolābahiṁ | udara bharai sōi dharma sikhāvahiṁ ||

Von Frauen beherrscht, wähnen sich Männer Herren über alles; sie tanzen wie Schauspieler und Affen. Śūdras belehren die Zweimalgeborenen in „Wissen“; sie legen die heilige Schnur an und schlagen böse Wege ein. Alle Menschen sind Lust, Gier und Zorn ergeben—feind den Göttern, den Brahmanen, der Śruti und den Heiligen. Frauen, die ihre schönen, tugendhaften Gatten verlassen, laufen unglückselig anderen Männern nach. Glückliche Ehefrauen gehen ohne Schmuck; Witwen legen neuen Prunk an. Guru und Schüler sind wie Tauber und Blinder: der eine hört nicht, der andere sieht nicht. Jener Guru, der das Vermögen des Schülers stiehlt und doch dessen Kummer nicht nimmt—er fällt in schreckliche Höllen. Mütter und Väter rufen die Kinder; wer den Bauch füllt, der gilt als Lehrer des „Dharma“.

Verse 208 (दोहा/सोरठा)

ब्रह्म ग्यान बिनु नारि नर कहहिं न दूसरि बात। कौड़ी लागि लोभ बस करहिं बिप्र गुर घात।।99(क)।। बादहिं सूद्र द्विजन्ह सन हम तुम्ह ते कछु घाटि। जानइ ब्रह्म सो बिप्रबर आँखि देखावहिं डाटि।।99(ख)।।

brahma gyāna binu nāri nara kahahiṁ na dūsari bāta | kauṛī lāgi lobha basa karahiṁ bipra gura ghāta ||99(ka)|| bādahiṁ sūdra dvijanha sana hama tumha te kachu ghāṭi | jānai brahma so biprabara ā̃khi dekhāvahiṁ ḍāṭi ||99(kha)||

Ohne wahre Erkenntnis des Brahman reden Männer und Frauen von nichts Höherem. Für eine bloße Kaurimuschel, von Gier getrieben, verraten sie sogar den Brahmanen und den Guru. Śūdras streiten mit den Zweimalgeborenen: „Worin sind wir geringer als ihr?“—und die, die die Besten der Brahmanen sein sollten, geben zwar Brahman-Erkenntnis vor, doch starren nur finster und schelten.