Rig Veda Sukta 42
Mandala 7Sukta 426 Mantras

Sukta 42

Sukta 7.42

Rishi

Vasiṣṭha (Vāsiṣṭha family, Mandala 7)

Devata

Agni/Soma-yajña complex (ritual forces); Angiras powers invoked

Chandas

Triṣṭubh (probable; requires metrical scan for certainty)

ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ଏହି ଛଅ-ମନ୍ତ୍ରୀ ସୂକ୍ତ ସୋମ-ଯଜ୍ଞକୁ ଆଗକୁ ଚାଲାଇବା ପାଇଁ ଅଙ୍ଗିରସ-ସଦୃଶ ଋତୁଆଲ ଶକ୍ତି, ବହୁଥିବା ସୋମର “ଗାଈ” ଓ ପିଷଣ-ପଥରମାନଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରେ, ଯେପରି ଅଧ୍ୱରର କାର୍ଯ୍ୟ (peśaḥ) ସଫଳଭାବେ ଗତିଶୀଳ ହୁଏ। ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ସ୍ୱାଗତିତ ଦିବ୍ୟ ଅତିଥି (atithi) ଭାବେ ସ୍ତୁତି କରାଯାଇଛି; ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କୁ ଠିକ୍ ଭାବେ ଚିହ୍ନି ଗୃହ/ଯଜ୍ଞ-ସ୍ଥାନରେ ସ୍ଥାପନ କରାଯାଏ, ସେ ଇଚ୍ଛିତ ଧନ-ସମ୍ପଦ ଓ ନିରାପଦ ଅଗ୍ରଗତି ଦାନ କରନ୍ତି। ଶେଷରେ ସୂକ୍ତଟି ଫଳଶ୍ରୁତି-ସଦୃଶ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପ୍ରାର୍ଥନାରେ ବିସ୍ତୃତ ପ୍ରାଣଶକ୍ତି (iṣ), ଧନ (rayi), ବଳ (vāja) ଏବଂ svasti ଦ୍ୱାରା ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ ସୁରକ୍ଷା ମାଗେ।

Mantras

Mantra 1

प्र ब्रह्माणो अङ्गिरसो नक्षन्त प्र क्रन्दनुर्नभन्यस्य वेतु । प्र धेनव उदप्रुतो नवन्त युज्यातामद्री अध्वरस्य पेशः ॥

ବ୍ରହ୍ମଣମାନେ ଓ ଅଙ୍ଗିରସ ଶକ୍ତିମାନେ ଲକ୍ଷ୍ୟଦିଗକୁ ଆଗେ ବଢ଼ୁନ୍ତୁ; ନଭନ୍ୟୁଙ୍କ ଘୋଷ ମଧ୍ୟ ଆଗକୁ ପ୍ରସାରିତ ହେଉ। ପ୍ରବାହମାନ ଦୁଗ୍ଧଦାୟିନୀ ଗାଈମାନେ ଆଗକୁ ବହୁନ୍ତୁ; ଯଜ୍ଞର କୁଶଳ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଅଦ୍ରି (ସୋମ-ପେଷଣ ପଥର) ଯୋଗାଯୋଗିତ ହେଉନ୍ତୁ।

Mantra 2

सुगस्ते अग्ने सनवित्तो अध्वा युक्ष्वा सुते हरितो रोहितश्च । ये वा सद्मन्नरुषा वीरवाहो हुवे देवानां जनिमानि सत्तः ॥

ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମର ପଥ ସୁଗମ—ଧନ ଜିତାଇଦେବା ଯାତ୍ରାମାର୍ଗ। ସୋମ-ପେଷଣ ସମୟରେ ହରିତ ଓ ରୋହିତ (ହଳଦିଆ-ଲାଲ) ଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ଯୋଗ କର। ସେଇ ଅରୁଷମାନେ ଗୃହରେ ଥାଉନ୍ତୁ, ବୀରବଳ ବହନକାରୀ—ଯଜ୍ଞରେ ଆସୀନ ମୁଁ ଦେବମାନଙ୍କ ଜନ୍ମ ଓ ପ୍ରକଟତାମାନଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛି।

Mantra 3

समु वो यज्ञं महयन्नमोभिः प्र होता मन्द्रो रिरिच उपाके । यजस्व सु पुर्वणीक देवाना यज्ञियामरमतिं ववृत्याः ॥

ଏକତାରେ, ନମସ୍କାରକର୍ମମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତୁମମାନଙ୍କ ଯଜ୍ଞକୁ ମହିମାମୟ କରୁଛି; ଆନନ୍ଦିତ ହୋତୃ ସମୀପରେ ଆଗେ ଆଣାଯାଇଛନ୍ତି। ହେ ପୂର୍ବଣୀକ ଦେବମାନେ, ସୁଯଜ୍ଞ କର; ଅଯଜ୍ଞୀୟ (ଅନୃତ) ମନକୁ ଦୂରେ ହଟାଇ, ଯଜ୍ଞଯୋଗ୍ୟ ମନକୁ ସ୍ଥାପନ କର।

Mantra 4

यदा वीरस्य रेवतो दुरोणे स्योनशीरतिथिराचिकेतत् । सुप्रीतो अग्निः सुधितो दम आ स विशे दाति वार्यमियत्यै ॥

ଯେତେବେଳେ ବୀର ଓ ସମୃଦ୍ଧ ପୁରୁଷଙ୍କ ଗୃହରେ ସୁଖଦ ନିବାସ ଆଣୁଥିବା ଅତିଥି ପରିଚିତ ହୁଏ, ସେତେବେଳେ ଅଗ୍ନି—ସୁପ୍ରୀତ, ଗୃହେ ସୁସ୍ଥିତ—ଜନଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଥିବା ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ଇଚ୍ଛିତ ଧନ-ସମ୍ପଦ ଦାନ କରନ୍ତି।

Mantra 5

इमं नो अग्ने अध्वरं जुषस्व मरुत्स्विन्द्रे यशसं कृधी नः । आ नक्ता बर्हिः सदतामुषासोशन्ता मित्रावरुणा यजेह ॥

ହେ ଅଗ୍ନେ, ଆମର ଏହି ଅଖଣ୍ଡ ଅଧ୍ୱର (ଯଜ୍ଞ) ଗ୍ରହଣ କର; ମରୁତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହ ଏହାକୁ ଆମ ପାଇଁ ଯଶସ୍ୱୀ କର। ରାତ୍ରି ଓ ଉଷା ପବିତ୍ର ବର୍ହିଷ୍ ଉପରେ ଆସୀନ ହେଉନ୍ତୁ; ଏଠାରେ ଋତକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ମିତ୍ର-ବରୁଣଙ୍କ ଯଜନ କର।

Mantra 6

एवाग्निं सहस्यं वसिष्ठो रायस्कामो विश्वप्स्न्यस्य स्तौत् । इषं रयिं पप्रथद्वाजमस्मे यूयं पात स्वस्तिभिः सदा नः ॥

ଏଭଳି ରାୟ (ସମୃଦ୍ଧି) କାମନାକାରୀ ବସିଷ୍ଠ, ସର୍ବକାର୍ଯ୍ୟ-ସମର୍ଥ ସହସ୍ୟ (ପରାକ୍ରମୀ) ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ। ସେ ଆମ ପାଇଁ ଇଷ୍ (ପ୍ରେରଣା), ରୟି (ଅନ୍ତର୍ଧନ) ଓ ବାଜ (ବଳର ପୂର୍ଣ୍ଣତା) ବିସ୍ତାର କରୁନ୍ତୁ; ହେ ଦେବଶକ୍ତିମାନେ, ସ୍ୱସ୍ତିଭିଃ ସଦା ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।

Frequently Asked Questions

It is a short hymn that energizes the Soma-sacrifice: it urges the mantras, pressing-stones, and Soma flow forward, and it praises Agni as the divine Guest who rewards the community when properly welcomed.

“Angiras” here points to priestly/ritual power—effective inspired speech and sacrificial force—invoked to help the rite reach its goal and make the offerings successful.

It asks for widened vitality (iṣ), wealth (rayi), strength or winning power (vāja), and continual protection through svasti (harmonious well-being).

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App