Opening the text

এই অনুবাকৰ মুখ্য বিষয়—আহুতি/অৰ্পণসমূহক বিধিবদ্ধ পথে প্ৰবাহিত কৰা আৰু দৰ্ভ, মণি, সোণ (হিৰণ্য) আৰু বস্ত্ৰ আদি ৰক্ষামাধ্যমক অভিষেক/পবিত্ৰ কৰি দীৰ্ঘায়ু, পুষ্টি-সমৃদ্ধি আৰু বিজয় লাভ কৰা। ছন্দ আৰু ‘স্বাহা’ সূত্ৰসমূহক যজ্ঞক্ৰিয়াৰ ‘অৱকাঠামো’ হিচাপে ধৰা হৈছে, যিয়ে ক্ৰিয়াৰ সঠিক ফলপ্ৰদতা নিশ্চিত কৰে। জৰা আৰু মৃত্যুৰ পৰা ৰক্ষাৰ বাবে বস্ত্ৰ/কবচ সদৃশ সুৰক্ষিত আৱৰণ গঠন, দৰ্ভ আৰু হিৰণ্যৰ দ্বাৰা মণি-তাবিজক শক্তিশালী কৰা, প্ৰতিযোগিতাত সাফল্য (জয়শক্তি, অশ্বৰ কাৰ্যক্ষমতা, বাধা অতিক্ৰম) আৰু বৈৰিতা প্ৰতিহত কৰা (প্ৰতিদ্বন্দ্বীক দমন/নিষ্ক্ৰিয় কৰা) আদি উপবিষয়সমূহো ইয়াত আছে।
এই এক-মন্ত্ৰৰ সূক্তটো বেদীয় ছন্দসমূহক (ছন্দস্) জীৱন্ত শক্তি হিচাপে সংক্ষিপ্ত লিটাৰ্জিক স্বীকৃতি দিয়ে—যিসকলে শুদ্ধ পাঠ আৰু যজ্ঞৰ স্থিৰতা ধৰি ৰাখে। মুখ্য ছন্দসমূহক ক্ৰমে নাম লৈ, ই যজ্ঞক সঠিক মাপৰ বাক্যত ‘আসন’ কৰায়, আৰু আচৰণত সম্পূৰ্ণতা, সুৰক্ষা আৰু নিৰ্দোষতা নিশ্চিত কৰিবলৈ লক্ষ্য কৰে।
AV 19.22 এটা পৰৱৰ্তী আথৰ্ববেদীয় অৰ্ঘ্য-লিটানি, সৰু সৰু ‘স্বাহা’ সূত্ৰেৰে গঠিত, যিয়ে হোম-অৰ্ঘ্যসমূহক সঠিক মৰ্যাদা-অনুসৰি গ্ৰাহক-শ্ৰেণীলৈ ‘পঠিয়াই’ দিয়ে। ইয়াৰ ফলত অৰ্ঘ্য ভুল ঠাইলৈ নাযায় আৰু ক্ৰমবদ্ধভাৱে ফলপ্ৰসূতা নিশ্চিত হয়। শৃংখলাৰ অন্তত ব্ৰহ্মণৰ প্ৰাধান্য স্পষ্টকৈ ঘোষণা কৰা হয়—পবিত্ৰ শক্তি আৰু পুৰোহিতীয় অধিকাৰক সৰ্বোচ্চ নিয়ন্ত্ৰক নীতি হিচাপে স্থাপন কৰি—যাৰ দ্বাৰা যজ্ঞজীৱনত সমৃদ্ধি, সুৰক্ষা আৰু অগ্ৰাধিকাৰ স্থিৰ হয়।
AVŚ 19.23 মূলত svāhā-সূত্ৰসমূহৰ এটা গণনামূলক ধাৰা, যিয়ে নিৰ্দিষ্ট ঋচ্/পদ্য-এককসমূহলৈ (যেনে চাৰি-পদ্য, আঠ-পদ্য গোট) আৰ্ঘ্য/আহুতি ‘সূচীবদ্ধ’ কৰে; ই যজ্ঞৰ হিচাপ-নিকাচৰ দৰে কাম কৰি বাদ পৰি যোৱা আৰু ভুল বণ্টন ৰোধ কৰে। এই সূক্তৰ শক্তি এইখিনিতে যে ঋচ্ক নিজেই এক ব্যক্তীকৃত, গ্ৰহণযোগ্য শক্তি হিচাপে ধৰা হৈছে: সঠিকভাৱে নাম দিয়া পদ্য-গোটসমূহেই যথাযথ গ্ৰাহক হয়, আৰু svāhā-ৰ দ্বাৰা সূচিত অগ্নি আহুতিটো বহন কৰে। খণ্ডটোৰ অন্তত (19.23.30) এক দৃঢ় ধৰ্মতাত্ত্বিক ‘মোহৰ’ আছে—ব্ৰহ্মণৰ অতিক্ৰমণ-অসম্ভৱ প্ৰাধান্য ঘোষণা কৰি—পবিত্ৰ সাৰ্বভৌমত্বত যজ্ঞক ভিত্তি দি আচাৰক স্থিৰ কৰে।
এই অথৰ্ববেদৰ শেহতীয়া স্তোত্ৰ এটা সমৃদ্ধি আৰু ৰক্ষা মন্ত্ৰ, যি আচাৰিকভাৱে যজমানক পৱিত্ৰ বস্ত্ৰেৰে আৱদ্ধ কৰে, জৰা আৰু মৃত্যুৰ শক্তিক দেহ আৰু গৃহৰ পৰা আঁতৰ কৰে। বৃহস্পতিৰ কৰ্তৃত্বপূৰ্ণ সুৰক্ষাময় বাসা প্ৰদান আৰু বাৰ্ধক্য বিতাড়নৰ মাধ্যমে ই দীৰ্ঘায়ু, বৰ্চস, গো-ৰক্ষা, আৰু ধন-পোষৰ যুগল বৰ লাভ কৰিবলৈ উদ্দেশ্য।
এই এক-মন্ত্ৰৰ অথৰ্ববেদীয় মন্ত্রে ঘোঁৰাটোক অক্লান্ত, বিজয়ী কৰ্মক্ষমতাৰ বাবে অভিষেক/সংস্কাৰ কৰে—মনস্ (ইচ্ছা-সংকল্প)ৰে ‘সৰ্বাগ্ৰ স্থান’লৈ যুঁজাই থোৱা। ই পশুটোক বাধা পাৰ হৈ আগবাঢ়িবলৈ (নদীৰ পাৰ/বাঁধৰ প্ৰতিমা) শক্তি দিয়ে আৰু সাৰথিৰ আহ্বানত তৎক্ষণাৎ সঁহাৰি দিবলৈ সক্ষম কৰে, যাতে গতি নিজেই সফলতা-শক্তিৰ বাহন হৈ উঠে।
AV 19.26 এটা সংক্ষিপ্ত আথৰ্বণিক মন্ত্র, য’ত হিৰণ্য (সোণ) ক সুৰক্ষামূলক তাবিজ হিচাপে পবিত্ৰ কৰা হয় আৰু তাৰ তেজস্ৰ উৎস অগ্নিৰ পৰা উদ্ভূত বুলি ধৰা হয়। সোণৰ বৃত্ত/অলংকাৰক জানি, স্থাপন কৰি আৰু পিন্ধিলে সাধকে আয়ুস্ (দীৰ্ঘায়ু), বৰ্চস্ (দীপ্তি), ওজস্ (বীৰ্য) আৰু বল (শক্তি) লাভ কৰিব বিচাৰে; বৃদ্ধাৱস্থা আৰু মৃত্যুক বাক্যগতভাৱে “দূৰত ৰাখা” হয়। এই সূক্তই বৰুণ, বৃহস্পতী আৰু ইন্দ্ৰৰ সার্বভৌম জ্ঞানক আহ্বান কৰি তাবিজটোৰ কার্যকাৰিতাকো অধিকৃত/প্ৰমাণিত কৰে।
এই সূক্তটো আথৰ্বণিক পৰম্পৰাৰ এটা সংক্ষিপ্ত ৰক্ষা-আৰু-সমৃদ্ধিৰ মন্ত্র, যিয়ে লাভগ্ৰহণকাৰীক স্তৰ-স্তৰ ৰক্ষাৰে “আৱৰণ” কৰে—গোধন আৰু জয়শক্তি, বায়ুৰ ব্ৰহ্ম-বল, ইন্দ্ৰৰ ইন্দ্ৰিয় (প্ৰভুত্বশালী ক্ষমতা), আৰু গোপন ধনৰ ওপৰত জলসমূহৰ ত্ৰিগুণ প্ৰহৰা। ইয়াৰ লক্ষ্য প্ৰাণ আৰু অপানক অক্ষুণ্ণ ৰখা, টোনা-মন্ত্ৰ/যাদু আৰু গ্ৰাস/ধৰণ (হৰস, মায়িন) ক প্ৰতিহত কৰা, আৰু ধন (বিশেষকৈ সোণ/মূল্যবান বস্তু) স্থিৰ কৰা—যাতে ৰক্ষিত ধনেই ৰক্ষিত জীৱন হৈ উঠে।
অথৰ্ববেদ ১৯.২৮-ত দৰ্ভ-ঘাঁহেৰে গঢ়া মণি (তাবিজ)ক জীৱন্ত, ব্যক্তিৰূপ ৰক্ষক হিচাপে শক্তিশালী কৰা হৈছে—ই ধাৰকক দীঘলীয়া আয়ু আৰু দীপ্তি দিয়ে আৰু একে সময়তে প্ৰতিদ্বন্দ্বী আৰু বৈৰী শক্তিক সক্ৰিয়ভাৱে কাটি পেলায়। সংক্ষিপ্ত অনুষ্টুভ মন্ত্র-শ্লোকৰ জৰিয়তে দৰ্ভক দগ্ধ কৰা, চিৰা আৰু ‘কাটি-হেঁচি পেলোৱা’ কাৰ্যত নিয়োজিত কৰা হয়—ফলত এটা সাধাৰণ পবিত্ৰ ঘাঁহ ধাৰকৰ বাবে অপোত্ৰোপায়িক অস্ত্ৰ আৰু ঢাল হৈ উঠে।
অথৰ্ববেদ ১৯.২৯ এটা সংক্ষিপ্ত ৰক্ষা-অভিচাৰিক সূক্ত, য’ত দৰ্ভ ঘাঁহ আৰু মণি (ৰক্ষাকবচ) ক ব্যক্তিৰূপ দিয়া সুৰক্ষাকাৰী শক্তি হিচাপে শত্রুতা নিস্তেজ কৰিবলৈ অস্ত্ৰৰ দৰে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। পুনঃপুনঃ আদেশসূচক বাক্য (“কাটি পেলোৱা,” “বান্ধি/ঘন কৰা,” “আঘাত কৰা”)ৰ জৰিয়তে প্ৰতিদ্বন্দ্বী, আক্ৰমণকাৰী আৰু কু-ইচ্ছুকসকলক বিচ্ছিন্ন কৰা, অচল কৰা আৰু অক্ষম কৰা লক্ষ্য; লগতে যজমানৰ কল্যাণ আৰু স্থিৰতা সুনিশ্চিত কৰা হয়।
AV 19.30-ত দৰ্ভা ঘাঁহক জীৱন্ত, দিৱ্য “কবচ” (বৰ্মন) হিচাপে অভিষিক্ত কৰা হৈছে—যি পিন্ধিলে সৰ্বাঙ্গীন সুৰক্ষা, দীৰ্ঘায়ু আৰু সামাজিক শৃঙ্খলাৰ সংৰক্ষণ হয়। ইয়াত দৰ্ভাক উচ্চ ৰক্ষাশক্তিৰ সৈতে একাত্ম কৰা হৈছে—ব্ৰহ্মণস্পতী আৰু ইন্দ্ৰৰ নিজস্ব বৰ্মন ৰূপে—আৰু এক সৃষ্টিতত্ত্বমূলক উৎপত্তি-কথাৰ জৰিয়তে ইয়াৰ কাৰ্যক্ষমতা বৈধ কৰা হৈছে, য’ত দৰ্ভা সাগৰৰ গর্জন আৰু পৰ্জন্যৰ বিজুলীৰ পৰা জন্ম লয়।
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.