Adhyaya 29
এই অধ্যায়ত নাৰদৰ বৰ্ণনাৰে বহু পৰ্বৰ এক দেৱীয় আখ্যান প্ৰকাশ পায়। গিৰিজাই পৰ্বতৰ অধিষ্ঠাত্রী দেৱী কুসুমামোদিনীকে সাক্ষাৎ কৰি উচ্চ শিখৰত কঠোৰ তপস্যা কৰে আৰু ঋতুভেদে শীত-উষ্ণ-বৰ্ষা আদি কষ্ট সহি তপৰ মহিমা দেখুৱায়। একে সময়তে অন্ধক-বংশসংশ্লিষ্ট অসুৰ আডিয়ে ব্ৰহ্মাৰ পৰা শর্তযুক্ত বৰ পায়—ৰূপ সলনি হ’লে তেতিয়াহে মৃত্যু—আৰু ছল কৰি শিৱৰ ওচৰলৈ গৈ উমাৰ দৰে ৰূপ ধৰি অনিষ্ট কৰিব খোজে; শিৱে দেহচিহ্নেৰে কপট চিনাক্ত কৰি তাক নিবাৰণ কৰে, ফলত মায়াৰ ওপৰত বিবেকৰ জয় প্ৰতিপন্ন হয়। ভ্ৰান্তিত গিৰিজাই ক্ৰোধে পুত্ৰসম দ্বাৰপাল বীৰকক শাপ দিয়ে; কিন্তু কাহিনীয়ে বুজায় যে এই শাপো বিধিৰ পথ—বীৰকে শিলাৰ পৰা মানৱজন্ম লৈ ভবিষ্যতে পুনৰ সেৱা কৰিব। অৰ্বুদ/অৰ্বুদাৰণ্যৰ মাহাত্ম্য আৰু অচলেশ্বৰ লিঙ্গৰ তাৰক শক্তি বিশেষভাৱে স্তুত হয়। ব্ৰহ্মাই গিৰিজাক ৰূপান্তৰৰ বৰ দি কৌশিকী দেৱীক প্ৰাদুৰ্ভাৱ কৰায়; তেওঁক সিংহবাহন, ৰক্ষাকাৰ্য আৰু দানৱবিজয়ৰ দায়িত্ব দিয়া হয়। তাৰ পিছত কৌমাৰ সৃষ্টিপ্ৰসঙ্গ: স্বাহাই অগ্নিৰ সৈতে প্ৰসঙ্গত ছয় ঋষিপত্নীৰ ৰূপ ধাৰণ কৰে (অৰুন্ধতী ব্যতীত), ৰুদ্ৰতেজৰ সঞ্চাৰ-নিক্ষেপ ঘটে আৰু স্কন্দ/গুহৰ জন্ম-বৃদ্ধি বৰ্ণিত হয়। বিশ্বামিত্ৰে কোৱা ১০৮ৰ অধিক নামৰ স্তোত্ৰ ৰক্ষাকাৰী আৰু পাৱন ফলদায়ক বুলি কোৱা হৈছে। বাল স্কন্দৰ যুদ্ধপ্ৰদৰ্শনে দেৱগণ বিচলিত হয়; ইন্দ্ৰৰ বজ্ৰৰ পৰা শাখ, নৈগমেয় আদি আৰু মাতৃগণ প্ৰকট হয়; শেষত স্কন্দে সেনাপতি পদ গ্ৰহণ কৰি ইন্দ্ৰৰ ৰাজত্ব নিশ্চিত কৰে। শ্বেতপৰ্বতত দেৱোৎসৱ আৰু পিতামাতাৰ সৈতে পুত্ৰসমাগম—ক্ৰোধৰ ফল, স্তোত্ৰ-যজ্ঞভাগ আৰু অৰ্বুদক্ষেত্ৰৰ পবিত্ৰ ভূগোল—একে শিক্ষাময় সমন্বয়ত সমাপ্ত হয়।
Shlokas
Verse 1
। नारद उवाच । व्रजंती गिरिजाऽपश्यत्सखीं मातुर्महाप्रभाम् । कुसुमामोदिनींनाम तस्य शैलस्य देवताम्
নাৰদে ক’লে: গিৰিজা আগবাঢ়ি যাওঁতে মাতৃৰ এক মহাপ্ৰভাময়ী সখীক দেখিলে—সেই পৰ্বতৰ দেৱী, যাৰ নাম কুসুমামোদিনী।
Verse 2
सापि दृष्ट्वा गिरिसुतां स्नेहविक्लवमानसा । क्वपुनर्गच्छसीत्युच्चैरालिंग्योवाच देवता
গিৰিসুতাক দেখি দেৱীৰ মন স্নেহত ব্যাকুল হ’ল। তেওঁ তাইক আলিঙ্গন কৰি উচ্চস্বৰে ক’লে, “তুমি আকৌ ক’লৈ গৈছা?”
Verse 3
सा चास्यै सर्वमाचख्यौ शंकरात्कोपकारणम् । पुनश्चोवाच गिरिजा देवतां मातृसंमताम्
তাই দেৱীক সকলো ক’লে—শংকৰৰ ক্ৰোধৰ কাৰণ। তাৰ পাছত গিৰিজাই মাতৃসম মান্য সেই দেৱীক পুনৰ ক’লে।
Verse 4
नित्यं शैलाधिराजस्य देवता त्वमनिंदिते । सर्वं च सन्निधानं च मयि चातीव वत्सला
হে অনিন্দিতে, তুমি নিত্য শৈলাধিৰাজৰ অধিষ্ঠাত্রী দেৱতা; তুমি তেওঁৰ ওচৰত সম্পূৰ্ণ সন্নিধানত অৱস্থিতা, আৰু মোৰ প্ৰতি অতি স্নেহশীলা।
Verse 5
तदहं संप्रवक्ष्यामि यद्विधेयं तवाधुना । अथान्य स्त्रीप्रवेशे तु समीपे तु पिनाकिनः
সেয়ে মই এতিয়া তোমাক ক’ম, এই মুহূর্তত তোমাৰ কৰণীয় কি। কিন্তু পিনাকিন (শিৱ)ৰ সন্নিধিত আন কোনো স্ত্ৰীৰ প্ৰৱেশৰ বিষয়ে…
Verse 6
त्वयाख्येयं मम शुभे युक्तं पश्चात्करोम्यहम् । तथेत्युक्ते तया देव्या ययौ देवी गिरिं प्रति
হে শুভে, মোৰক কোৱা কি উপযুক্ত; তাৰ পাছত মই সেইমতে কৰিম। দেৱীয়ে “তথৈব” বুলি ক’লে, দেৱী গিৰিৰ ফালে গ’ল।
Verse 7
रम्ये तत्र महाशृंगे नानाश्चर्योपशोभिते । विभूषणादि संन्यस्य वृक्षवल्कलधारिणी
তাত, নানাবিধ আশ্চৰ্যৰে শোভিত মনোৰম মহাশৃঙ্গত, তাই অলংকাৰ আদি ত্যাগ কৰি বৃক্ষ-ৱল্কলৰ বস্ত্ৰ ধাৰণ কৰিলে।
Verse 8
तपस्तेपे गिरिसुता पुत्रेण परिपालिता । ग्रीष्मे पंचाग्निसंतप्ता वर्षासु च जलोषिता
গিৰিসুতাই পুত্ৰৰ ৰক্ষাত তপস্যা কৰিলে। গ্ৰীষ্মত পঞ্চাগ্নিৰ তাপ সহিলে, আৰু বৰ্ষাত জলত ভিজি থাকিল।
Verse 9
स्थंडिलस्था च हेमंते निराहारा तताप सा । एतस्मिन्नंतरे दैत्यो ह्यंधकस्य सुतो बली
হেমন্ত ঋতুত তাই নিৰাহাৰে স্থণ্ডিলত বহি তপস্যা কৰিলে। সেই অন্তৰত অন্ধকৰ পুত্ৰ, বলৱান দৈত্য উপস্থিত হ’ল।
Verse 10
ज्ञात्वा गतां गिरिसुतां पितुर्वैरमनुस्मरन् । आडिर्नाम बकभ्राता रहस्यांतरप्रेक्षकः
গিৰিসুতা গুচি যোৱা বুলি জানি, পিতৃৰ বৈৰ স্মৰণ কৰি, বকৰ ভ্ৰাতা ‘আডি’ নামৰ এজনে ভিতৰৰ পৰা গোপন কথা চোৰাংকৈ চাই থাকিল।
Verse 11
जिते किलांधके दैत्ये गिरिशेनामरद्विषि । आडिश्चकार विपुलं तपो हरजिगीषया
যেতিয়া দেৱদ্বেষী দৈত্য অন্ধক গিৰিশ (শিৱ) দ্বাৰা নিশ্চয় জয়ী হ’ল, তেতিয়া আডিয়ে হৰ (শিৱ)ক জয় কৰাৰ বাসনাৰে মহাতপস্যা আৰম্ভ কৰিলে।
Verse 12
तमागत्याब्रवीद्ब्रह्मा तपसा परितोषितः । ब्रूहि किं वासुरश्रेष्ठ तपसा प्राप्तुमिच्छसि
তপস্যাত সন্তুষ্ট হৈ ব্ৰহ্মা তেঁওৰ ওচৰলৈ আহি ক’লে— “কোৱা, হে অসুৰশ্ৰেষ্ঠ! এই তপেৰে তুমি কি লাভ কৰিব বিচাৰিছা?”
Verse 13
ब्रह्माणमाह दैत्यस्तु निर्मृत्युत्वमहं वृणे । ब्रह्मोवाच । न कश्चिच्च विना मृत्युं जंतुरासुर विद्यते
দৈত্যে ব্ৰহ্মাক ক’লে— “মই অমৃত্যুত্ব বৰ লওঁ।” ব্ৰহ্মা ক’লে— “হে অসুৰ! মৃত্যুবিহীন কোনো দেহধাৰী প্ৰাণী নাই।”
Verse 14
यतस्ततोऽपि दैत्येंद्र मृत्युः प्राप्यः शरीरिणा । इत्युक्तस्तं तथेत्याह तुष्टः कमलसंभवम्
“হে দৈত্যেন্দ্ৰ, দেহধাৰী সত্তাৰ বাবে যি কোনো অৱস্থাতো মৃত্যু অনিবার্য।” এইদৰে কোৱা হ’লে কুমুদ-জন্মা ব্ৰহ্মাক সন্তুষ্টচিত্তে সি ক’লে, “তথাস্ত।”
Verse 15
रूपस्य परिवर्तो मे यदा स्यात्पद्मसंभव । तदा मृत्युर्मम भवेदन्यथा त्वमरो ह्यहम्
“হে পদ্মসম্ভৱ, মোৰ ৰূপ যেতিয়া পৰিবর্তিত হ’ব তেতিয়াই মোৰ মৃত্যু হ’ব; নতুবা মই নিশ্চয় অমৰ।”
Verse 16
इत्युक्तस्तं तथेत्याह तुष्टः कमलसंभवः । इत्युक्तोऽमरतां मेने दैत्यराज्यस्थितोऽसुरः
এই কথা শুনি পদ্মসম্ভৱ ব্ৰহ্মা সন্তুষ্টচিত্তে ক’লে, “তথাস্ত।” এই বৰ পাই দৈত্যৰাজ্যত স্থিত অসুৰে নিজকে অমৰ বুলি ভাবিলে।
Verse 17
आजगाम स च स्थानं तदा त्रिपुरघातिनः । आगतो ददृशे तं च वीरकं द्वार्यवस्थितम्
তেতিয়া সি ত্ৰিপুৰঘাতী শিৱৰ ধামলৈ আহিল। আহি সি দুৱাৰত অৱস্থিত বীৰকক দেখিলে।
Verse 18
तं चासौ वंचयित्वा च आडिः सर्पशरीरभृत् । अवारितो वीरकेण प्रविवेश हरांतिकम्
তাক প্ৰবঞ্চনা কৰি সৰ্পদেহধাৰী আডিঃ বীৰকৰ দ্বাৰা অবাৰিত হৈ ভিতৰলৈ সোমাই হৰৰ সান্নিধ্যত প্ৰৱেশ কৰিলে।
Verse 19
भुजंगरूपं संत्यज्य बभूवाथ महासुरः । उमारूपी छलयितुं गिरिशं मूढचेतनः
সৰ্প-ৰূপ ত্যাগ কৰি সেই মহাসুৰে আন এক বেশ ধৰিলে। মোহগ্ৰস্ত চিত্তে গিৰীশ (শিৱ)ক প্ৰবঞ্চনা কৰিবলৈ উমাৰ ৰূপ ল’লে।
Verse 20
कृत्वोमायास्ततो रूपमप्रतर्क्यमनोहरम् । सर्वावयवसंपूर्णं सर्वाभिज्ञानसंवृतम्
তাৰ পিছত মায়াৰ বলত সি এক অচিন্ত্য-মনোহৰ ৰূপ গঢ়িলে—সকলো অংগে সম্পূৰ্ণ, আৰু সকলো পৰিচয়-চিহ্নে আৱৃত, যেন সঁচাকৈয়ে প্ৰামাণ্য।
Verse 21
चक्रे भगांतरे दैत्यो दंतान्वज्रोपमान्दृढान् । तीक्ष्णाग्रान्बुद्धिमोहेन गिरिशं हंतुमुद्यतः
সেই দৈত্যই তাৰ গোপন অঙ্গে বজ্ৰসম কঠোৰ দাঁত গঢ়িলে—তীক্ষ্ণ আগযুক্ত। বুদ্ধি মোহাচ্ছন্ন হৈ গিৰীশ (শিৱ)ক বধ কৰিবলৈ উদ্যত হ’ল।
Verse 22
कृत्वोमारूपमेवं स स्थितो दैत्यो हरांतिके । तां दृष्ट्वा गिरिशस्तुषुटः समालिंग्य महासुरम्
এইদৰে উমাৰ ৰূপ ধৰি দৈত্য হৰ (শিৱ)ৰ ওচৰত থিয় হ’ল। তাক দেখি গিৰীশ আনন্দিত হৈ সেই মহাসুৰক আলিঙ্গন কৰিলে।
Verse 23
मन्यमानो गिरिसुतां सर्वै रवयवांतरैः । अपृच्छत्साधु ते भावो गिरिपुत्री ह्यकृत्रिमा
সকলো অংগ-প্ৰত্যংগত তাক গিৰিসুতা (পাৰ্বতী) বুলি ভাবি সি সুধিলে—“তোমাৰ ভাব সঁচাকৈয়ে শোভন; হে গিৰি-কন্যা, তুমি নিশ্চয় অকৃত্ৰিম।”
Verse 24
या त्वं मदशयं ज्ञात्वा प्राप्तेह वरवर्णिनि । त्वया विरहितः शून्यं मन्योस्मिन्भुवनत्रये
হে সুৱৰ্ণবৰ্ণিনী, তুমি মোৰ হৃদয়ৰ ভাব বুজি ইয়ালৈ আহিলা; তোমাৰ বিনা এই ত্ৰিলোকো মোক শূন্য যেন লাগে।
Verse 25
प्राप्ता प्रसन्ना या त्वं मां युक्तमेवंविधं त्वयि । इत्युक्ते गूहयंश्चेष्टामुमारूप्यसुरोऽब्रवीत्
এই কথা কোৱা হ’লত, উমাৰ ৰূপ ধৰি নিজৰ অভিপ্ৰায় গোপন কৰা অসুৰে ক’লে: “তুমি মোৰ প্ৰতি প্ৰসন্ন হৈ আহিছা; সেয়ে তোমাৰ এই আচৰণেই যুক্তিসংগত।”
Verse 26
यातास्मि तपसश्चर्तुं कालीवाक्यात्तवातुलम् । रतिश्च तत्र मे नाभूत्ततः प्राप्ता तवांतिकम्
কালীৰ বাক্যত প্ৰেৰিত হৈ মই অতুল তপস্যা কৰিবলৈ গৈছিলোঁ; কিন্তু তাত মোৰ আনন্দ নাছিল, সেয়ে মই তোমাৰ সান্নিধ্যলৈ উভতি আহিলোঁ।
Verse 27
इत्युक्तः शंकरः शंकां किंचित्प्राप्यवधारयत् । कुपिता मयि तन्वंगी प्रत्यक्षा च दृढव्रता
এই কথা শুনি শংকৰে অলপ সন্দেহ পাই চিন্তা কৰিলে: “সেই সুকোমল অঙ্গৰ নাৰী মোৰ ওপৰত প্ৰকাশ্যে কুপিত, আৰু সি নিজৰ ব্ৰতত দৃঢ়।”
Verse 28
अप्राप्तकामा संप्राप्ता किमेतत्संशयो मम । रहसीति विचिंत्याथ अभिज्ञानाद्विचारयन्
“যি নিজৰ কামনা নাপাইছিল, সি এতিয়া আহিল—তেন্তে মোৰ সন্দেহ কিয়?” এই কথা গোপন বুলি ভাবি, তেওঁ চিনাক্তকৰণ আৰু লক্ষণৰ দ্বাৰা পৰীক্ষা কৰিবলৈ ধৰিলে।
Verse 29
नापश्यद्वामपार्श्वे तु तस्यांकं पद्मलक्षणम् । लोम्नामावर्तचरितं ततो देवः पिनाकधृक्
তাইৰ বাওঁফালে পদ্ম-লক্ষণযুক্ত চিহ্ন নেদেখিলে, নোমৰ বিশেষ আৱৰ্ত-চিহ্নো নাপালে। সেয়ে পিনাকধাৰী দেৱে সত্য কথা বুজিলে।
Verse 30
बुद्धा तां दानवीं मायां किंचित्प्रहसिताननः । मेढ्रे रौद्रास्त्रमाधाय चक्रे दैत्यमनोरथम्
দানৱী মায়া বুলি বুজি তেওঁ অলপ হাঁহিলে; তাৰ পাছত ৰৌদ্ৰ অস্ত্ৰ দানৱৰ গুপ্তাঙ্গত স্থাপন কৰি দৈত্যৰ কামনাৰ তিক্ত অন্ত ঘটালে।
Verse 31
स रुदन्भैरवाज्रावानवसादं गतोऽसुरः । अबुध्यद्वीरको नैतदसुरेंद्रनिषूदनम्
ভয়ংকৰ চিঞৰ-বিঘোৰে কান্দি সেই অসুৰ হতাশাত ডুব গ’ল। সেই বীৰকাই নুবুজিলে যে এই শক্তি অসুৰেন্দ্ৰ-নিষূদন।
Verse 32
हते च मारुतेनाशुगामिना नगदेवता । अपरिच्छिन्नतत्त्वार्था शैलपुत्र्यां न्यवेदयत्
দ্ৰুতগামী বায়ুৱে যেতিয়া তাক বধ কৰিলে, তেতিয়া পৰ্বত-দেৱতা ঘটনাৰ তত্ত্বাৰ্থ নুবুজি শৈলপুত্ৰী (পাৰ্বতী)ক কথাটি জনালে।
Verse 33
श्रुत्वा वायुमुखाद्देवी क्रोधरक्तातिलोचना । अपस्यद्वीरकं पुत्रं हृदयेन विदूयता
বায়ুৰ মুখৰ পৰা শুনি দেৱীৰ চকু ক্ৰোধে ৰঙা হ’ল। হৃদয় দগ্ধ হৈ তেওঁ পুত্ৰ বীৰকাক দেখিলে।
Verse 34
मातरं मां परित्यज्य यस्मात्त्वं स्नेहविह्वलाम् । विहितावसरः स्त्रीणां शंकरस्य रहोविधौ
যিহেতু তুমি স্নেহত ব্যাকুল হোৱা মোক—তোমাৰ মাতৃক—ত্যাগ কৰিলা, আৰু স্ত্ৰীসকলৰ বাবে নিৰ্ধাৰিত মৰ্যাদাৰ বিপৰীতে শংকৰৰ গোপন অনুষ্ঠানত অনুচিত সময়ত প্ৰৱেশ কৰিলা।
Verse 35
तस्मात्ते परुषा रूक्षा जडा हृदय वर्जिता । गणेशाक्षरसदृशा शिला माता भविष्यति
সেয়েহে তোমাৰ বাবে মাতৃ শিলা হৈ পৰিব—কঠোৰ, শুকান, জড়, হৃদয়ৰ কোমলতা-বিহীন—গণেশৰ অক্ষৰৰ সদৃশ।
Verse 36
एवमुत्सृष्टशापाया गिरिपुत्र्यास्त्वनंतरम् । निर्जगाम मुखात्क्रोधः सिंहरूपी महाबलः
এইদৰে গিৰিপুত্ৰীয়ে শাপ উচ্চাৰণ কৰাৰ লগে লগে, তৎক্ষণাৎ তাইৰ মুখৰ পৰা ক্ৰোধ ওলাই আহিল—মহাবল সিংহৰ ৰূপ ধৰি।
Verse 37
पश्चात्तापं समश्रित्य तया देव्या विसर्जितः । स तु सिंहः करालास्यो महाकेसरकंधरः
তাৰ পাছত অনুতাপে প্ৰেৰিত হৈ সেই দেৱীয়ে তাক বিদায় দিলে; সেই সিংহৰ মুখ ভয়ংকৰ আছিল আৰু গলাত ডাঙৰ কেশৰ-জটা আছিল।
Verse 38
प्रोद्धूतबललांगूलदंष्ट्रोत्कट गुहामुखः । व्यावृतास्यो ललज्जिह्वः क्षामकुक्षिश्चिखादिषुः
তাৰ প্ৰবল লেঙুৰ ওপৰলৈ উঠি আছিল; জবৰা আৰু দাঁত গুহাৰ মুখৰ দৰে ভয়ংকৰ; মুখ মেলি থকাৰ সৈতে জিহ্বা লপলপাইছিল, পেট ক্ষীণ—শিকাৰৰ বাবে সদায় ক্ষুধাতুৰ।
Verse 39
तस्यास्ये वर्तितुं देवी व्यवस्यत सती तदा । ज्ञात्वा मनोगतं तस्या भगवांश्चतुराननः
সেই সময় সতী দেৱীয়ে স্থিৰ কৰিলে যে তেওঁ তাৰ মুখত প্ৰৱেশ কৰিব। তাইৰ মনোগত অভিপ্ৰায় জানি চতুৰানন ভগৱান ব্ৰহ্মা…
Verse 40
आजगामाश्रमपंद संपदामाश्रयं ततः । आगम्योवाच तां ब्रह्मा गिरिजां मृष्टया गिरा
তাৰ পাছত ব্ৰহ্মা সমৃদ্ধিৰ আশ্ৰয় সেই আশ্ৰমলৈ আহিল। উপস্থিত হৈ তেওঁ গিৰিজাক কোমল আৰু সুসংগত বাক্যৰে সম্বোধন কৰিলে।
Verse 41
किं देवी प्राप्तुकामासि किमलभ्यं ददामि ते । तच्छ्रुत्वोवाच गिरिजा गुरुगौरवगर्भितम्
ব্ৰহ্মাই ক’লে, “দেৱী, তুমি কি লাভ কৰিব খোজা? অপ্ৰাপ্য বুলিবলৈ কি আছে? মই তোমাক সেই দিম।” এই শুনি গিৰিজাই গম্ভীৰ গৌৰৱে ভৰা বাক্য ক’লে।
Verse 42
तपसा दुष्करेणाप्तः पतित्वे शंकरो मया । स मां श्यामलवर्णेति बहुशः प्रोक्तवान्भवः
গিৰিজাই ক’লে, “দুৰূহ তপস্যাৰে মই শংকৰক স্বামী ৰূপে লাভ কৰিলোঁ। তথাপি ভৱে মোক বহুবার ‘শ্যামলবৰ্ণা’ বুলি মাতিছে।”
Verse 43
स्यामहं कांचनाकारा वाल्लभ्येन च संयुता । भर्तुर्भूतपतेरंगे ह्येकतो निर्विशंकिता
“মই শ্যামল হ’লেও মোৰ দেহত কাঁচনৰ দৰে দীপ্তি আছে আৰু প্ৰিয়ত্বেৰে সংযুক্ত; তথাপি ভূতপতি স্বামীৰ দেহত মই একাষে পৰি থাকোঁ, নিৰ্ভয়ে নহওঁ।”
Verse 44
तस्यास्तद्भाषितं श्रुत्वा प्रोवाच जलजासनः । एवं भवतु भूयस्त्वं भर्तुर्देहार्धधारिणी
তাইৰ বাক্য শুনি পদ্মাসন ব্ৰহ্মাই ক’লে: “এনেই হওক। তুমি পুনৰ স্বামীৰ দেহৰ অৰ্ধাংশ ধাৰিণী হোৱা।”
Verse 45
ततस्तस्याः शरीरात्तु स्त्री सुनीलांबुजत्विषा । निर्गता साभवद्भीमा घंटाहस्ता त्रिलोचना
তাৰ পাছত তাইৰ দেহৰ পৰা গাঢ় নীলা পদ্মৰ দীপ্তিৰে এক নাৰী ওলাই আহিল; সি ভয়ংকৰ ৰূপে প্ৰকাশ পালে—ত্ৰিনয়না, হাতে ঘণ্টা ধাৰিণী।
Verse 46
नानाभरणपूर्णांगी पीतकौशेयवासिनी । तामब्रवीत्ततो ब्रह्मा देवीं नीलांबुजत्विषम्
নানাবিধ অলংকাৰৰে অঙ্গ-প্ৰত্যঙ্গ পূৰ্ণ আৰু পীত কৌশেয় বস্ত্ৰ পৰিধান কৰা নীলা পদ্মকান্তি সেই দেৱীক তেতিয়া ব্ৰহ্মাই সম্বোধন কৰিলে।
Verse 47
अस्माद्भूधरजा रदेहसंपर्कात्त्वं ममाज्ञया । संप्राप्ता कृतकृत्यत्वमेकानंशा पुराकृतिः
“মোৰ আজ্ঞাৰে, এই পৰ্বতজাত দেহৰ সংস্পৰ্শত তুমি প্ৰাপ্ত হ’লা কৃতকৃত্যতা—পূৰ্বৰূপৰ একাংশা, পুনৰ প্ৰকাশিত।”
Verse 48
य एष सिंहः प्रोद्भूतो देव्याः क्रोधाद्वरानने । स तेस्तु वाहनो देवी केतौ चास्तु महाबलः
“হে সুশ্ৰীমুখী, দেৱীৰ ক্ৰোধৰ পৰা যি এই সিংহ উদ্ভৱ হ’ল, সি তোমাৰ বাহন হওক, হে দেৱী; আৰু সি মহাবলী কেতু (ধ্বজচিহ্ন)ও হওক।”
Verse 49
गच्छ विंध्याचले तत्र सुरकार्यं करिष्यति । अत्र शुंभनिशुंभौ च हत्वा तारकसैन्यपौ
বিন্ধ্যাচললৈ যোৱা; তাত তুমি দেৱতাসকলৰ কাৰ্য সিদ্ধ কৰিবা। ইয়াত শুম্ভ আৰু নিশুম্ভ—তাৰকৰ সেনাৰ সেনাপতি—বধ কৰি…
Verse 50
पांचालोनाम यक्षोऽयं यक्षलक्षपदानुगः । दत्तस्ते किंकरो देवी महामायाशतैर्युतः
পাঞ্চাল নামৰ এই যক্ষ, লক্ষ লক্ষ যক্ষৰ সহচৰ; হে দেবী, তোমাক দাস ৰূপে দিয়া হ’ল—শত শত মহামায়া-শক্তিৰে সমন্বিত।
Verse 51
इत्युक्ता कौशिकी देवी ततेत्याह पितामहम् । निर्गतायां च कौशिक्यां जाता स्वैराश्रिता गुणैः
এইদৰে কোৱা হ’লে কৌশিকী দেবীয়ে পিতামহ ব্ৰহ্মাক ক’লে, “তথাস্ত।” আৰু কৌশিকী প্ৰস্থান কৰাৰ পাছত, আন এক ৰূপ উদ্ভৱ হ’ল—স্বেচ্ছাচাৰী, নিজৰ গুণত প্রতিষ্ঠিত।
Verse 52
सर्वैः पूर्वभवोपात्तैस्तदा स्वयमुपस्तितैः । उमापि प्राप्तसंकल्पा पश्चात्तापपरायणा
তেতিয়া পূৰ্বজন্মৰ পৰা সংগৃহীত সকলো ফল নিজে নিজে উপস্থিত হ’ল; উমাও দৃঢ় সংকল্প কৰিলে—পশ্চাত্তাপত সম্পূৰ্ণ নিমগ্ন।
Verse 53
मुहुः स्वं परिनिंदंती जगाम गिरिशांतिकम् । संप्रयांतीं च तां द्वारी अपवार्य समाहितः
বাৰে বাৰে নিজকে নিন্দা কৰি তাই গিৰীশৰ সান্নিধ্যলৈ গ’ল। তাই আগবাঢ়ি আহোঁতে, দুৱাৰত সজাগ দ্বাৰপাল আগুৱাই আহি তাক ৰোধ কৰিলে।
Verse 54
रुरोध वीरको देवीं हेमवेत्रलताधरः । तामुवाच च कोपेन तिष्ठ तिष्ठ क्व यासि च
সোণালী বেত-লতা সদৃশ দণ্ড ধৰি বীৰকে দেৱীক ৰোধ কৰিলে আৰু ক্ৰোধে ক’লে, “থাম, থাম! তুমি ক’লৈ যোৱা?”
Verse 55
प्रयोजनं न तेऽस्तीह गच्छ यावन्न भर्त्स्यसे । देव्या रूपधरो दैत्यो देवं वंचयितुं त्विह
“ইয়াত তোমাৰ কোনো কাম নাই; গ’লা, নহ’লে তিৰস্কৃত হ’বা। কিয়নো ইয়াত দেৱীৰ ৰূপ ধৰি এক দানৱে প্ৰভুক প্ৰবঞ্চনা কৰিব খোজে।”
Verse 56
प्रविष्टो न च दृष्टोऽसौ स च देवेन घातितः । घातिते चाहमाक्षिप्तो नीलकण्ठेन धीमता
“সেইজন ভিতৰলৈ সোমাই গ’ল, কাকো দেখা নাপালে; প্ৰভুৱে তাক বধ কৰিলে। আৰু সি বধ হোৱাৰ পিছত, জ্ঞানী নীলকণ্ঠে মোক তিৰস্কাৰ কৰিলে।”
Verse 57
कापि स्त्री नापि मोक्तव्या त्वया पुत्रेति सादरम् । तस्मात्त्वमत्र द्वारिस्था वर्षपूगान्यनेकशः
“‘পুত্ৰ’ বুলি স্নেহে মাতিলেও, কোনো নাৰীকে তুমি ভিতৰলৈ এৰি দিবা নালাগে। সেয়েহে তুমি ইয়াত দুৱাৰত বহু বহু বছৰৰ গুচ্ছ পৰ্যন্ত থিয় হৈ থাকিবা।”
Verse 58
भविष्यसि न चाप्यत्र प्रवेशं लप्स्यसे व्रज । एका मे प्रविशेदत्र माता या स्नेहवत्सला
“সেয়াই হ’ব—আৰু ইয়াত তুমি প্ৰৱেশ নাপাবা; গ’লা। ইয়াত কেৱল এজনীহে সোমাব পাৰে: মোৰ মাতা, যি স্নেহে পৰিপূৰ্ণ।”
Verse 59
नगाधिराजतनया पार्वती रुद्रवल्लभा । इत्युक्ता तु ततो देवी चिंतयामास चेतसा
এইদৰে সম্বোধিত হৈ—“নগাধিৰাজৰ কন্যা পাৰ্বতী, ৰুদ্ৰৰ প্ৰিয়া”—দেৱীয়ে তেতিয়া অন্তৰত মনতে গভীৰ চিন্তা কৰিলে।
Verse 60
न सा नारी तु दैत्योऽसौ वायोर्नैवावबासत । वृथैव वीरकः शप्तो मया क्रोधपरीतया
“সেয়া নাৰী নাছিল—সেইটো দানৱ আছিল; এই কথা বায়ুকো স্পষ্ট নহ’ল। ক্ৰোধে আচ্ছন্ন হৈ মই অকাৰণে বীৰকক শাপ দিলোঁ।”
Verse 61
अकार्यं क्रियते मूढैः प्रायः क्रोधसमन्वितैः । क्रोधेन नश्यते कीर्तिः क्रोधो हंति स्थिरां श्रियम्
ক্ৰোধে আৱিষ্ট মূৰ্খসকলে প্ৰায়েই যি কৰা উচিত নহয় তাকেই কৰে। ক্ৰোধে কীৰ্তি নাশ কৰে; ক্ৰোধে স্থিৰ শ্ৰী-সমৃদ্ধিকো ধ্বংস কৰে।
Verse 62
अपरिच्छिन्नसर्वार्था पुत्रं शापितवत्यहम् । विपरीतार्थबोद्धॄणां सुलभा विपदो यतः
“হে পুত্ৰ, সকলো কথাৰ তত্ত্ব মই সম্পূৰ্ণকৈ নুবুজিলোঁ, সেইবাবে তোমাক শাপ দিলোঁ। কিয়নো বিপৰীত বা ভুল বোধ কৰা লোকৰ বাবে বিপদ সহজে আহে।”
Verse 63
संचिंत्यैवमुवाचेदं वीरकं प्रति शैलजा । अधो लज्जाविकारेण वदनेनांबुजत्विषा
এইদৰে চিন্তা কৰি শৈলজা বীৰকক উদ্দেশি এই কথা ক’লে; লাজৰ বিকাৰে তেওঁৰ পদ্মসম উজ্জ্বল মুখ তললৈ নত হৈছিল।
Verse 64
अहं वीरक ते माता मा तेऽस्तु मनसो भ्रमः । शंकरस्यास्मि दयिता सुता तु हिमभूभृतः
হে বীৰক, মই তোমাৰ মাতা—মনতে কোনো ভ্ৰম নাথাকক। মই শংকৰৰ প্ৰিয়া, আৰু হিমভূভৃত (হিমালয়-নাথ)ৰ কন্যা।
Verse 65
मम गात्रस्थितिभ्रांत्या मा शंकां पुत्र भावय । तुष्टेन गौरता दत्ता ममेयं पद्मयोनिना
হে পুত্ৰ, মোৰ দেহাৱস্থাৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা ভ্ৰমৰ বাবে কোনো শংকা নকৰিবা। পদ্মযোনি (ব্ৰহ্মা) প্ৰসন্ন হৈ মোৰ এই গৌৰ বৰ্ণ দান কৰিছিল।
Verse 66
मया शप्तोऽस्यविदिते वृत्तांते दैत्यनिर्मिते । ज्ञात्वा नारीप्रवेशं तु शंकरे रहसि स्तिते
দৈত্যে ৰচনা কৰা এই ঘটনাৰ সত্য নাজানি মই তাক শাপ দিছিলোঁ। কিন্তু নাৰী-প্ৰৱেশৰ কথা জানি লোৱাৰ পাছত, শংকৰ গোপনে স্থিত হৈ আছিল।
Verse 67
न निवर्तयितुं शक्यः शापः किं तु ब्रवीमि ते । मानुष्यां तु शिलायां त्वं शिलादात्संभविष्यसि
শাপ উলটাই দিয়া নাযায়; তথাপি তোমাক এই কথা কওঁ: তুমি শিলাৰ পৰা মানৱ-ৰূপে উদ্ভৱ হ’বা—শিলাদ (শিলাদা)ৰ পৰা জন্ম ল’বা।
Verse 68
पुण्ये चाप्यर्बुदारण्ये स्वर्गमोक्षप्रदे नृणाम् । अचलेश्वरलिंगं तु वर्तते यत्र वीरक
হে বীৰক, পুণ্য অৰ্বুদাৰণ্যত—যি নৰক স্বৰ্গ আৰু মোক্ষ দান কৰে—তাত অচলেশ্বৰ লিঙ্গ স্থিত আছে।
Verse 69
वाराणस्यां विश्वनाथसमं तत्फलदं नृणाम् । प्रभासस्य च यात्राभिर्दशभिर्यत्फलं नृणाम्
মানুহৰ বাবে ইয়াৰ ফল বাৰাণসীত বিশ্বনাথৰ আৰাধনাৰ সমান; আৰু প্ৰভাসলৈ দহবাৰ তীৰ্থযাত্ৰা কৰিলে যিমান পুণ্য হয়, সিমানেই ইয়াত লাভ হয়।
Verse 70
तदेकयात्रया प्रोक्तमर्बुदस्य महागिरेः । यत्र तप्त्वा तपो मर्त्या देहधातून्विहाय च
সেই একেই পুণ্য মহাগিৰি অৰ্বুদলৈ একমাত্ৰ তীৰ্থযাত্ৰাৰ দ্বাৰাই লাভ হয় বুলি কোৱা হৈছে—য’ত মর্ত্যলোকে তপস্যা কৰি, তাৰ পাছত দেহৰ ধাতুসমূহ ত্যাগ কৰে।
Verse 71
संसारी न पुनर्भूयान्महेश्वरवचो यथा । अर्बुदो यदि लभ्येत सेवितुं जन्मदुःखितैः
যাতে মানুহ পুনৰ সংসাৰৰ ঘূৰণিত ভ্ৰমণকাৰী নহয়—মহেশ্বৰৰ বচন অনুসাৰে—যদি জন্ম-দুঃখত পীড়িতসকলে অৰ্বুদ লাভ কৰি তাৰ সেৱা-দৰ্শন কৰিব পাৰে।
Verse 72
वाराणसीं च केदारं किं स्मरंति वृथैव ते । तत्राराध्य भवं देवं भवान्नन्दीति नामभृत्
তেন্তে তেওঁলোকে বাৰাণসী আৰু কেদাৰক কিয় ব্যৰ্থেই স্মৰণ কৰে? তাত ভৱদেৱ (শিৱ)ক আৰাধনা কৰি তেওঁ ‘ভৱান-নন্দী’ নামে খ্যাত হ’ল।
Verse 73
शीघ्रमेष्यसि चात्रैव प्रतीहारत्वमाप्स्यसि । एवमुक्ते हृष्टरोमा वीरकः प्रणिपत्य ताम्
“তুমি শীঘ্ৰেই উভতি আহিবা, আৰু ইয়াতেই প্ৰতীহাৰ (দ্বাৰপাল) পদ লাভ কৰিবা।” এইদৰে কোৱা মাত্ৰে, আনন্দত ৰোমাঞ্চিত বীৰকে তেঁওক প্ৰণাম কৰিলে।
Verse 74
संस्तूय विविधैर्वाक्यैर्मातरं समभाषत । धन्योऽहं देवि यो लप्स्ये मानुष्यमतिदुर्लभम्
বহু বিধ বাক্যৰে মাতৃক স্তৱ কৰি তেওঁ ক’লে: “হে দেবী, মই ধন্য, কিয়নো মই মানৱ জন্ম লাভ কৰিম—যি অতি দুষ্প্ৰাপ্য।”
Verse 75
शापोऽनुग्रहरूपोऽयं विशेषादर्बुदाचले । समीपे यस्य पुण्योऽस्ति महीसागरसंगमः
এই ‘শাপ’ আচলতে অনুগ্ৰহৰেই ৰূপ—বিশেষকৈ অৰ্বুদ পৰ্বতত; যাৰ ওচৰত ভূমি আৰু সাগৰৰ পবিত্ৰ সঙ্গম আছে।
Verse 76
ऊधः पृथिव्या देशोऽयं यो गिरेश्चार्णवांतरे । तत्र गत्वा महत्पुण्यमवाप्य भवभक्तितः
এই অঞ্চল পৃথিৱীৰ ‘স্তন’ সদৃশ, পৰ্বত আৰু সাগৰৰ মাজত অৱস্থিত। তাত গৈ ভৱ (শিৱ) ভক্তিৰ দ্বাৰা মহাপুণ্য লাভ হয়।
Verse 77
पुनरेष्यामि भो मातरित्युक्त्वाभूच्छिलासुतः । देवी च प्रविवेशाथ भवनं शशिमौलिनः
“হে মাতৃ, মই পুনৰ আহিম,” বুলি কৈ শিলাসুত বিদায় ল’লে। আৰু দেবীয়ে তেতিয়া চন্দ্ৰমৌলিন প্ৰভু (শিৱ)ৰ ভবনত প্ৰৱেশ কৰিলে।
Verse 78
इत्यार्बुदाख्यानम् । ततो दृष्ट्वा च तां प्राह धिग्नार्य इति त्र्यंबकः
এইদৰে অৰ্বুদ-আখ্যানে সমাপ্তি হ’ল। তাৰ পাছত তাইক দেখি ত্ৰ্যম্বক (শিৱ) ক’লে: “ধিক তোক, হে নাৰী!”
Verse 79
सा च प्रण्म्य तं प्राह सत्यमेतन्न मिथ्यया । जडः प्रकृतिभागोयं नार्यश्चार्हंति निन्दनाम्
সেয়ো তেঁওক প্ৰণাম কৰি ক’লে: “ই সত্য, মিছা নহয়। এই জড়তা প্ৰকৃতিৰ অংশ; আৰু নাৰীসকল নিশ্চয় নিন্দাৰ যোগ্য।”
Verse 80
पुरुषाणां प्रसादेन मुच्यंते भवसागरात् । ततः प्रहृष्टस्तामाह हरो योग्याऽधुना शुभे
পুৰুষসকলৰ অনুগ্রহে তেওঁলোকে সংসাৰ-সাগৰৰ পৰা মুক্ত হয়। তেতিয়া হৰ আনন্দিত হৈ তাক ক’লে: “হে শুভে, এতিয়া তুমি যোগ্যা।”
Verse 81
पुत्रं दास्यामि येन त्वं ख्यातिमाप्स्यसि शोभने । ततो रेम हि देव्या स नानाश्चर्यालयो हरः
“মই তোমাক এটা পুত্ৰ দিম, যাৰ দ্বাৰা তুমি খ্যাতি লাভ কৰিবা, হে শোভনে।” তেতিয়া নানা আশ্চৰ্যৰ ধাম হৰ দেৱীৰ সৈতে নিশ্চয় আনন্দিত হ’ল।
Verse 82
ततो वर्षसहस्रेषु देवास्त्वरितमानसाः । ज्वलनं नोदयामासुर्ज्ञातुं शंकरचेष्टितम्
তাৰ পিছত হাজাৰ হাজাৰ বছৰ পাৰ হোৱাৰ পাছত, দেবতাসকল উৎকণ্ঠিত মনৰে শংকৰৰ গূঢ় অভিপ্ৰায় আৰু ক্ৰিয়া জানিবলৈ জ্বলন (অগ্নি)ক আগবঢ়াবলৈ ধৰিলে।
Verse 83
द्वारि स्थितं प्रतिहारं वंचयित्वा च पावकः । पारावतस्य रूपेण प्रविवेश हरांतिकम्
দুৱাৰত থকা প্ৰতিহাৰক প্ৰবঞ্চনা কৰি, পাৱক (অগ্নি) পাৰাৱতৰ ৰূপ ধৰি হৰৰ অন্তঃসান্নিধ্যত প্ৰৱেশ কৰিলে।
Verse 84
ददृशे तं च देवेशो विनतां प्रेक्ष्य पार्वतीम् । ततस्तां ज्वलनं प्राह नैतद्योग्यं त्वया कृतम्
দেৱেশ্বৰে তাক দেখা পালে; আৰু পাৰ্বতীক বিনত হৈ নতমস্তক দেখি, তেতিয়া তেওঁ জ্বলন (অগ্নি)ক ক’লে— “তুমি যি কৰিলা, সেয়া তোমাৰ বাবে যোগ্য নহয়।”
Verse 85
यदिदं भुक्षुतं स्थानान्मम तेजो ह्यनुत्तमम् । गृहाण त्वं सुदुर्बुद्धे नो वा धक्ष्यामि त्वां रुषा
“যিহেতু তুমি এই স্থানৰ পৰা মোৰ অনুত্তম দিৱ্য তেজ ভক্ষণ কৰিলা, হে কুবুদ্ধি, সেয়া উভতাই লোৱা; নতুবা ক্ৰোধত মই তোমাক দগ্ধ কৰিম।”
Verse 86
भीतस्ततोऽसौ जग्राह सर्वदेवमुखं च सः । तेन ते वह्निसहिता विह्वलाश्च सुराः कृताः
তেতিয়া ভয়ত কঁপি সি সকলো দেৱতাৰ মুখ ধৰি ল’লে; তাৰ ফলত অগ্নিসহ সেই সুৰদেৱতাসকল ব্যাকুল আৰু বিভ্ৰান্ত হ’ল।
Verse 87
विपाट्य जठराण्येषां वीर्यं माहेश्वरं ततः । निष्क्रांतं तत्सरो जातं पारदं शतयोजनम्
সিহঁতৰ উদৰ বিদীৰ্ণ কৰি, তেতিয়া মাহেশ্বৰ বীৰ্য বাহিৰ ওলাই আহিল; তাৰ পৰা শত যোজন বিস্তৃত পাৰদ (পাৰা)ৰ এক সৰোবৰ জন্মিল।
Verse 88
वह्निश्च व्याकुलीभूतो गंगायां मुमुचे सकृत् । दह्यमाना च सा देवी तरंगैर्वहिरुत्सृजत्
অগ্নিও ব্যাকুল হৈ, সেয়া একেবাৰ গঙ্গাত নিক্ষেপ কৰিলে। দগ্ধ হ’বলৈ ধৰাত সেই দেৱীয়ে নিজৰ ঢৌৰ মাজেৰে অগ্নি বাহিৰলৈ উছলাই দিলে।
Verse 89
जातस्त्रिभुवनक्यातस्तेन च श्वेतपर्वतः । एतस्मिन्नंतरे वह्निराहूतश्च हिमालये
তাৰ পৰা ত্ৰিভুৱনত খ্যাত শ্বেত-পৰ্বত, ধৱল পৰ্বত, উদ্ভৱ হ’ল। সেই অন্তৰত হিমালয়লৈ অগ্নিদেৱকো আহ্বান কৰা হ’ল।
Verse 90
सप्तर्षिभिर्वह्निहोमं कुर्वद्भिर्मंत्रवीर्यतः । आगत्य तत्र जग्राह वह्निर्भागं च तं हुतम्
মন্ত্ৰবলে সমৰ্থ সপ্তঋষিয়ে যেতিয়া অগ্নিহোম কৰিছিলে, তেতিয়া অগ্নিদেৱ তাত আহি সেই আহুতিৰ নিজৰ ভাগ গ্ৰহণ কৰিলে।
Verse 91
गतेऽह्न्यत्वस्मिंश्च तत्रस्थः पत्नी स्तेषामपश्यत । सुवर्णकदलीस्तंभनिभास्ताश्चंद्रलेखया
সেই দিন অতিবাহিত হোৱাৰ পাছত, তাত উপস্থিত সেই ঋষিসকলৰ পত্নীসকলে (তেওঁলোকক) দেখিলে—সুৱৰ্ণ কদলীৰ দণ্ডৰ দৰে, আৰু চন্দ্ৰৰেখাৰে চিহ্নিত।
Verse 92
पश्यमानः प्रफुल्लाक्षो वह्निः कामवशं गतः । स भूयश्चिंतयामास न न्याय्यं क्षुभितोऽस्मि यत्
চাই থাকোঁতে প্ৰফুল্ল নয়ন অগ্নিদেৱ কামৰ বশত পৰিল। তেতিয়া তেওঁ বাৰে বাৰে চিন্তা কৰিলে—“মই এনেদৰে বিচলিত হোৱা ন্যায়সঙ্গত নহয়।”
Verse 93
साध्वीः पत्नीर्द्विजेंद्राणामकामाः कामयाम्यहम् । पापमेतत्कर्म चोग्रं नश्यामि तृमवत्स्फुटम्
“দ্বিজেন্দ্ৰসকলৰ সাধ্বী পত্নীসকল—যিসকলে মোক কামনা নকৰে—তেওঁলোকক মই কামনা কৰিছোঁ। এই কৰ্ম পাপময় আৰু ভয়ংকৰ; মই তৃণৰ দৰে সম্পূৰ্ণৰূপে বিনষ্ট হ’ম।”
Verse 94
कृत्वैतन्नश्यते कीर्तिर्यावदाचंद्रतारकम् । एवं संचिंत्य बहुधा गत्वा चैव वनांतरम्
“মই যদি এই কৰোঁ, তেন্তে মোৰ সুকীৰ্তি—চন্দ্ৰ-তাৰালৈকে স্থায়ী হ’বলগীয়া—নিশ্চয় নষ্ট হ’ব।” এইদৰে বাৰে বাৰে চিন্তা কৰি তেওঁ বনান্তৰৰ গভীৰতালৈ গ’ল।
Verse 95
संयन्तुं नाभवच्छक्त उपायैर्बहुभिर्मनः । ततः स कामसंतप्तो मूर्छितः समपद्यत
বহু উপায়ে চেষ্টা কৰিলেও তেওঁৰ মন সংযত কৰিব নোৱাৰিলে। তাৰ পাছত কামতাপে দগ্ধ হৈ তেওঁ মূৰ্ছিত হৈ পৰিল।
Verse 96
ततः स्वाहा च भार्यास्य बुबुधे तद्विचेष्टितम् । ज्ञात्वा च चिंतयामास प्रहृष्टा मनसि स्वयम्
তেতিয়া তেওঁৰ পত্নী স্বাহাই তেওঁৰ সেই আচৰণ বুজি পালে। জানি লৈ তেওঁ মনে মনে চিন্তা কৰিলে আৰু অন্তৰে গোপনে আনন্দিত হ’ল।
Verse 97
स्वां भार्यामथ मां त्यक्त्वा बहुवासादवज्ञया । भार्याः कामयते नूनं सप्तर्षीणां महात्मनाम्
“দীৰ্ঘদিনৰ পৰিচয়ৰ অৱজ্ঞাৰে তেওঁ নিজৰ পত্নী—মোক—উপেক্ষা কৰিলে। নিশ্চয়েই তেওঁ মহাত্মা সপ্তঋষিসকলৰ পত্নীসকলক কামনা কৰিছে।”
Verse 98
तदासां रूपमाश्रित्य रमिष्ये तेन चाप्यहम् । ततस्त्वंगिरसो भार्या शिवानामेति शोभना
“তেওঁলোকৰ ৰূপ আশ্ৰয় কৰি মইও তেওঁৰ সৈতে ৰমণ কৰিম।” তেতিয়া অঙ্গিৰসৰ সুন্দৰ পত্নী—শিৱা নাম্নী—প্ৰথমে আগবাঢ়ি আহিল/নিৰ্বাচিত হ’ল।
Verse 99
तस्या रूपं समाधाय पावकं प्राप्य साब्रवीत् । मामग्ने कामसंतप्तां त्वं कामयितुमर्हसि
তাইৰ ৰূপ ধৰি স্বাহা পাৱক অগ্নিৰ ওচৰলৈ গৈ ক’লে: “হে অগ্নিদেৱ! মই কামতাপে দগ্ধ; তুমি মোক কামনা কৰিব যোগ্য।”
Verse 100
न चेत्करिष्यसे देव मृतां मामुपधारय । अहमंगिरसो भार्या शिवानाम हुताशन
“যদি তুমি নকৰা, হে দেৱ, তেন্তে মোক মৃত বুলি ধৰা। মই অঙ্গিৰসৰ পত্নী, নাম শিৱা, হে হুতাশন অগ্নি!”
Verse 101
सर्वाभिः सहिता प्राप्ता ताश्च यास्यंत्यनुक्रमात् । अस्माकं त्वं प्रियो नित्यं त्वच्चित्ताश्च वयं तथा
“মই সকলোৰে সৈতে একেলগে আহিছোঁ; সিহঁতেও ক্ৰমে ক্ৰমে আহিব। তুমি সদায় আমাৰ প্ৰিয়, আৰু আমিও মনত তোমাতেই নিবিষ্ট।”
Verse 102
ततः स कामसंतप्तः संबभूव तया सह । प्रीते प्रीता च सा देवी निर्जगाम वनांतरात्
তেতিয়া কামতাপে দগ্ধ হৈ সি তাইৰ সৈতে মিলিত হ’ল। সি তৃপ্ত হ’লে, সেই দেৱীও প্ৰসন্ন হৈ অৰণ্যৰ অন্তৰালৰ পৰা ওলাই আহিল।
Verse 103
चिंतयंती ममेदं चेद्रूपं द्रक्ष्यंति कानने । ते ब्राह्मणीनामनृतं दोषं वक्ष्यंति पावकात्
তাই ভাবিলে: “যদি অৰণ্যত সিহঁতে মোৰ এই ৰূপ দেখে, তেন্তে সিহঁতে ক’ব যে ব্রাহ্মণীসকলৰ কাৰণে পাৱক অগ্নিৰ ওপৰত অসত্যৰ দোষ লাগিল।”
Verse 104
तस्मादेतद्रक्षमाणा गरुडी संभवाम्यहम् । सुपर्णा सा ततो भूत्वा ददृशे श्वेतपर्वतम्
সেয়ে এইটোক ৰক্ষা কৰিবলৈ মই গৰুড়ী হ’ম। তাৰ পাছত সুপৰ্ণা ৰূপ ধৰি তাই শ্বেত পৰ্বত দৰ্শন কৰিলে।
Verse 105
शरस्तंबैः सुसंपृक्तं रक्षोभिश्च पिशाचकैः । सा तत्र सहसा गत्वा शैलपूष्ठं सुदुर्गमम्
সেই স্থান শৰ-স্তম্ভে ঘনকৈ আৱৃত আছিল আৰু ৰাক্ষস-পিশাচেৰে ভৰপূৰ। তাই হঠাতে তাত গৈ অতি দুৰ্গম শৈল-পৃষ্ঠলৈ উঠিল।
Verse 106
प्राक्षिपत्कांचने कुंडे शुक्रं तद्धारणेऽक्षमा । शिष्टानामपि देवीनां सप्तर्षीणां महात्मनाम्
ধাৰণ কৰিব নোৱাৰি তাই সেই শুক্ৰ কাঁচনৰ কুণ্ডত নিক্ষেপ কৰিলে—যি শিষ্টা দেবীসকল আৰু মহাত্মা সপ্তঋষিসকলেও কষ্টে ধাৰণ কৰিব পাৰে।
Verse 107
पत्नीसरूपतां कृत्वा कामयामास पावकम् । दिव्यं रूपमरूंधत्याः कर्तुं न शकितं तया
পত্নীৰ সদৃশ ৰূপ ধৰি তাই কামনাৰে পাৱক (অগ্নি)ক বিচাৰিলে; কিন্তু অৰুন্ধতীৰ দিব্য ৰূপ তাই গঢ়িব নোৱাৰিলে।
Verse 108
तस्यास्तपःप्रभावेण भर्तुः शुश्रूषणेन च । षट्कृत्वस्तत्तु निक्षिप्तमग्निरेतः कुरुद्वह
তাইৰ তপস্যাৰ প্ৰভাৱ আৰু স্বামীৰ শুশ্ৰূষাৰ ফলত, হে কুৰুবাহক, অগ্নিৰ সেই বীজ ছয়বাৰ নিশ্চয়কৈ নিক্ষিপ্ত হ’ল।
Verse 109
कुंडेऽस्मिंश्चैत्रबहुले प्रतिपद्येव स्वाहया । ततश्च पावको दुःखाच्छुशोच च मुमोह च
এই কুণ্ডত—চৈত্ৰ মাহৰ শুক্ল প্ৰতিপদাৰ দিনা—স্বাহা-মন্ত্ৰেৰে। তেতিয়া পাৱক দুখে আঘাতপ্ৰাপ্ত হৈ শোক কৰিলে আৰু মোহত নিমজ্জিত হ’ল।
Verse 110
आः पापं कृतमित्येव देहन्यासेऽकरोन्मतिम् । ततस्तं खेचरी वाणी प्राह मा मरणं कुरु
“হায়! মই পাপ কৰিলোঁ”—এনে ভাবি সি দেহত্যাগ কৰিবলৈ মন স্থিৰ কৰিলে। তেতিয়া আকাশী বাণীয়ে ক’লে: “মৰণ নকৰিবা, আত্মহনন নকৰিবা।”
Verse 111
भाव्यमेतच्च भाव्यर्थात्को हि पावक मुच्यते । भाव्यर्थेनापि यत्ते च परदारोप सेवनम्
“ইয়াৰূপে ই ভাগ্যলিখিত আছিল; যি ঘটিবই লাগিব তাৰ কাৰণে—হে পাৱক, কোনে বিধিৰ পৰা মুক্তি পায়? তথাপি, আনৰ পত্নীৰ আশ্ৰয় লোৱা আৰু সঙ্গ কৰা দোষ।”
Verse 112
कृतं तच्चेतसा तेन त्वामजीर्णं प्रवेक्ष्यति । श्वेतकेतोर्महायज्ञे घृतधाराभितर्पितम्
সি মনতে যিহেতু এই সংকল্প কৰিলে, সি তোমাক—এতিয়াও অপচিত অৱস্থাতে—প্ৰৱেশ কৰিব; তুমি সেইজন, যাক শ্বেতকেতুৰ মহাযজ্ঞত ঘৃতধাৰাৰে তৃপ্ত কৰা হৈছিল।
Verse 113
शोकं च त्यज नैतास्ताः स्वाहै वेयं तव प्रिया । श्वेतपर्वतकुंडस्थं पुत्रं त्वं द्रष्टुमर्हसि । ततो वह्निस्तत्र गत्वा ददृशे तनयं प्रभुम्
“শোক ত্যাগ কৰা; এইসকল তোমাৰ পত্নী নহয়—এইজনী স্বাহা, তোমাৰ প্ৰিয়া। শ্বেতপৰ্বতৰ কুণ্ডত বাস কৰা তোমাৰ পুত্ৰক তুমি দৰ্শন কৰা উচিত।” তেতিয়া বহ্নি তাত গৈ নিজৰ প্ৰভুসম পুত্ৰক দেখিলে।
Verse 114
अर्जुन उवाच । कस्मात्स्वाहा करोद्रूपं षण्णां तासां महामुने
অৰ্জুনে ক’লে: হে মহামুনি, কিয় স্বাহাই সেই ছয়গৰাকী (পত্নী)ৰ ৰূপ ধাৰণ কৰিলে?
Verse 115
यत्ता भर्तृपराः साध्व्यस्तपस्विन्योग्निसंनिभाः । न बिभेति च किं ताभ्यः षड्भ्यः स्वाहाऽपराधिनी । भर्तृभक्त्या जगद्दग्धुं यतः शक्ताश्च ता मुने
সেই নাৰীগৰাকী স্বামীভক্ত—সাধ্বী তপস্বিনী, অগ্নিৰ দৰে দীপ্তিময়। হে মুনি, দোষী স্বাহা কিয় সেই ছয়গৰাকীক ভয় নকৰিলে? কিয়নো পতিব্ৰতা-ভক্তিৰ বলত তেওঁলোকে জগত দগ্ধ কৰিবলৈও সক্ষম।
Verse 116
नारद उवाच । सत्यमेतत्कुरुश्रेष्ठ श्रृणु तच्चापि कारणम् । येन तासां कृतं रूपं न वा शापं ददुश्च ताः
নাৰদে ক’লে: সত্যই, হে কুৰুশ্ৰেষ্ঠ; এতিয়া সেই কাৰণো শুনা। যাৰ বাবে স্বাহাই তেওঁলোকৰ ৰূপ ধাৰণ কৰিলে, আৰু সেই সাধ্বীসকলে কিয় শাপ নাদিলে।
Verse 117
यत्र तद्वह्निना क्षिप्तं रुद्रतेजः सकृत्पुरा । गंगायां तत्र सस्नुस्ताः षटत्न्योऽज्ञनाभावतः
য’ত অগ্নিয়ে একেবাৰ আগতে ৰুদ্ৰ-তেজ নিক্ষেপ কৰিছিল, সেই ঠাইতে সেই ছয়গৰাকী পত্নী অজ্ঞতাবশত গঙ্গাত স্নান কৰিলে।
Verse 118
ततस्ता विह्वलीभूतास्तेजसा तेन मोहिताः । लज्जया च स्वभर्तॄणां गंगातीरस्थिता रहः
তাৰ পাছত সেই তেজে মোহিত হৈ তেওঁলোকে ব্যাকুল হৈ পৰিল। আৰু স্বামীসকলৰ সন্মুখত লাজত, গঙ্গাৰ তীৰত গোপনে অৱস্থান কৰিলে।
Verse 119
एतदंतमालोक्य चिकीर्षंती मनीषितम् । स्वाहा शरीरमाविश्यतासां तेजो जहार तत्
অৱস্থা যিদৰে হৈছে তাক দেখি আৰু নিজৰ মনোৰথ সিদ্ধ কৰিবলৈ ইচ্ছা কৰি, স্বাহাই তেওঁলোকৰ দেহত প্ৰৱেশ কৰি তেওঁলোকৰ সেই তেজ হৰণ কৰিলে।
Verse 120
चिक्रीड वह्निजायापि यथा ते कथितं मया
এইদৰে অগ্নিৰ পত্নীয়েও ক্ৰীড়া কৰিলে—যেনেকৈ মই তোমালোকক কৈছোঁ।
Verse 121
उपकारमिमं ताभिः स्मरंतीभिश्च भारत । न शप्ता सा यतः शापो न देयश्चोपकारिणि
হে ভাৰত! সেই উপকাৰ স্মৰণ কৰি তেওঁলোকে তাক শাপ নেদিলে; কিয়নো উপকাৰীক শাপ দিয়া উচিত নহয়।
Verse 122
ततः सप्तर्षयो ज्ञात्वा ज्ञानेनासुचितां गताः । तत्यजुः षट् तदा पत्नीर्विना देवीमरुंधतीम्
তাৰ পিছত সপ্তর্ষিসকলে জ্ঞানদৃষ্টিৰে সত্য জানি নিজকে অশুচিতাত পতিত বুলিলে; তেতিয়া তেওঁলোকে দেৱী অৰুন্ধতীক বাদ দি ছয় পত্নীক ত্যাগ কৰিলে।
Verse 123
विश्वामित्रस्तु भगवान्कुमारं शरणं गतः । स्तवं दिव्यं संप्रचक्रे महासेनस्य चापि सः
কিন্তু ভগৱান বিশ্বামিত্ৰে কুমাৰৰ শৰণ ল’লে, আৰু তেওঁ মহাসেনৰ উদ্দেশে এক দিৱ্য স্তৱ ৰচনা কৰিলে।
Verse 124
अष्टोत्तरशतं नाम्नां श्रृणु त्वं तानि फाल्गुन । जपेन येषां पापानि यांति ज्ञानमवाप्नुयात्
হে ফাল্গুন, তুমি সেই অষ্টোত্তৰ শত নাম শুনা; যিসকলৰ জপে পাপ দূৰ হয় আৰু আধ্যাত্মিক জ্ঞান লাভ হয়।
Verse 125
त्वं ब्रह्मवादी त्वं ब्रह्मा ब्राह्मणवत्सलः । ब्रह्मण्यो ब्रह्मदेवश्च ब्रह्मदो ब्रह्मसंग्रहः
তুমি ব্ৰহ্মৰ প্ৰচাৰক, তুমি ব্ৰহ্মা; তুমি ব্ৰাহ্মণসকলৰ প্ৰতি স্নেহশীল। তুমি ব্ৰাহ্মণ্য ধৰ্মৰ পালনকৰ্তা, ব্ৰহ্মৰ দিৱ্য অধিপতি; তুমি ব্ৰহ্মবিদ্যা দান কৰোঁতা আৰু ব্ৰহ্মৰ ভঁৰাল।
Verse 126
त्वं परं परमं तेजो मंगलानां च मंगलम् । अप्रमेयगुणश्चैव मंत्राणां मंत्रगो भवान्
তুমি পৰম, সৰ্বোচ্চ তেজ—সকলো মঙ্গলৰ মাজত মঙ্গল। তোমাৰ গুণ অপ্ৰমেয়, আৰু তুমি সকলো মন্ত্ৰৰ অন্তৰ্বাসী আৰু সাৰস্বৰূপ।
Verse 127
त्वं सावित्रीमयो देव सर्वत्रैवापराजितः । मंत्र शर्वात्मको देवः षडक्षरवतां वरः
হে দেৱ, তুমি সাৱিত্ৰী (গায়ত্ৰী) শক্তিময় আৰু সৰ্বত্ৰ অপৰাজিত। হে দেৱ, তুমি মন্ত্ৰ আৰু শৰ্ব (শিৱ)ৰ আত্মাস্বৰূপ; ষড়ক্ষৰ মন্ত্ৰধাৰীসকলৰ মাজত তুমি শ্ৰেষ্ঠ।
Verse 128
माली मौली पताकी च जटी मुंडी शिखंड्यपि । कुण्डली लांगली बालः कुमारः प्रवरो वरः
তুমি মালাধাৰী, মৌলীধাৰী আৰু পতাকাধাৰী; জটাধাৰী, মুণ্ডিতশিৰ আৰু শিখণ্ডীও। তুমি কুণ্ডলধাৰী, লাঙলধাৰী; তুমি দিৱ্য বালক—কুমাৰ—সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ আৰু পৰম বৰ।
Verse 129
गवांपुत्रः सुरारिघ्नः संभवो भवभावनः । पिनाकी शत्रुहा श्वेतो गूढः स्कन्दः कराग्रणीः
তুমি গৱাংপুত্ৰ, দেৱশত্ৰুনাশক; স্বয়ম্ভূ, ভৱ-ভাবন। তুমি পিনাকধাৰী, শত্রুহন্তা; শ্বেত, গূঢ়; স্কন্দ, কৰ্মৰ অগ্ৰণী।
Verse 130
द्वादशो भूर्भुवो भावी भुवः पुत्रो नमस्कृतः । नागराजः सुधर्मात्मा नाकपृष्ठः सनातनः
তুমি দ্বাদশ-ৰূপী, ভূৰ আৰু ভুৱঃ; ভবিষ্যৎ-ৰূপে ভৱিষ্য। তুমি ভুৱঃৰ পুত্ৰ, নমস্কাৰযোগ্য। তুমি নাগৰাজ, সুধৰ্ম-স্বভাৱ; নাকপৃষ্ঠত প্রতিষ্ঠিত, সনাতন।
Verse 131
त्वं भर्ता सर्वभूतात्मा त्वं त्राता त्वं सुखावहः । शरदक्षः शिखी जेता षड्वक्त्रो भयनाशनः
তুমি ভৰ্তা, সকলো ভূতৰ অন্তৰাত্মা; তুমি ত্ৰাতা, তুমি সুখাৱহ। তুমি শৰৎ-স্বচ্ছ দৃষ্টিৰ দৰে তীক্ষ্ণনেত্ৰ; তুমি শিখী, জেতা; ষড়্বক্ত্ৰ, ভয়নাশন।
Verse 132
हेमगर्भो महागर्भो जयश्च विजयेश्वरः । त्वं कर्ता त्वं विधाता च नित्यो नित्यारिमर्दनः
তুমি হেমগৰ্ভ, সুবৰ্ণ-গৰ্ভ; মহাগৰ্ভ, মহাশক্তিৰ আধাৰ। তুমি জয়, আৰু বিজয়েশ্বৰ—বিজয়ৰ প্ৰভু। তুমি কৰ্তা আৰু বিধাতা; নিত্য, আৰু সদা শত্রুমৰ্দনকাৰী।
Verse 133
महासेनो महातेज वीरसेनश्च भूपतिः । सिद्धासनः सुराध्यक्षो भीमसेनो निरामयः
তুমি মহাসেন, মহাসেনাৰ সেনাপতি; মহাতেজ, অপাৰ দীপ্তিময়। তুমি বীৰসেন, বীৰসকলৰ নেতা; ভূপাতি, সার্বভৌম প্ৰভু। তুমি সিদ্ধাসন, সিদ্ধসকলৰ মাজত আসীন; সুৰাধ্যক্ষ, দেৱসকলৰ অধিপতি; ভীমসেন, ভয়ংকৰ বলশালী; নিৰাময়, ৰোগহৰ।
Verse 134
शौरिर्यदुर्महातेजा वीर्यवान्सत्यविक्रमः । तेजोगर्भोऽसुररिपुः सुरमूर्तिः सुरोर्ज्जितः
তুমি শৌৰি আৰু যদু—উচ্চ বংশ আৰু বীৰ্যৰে মহাতেজস্বী; বলৱান, সত্য আৰু অচল বিক্ৰমৰ অধিকারী। তুমি তেজোগর্ভ, দীপ্তিৰ গৰ্ভ; অসুৰ-শত্রু; দেৱমূর্তি; আৰু দেৱীয় শক্তিৰে সমুজ্জ্বল।
Verse 135
कृतज्ञो वरदः सत्यः शरण्यः साधुवत्सलः । सुव्रतः सूर्यसंकाशो वह्निगर्भः कणो भुवः
তুমি কৃতজ্ঞ, উপকাৰ স্মৰণ কৰা; বৰদাতা; সত্যস্বৰূপ; শৰণপ্ৰাৰ্থীৰ আশ্ৰয়; আৰু সাধুসকলৰ প্ৰতি স্নেহশীল। তুমি সুব্ৰত, সূৰ্যৰ দৰে দীপ্তিমান; অগ্নিগর্ভ, অগ্নিজ স্বভাৱ; আৰু পৃথিৱীজুৰি ব্যাপ্ত সূক্ষ্ম কণাৰূপেও বিদ্যমান।
Verse 136
पिप्पली शीघ्रगो रौद्री गांगेयो रिपुदारणः । कार्त्तिकेयः प्रभुः क्षंता नीलदंष्ट्रो महामनाः
তুমি পিপ্পলী; শীঘ্ৰগামী; ৰৌদ্ৰী শক্তিৰে ভয়ংকৰ প্ৰভাৱশালী; গাঙ্গেয়, গঙ্গাৰ পৰা জন্মলাভ কৰা; আৰু শত্রু-বিধ্বংসক। তুমি কাৰ্ত্তিকেয় প্ৰভু—ক্ষমাশীল, ধৈৰ্যবান—নীলদন্ত্ৰ, আৰু মহামনা মহাত্মা।
Verse 137
निग्रहो निग्रहाणां च नेता त्वं सुरनंदनः । प्रग्रहः परमानंदः क्रोधघ्नस्तार उच्छ्रितः
তুমি দণ্ডদাতা—আৰু দণ্ডধাৰীসকলকো সংযম কৰা নিগ্ৰহ; তুমি নেতা, হে সুৰনন্দন। তুমি প্ৰগৃহ, পথ দেখুওৱা লাগাম; পৰমানন্দস্বৰূপ; ক্ৰোধনাশক; আৰু উচ্চতাত উজ্জ্বল তাৰা-ৰূপ তাৰক, ত্ৰাণকৰ্তা।
Verse 138
कुक्कुटी बहुली दिव्यः कामदो भूरिवर्धनः । अमोघोऽमृतदो ह्यग्निः शत्रुघ्नः सर्वमोदनः
তুমি কুক্কুটী আৰু বহুলী; দিৱ্য স্বৰূপ; ধৰ্মসঙ্গত কামনা পূৰণকাৰী; আৰু সমৃদ্ধি বৃদ্ধি কৰা। তুমি অমোঘ; অমৃতসম জীৱন দানকাৰী; অগ্নিস্বৰূপ; শত্রুঘ্ন; আৰু সকলোকে আনন্দ দান কৰা।
Verse 139
अव्ययो ह्यमरः श्रीमानुन्नतो ह्यग्निसंभवः । पिशाचराजः सूर्याभः शिवात्मा शिवनंदनः
তুমি অব্যয়, অমৰ আৰু শ্ৰীমন্ত; উন্নত, অগ্নিসম্ভৱ। তুমি পিশাচৰাজ, সূৰ্য্যসম দীপ্তিমান; শিৱাত্মা, শিৱনন্দন—শিৱক আনন্দ দিয়া পুত্ৰ।
Verse 140
अपारपारो दुर्ज्ञेयः सर्वभूतहिते रतः । अग्राह्यः कारणं कर्ता परमेष्ठी परं पदम्
তোমাৰ ন নাই দূৰ পাৰ, ন নাই ওচৰ পাৰ—অসীম আৰু দুৰ্বোধ। তুমি সদায় সকলো ভূতৰ হিতত ৰত। তুমি অগ্ৰাহ্য; কাৰণো তুমি, কৰ্তাও তুমি; পৰমেষ্ঠী আৰু পৰম পদ।
Verse 141
अचिंत्यः सर्वभूतात्मा सर्वात्मा त्वं सनातनः । एवं स सर्वभूतानां संस्तुतः परमेश्वरः
তুমি অচিন্ত্য; সকলো ভূতৰ অন্তৰাত্মা, সকলোৰে আত্মা, সনাতন। এইদৰে সেই পৰমেশ্বৰ সকলো সত্তাৰ দ্বাৰা সংস্তুত হয়।
Verse 142
नाम्नामष्टशतेनायं विश्वामित्रमहर्षिणा । प्रसन्नमूर्तिराहेदं मुनींद्रं व्रियतामिति
প্ৰসন্ন মূৰ্তিৰে প্ৰভুৱে ক’লে: “বিশ্বামিত্ৰ মহর্ষিয়ে ৰচনা কৰা এই অষ্টশত নামস্তোত্ৰ। মুনীন্দ্ৰক গ্ৰহণ কৰি সন্মান কৰা হওক।”
Verse 143
मम त्वया द्विजश्रेष्ठ स्तुतिरेषा निरूपिता । भविष्यति मनोऽभीष्टप्राप्तये प्राणिनां भुवि
হে দ্বিজশ্ৰেষ্ঠ, মোৰ এই স্তুতি তুমি নিৰূপিতা কৰিলা। পৃথিৱীত ই প্ৰাণীসকলৰ মনোऽভীষ্ট লাভৰ উপায় হ’ব।
Verse 144
विवर्धते कुले लक्ष्मीस्तस्य यः प्रपठेदिमम् । न राक्षसाः पिशाचा वा न भूतानि न चापदः
যি এই স্তৱ পাঠ কৰে, তাৰ কুলত লক্ষ্মীৰ বৃদ্ধি হয়; ৰাক্ষস, পিশাচ, ভূত বা কোনো আপদাই তাক কষ্ট দিব নোৱাৰে।
Verse 145
विघ्नकारीणि तद्गेहे यत्रैव संस्तुवंति माम् । दुःस्वप्नं च न पश्येत्स बद्धो मुच्यते बंधनात्
যি ঘৰত লোকসকলে মোক স্তৱ কৰে, তাত বিঘ্ন নুঠে; সি দুঃস্বপ্ন নেদেখে, আৰু যি বন্ধনত আছে সি বন্ধনৰ পৰা মুক্ত হয়।
Verse 146
स्तवस्यास्य प्रभावेण दिव्यभावः पुमान्भवेत् । त्वं च मां श्रुतिसंस्कारैः सर्वैः संस्कर्तुमर्हसि
এই স্তৱৰ প্ৰভাৱত মানুহৰ ভিতৰত দিব্য ভাব উদয় হয়। আৰু তুমি শ্ৰুতি-বেদে বিধান কৰা সকলো সংস্কাৰে মোক অভিষিক্ত কৰিবলৈ যোগ্য।
Verse 147
संस्काररहितं जन्म यतश्च पशुवत्स्मृतम् । त्वं च मद्वरदानेन ब्रह्मर्षिश्च भविष्यसि
সংস্কাৰবিহীন জন্ম সেয়েহে পশুৰ দৰে বুলি গণ্য। কিন্তু মোৰ বৰদানত তুমিও ব্ৰহ্মর্ষি হৈ উঠিবা।
Verse 148
ततो मुनिस्तस्य चक्रे जातकर्मादिकाः क्रियाः । पौरोहित्यं तथा भेजे स्कंदस्यैवाज्ञया प्रभुः
তাৰ পিছত সেই মুনিয়ে তাৰ বাবে জাতকৰ্ম আদি ক্ৰিয়াসমূহ সম্পন্ন কৰিলে। আৰু স্কন্দৰ আজ্ঞাত সেই পূজনীয় জনে পুৰোহিত্যৰ দায়িত্বও গ্ৰহণ কৰিলে।
Verse 149
ततस्तं वह्निरभ्यागाद्ददर्श च सुतं गुहम् । षट्छीर्षं द्विगुणश्रोत्रं द्वादशाक्षिभुजक्रमम्
তেতিয়া অগ্নিয়ে তেওঁৰ ওচৰলৈ আহি নিজৰ পুত্ৰ গুহাক দৰ্শন কৰিলে—ষড়্মুখ, দ্বিগুণ কৰ্ণযুক্ত, আৰু দ্বাদশ নয়ন-বাহুৰ বিন্যাসে বিভূষিত।
Verse 150
एकग्रीवं चैककायं कुमारं स व्यलोकयत् । कलिलं प्रथमे चाह्नि द्वितीये व्यक्तितां गतम्
তেওঁ কুমাৰক এক গ্ৰীৱা আৰু এক দেহযুক্ত ৰূপে চালে। প্ৰথম দিনা তেওঁ আছিল নিৰাকাৰ গাঁঠ, আৰু দ্বিতীয় দিনা স্পষ্ট ৰূপ লাভ কৰিলে।
Verse 151
दृतीयायां शिशुर्जातश्चतुर्थ्यां पूर्ण एवच । पंचम्यां संस्कृतः सोऽभूत्पावकं चाप्यपश्यत
তৃতীয় দিনা তেওঁ শিশুৰূপে জন্মিল; চতুৰ্থ দিনা সম্পূৰ্ণ হ’ল। পঞ্চম দিনা তেওঁৰ সংস্কাৰ সম্পন্ন হ’ল আৰু তেওঁ অগ্নিকো দৰ্শন কৰিলে।
Verse 152
ततस्तं पावकः पार्थ आलिलिंग चुचुंब च । पुत्रेति चोक्त्वा तस्मै स शक्त्यस्त्रम ददात्स्वयम्
তেতিয়া পাৱক অগ্নিয়ে তেওঁক আলিঙ্গন কৰি চুম্বন কৰিলে। “পুত্ৰ” বুলি কৈ, স্বয়ং ‘শক্তি’ নামৰ অস্ত্ৰ-মিসাইল তেওঁক দান কৰিলে।
Verse 153
स च शक्तिं समादाय नमस्कृत्य च पावकम् । श्वेतश्रृंगं समारूढो मुखैः पश्यन्दिशो दश
সেই শক্তি গ্ৰহণ কৰি আৰু পাৱকক নমস্কাৰ কৰি, তেওঁ শ্বেতশৃঙ্গত আৰোহণ কৰিলে; নিজৰ মুখসমূহে দশ দিশালৈ দৃষ্টি মেলিলে।
Verse 154
व्यनदद्भैरवं नादं त्रास यन्सासुरं जगत् । ततः श्वेतगिरेः श्रृंगं रक्षः पद्मदशावृतम्
তেওঁ ভৈৰৱ-সদৃশ ভয়ংকৰ নাদ গর্জন কৰিলে, যাৰ ত্ৰাসত অসুৰসহ সমগ্ৰ জগত কঁপি উঠিল। তাৰ পাছত তেওঁ শ্বেতগিৰিৰ শৃংগ দেখিলে—দশ পদ্ম-সদৃশ বেষ্টনীত আৱৃত, চাৰিওফালে ৰাক্ষসসকলে প্ৰহৰা দি আছিল।
Verse 155
बिभेद तरसा शक्त्या शतयोजनविस्तृतम् । तदेकेन प्रहारेण खंडशः पतितं भुवि
তেওঁ শক্তিৰ তীব্ৰ বেগেৰে সেয়া—শত যোজন বিস্তৃত সেই মহা পিণ্ড—ভেদি পেলালে। একেটা প্ৰহাৰতেই সেয়া খণ্ড খণ্ড হৈ ভূতলত পতিত হ’ল।
Verse 156
चूर्णीकृता राक्षसास्ते सततं धर्मशत्रवः । ततः प्रव्यथिता भूमिर्व्यशीर्यत समंततः
সেই ৰাক্ষসসকল—সদায় ধৰ্মৰ শত্রু—চূৰ্ণ হৈ ধূলি হ’ল। তাৰ পাছত ভূমি ভীষণকৈ কঁপি উঠি, চাৰিওফালে ফাটি যাবলৈ ধৰিলে।
Verse 157
भीताश्च पर्वताः सर्वे चुक्रुशुः प्रलयाद्यथा । भूतानि तत्र सुभृशं त्राहित्राहीति चोज्जगुः
সকলো পৰ্বত ভয়ত প্ৰলয়কালৰ দৰে চিঞৰি উঠিল। তাত থকা ভূত-প্ৰাণীসকলে অতি জোৰে ‘ৰক্ষা কৰক! ৰক্ষা কৰক!’ বুলি বিলাপ কৰিলে।
Verse 158
एवं श्रुत्वा ततो देवा वासवं सह तेऽब्रुवन् । येनैकेन प्रहारेण त्रैलोक्यं व्याकुली कृतम्
এই কথা শুনি দেৱতাসকলে একেলগে বাসৱ (ইন্দ্ৰ)ক ক’লে—‘কাৰ একেটা প্ৰহাৰত ত্ৰৈলোক্য ব্যাকুল হৈ উঠিল?’
Verse 159
स संक्रुद्धः क्षणाद्विश्वं संहरिष्यति वासव । वयं च पालनार्थाय सृष्टा देवेन वेधसा
হে বাসৱ! সি যদি ক্ৰুদ্ধ হয়, তেন্তে ক্ষণমাত্ৰতে সমগ্ৰ বিশ্ব সংহাৰ কৰিব। আৰু আমি বেধস দেৱ (ব্ৰহ্মা)ৰ দ্বাৰা জগতৰ পালন-ৰক্ষাৰ উদ্দেশ্যেই সৃষ্ট।
Verse 160
तच्च त्राणं सदा कार्यं प्राणैः कंठगतैरपि । अस्माकं पश्यतामेवं यदि संक्षोभ्यते जगत्
সেয়ে সেই ত্ৰাণকাৰ্য সদায় কৰিবই লাগিব—প্ৰাণ কণ্ঠগত হলেও। কিয়নো আমাৰ চকুৰ সন্মুখতে যদি জগত এইদৰে কঁপে…
Verse 161
धिक्ततो जन्म वीराणां श्लाघ्यं हि मरणं क्षणात् । तदस्माभिः सहैनं त्वं क्षतुमर्हसि वासव
ধিক সেই বীৰৰ জন্ম, যি কৰ্তব্য এৰায়; ক্ষণমাত্ৰতে মৃত্যুয়ো শ্লাঘনীয়। সেয়ে হে বাসৱ, আমাৰ সৈতে মিলি তুমি তাক সংযত কৰো।
Verse 162
एवमुक्तस्तथेत्युक्त्वा देवैः सार्धं तमभ्ययात् । विधित्सुस्तस्य वीर्यं स शक्रस्तूर्णतरं तदा
এইদৰে কোৱা হ’লে ইন্দ্ৰই ‘তথাস্তु’ বুলি কৈ দেৱসকলৰ সৈতে তৎক্ষণাৎ তেওঁৰ দিশে আগবাঢ়িল। তেতিয়া সেই শক্ৰ অধিক ত্বৰিত গতিৰে চলিল, সেই বীৰৰ শক্তি পৰীক্ষা কৰিবলৈ উদ্গ্ৰীৱ হৈ।
Verse 163
उग्रं तच्च महावेगं देवानीकं दुरासदम् । नर्दमानं गुहऋ प्रेक्ष्य ननाद जलधिर्यथा
ভয়ংকৰ, মহাবেগী আৰু অদুৰাসদ দেৱসেনা গর্জন কৰি আহি থকা দেখি গুহেও সাগৰৰ দৰে গর্জন কৰি উঠিল।
Verse 164
तस्य नादेन महता समुद्धूतोदधिप्रभम् । बभ्राम तत्रतत्रैव देव सैन्यमचेतनम्
তেওঁৰ মহা নাদত, উদ্দাম সাগৰৰ দৰে কঁপি উঠি, দেৱসেনা চেতনাহীন হৈ তাত-ইয়াত ঘূৰি ফুৰিল।
Verse 165
जिघांसूनुपसंप्राप्तान्देवान्दृष्ट्वा स पावकिः । विससर्ज्ज मुखात्तत्र प्रवृद्धाः पावकार्चिषः
মাৰিবলৈ উদ্যত হৈ ওচৰলৈ অহা দেৱতাসকলক দেখি, সেই পাৱকীয়ে তৎক্ষণাৎ নিজৰ মুখৰ পৰা প্ৰবল হৈ উঠা অগ্নিশিখা উগলি দিলে।
Verse 166
अदहद्देवसैन्यानि चेष्ट मानानि भूतले । ते प्रदीप्तशिरोदेहाः प्रदीप्तायुधवाहनाः
ভূমিত ছটফটাই থকা দেৱসেনাসকলক সি দগ্ধ কৰিলে; তেওঁলোকৰ মূৰ আৰু দেহ জ্বলি উঠিল, আৰু অস্ত্ৰ-আৰোহণো অগ্নিময় হৈ পৰিল।
Verse 167
प्रच्युताः सहसा भांति दिवस्तारागणा इव । दह्यमानाः प्रपन्नास्ते शरणं पावकात्मजम्
হঠাৎ পতিত হৈ তেওঁলোক আকাশৰ পৰা সৰি পৰা তৰাৰ গুচ্ছৰ দৰে দীপ্ত হ’ল; দহি যোৱা অৱস্থাত তেওঁলোকে পাৱকাত্মজ—অগ্নিপুত্ৰৰ শৰণ ল’লে।
Verse 168
देवा वज्रधरं प्रोचुस्त्यज वज्रं शतक्रतो । उक्तो देवैस्तदा शक्रः स्कंदे वज्रवासृजत्
দেৱতাসকলে বজ্ৰধাৰীক ক’লে, “হে শতক্ৰতু, বজ্ৰ নিক্ষেপ কৰা!” দেৱতাসকলৰ কথাত তেতিয়া শক্ৰই স্কন্দৰ প্ৰতি বজ্ৰ নিক্ষেপ কৰিলে।
Verse 169
तद्विसृष्टं जघानाशु पार्श्व स्कंदस्य दक्षिणम् । बिभेद च कुरुश्रेष्ठ तदा तस्य महात्मनः
নিক্ষিপ্ত বজ্ৰটি তৎক্ষণাৎ স্কন্দৰ দক্ষিণ পাৰ্শ্বত আঘাত কৰি তাক ভেদ কৰিলে—হে কুৰুশ্ৰেষ্ঠ—সেই মহাত্মাৰ পাৰ্শ্ব তেতিয়াই বিদীৰ্ণ হ’ল।
Verse 170
वज्रप्रहारात्स्कंदस्य संजातः पुरुषोऽपरः । युवा कांचनसन्नाहः शक्तिधृग्दिव्य कुंडलः
স্কন্দৰ ওপৰত বজ্ৰাঘাত হোৱাত তাতেই আন এজন পুৰুষ উদ্ভৱ হ’ল; সি যুৱ বীৰ, সোণালী সন্নাহে আৱৃত, শক্তি ধাৰণকাৰী আৰু দিৱ্য কুণ্ডলে ভূষিত।
Verse 171
शाख इत्यभिविख्यातः सोपि व्यनददद्भुतम् । ततश्चेंद्रः पुनः क्रुद्धो हृदि स्कंदं व्यदारयत्
‘শাখ’ নামে খ্যাত সেইজনেও আশ্চৰ্য গর্জন তুলিলে। তাৰ পাছত ইন্দ্ৰ পুনৰ ক্ৰুদ্ধ হৈ স্কন্দৰ বক্ষস্থলত আঘাত কৰি বিদীৰ্ণ কৰিলে।
Verse 172
तत्रापि तादृशो जज्ञे नैगमेय इति श्रुतः । ततो विनद्य स्कंदाद्याश्चत्वारस्तं तदाभ्ययुः
তাতো তেনেদৰে একে ধৰণৰ আন এজন জন্মিল, যাক পৰম্পৰাত ‘নৈগমেয়’ বুলি কোৱা হয়। তাৰ পাছত গর্জন কৰি স্কন্দ আদি চাৰিজনে একেলগে তাৰ ফালে ধাৱিত হ’ল।
Verse 173
तदेंद्रो वज्रमुत्सृज्य प्रांजलिः शरणं ययौ । तस्याभयं ददौ स्कंदः सहसैन्यस्य सत्तमः
তেতিয়া ইন্দ্ৰে বজ্ৰ ত্যাগ কৰি প্ৰাঞ্জলি হৈ শৰণ ল’লে। স্কন্দে—সেনাপতিসকলৰ শ্ৰেষ্ঠ—তাক আৰু তাৰ সৈন্যবাহিনীলৈ অভয় দান কৰিলে।
Verse 174
ततः प्रहृष्टास्त्रभिदशा वादित्राण्यभ्यवादयन् । वज्रप्रहारात्कन्याश्च जज्ञिरेऽस्य महाबलाः
তেতিয়া অস্ত্ৰধাৰী দেৱতাসকল আনন্দিত হৈ বাদ্যযন্ত্ৰ ধ্বনিত কৰিলে। বজ্ৰৰ আঘাতত তেওঁৰ পৰা মহাবলীয়া কন্যাসকলেও জন্ম ল’লে।
Verse 175
या हरं ति शिशूञ्जातान्गर्भस्थांश्चैव दारुणाः । काकी च हिलिमा चैव रुद्रा च वृषभा तथा
সিহঁত ভয়ংকৰী, যিসকলে সদ্যোজাত শিশুক আৰু গৰ্ভস্থ ভ্ৰূণকো হৰণ কৰে। (তেওঁলোকৰ মাজত) কাকী, হিলিমা, ৰুদ্ৰা আৰু তদ্ৰূপে বৃষভা আছে।
Verse 176
आया पलाला मित्रा च सप्तैताः शिशुमातरः । एतासांवीर्यसंपन्नः शिशुश्चाभूत्सुदारुणः
আয়া, পালালা আৰু মিত্ৰা—এই সাতগৰাকী ‘শিশুমাতা’। তেওঁলোকৰ বীৰ্য-শক্তিৰে সমৃদ্ধ হৈ এটা শিশুও জন্ম ল’লে—অতিশয় ভয়ংকৰ।
Verse 177
स्कंदप्रसादजः पुत्रो लोहिताक्षो भयंकरः । एष वीराष्टकः प्रोक्तः स्कंदमातृगणोऽद्भुतः
স্কন্দৰ প্ৰসাদেৰে এটা পুত্ৰ জন্ম ল’লে—লোহিতাক্ষ, ভয়ংকৰ ৰূপধাৰী। এইয়েই ‘আঠজন বীৰৰ গোট’ বুলি কোৱা হৈছে—স্কন্দ-মাতৃগণৰ আশ্চৰ্য সেনাদল।
Verse 178
पूजनीयः सदा भक्त्या सर्वापस्मारशांतिदः । उपातिष्ठत्ततः स्कंदं हिरण्यकवचस्रजम्
তেওঁক সদায় ভক্তিৰে পূজা কৰা উচিত, কিয়নো তেওঁ সকলো অপস্মাৰ (আক্ৰমণ/ব্যাধি) শান্ত কৰে। তাৰ পাছত তেওঁ স্বৰ্ণ-কৱচ আৰু মালাৰে বিভূষিত হৈ স্কন্দৰ সেৱাত উপস্থিত হ’ল।
Verse 179
लोहितांबरसंवीतं त्रैलोक्यस्यापि सुप्रभम् । युवानं श्रीः स्वयं भेजे तं प्रणम्य शरीरिणी
লোহিত বস্ত্ৰে আৱৃত, ত্ৰিলোকতোও অতি দীপ্তিমান সেই যুৱকক শ্ৰী (লক্ষ্মী) স্বয়ং বৰি ল’লে; দেহধাৰিণী শ্ৰীয়ে নমস্কাৰ কৰি তেঁওক প্ৰণাম কৰিলে।
Verse 180
श्रिया जुष्टं च तं प्राहुः सर्वे देवाः प्रणम्य वै । हिरण्यवर्ण्ण भद्रं ते लोकानां शंकरो भव
শ্ৰীয়ে অনুগৃহীত তেঁওক সকলো দেৱতাই প্ৰণাম কৰি ক’লে: “হে হিৰণ্যবৰ্ণ, তোমাৰ মঙ্গল হওক; তুমি লোকসমূহৰ বাবে শংকৰ—কল্যাণকৰ হওঁক।”
Verse 181
भवानिंद्रोऽस्तु नो नाथ त्रैलोक्यस्य हिताय वै
হে নাথ, ত্ৰিলোকৰ হিতৰ বাবে নিশ্চয় তুমি আমাৰ ইন্দ্ৰ হওঁক।
Verse 182
स्कंद उवाच । किमिंद्रः सर्वलोकानां करोतीह सुरोत्तमाः । कथं देवगणांश्चैव पाति नित्यं सुरेश्वरः
স্কন্দে ক’লে: “হে সুৰোত্তমাসকল, ইন্দ্ৰই বা ইয়াত সকলো লোকৰ বাবে কি কৰে? আৰু দেৱেশ্বৰ কেনেকৈ সদায় দেৱগণক ৰক্ষা কৰে?”
Verse 183
देवा ऊचुः । इंद्रो दिशति भूतानां बलं तेजः प्रजाः सुखम् । प्रज्ञां प्रयच्छति तथा सर्वान्दायान्सुरेश्वरः
দেৱাসকলে ক’লে: “ইন্দ্ৰই ভুতসমূহক বল, তেজ, প্ৰজা আৰু সুখ বণ্টন কৰে। তেনেদৰে সুৰেশ্বৰেই প্ৰজ্ঞা আৰু সকলো ন্যায্য ভাগ দান কৰে।”
Verse 184
दुर्वृत्तानां स हरति वृत्तस्थानां प्रयच्छति । अनुशास्ति च भूतानि कार्येषु बलवत्तरः
যিসকল দুৰ্বৃত্ত, তেওঁলোকৰ পৰা তেওঁ বল আৰু ভাগ্য হৰণ কৰে; আৰু যিসকল সৎবৃত্তত স্থিত, তেওঁলোকক যোগ্য ফল দান কৰে। কৰ্মত সৰ্বাধিক বলৱান হৈ তেওঁ ভूत-প্ৰাণীক কৰ্তব্যত শাসন কৰে।
Verse 185
असूर्ये च भवेत्सूर्यस्तथाऽचंद्रे च चंद्रमाः । भवत्यग्निश्च वायुश्च पृथिव्यां जीवकारणम्
য’ত সূৰ্য নাথাকে, তাত তেওঁ নিজেই সূৰ্য হয়; য’ত চন্দ্ৰ নাথাকে, তাত তেওঁ চন্দ্ৰ হয়। তেওঁ অগ্নি আৰু বায়ুও হয়—পৃথিৱীত জীৱনৰ মূল কাৰণ।
Verse 186
एतदिंद्रेण कर्तव्यमिंद्रो हि विपुलं बलम् । त्वं चेंद्रो भव नो वीर तारकं जहि ते नमः
এই কৰ্ম ইন্দ্ৰে কৰিব লাগে, কিয়নো ইন্দ্ৰ মহাবল। আৰু তুমি, হে বীৰ, আমাৰ বাবে ইন্দ্ৰ হওঁক—তাৰকক বধ কৰা। তোমাক নমস্কাৰ।
Verse 187
इंद्र उवाच । त्वं भवेंद्रो महाबाहो सर्वेषां नः सुखावहः । प्रणम्य प्रार्थये स्कंद तारकं जहि रक्ष नः
ইন্দ্ৰ ক’লে: হে মহাবাহু, তুমি ইন্দ্ৰ হওঁক, আমাৰ সকলোৰে সুখদাতা। প্ৰণাম কৰি মই প্ৰাৰ্থনা কৰোঁ, হে স্কন্দ: তাৰকক বধ কৰা আৰু আমাক ৰক্ষা কৰা।
Verse 188
स्कंद उवाच । शाधि त्वमेव त्रैलोक्यं भवानिंद्रोस्तु सर्वदा । करिष्ये चेंद्रकर्माणि न ममेंद्रत्वमीप्सितम्
স্কন্দ ক’লে: তুমি নিজেই ত্ৰিলোক শাসন কৰা; তুমি সদায় ইন্দ্ৰ হৈ থাকাঁ। মই ইন্দ্ৰৰ কৰ্মসমূহ সম্পন্ন কৰিম, কিন্তু ইন্দ্ৰত্বৰ অধিকার মোৰ কাম্য নহয়।
Verse 189
त्वमेव राजा भद्रं ते त्रैलोक्यस्य ममैव च । करोमि किं च ते शक्रशासनं ब्रूहि तन्मम
তুমিয়েই ৰজা—তোমাৰ মঙ্গল হওক—ত্ৰিলোকৰো আৰু মোৰো। মই কি কৰোঁ? হে শক্ৰ, তোমাৰ আজ্ঞা কোৱা; সেই আজ্ঞাই মোৰ কৰ্তব্য।
Verse 190
इंद्र उवाच । यदि सत्यमिदं वाक्यं निश्चयाद्भाषितं त्वया । अभिषिच्छस्व देवानां सैनापत्ये महाबल । अहमिंद्रो भविष्यामि तव वाक्याद्यशोऽस्तु ते
ইন্দ্ৰ ক’লে: যদি তুমি দৃঢ় নिश्चয়ে সত্যকৈ এই বাক্য কৈছা, তেন্তে হে মহাবলী, দেৱসেনাৰ সেনাপতি পদত নিজকে অভিষেক কৰা। তোমাৰ বাক্যতে মই ইন্দ্ৰ হৈ থাকিম—তোমাৰ যশ হওক।
Verse 191
स्कंद उवाच । दानवानां विनाशाय देवानामर्थसिद्धये । गोब्राह्मणस्य चार्थाय एवमस्तु वचस्तव
স্কন্দ ক’লে: দানৱসকলৰ বিনাশৰ বাবে, দেৱসকলৰ উদ্দেশ্য সিদ্ধিৰ বাবে, আৰু গৰু-ব্ৰাহ্মণৰ কল্যাণৰ বাবে—তোমাৰ বাক্য অনুসাৰে তেনেই হওক।
Verse 192
इत्युक्ते सुमहानादः सुराणामभ्यजायत । भूतानां चापि सर्वेषां त्रैलोक्यांकपकारकः
এই কথা কোৱা মাত্ৰেই দেৱসকলৰ মাজত অতি মহান গর্জন উঠিল; আৰু সকলো ভূত-প্ৰাণীৰ মাজতো—যি ত্ৰিলোকত গুঞ্জৰি সীমালৈকে কঁপাই তুলিলে।
Verse 193
जयेति तुष्टुवुश्चैनं वादित्राण्यभ्यवादयन् । ननृस्तष्टुवुश्चैवं कराघातांश्च चक्रिरे
“জয়! জয়!” বুলি তেওঁলোকে তেওঁক স্তৱ কৰিলে; বাদ্যযন্ত্ৰ বাজিল। তেওঁলোকে নাচিল, তেওঁৰ যশ গাইল, আৰু আনন্দত হাততালি দিলে।
Verse 194
तेन शब्देन महता विस्मिता नगनंदिनी । शंकरं प्राह को देव नादोऽयमतिवर्तते
সেই মহাশব্দ শুনি পৰ্বত-কন্যা বিস্মিত হ’ল। তাই শংকৰক ক’লে— “হে দেৱ, এই কিহৰ অতিলৌকিক নাদ, যি সকলোকে অতিক্ৰম কৰিছে?”
Verse 195
रुद्र उवाच । अद्य नुनं प्रहृष्टानां सुराणां विविधा गिरः । श्रूयंते च तथा देवी यथा जातः सुतस्तव
ৰুদ্ৰ ক’লে— “হে দেৱী, আজি নিশ্চয় আনন্দিত দেৱতাসকলৰ নানা ধ্বনি শুনা যায়; কিয়নো তোমাৰ পুত্ৰ জন্ম লৈছে।”
Verse 196
गवां च ब्राह्मणानां च साध्वीनां च दिवौकसाम् । मार्जयिष्यति चाश्रूणि पुत्रस्ते पुण्यवत्यपि
হে পুণ্যৱতী, তোমাৰ পুত্ৰে গাইসমূহৰ, ব্ৰাহ্মণসকলৰ, সাধ্বী নাৰীৰ আৰু স্বৰ্গবাসীসকলৰো অশ্ৰু মচি দিব।
Verse 197
एवं वदति सा देवी द्रष्टुं तमुत्सुकाऽभवत् । शंकरश्च महातेजाः पुत्रस्नेहाधिको यतः
এইদৰে ক’তে ক’তে দেৱী তেওঁক চাবলৈ উৎকণ্ঠিত হ’ল। আৰু শংকৰো—অতিমহাতেজস্বী হ’লেও—পুত্ৰস্নেহে অধিককৈ আন্দোলিত হ’ল।
Verse 198
वृषभं तत आरुह्य देव्या सह समुत्सुकः । सगणो भव आगच्छत्पुत्र दर्शनलालसः
তাৰ পাছত ভৱে বৃষভত আৰোহণ কৰি, দেৱীৰ সৈতে আৰু নিজৰ গণসমূহসহ, পুত্ৰ-দৰ্শনৰ লালসাৰে উৎকণ্ঠিত হৈ আগবাঢ়ি আহিল।
Verse 199
ततो ब्रह्मा महासेनं प्रजापतिरथाब्रवीत् । अभिगच्छ महादेवं पितरं मातरं प्रभो
তেতিয়া প্ৰজাপতি প্ৰভু ব্ৰহ্মাই মহাসেনক ক’লে: “হে পৰাক্ৰমী! মহাদেৱ—তোমাৰ পিতা—আৰু তোমাৰ মাতৃৰ ওচৰলৈ যোৱা।”
Verse 200
अनयोर्वीर्यसंयोगात्तवोत्पत्तिस्तु प्राथमी । एवमस्त्विति चाप्युक्त्वा महासेनो महेश्वरम्
“এই দুয়োৰ শক্তিৰ সংযোগৰ পৰাই তোমাৰ প্ৰথম উৎপত্তি হৈছিল।” এইদৰে কৈ “এনেকৈ হওক,” মহাসেন মহেশ্বৰলৈ আগবাঢ়িল।