Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 29

नापश्यद्वामपार्श्वे तु तस्यांकं पद्मलक्षणम् । लोम्नामावर्तचरितं ततो देवः पिनाकधृक्

nāpaśyadvāmapārśve tu tasyāṃkaṃ padmalakṣaṇam | lomnāmāvartacaritaṃ tato devaḥ pinākadhṛk

তাইৰ বাওঁফালে পদ্ম-লক্ষণযুক্ত চিহ্ন নেদেখিলে, নোমৰ বিশেষ আৱৰ্ত-চিহ্নো নাপালে। সেয়ে পিনাকধাৰী দেৱে সত্য কথা বুজিলে।

not
:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negative particle)
अपश्यत्saw
अपश्यत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (singular), परस्मैपद
वामपार्श्वेon the left side
वामपार्श्वे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवाम (प्रातिपदिक) + पार्श्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), सप्तमी-विभक्ति (locative/7th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (वामस्य पार्श्वम्)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/अन्वयार्थक-निपात (particle: but/indeed)
तस्यof him/of that
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (m/n), षष्ठी-विभक्ति (genitive/6th), एकवचन
अङ्कम्lap/mark
अङ्कम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअङ्क (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), द्वितीया-विभक्ति (accusative/2nd), एकवचन
पद्मलक्षणम्having a lotus-mark
पद्मलक्षणम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपद्म (प्रातिपदिक) + लक्षण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (पद्मस्य लक्षणम्)
लोम्नाम्of the hairs
लोम्नाम्:
Sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootलोमन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), षष्ठी-विभक्ति (genitive/6th), बहुवचन (plural)
आवर्तचरितम्marked by whorls (of hair)
आवर्तचरितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootआवर्त (प्रातिपदिक) + चरित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √चर्)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (आवर्तस्य चरितम् = having whorls/spirals)
ततःthen/from there
ततः:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअव्यय; अपादान/क्रमार्थक-अव्यय (from there/then)
देवःthe god (Śiva)
देवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (nominative/1st), एकवचन
पिनाकधृक्the bearer of Pināka
पिनाकधृक्:
Karta (Apposition/कर्ता-विशेषण)
TypeNoun
Rootपिनाक (प्रातिपदिक) + धृक् (कृदन्त-प्रातिपदिक; √धृ ‘to hold’)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; उपपद-तत्पुरुष (पिनाकं धरतीति)

Narrator (Sūta) (deduced)

Scene: Śiva (Pināka-dhṛk) closely observes a female form presented by a dānavī māyā; he notices the absence of auspicious lotus-mark and hair-whorl signs, his face composed in knowing stillness.

P
Pinākadhṛk (Śiva)
P
Padmalakṣaṇa

FAQs

Truth is verified through clear markers; spiritual discernment distinguishes reality from imitation.

No site is indicated; the verse is about identification through signs.

None.