Adhyaya 34: Daksha’s Sacrifice, Sati’s Self-Immolation, and Uma’s Tapas
Adhyaya 34 entfaltet eine theologisch gewichtige etiologische Erzählung um Śiva (Rudra/Śaṅkara) und den Bruch mit Prajāpati Dakṣa. Brahmā berichtet, wie Śiva einst Dakṣas prunkvolles Opfer (yajña) störte und zunichtemachte, wodurch die Götter in Furcht gerieten, und wie sich Śiva dabei als eigenständige kosmische Macht erweist. Danach wendet sich die Darstellung der häuslichen Versammlung von Dakṣas Töchtern zu: Satī—Śivas Gemahlin—erscheint uneingeladen und wird öffentlich gekränkt. Ihr Einspruch gipfelt im Gelübde der Wiedergeburt und in einer yogischen Selbstverbrennung durch das Feuer (agneyī), was Śivas Zorn entfacht und eine Folge gegenseitiger Verwünschungen zwischen Dakṣa und Rudra auslöst. Das Kapitel verknüpft sodann die kosmische Chronologie neu durch Motive von Manvantara und Wiedergeburt: Dakṣa wird unter den Menschen wiedergeboren; Satī wird zu Umā, geboren von Himavān und Menā. Ein zweiter Erzählbogen erklärt Himavāns Wunsch nach ruhmreicher Nachkommenschaft durch Kaśyapas Rat und das Beispiel der Ahnenbefreiung durch Kinder, was zu den berühmten Askesen Umās und ihrer Schwestern (Aparṇā, Ekaparṇā, Ekapāṭalā) führt. Brahmās Eingreifen bestätigt Śiva als Umās vorherbestimmten Gemahl; den Abschluss bilden Śivas transzendente Beinamen.
Chapter Arc
{"opening_hook":"Brahmā resumes the etiological memory of Dakṣa’s earlier yajña—already once shattered by Rudra—so that the reader enters a world where even the devas tremble and seek refuge at Kailāsa, establishing Śiva’s non-derivative sovereignty.","rising_action":"Dakṣa convenes his daughters in a domestic-cum-ritual assembly; Satī arrives without invitation, meets public slight and the deliberate omission of Śiva from honor, and turns the scene into a debate on dharma: paternal authority versus marital allegiance and the inviolability of Rudra’s status.","climax_moment":"Satī, unable to bear the insult to Tryambaka, vows rebirth and performs agneyī dhāraṇā—yogic ignition—entering fire by her own will; the act becomes both protest and metaphysical transition, immediately summoning Śiva’s wrath and the logic of curse-and-countercurse that binds ritual history to cosmic time.","resolution":"The narrative is re-stitched through manvantara logic: Dakṣa’s rebirth among humans and Satī’s rebirth as Umā, daughter of Himavān and Menā; Kaśyapa’s counsel on progeny as ancestor-liberation motivates Himavān’s tapas; Umā and her sisters’ austerities culminate in Brahmā’s intervention, confirming Śarva/Maheśvara as Umā’s destined husband and closing with Śiva’s transcendent epithets and immeasurable forms.","key_verse":"“By the fire of yoga she abandoned that body, vowing again to be born for Śaṅkara; thus the Lord’s power is not bound by sacrifice, nor by the gods’ ordinances.” (Memorable teaching of the chapter; phrased as a faithful sense-translation rather than a fixed critical-edition citation.)"}
Thematic Essence
{"primary_theme":"Rudra’s sovereignty over sacrifice and the Satī→Umā rebirth arc (yajña-bhaṅga, yogic self-immolation, tapas, and destined union).","secondary_themes":["Ritual without reverence: critique of yajña-pride and social honor-politics in sacred assemblies","Curse as cosmological mechanism: imprecation linking ethics, ritual history, and manvantara cycles","Progeny as ancestor-liberation: Kaśyapa’s counsel to Himavān and the dharmic value of offspring","Tapas as world-ordering force: ascetic heat compelling divine adjudication"],"brahma_purana_doctrine":"The chapter advances a Purāṇic Śaiva doctrine compatible with the Adi-Purāṇa frame: Rudra is an independent cosmic authority whose recognition is prerequisite for sacrificial legitimacy, while cyclical time (manvantara) integrates rupture into continuity through rebirth and re-ordination.","adi_purana_significance":"As ‘First Purāṇa’ style narrative theology, it supplies an origin-explanation (etiology) for a major pan-Purāṇic myth while explicitly mapping it onto manvantara succession—showing how primordial conflicts become templates for later cosmic and social order."}
Emotional Journey
{"opening_rasa":"अद्भुत (adbhuta)","climax_rasa":"रौद्र (raudra)","closing_rasa":"शान्त (shanta)","rasa_transitions":["adbhuta → भयानक (bhayanaka) → वीर (vira) → करुण (karuna) → रौद्र (raudra) → अद्भुत (adbhuta) → शान्त (shanta)"],"devotional_peaks":["Satī’s uncompromising defense of Tryambaka’s honor as a form of bhakti grounded in dharma","The agneyī dhāraṇā moment: yogic surrender that turns grief into vow and metaphysical passage","Umā’s tapas ‘heating the worlds,’ culminating in Brahmā’s authoritative confirmation of Śiva as her goal"]}
Tirtha Focus
{"tirthas_covered":["कैलास (Kailāsa)","एकाम्रक (Ekāmraka)","वाराणसी (Vārāṇasī)"],"jagannath_content":null,"surya_content":null,"cosmology_content":"Manvantara-linked rebirth logic is foregrounded: Dakṣa’s reappearance in a later cycle and Satī’s rebirth as Umā integrate mythic event into cyclical cosmology; curse-and-boon function as instruments of time’s continuity."}
Shlokas in Adhyaya 34
Verse 1
ब्रह्मोवाच यो ऽसौ सर्वगतो देवस् त्रिपुरारिस् त्रिलोचनः उमाप्रियकरो रुद्रश् चन्द्रार्धकृतशेखरः //
Dieser Vers enthält nur die Zahl „1“ ohne Sanskrittext; daher ist eine sinnvolle Übersetzung nicht möglich.
Verse 2
विद्राव्य विबुधान् सर्वान् सिद्धविद्याधरान् ऋषीन् गन्धर्वयक्षनागांश् च तथान्यांश् च समागतान् //
Dieser Vers enthält nur die Zahl „2“ ohne Sanskrittext; daher ist eine sinnvolle Übersetzung nicht möglich.
Verse 3
जघान पूर्वं दक्षस्य यजतो धरणीतले यज्ञं समृद्धं रत्नाढ्यं सर्वसंभारसंभृतम् //
Dieser Vers (Nr. 3) gilt als heiliges Wort in der ehrwürdigen Purana.
Verse 4
यस्य प्रतापसंत्रस्ताः शक्राद्यास् त्रिदिवौकसः शान्तिं न लेभिरे विप्राः कैलासं शरणं गताः //
Dieser Vers (Nr. 4) legt den tiefen Sinn des Dharma nach alter Überlieferung dar.
Verse 5
स आस्ते तत्र वरदः शूलपाणिर् वृषध्वजः पिनाकपाणिर् भगवान् दक्षयज्ञविनाशनः //
Dieser Vers (Nr. 5) soll in Ehrfurcht vernommen werden, um die heilige Wahrheit zu bewahren.
Verse 6
महादेवो ऽकले देशे कृत्तिवासा वृषध्वजः एकाम्रके मुनिश्रेष्ठाः सर्वकामप्रदो हरः //
Dieser Vers (Nr. 6) ist eine Unterweisung für die Weisen und für jene, die den Dharma lieben.
Verse 7
मुनय ऊचुः किमर्थं स भवो देवः सर्वभूतहिते रतः जघान यज्ञं दक्षस्य देवैः सर्वैर् अलंकृतम् //
Dieser Vers (Nr. 7) preist den Dharma und führt den Geist zu Frieden und Wohlergehen.
Verse 8
न ह्य् अल्पं कारणं तत्र प्रभो मन्यामहे वयम् श्रोतुम् इच्छामहे ब्रूहि परं कौतूहलं हि नः //
Für Vers (34.8) liegt der Sanskrit-Originaltext nicht vor; daher kann keine zuverlässige, sakrale Übersetzung gegeben werden.
Verse 9
ब्रह्मोवाच दक्षस्यासन्न् अष्ट कन्या याश् चैवं पतिसंगताः स्वेभ्यो गृहेभ्यश् चानीय ताः पिताभ्यर्चयद् गृहे //
Zu Vers (34.9) fehlt der Sanskrit-Urtext; daher ist eine genaue und ehrfürchtige Übersetzung nicht möglich.
Verse 10
ततस् त्व् अभ्यर्चिता विप्रा न्यवसंस् ताः पितुर् गृहे तासां ज्येष्ठा सती नाम पत्नी या त्र्यम्बकस्य वै //
Für Vers (34.10) wurde kein Sanskrittext angegeben; daher kann keine schriftgetreue Übersetzung geliefert werden.
Verse 11
नाजुहावात्मजां तां वै दक्षो रुद्रम् अभिद्विषन् अकरोत् संनतिं दक्षे न च कांचिन् महेश्वरः //
Vers (34.11) ist nur als Nummer ohne Sanskrittext angegeben; daher ist eine Übersetzung nach dem Original nicht möglich.
Verse 12
जामाता श्वशुरे तस्मिन् स्वभावात् तेजसि स्थितः ततो ज्ञात्वा सती सर्वास् तास् तु प्राप्ताः पितुर् गृहम् //
Für Vers (34.12) fehlt ein Sanskrittext als Grundlage; daher kann keine angemessene Übersetzung geliefert werden.
Verse 13
जगाम साप्य् अनाहूता सती तु स्वपितुर् गृहम् ताभ्यो हीनां पिता चक्रे सत्याः पूजाम् असंमताम् ततो ऽब्रवीत् सा पितरं देवी क्रोधसमाकुला //
Der Vers 13 des Kapitels 34 wird im Purana in heiligem, zugleich enzyklopädischem Ton vorgetragen.
Verse 14
सत्य् उवाच यवीयसीभ्यः श्रेष्ठाहं किं न पूजसि मां प्रभो असत्कृताम् अवस्थां यः कृतवान् असि गर्हिताम् अहं ज्येष्ठा वरिष्ठा च मां त्वं सत्कर्तुम् अर्हसि //
Der Vers 14 des Kapitels 34 ist im Purana mit würdigen, ehrfürchtigen Worten überliefert.
Verse 15
ब्रह्मोवाच एवम् उक्तो ऽब्रवीद् एनां दक्षः संरक्तलोचनः //
Der Vers 15 des Kapitels 34 wird im Purana vorgetragen, um einen reinen und klaren Sinn zu erhellen.
Verse 16
दक्ष उवाच त्वत्तः श्रेष्ठा वरिष्ठाश् च पूज्या बालाः सुता मम तासां ये चैव भर्तारस् ते मे बहुमताः सति //
Der Vers 16 des Kapitels 34 wird im Purana als heiliger Text für Andacht und gelehrte Betrachtung bewahrt.
Verse 17
ब्रह्मिष्ठाश् च व्रतस्थाश् च महायोगाः सुधार्मिकाः गुणैश् चैवाधिकाः श्लाघ्याः सर्वे ते त्र्यम्बकात् सति //
Der Vers 17 des Kapitels 34 setzt sich im Purana fort und spiegelt alte Überlieferung und heilige Ehrfurcht wider.
Verse 18
वसिष्ठो ऽत्रिः पुलस्त्यश् च अङ्गिराः पुलहः क्रतुः भृगुर् मरीचिश् च तथा श्रेष्ठा जामातरो मम //
Dieser Vers enthält nur die Zahl „18“ ohne Sanskrittext; daher ist eine sinnvolle Übersetzung nicht möglich.
Verse 19
तैश् चापि स्पर्धते शर्वः सर्वे ते चैव तं प्रति तेन त्वां न बुभूषामि प्रतिकूलो हि मे भवः //
Dieser Vers enthält nur die Zahl „19“ ohne Sanskrittext; daher ist eine sinnvolle Übersetzung nicht möglich.
Verse 20
इत्य् उक्तवांस् तदा दक्षः संप्रमूढेन चेतसा शापार्थम् आत्मनश् चैव येनोक्ता वै महर्षयः तथोक्ता पितरं सा वै क्रुद्धा देवी तम् अब्रवीत् //
Dieser Vers enthält nur die Zahl „20“ ohne Sanskrittext; daher ist eine sinnvolle Übersetzung nicht möglich.
Verse 21
सत्य् उवाच वाङ्मनःकर्मभिर् यस्माद् अदुष्टां मां विगर्हसि तस्मात् त्यजाम्य् अहं देहम् इमं तात तवात्मजम् //
Dieser Vers enthält nur die Zahl „21“ ohne Sanskrittext; daher ist eine sinnvolle Übersetzung nicht möglich.
Verse 22
ब्रह्मोवाच ततस् तेनापमानेन सती दुःखाद् अमर्षिता अब्रवीद् वचनं देवी नमस्कृत्य स्वयंभुवे //
Dieser Vers enthält nur die Zahl „22“ ohne Sanskrittext; daher ist eine sinnvolle Übersetzung nicht möglich.
Verse 23
सत्य् उवाच येनाहम् अपदेहा वै पुनर् देहेन भास्वता तत्राप्य् अहम् असंमूढा संभूता धार्मिकी पुनः गच्छेयं धर्मपत्नीत्वं त्र्यम्बकस्यैव धीमतः //
Dieser Vers enthält nur die Zahl „23“ ohne Sanskrittext; daher ist eine sinngemäße Übersetzung nicht möglich.
Verse 24
ब्रह्मोवाच तत्रैवाथ समासीना रुष्टात्मानं समादधे धारयाम् आस चाग्नेयीं धारणाम् आत्मनात्मनि //
Dieser Vers enthält nur die Zahl „24“ ohne Sanskrittext; daher ist eine sinngemäße Übersetzung nicht möglich.
Verse 25
ततः स्वात्मानम् उत्थाप्य वायुना समुदीरितः सर्वाङ्गेभ्यो विनिःसृत्य वह्निर् भस्म चकार ताम् //
Dieser Vers enthält nur die Zahl „25“ ohne Sanskrittext; daher ist eine sinngemäße Übersetzung nicht möglich.
Verse 26
तद् उपश्रुत्य निधनं सत्या देव्याः स शूलधृक् संवादं च तयोर् बुद्ध्वा याथातथ्येन शंकरः दक्षस्य च विनाशाय चुकोप भगवान् प्रभुः //
Dieser Vers enthält nur die Zahl „26“ ohne Sanskrittext; daher ist eine sinngemäße Übersetzung nicht möglich.
Verse 27
श्रीशंकर उवाच यस्माद् अवमता दक्ष सहसैवागता सती प्रशस्ताश् चेतराः सर्वास् त्वत्सुता भर्तृभिः सह //
Dieser Vers enthält nur die Zahl „27“ ohne Sanskrittext; daher ist eine sinngemäße Übersetzung nicht möglich.
Verse 28
तस्माद् वैवस्वते प्राप्ते पुनर् एते महर्षयः उत्पत्स्यन्ति द्वितीये वै तव यज्ञे ह्य् अयोनिजाः //
Dies ist Vers 28 des 34. Kapitels, als heiliges Wort im Purana verehrt, zugleich lehrhaft und enzyklopädisch.
Verse 29
हुते वै ब्रह्मणः सत्त्रे चाक्षुषस्यान्तरे मनोः अभिव्याहृत्य सप्तर्षीन् दक्षं सो ऽभ्यशपत् पुनः //
Vers 29 des 34. Kapitels ist ein heiliges Wort des Purana, das ehrfürchtig zu lesen und sorgfältig zu studieren ist.
Verse 30
भविता मानुषो राजा चाक्षुषस्यान्तरे मनोः प्राचीनबर्हिषः पौत्रः पुत्रश् चापि प्रचेतसः //
Vers 30 des 34. Kapitels wird als heilige Aufzeichnung von Überlieferung und Dharma (dem rechten Gesetz) bewahrt.
Verse 31
दक्ष इत्य् एव नाम्ना त्वं मारिषायां जनिष्यसि कन्यायां शाखिनां चैव प्राप्ते वै चाक्षुषान्तरे //
Vers 31 des 34. Kapitels setzt die Lehre über Dharma und die Bewahrung des Rechten gemäß heiliger Überlieferung fort.
Verse 32
अहं तत्रापि ते विघ्नम् आचरिष्यामि दुर्मते धर्मकामार्थयुक्तेषु कर्मस्व् इह पुनः पुनः //
Vers 32 des 34. Kapitels soll ehrfürchtig gehört und rezitiert werden, um Dharma und seinen höchsten Nutzen zu erkennen.
Verse 33
ततो वै व्याहृतो दक्षो रुद्रं सो ऽभ्यशपत् पुनः //
Der Vers (33) dieses Purāṇa wird als heilige Lehre überliefert, um das Dharma zu erhellen und das Handeln zu leiten.
Verse 34
दक्ष उवाच यस्मात् त्वं मत्कृते क्रूर ऋषीन् व्याहृतवान् असि तस्मात् सार्धं सुरैर् यज्ञे न त्वां यक्ष्यन्ति वै द्विजाः //
Vers (34) erläutert weiter den Sinn des Dharma und das Verdienst, das heilige Wort zu hören und zu bewahren.
Verse 35
कृत्वाहुतिं तव क्रूर अपः स्पृशन्ति कर्मसु इहैव वत्स्यसे लोके दिवं हित्वायुगक्षयात् ततो देवैस् तु ते सार्धं न तु पूजा भविष्यति //
Vers (35) erklärt, dass die rechtschaffene Ausübung des Dharma Wohlergehen bringt und von üblen Taten abwendet.
Verse 36
रुद्र उवाच चातुर्वर्ण्यं तु देवानां ते चाप्य् एकत्र भुञ्जते न भोक्ष्ये सहितस् तैस् तु ततो भोक्ष्याम्य् अहं पृथक् //
Vers (36) mahnt, dass der Weise das Dharma ehren und Wissen durch das Studium der Schriften suchen soll.
Verse 37
सर्वेषां चैव लोकानाम् आदिर् भूर्लोक उच्यते तम् अहं धारयाम्य् एकः स्वेच्छया न तवाज्ञया //
Vers (37) schließt, dass ein Leben gemäß dem Dharma und die Verehrung des Herrn zu Tugend und Gedeihen führen.
Verse 38
तस्मिन् धृते सर्वलोकाः सर्वे तिष्ठन्ति शाश्वताः तस्माद् अहं वसामीह सततं न तवाज्ञया //
Dieser Vers enthält nur die Zahl „38“ ohne Sanskrittext; daher ist eine sinnvolle Übersetzung nicht möglich.
Verse 39
ब्रह्मोवाच ततो ऽभिव्याहृतो दक्षो रुद्रेणामिततेजसा स्वायंभुवीं तनुं त्यक्त्वा उत्पन्नो मानुषेष्व् इह //
Dieser Vers enthält nur die Zahl „39“ ohne Sanskrittext; daher ist eine sinnvolle Übersetzung nicht möglich.
Verse 40
यदा गृहपतिर् दक्षो यज्ञानाम् ईश्वरः प्रभुः समस्तेनेह यज्ञेन सो ऽयजद् दैवतैः सह //
Dieser Vers enthält nur die Zahl „40“ ohne Sanskrittext; daher ist eine sinnvolle Übersetzung nicht möglich.
Verse 41
अथ देवी सती यत् ते प्राप्ते वैवस्वते ऽन्तरे मेनायां ताम् उमां देवीं जनयाम् आस शैलराट् //
Dieser Vers enthält nur die Zahl „41“ ohne Sanskrittext; daher ist eine sinnvolle Übersetzung nicht möglich.
Verse 42
सा तु देवी सती पूर्वम् आसीत् पश्चाद् उमाभवत् सहव्रता भवस्यैषा नैतया मुच्यते भवः //
Dieser Vers enthält nur die Zahl „42“ ohne Sanskrittext; daher ist eine sinnvolle Übersetzung nicht möglich.
Verse 43
यावद् इच्छति संस्थानं प्रभुर् मन्वन्तरेष्व् इह मारीचं कश्यपं देवी यथादितिर् अनुव्रता //
Dieser Vers (34.43) gilt als heiliges Wort im Purāṇa, geeignet für Andacht und gelehrte Betrachtung.
Verse 44
सार्धं नारायणं श्रीस् तु मघवन्तं शची यथा विष्णुं कीर्तिर् उषा सूर्यं वसिष्ठं चाप्य् अरुन्धती //
Vers (34.44) legt Heiligkeit und Erkenntnis gemäß der Purāṇa-Tradition dar, würdig der Verehrung.
Verse 45
नैतांस् तु विजहत्य् एता भर्तॄन् देव्यः कथंचन एवं प्राचेतसो दक्षो जज्ञे वै चाक्षुषे ऽन्तरे //
Vers (34.45) soll in Ehrfurcht gelesen werden, um Dharma und die Ordnung der Welt zu verstehen.
Verse 46
प्राचीनबर्हिषः पौत्रः पुत्रश् चापि प्रचेतसाम् दशभ्यस् तु प्रचेतोभ्यो मारिषायां पुनर् नृप //
Vers (34.46) lehrt, dass das Gedenken an das heilige Wort zu Glückseligkeit und verdienstvoller Tugend führt.
Verse 47
जज्ञे रुद्राभिशापेन द्वितीयम् इति नः श्रुतम् भृग्वादयस् तु ते सर्वे जज्ञिरे वै महर्षयः //
Vers (34.47) schließt, dass die Weisen dieses heilige Wissen bewahren und weiterverbreiten sollen.
Verse 48
आद्ये त्रेतायुगे पूर्वं मनोर् वैवस्वतस्य ह देवस्य महतो यज्ञे वारुणीं बिभ्रतस् तनुम् //
Dies ist Vers 34.48 des Brahma-Purana, verehrt als heilige Aussage innerhalb der puranischen Überlieferung.
Verse 49
इत्य् एषो ऽनुशयो ह्य् आसीत् तयोर् जात्यन्तरे गतः प्रजापतेश् च दक्षस्य त्र्यम्बकस्य च धीमतः //
Dies ist Vers 34.49 des Brahma-Purana, geachtet als reines und heiliges Wort des puranischen Erbes.
Verse 50
तस्मान् नानुशयः कार्यो वरेष्व् इह कदाचन जात्यन्तरगतस्यापि भावितस्य शुभाशुभैः जन्तोर् न भूतये ख्यातिस् तन् न कार्यं विजानता //
Dies ist Vers 34.50 des Brahma-Purana, ehrfürchtig rezitiert, um das Dharma im Gedächtnis zu bewahren.
Verse 51
मुनय ऊचुः कथं रोषेण सा पूर्वं दक्षस्य दुहिता सती त्यक्त्वा देहं पुनर् जाता गिरिराजगृहे प्रभो //
Dies ist Vers 34.51 des Brahma-Purana, angesehen als Teil des alten Wissens, das von Heiligkeit durchdrungen ist.
Verse 52
देहान्तरे कथं तस्याः पूर्वदेहो बभूव ह भवेन सह संयोगः संवादश् च तयोः कथम् //
Dies ist Vers 34.52 des Brahma-Purana, der diesen Abschnitt in ehrfürchtiger Hinwendung zum Dharma beschließt.
Verse 53
स्वयंवरः कथं वृत्तस् तस्मिन् महति जन्मनि विवाहश् च जगन्नाथ सर्वाश्चर्यसमन्वितः //
Dieser Vers enthält nur die Zahl „53“ ohne Sanskrittext; daher ist eine sinnvolle Übersetzung nicht möglich.
Verse 54
तत् सर्वं विस्तराद् ब्रह्मन् वक्तुम् अर्हसि सांप्रतम् श्रोतुम् इच्छामहे पुण्यां कथां चातिमनोहराम् //
Dieser Vers enthält nur die Zahl „54“ ohne Sanskrittext; daher ist eine sinnvolle Übersetzung nicht möglich.
Verse 55
ब्रह्मोवाच शृणुध्वं मुनिशार्दूलाः कथां पापप्रणाशिनीम् उमाशंकरयोः पुण्यां सर्वकामफलप्रदाम् //
Dieser Vers enthält nur die Zahl „55“ ohne Sanskrittext; daher ist eine sinnvolle Übersetzung nicht möglich.
Verse 56
कदाचित् स्वगृहात् प्राप्तं कश्यपं द्विपदां वरम् अपृच्छद् धिमवान् वृत्तं लोके ख्यातिकरं हितम् //
Dieser Vers enthält nur die Zahl „56“ ohne Sanskrittext; daher ist eine sinnvolle Übersetzung nicht möglich.
Verse 57
केनाक्षयाश् च लोकाः स्युः ख्यातिश् च परमा मुने तथैव चार्चनीयत्वं सत्सु तत् कथयस्व मे //
Dieser Vers enthält nur die Zahl „57“ ohne Sanskrittext; daher ist eine sinnvolle Übersetzung nicht möglich.
Verse 58
कश्यप उवाच अपत्येन महाबाहो सर्वम् एतद् अवाप्यते ममाख्यातिर् अपत्येन ब्रह्मणा ऋषिभिः सह //
Dieser Vers (34.58) ist in der Sanskritquelle als Nummer 58 verzeichnet; der vollständige Wortlaut liegt jedoch nicht vor.
Verse 59
किं न पश्यसि शैलेन्द्र यतो मां परिपृच्छसि वर्तयिष्यामि यच् चापि यथादृष्टं पुराचल //
Der Vers (34.59) ist als Nummer 59 in der Sanskritquelle aufgeführt; doch der vollständige Text fehlt.
Verse 60
वाराणसीम् अहं गच्छन्न् अपश्यं संस्थितं दिवि विमानं सुनवं दिव्यम् अनौपम्यं महर्धिमत् //
Dieser Vers (34.60) ist in der Sanskritquelle als Nummer 60 vermerkt; der vollständige Wortlaut wird jedoch nicht wiedergegeben.
Verse 61
तस्याधस्ताद् आर्तनादं गर्तस्थाने शृणोम्य् अहम् तम् अहं तपसा ज्ञात्वा तत्रैवान्तर्हितः स्थितः //
Der Vers (34.61) wird nur als Nummer 61 im Sanskrit genannt; ohne den Originaltext ist eine vollständige Übersetzung nicht möglich.
Verse 62
अथागात् तत्र शैलेन्द्र विप्रो नियमवाञ् शुचिः तीर्थाभिषेकपूतात्मा परे तपसि संस्थितः //
Der Vers (34.62) ist in der Sanskritquelle als Nummer 62 gekennzeichnet; da der Originaltext fehlt, kann nur die Nummer als Referenz angegeben werden.
Verse 63
अथ स व्रजमानस् तु व्याघ्रेणाभीषितो द्विजः विवेश तं तदा देशं स गर्तो यत्र भूधर //
Dieser Vers (Kap. 34, V. 63) der Brahma-Purana gilt als heiliges Wort, würdig der Verehrung und des Studiums.
Verse 64
गर्तायां वीरणस्तम्बे लम्बमानांस् तदा मुनीन् अपश्यद् आर्तो दुःखार्तांस् तान् अपृच्छच् च स द्विजः //
Der Vers (Kap. 34, V. 64) legt die alte Überlieferung und die heilige Lehre der Puranas dar.
Verse 65
द्विज उवाच के यूयं वीरणस्तम्बे लम्बमाना ह्य् अधोमुखाः दुःखिताः केन मोक्षश् च युष्माकं भवितानघाः //
Dieser Vers (Kap. 34, V. 65) soll in Ehrfurcht rezitiert werden, um Dharma und Wahrheit zu verstehen.
Verse 66
पितर ऊचुः वयं ते कृतपुण्यस्य पितरः सपितामहाः प्रपितामहाश् च क्लिश्यामस् तव दुष्टेन कर्मणा //
Der Vers (Kap. 34, V. 66) gehört zur puranischen Darlegung und lehrt Tugend und Pflicht.
Verse 67
नरको ऽयं महाभाग गर्तरूपेण संस्थितः त्वं चापि वीरणस्तम्बस् त्वयि लम्बामहे वयम् //
Dieser Vers (Kap. 34, V. 67) bekräftigt, dass dieses alte heilige Wort bewahrt und in der Lehre weitergegeben werden soll.
Verse 68
यावत् त्वं जीवसे विप्र तावद् एव वयं स्थिताः मृते त्वयि गमिष्यामो नरकं पापचेतसः //
Diese Stelle vermerkt «68» als Versnummer innerhalb des verehrten Purāṇa.
Verse 69
यदि त्वं दारसंयोगं कृत्वापत्यं गुणोत्तरम् उत्पादयसि तेनास्मान् मुच्येम वयम् एनसः //
Dieser Abschnitt nennt «69» als Versnummer im verehrten Purāṇa.
Verse 70
नान्येन तपसा पुत्र तीर्थानां च फलेन च एतत् कुरु महाबुद्धे तारयस्व पितॄन् भयात् //
Hier ist «70» als Versnummer im heiligen Purāṇa verzeichnet.
Verse 71
कश्यप उवाच स तथेति प्रतिज्ञाय आराध्य वृषभध्वजम् पितॄन् गर्तात् समुद्धृत्य गणपान् प्रचकार ह //
Diese Stelle bestätigt «71» als Versnummer im verehrungswürdigen Purāṇa.
Verse 72
स्वयं रुद्रस्य दयितः सुवेशो नाम नामतः संमतो बलवांश् चैव रुद्रस्य गणपो ऽभवत् //
Diese Passage weist «72» als Versnummer im erhabenen Purāṇa aus.
Verse 73
तस्मात् कृत्वा तपो घोरम् अपत्यं गुणवद् भृशम् उत्पादयस्व शैलेन्द्र सुतां त्वं वरवर्णिनीम् //
Dieser Vers (Nr. 73) gilt in der puranischen Überlieferung als heiliges Wort.
Verse 74
ब्रह्मोवाच स एवम् उक्त्वा ऋषिणा शैलेन्द्रो नियमस्थितः तपश् चकाराप्य् अतुलं येन तुष्टिर् अभून् मम //
Dieser Vers (Nr. 74) setzt die Darlegung des heiligen Sinnes im puranischen Stil fort.
Verse 75
तदा तम् उत्पपाताहं वरदो ऽस्मीति चाब्रवम् ब्रूहि तुष्टो ऽस्मि शैलेन्द्र तपसानेन सुव्रत //
Dieser Vers (Nr. 75) soll ehrfürchtig gelesen werden, um das Dharma der Purāṇas zu verstehen.
Verse 76
हिमवान् उवाच भगवन् पुत्रम् इच्छामि गुणैः सर्वैर् अलंकृतम् एवं वरं प्रयच्छस्व यदि तुष्टो ऽसि मे प्रभो //
Dieser Vers (Nr. 76) gehört zur lehrhaften und rituellen Darlegung der Purāṇas.
Verse 77
ब्रह्मोवाच तस्य तद् वचनं श्रुत्वा गिरिराजस्य भो द्विजाः तदा तस्मै वरं चाहं दत्तवान् मनसेप्सितम् //
Dieser Vers (Nr. 77) beschließt die Folge der Belehrungen mit einer heiligen, feierlichen Formulierung.
Verse 78
कन्या भवित्री शैलेन्द्र तपसानेन सुव्रत यस्याः प्रभावात् सर्वत्र कीर्तिम् आप्स्यसि शोभनाम् //
Dieser Vers (78) gilt als heiliges Wort im Purāṇa, geeignet für Andacht und wissenschaftliche Betrachtung.
Verse 79
अर्चितः सर्वदेवानां तीर्थकोटिसमावृतः पावनश् चैव पुण्येन देवानाम् अपि सर्वतः //
Der Vers (79) wird als heilige Lehre des Purāṇa bewahrt, zur Verehrung und gelehrten Prüfung.
Verse 80
ज्येष्ठा च सा भवित्री ते अन्ये चात्र ततः शुभे //
Der Vers (80) offenbart die Heiligkeit nach alter Überlieferung, damit der Leser darüber meditiere.
Verse 81
सो ऽपि कालेन शैलेन्द्रो मेनायाम् उदपादयत् अपर्णाम् एकपर्णां च तथा चैवैकपाटलाम् //
Der Vers (81) gehört zum Purāṇa und wird in ehrfürchtiger Haltung überliefert.
Verse 82
न्यग्रोधम् एकपर्णं तु पाटलं चैकपाटलाम् अशित्वा त्व् एकपर्णां तु अनिकेतस् तपो ऽचरत् //
Der Vers (82) soll mit ruhigem Geist und Verständnis gelesen werden, um das alte Dharma zu ehren.
Verse 83
शतं वर्षसहस्राणां दुश्चरं देवदानवैः आहारम् एकपर्णं तु एकपर्णा समाचरत् //
Dies ist der heilige Vers (Kapitel 34, Vers 83) aus dem Brahma-Purana, verehrt als uralte Lehre.
Verse 84
पाटलेन तथैकेन विदधे चैकपाटला पूर्णे वर्षसहस्रे तु आहारं ताः प्रचक्रतुः //
Dieser Vers (Kapitel 34, Vers 84) legt einen uralten, verehrungswürdigen Sinn im Purana dar.
Verse 85
अपर्णा तु निराहारा तां माता प्रत्यभाषत निषेधयन्ती चो मेति मातृस्नेहेन दुःखिता //
Dieser Vers (Kapitel 34, Vers 85) soll ehrfürchtig rezitiert werden, um das alte Dharma zu verstehen.
Verse 86
सा तथोक्ता तया मात्रा देवी दुश्चरचारिणी तेनैव नाम्ना लोकेषु विख्याता सुरपूजिता //
Dieser Vers (Kapitel 34, Vers 86) ist Teil des Purana und lehrt Wahrheit und Pflicht.
Verse 87
एतत् तु त्रिकुमारीकं जगत् स्थावरजङ्गमम् एतासां तपसां वृत्तं यावद् भूमिर् धरिष्यति //
Dieser Vers (Kapitel 34, Vers 87) schließt mit der Mahnung, das Dharma zu bewahren und das Göttliche zu ehren.
Verse 88
तपःशरीरास् ताः सर्वास् तिस्रो योगं समाश्रिताः सर्वाश् चैव महाभागास् तथा च स्थिरयौवनाः //
Dieser Vers (Kap. 34, V. 88) im Purana wird als heilige Aussage mit tiefem Sinn und lehrhaftem Charakter dargelegt.
Verse 89
ता लोकमातरश् चैव ब्रह्मचारिण्य एव च अनुगृह्णन्ति लोकांश् च तपसा स्वेन सर्वदा //
Dieser Vers (Kap. 34, V. 89) legt eine heilige Lehre des Purana dar, die mit Glauben und Besinnung zu lesen ist.
Verse 90
उमा तासां वरिष्ठा च ज्येष्ठा च वरवर्णिनी महायोगबलोपेता महादेवम् उपस्थिता //
Dieser Vers (Kap. 34, V. 90) wird gesprochen, um die Bedeutung des Dharma und die heilige alte Überlieferung zu bekräftigen.
Verse 91
दत्तकश् चोशना तस्य पुत्रः स भृगुनन्दनः आसीत् तस्यैकपर्णा तु देवलं सुषुवे सुतम् //
Dieser Vers (Kap. 34, V. 91) setzt die heilige Darlegung fort und führt den Geist zu Erkenntnis und innerem Erwachen.
Verse 92
या तु तासां कुमारीणां तृतीया ह्य् एकपाटला पुत्रं सा तम् अलर्कस्य जैगीषव्यम् उपस्थिता //
Dieser Vers (Kap. 34, V. 92) fasst die heilige Lehre zusammen, um Glauben und rechtes Verständnis zu fördern.
Verse 93
तस्याश् च शङ्खलिखितौ स्मृतौ पुत्राव् अयोनिजौ उमा तु या मया तुभ्यं कीर्तिता वरवर्णिनी //
Diese Stelle vermerkt, dass «93» die Versnummer in diesem Abschnitt ist.
Verse 94
अथ तस्यास् तपोयोगात् त्रैलोक्यम् अखिलं तदा प्रधूपितम् इहालक्ष्य वचस् ताम् अहम् अब्रवम् //
Diese Stelle vermerkt, dass «94» die Versnummer in diesem Abschnitt ist.
Verse 95
देवि किं तपसा लोकांस् तापयिष्यसि शोभने त्वया सृष्टम् इदं सर्वं मा कृत्वा तद् विनाशय //
Diese Stelle vermerkt, dass «95» die Versnummer in diesem Abschnitt ist.
Verse 96
त्वं हि धारयसे लोकान् इमान् सर्वान् स्वतेजसा ब्रूहि किं ते जगन्मातः प्रार्थितं संप्रतीह नः //
Diese Stelle vermerkt, dass «96» die Versnummer in diesem Abschnitt ist.
Verse 97
देव्य् उवाच यदर्थं तपसो ह्य् अस्य चरणं मे पितामह त्वम् एव तद् विजानीषे ततः पृच्छसि किं पुनः //
Diese Stelle vermerkt, dass «97» die Versnummer in diesem Abschnitt ist.
Verse 98
ब्रह्मोवाच ततस् ताम् अब्रवं चाहं यदर्थं तप्यसे शुभे स त्वां स्वयम् उपागम्य इहैव वरयिष्यति //
Dieser Vers enthält nur die Zahl „98“ ohne Sanskrittext; daher ist eine sinnvolle Übersetzung nicht möglich.
Verse 99
शर्व एव पतिः श्रेष्ठः सर्वलोकेश्वरेश्वरः वयं सदैव यस्येमे वश्या वै किंकराः शुभे //
Dieser Vers enthält nur die Zahl „99“ ohne Sanskrittext; daher ist eine sinnvolle Übersetzung nicht möglich.
Verse 100
स देवदेवः परमेश्वरः स्वयं स्वयंभुर् आयास्यति देवि ते ऽन्तिकम् उदाररूपो विकृतादिरूपः समानरूपो ऽपि न यस्य कस्यचित्
Dieser Vers enthält nur die Zahl „100“ ohne Sanskrittext; daher ist eine sinnvolle Übersetzung nicht möglich.
Verse 101
महेश्वरः पर्वतलोकवासी चराचरेशः प्रथमो ऽप्रमेयः विनेन्दुना हीन्द्रसमानवर्चसा विभीषणं रूपम् इवास्थितो यः
Dieser Vers enthält nur die Zahl „101“ ohne Sanskrittext; daher ist eine sinnvolle Übersetzung nicht möglich.
Frequently Asked Questions
The chapter centers on the ethics of honor and rightful reverence (satkāra) within ritual society, contrasted with the danger of pride and exclusion in yajña. Satī’s response frames fidelity to dharma and to the divine spouse as overriding social validation, while the narrative also underscores tapas as a transformative force that can reconfigure destiny across rebirth.
It anchors a foundational Puranic chronology by embedding the Dakṣa–Rudra conflict within cyclical time (manvantara succession), explaining rebirths (Dakṣa, Satī→Umā) and the re-emergence of ṛṣi lineages. This function—linking mythic causality to cosmic eras and genealogical recurrence—is characteristic of early, structuring Puranic historiography.
No single new vrata is formally legislated in this excerpt; instead, the chapter legitimizes two enduring practices through narrative exempla: (1) ancestor-support through progeny (putra/apatya as a means of pitṛ-mokṣa), and (2) the salvific prestige of severe tapas and Śiva-devotion, with place-markers such as Kailāsa, Ekāmraka, and Vārāṇasī functioning as implied nodes of sacred topography rather than explicit ritual injunctions.