Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 19
Devanagari script
भुजंगरूपं संत्यज्य बभूवाथ महासुरः । उमारूपी छलयितुं गिरिशं मूढचेतनः
Transliteration
bhujaṃgarūpaṃ saṃtyajya babhūvātha mahāsuraḥ | umārūpī chalayituṃ giriśaṃ mūḍhacetanaḥ
Translation
সৰ্প-ৰূপ ত্যাগ কৰি সেই মহাসুৰে আন এক বেশ ধৰিলে। মোহগ্ৰস্ত চিত্তে গিৰীশ (শিৱ)ক প্ৰবঞ্চনা কৰিবলৈ উমাৰ ৰূপ ল’লে।
Word by Word
भुजंगरूपम्the serpent-form
भुजंगरूपम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभुजंग (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (भुजंगस्य रूपम्)
संत्यज्यhaving abandoned
संत्यज्य:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootसम्-त्यज् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive), पूर्वकालिक क्रिया; उपसर्गः सम्
बभूवbecame
बभूव:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलिट् (परिपूर्णभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/सम्बन्धबोधक (then/now)
महासुरःthe great demon
महासुरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + असुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (महान् असुरः)
उमारूपीassuming Umā’s form
उमारूपी:
Kartṛ-samānādhikaraṇa (Subject complement/कर्तृसमनाधिकरण)
TypeAdjective
Rootउमा (प्रातिपदिक) + रूपिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (उमायाः रूपी)
छलयितुम्to deceive
छलयितुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootछलय् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (Infinitive), प्रयोजनार्थक
गिरिशम्Giriśa (Śiva)
गिरिशम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगिरि (प्रातिपदिक) + ईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (गिरिणाम् ईशः)
मूढचेतनःof deluded mind
मूढचेतनः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमूढ (प्रातिपदिक) + चेतन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (मूढा चेतना यस्य/मूढचेतनः)
Speaker
Narrator (frame speaker not explicit in excerpt)
Visual Art Cues
Scene: A great asura sheds a serpent-form and assumes the guise of Umā, approaching Śiva with deceptive intent; the atmosphere is tense, uncanny, and charged with illusion.
Characters & Entities
Ś
Śiva (Giriśa)U
UmāM
Mahāsura (Āḍi implied)FAQs
Imitating sacred forms for selfish ends is profound adharma; delusion (moha) drives beings to challenge what they cannot comprehend.
No; the verse is mythic narrative centered on Śiva and Umā.
None; it describes a deceptive transformation.