Anuvaka 3
ଏହି ଅନୁବାକର ମୁଖ୍ୟ ଭାବ ହେଉଛି—ଆହୁତିଗୁଡ଼ିକୁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପଥରେ ପ୍ରବାହିତ କରିବା ଏବଂ ଦର୍ଭ, ମଣି, ସୁନା ଓ ବସ୍ତ୍ର ପରି ରକ୍ଷା-ମାଧ୍ୟମକୁ ଅଭିଷେକ/ପବିତ୍ର କରି ଦୀର୍ଘାୟୁ, ପୁଷ୍ଟି-ସମୃଦ୍ଧି ଓ ବିଜୟ ଲାଭ କରିବା। ଛନ୍ଦ ଓ ‘ସ୍ୱାହା’ ସୂତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ କ୍ରିୟାର ଆଧାରଭୂତ ‘ଢାଞ୍ଚା’ ଭାବେ ଦେଖାଯାଇଛି, ଯାହା ଯଜ୍ଞକର୍ମର ସଠିକ୍ ଫଳଦାୟକତା ନିଶ୍ଚିତ କରେ। ଜରା ଓ ମୃତ୍ୟୁରୁ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ବସ୍ତ୍ର/କବଚ ଭଳି ଆବରଣ ରଚନା, ଦର୍ଭ ଓ ହିରଣ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ମଣି-ତାବିଜକୁ ସଶକ୍ତ କରିବା, ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ସଫଳତା (ଜୟଶକ୍ତି, ଅଶ୍ୱ-କ୍ଷମତା, ବାଧା ଅତିକ୍ରମ) ଏବଂ ଶତ୍ରୁତା ପ୍ରତିରୋଧ (ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀଙ୍କୁ ଦମନ/ନିଷ୍ପ୍ରଭ କରିବା) ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ।
Suktas in Anuvaka 3
Sukta 21
ଏକମାତ୍ର ମନ୍ତ୍ରର ଏହି ସୂକ୍ତଟି ବେଦୀୟ ଛନ୍ଦମାନଙ୍କୁ (ଛନ୍ଦସ୍) ସଜୀବ ଶକ୍ତି ଭାବେ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଲିଟର୍ଜିକାଲ୍ ସ୍ୱୀକୃତି ଦେଇଥାଏ—ଯେମାନେ ଶୁଦ୍ଧ ପାଠ ଓ ଯଜ୍ଞର ସ୍ଥିରତାକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି। ପ୍ରମୁଖ ଛନ୍ଦମାନଙ୍କୁ କ୍ରମେ ନାମୋଚ୍ଚାରଣ କରି, ଏହା ଯଜ୍ଞକୁ ସଠିକ୍ ମାପିତ ବାଣୀରେ ‘ଆସନ’ ଦେଇଥାଏ, ଏବଂ କ୍ରିୟାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣତା, ସୁରକ୍ଷା ଓ ନିର୍ଦୋଷତା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରେ।
Sukta 22
AV 19.22 ହେଉଛି ପରବର୍ତ୍ତୀ ଆଥର୍ବବେଦୀୟ ଅର୍ପଣ-ଲିଟାନୀ, ଯାହା ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ‘ସ୍ୱାହା’ ସୂତ୍ରମାନଙ୍କୁ ନେଇ ଗଠିତ। ଏହି ସୂତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ହବିଷ୍ୟକୁ ଠିକ୍ ମର୍ଯ୍ୟାଦାକ୍ରମର ଗ୍ରାହକ-ଶ୍ରେଣୀମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ‘ପଠାଇ’ ଦେଇ ଭୁଲ ଦିଗକୁ ଯିବାକୁ ରୋକେ ଏବଂ କ୍ରମବଦ୍ଧ ଫଳଦାୟକତା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରେ। ଶେଷରେ ବ୍ରହ୍ମନ୍ର ପ୍ରାଧାନ୍ୟକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଘୋଷଣା କରାଯାଏ—ପବିତ୍ର ଶକ୍ତି ଓ ପୁରୋହିତୀୟ ଅଧିକାରକୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନିୟମକ ସିଦ୍ଧାନ୍ତ ଭାବେ ଦେଖାଇ—ଏହା ଦ୍ୱାରା ଯଜ୍ଞଜୀବନରେ ସମୃଦ୍ଧି, ସୁରକ୍ଷା ଓ ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ସ୍ଥିର ହୁଏ।
Sukta 23
AVŚ 19.23 ମୁଖ୍ୟତଃ svāhā-ସୂତ୍ରମାନଙ୍କର ଏକ ଗଣନାତ୍ମକ କ୍ରମ, ଯାହା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଋଚ୍/ପଦ୍ୟ-ଏକକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆହୁତିକୁ ‘ସୂଚୀବଦ୍ଧ’ କରେ (ଯଥା ଚାରି-ପଦ୍ୟ, ଆଠ-ପଦ୍ୟ ଗୋଷ୍ଠୀ), ଏବଂ ଯଜ୍ଞର ହିସାବ-ରଖା ଭଳି କାମ କରି ଛୁଟିଯିବା ଓ ଭୁଲ୍ ବଣ୍ଟନକୁ ରୋକେ। ଏହି ସୂକ୍ତର ଶକ୍ତି ଏଥିରେ ଯେ ଋଚ୍କୁ ନିଜେ ଏକ ପୁରୁଷୀକୃତ, ଗ୍ରହଣଯୋଗ୍ୟ ଶକ୍ତି ଭାବେ ଧରାଯାଇଛି: ଠିକ୍ ଭାବେ ନାମିତ ପଦ୍ୟ-ଗୋଷ୍ଠୀମାନେ ଯଥାଯଥ ଗ୍ରାହକ ହୁଅନ୍ତି, ଯେତେବେଳେ svāhā ଦ୍ୱାରା ସୂଚିତ ଅଗ୍ନି ଆହୁତିକୁ ବହନ କରେ। ଶେଷରେ ଏହି ଖଣ୍ଡ 19.23.30 ରେ ଏକ ଦୃଢ଼ ଧାର୍ମିକ ମୁଦ୍ରା ସହ ସମାପ୍ତ ହୁଏ—ବ୍ରହ୍ମଣର ଅତିକ୍ରମଣଅସମ୍ଭବ ପ୍ରାଧାନ୍ୟକୁ ଘୋଷଣା କରି—ପବିତ୍ର ସାର୍ବଭୌମତ୍ୱରେ ଯଜ୍ଞକୁ ଭିତ୍ତି ଦେଇ ରୀତିକୁ ସ୍ଥିର କରେ।
Sukta 24
ଏହି ବିଳମ୍ବ ଅଥର୍ବବେଦୀୟ ସ୍ତୋତ୍ର ଏକ ସମୃଦ୍ଧି-ଓ-ରକ୍ଷା ମନ୍ତ୍ର ଯାହା ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବରେ ଯଜମାନଙ୍କୁ ଏକ ପବିତ୍ର ବସ୍ତ୍ରରେ ଆବଦ୍ଧ କରି ଶରୀର ଓ ଗୃହରୁ ଜରା ଓ ମୃତ୍ୟୁର ଶକ୍ତିକୁ ଦୂର କରେ। ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ରକ୍ଷାତ୍ମକ ବାସର ପ୍ରଦାନକୁ ଆହ୍ୱାନ କରି ଓ ଜରାକୁ ବିତାଡ଼ିତ କରି, ଏହା ଦୀର୍ଘାୟୁ, ବର୍ଚସ୍, ଗୋ-ସୁରକ୍ଷା, ଏବଂ ରାୟ ଓ ପୋଷର ଦ୍ୱିବିଧ ଆଶୀର୍ବାଦ ନିଶ୍ଚିତ କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖେ।
Sukta 25
ଏହି ଏକ-ମନ୍ତ୍ର ଅଥର୍ବବେଦୀୟ ମନ୍ତ୍ର ଘୋଡ଼ାକୁ ଅକ୍ଳାନ୍ତ ଓ ବିଜୟୀ କାର୍ଯ୍ୟଦକ୍ଷତା ପାଇଁ ଅଭିଷେକ/ସଂସ୍କାର କରେ—ମନସ୍ (ଇଚ୍ଛା-ସଙ୍କଳ୍ପ) ଦ୍ୱାରା ‘ସର୍ବାଗ୍ର ସ୍ଥାନ’ ପ୍ରତି ଯୋଗାଯୋଗିତ। ଏହା ପଶୁଟିକୁ ବାଧା ଉପରେ ଝପଟି ପାର ହେବାକୁ (ନଦୀତଟ/ବନ୍ଧ ଛବି) ଶକ୍ତି ଦିଏ ଏବଂ ସାରଥିର ଡାକକୁ ତୁରନ୍ତ ସ୍ପନ୍ଦନ କରାଏ, ଯାହାରେ ଗତି ନିଜେ ସଫଳତା-ଶକ୍ତିର ଯାନ ହୋଇଯାଏ।
Sukta 26
AV 19.26 ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଆଥର୍ବଣିକ ମନ୍ତ୍ର, ଯେଉଁଥିରେ ହିରଣ୍ୟ (ସୁନା) କୁ ରକ୍ଷାକବଚ ଅମୁଲେଟ୍ ଭାବେ ପବିତ୍ର କରାଯାଏ ଏବଂ ତାହାର ତେଜସ୍ର ମୂଳ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଧରାଯାଏ। ସୁନାର ବଳୟ/ଅଳଙ୍କାରକୁ ଜାଣି, ସ୍ଥାପନ କରି ଓ ପିନ୍ଧିଲେ ସାଧକ ଆୟୁଷ୍ (ଦୀର୍ଘାୟୁ), ବର୍ଚସ୍ (ଦୀପ୍ତି), ଓଜସ୍ (ବୀର୍ୟ) ଓ ବଳ (ଶକ୍ତି) ଲାଭ କରିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି; ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଓ ମୃତ୍ୟୁକୁ ଭାଷାତ୍ମକ ଭାବେ “ଦୂରେ ରଖାଯାଏ।” ଏହି ସୂକ୍ତ ଆହୁରି ବରୁଣ, ବୃହସ୍ପତି ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସାର୍ବଭୌମ ଜ୍ଞାନକୁ ଆହ୍ୱାନ କରି ଅମୁଲେଟ୍ର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମତାକୁ ଅଧିକୃତ କରେ।
Sukta 27
ଏହି ସୂକ୍ତଟି ଆଥର୍ବଣିକ ପରମ୍ପରାର ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ରକ୍ଷା-ଓ-ସମୃଦ୍ଧି ମନ୍ତ୍ର, ଯାହା ଲାଭାନ୍ବିତକୁ ପରତ-ପରତ ରକ୍ଷାରେ “ଆବୃତ” କରେ—ଗୋଧନ ଓ ବିଜୟଶକ୍ତି, ବାୟୁଙ୍କ ବ୍ରହ୍ମ-ବଳ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ (ରାଜସିକ କ୍ଷମତା), ଏବଂ ଗୁପ୍ତ ଧନ ଉପରେ ଜଳମାନଙ୍କ ତ୍ରିଗୁଣ ପାହାରା। ଏହା ପ୍ରାଣ ଓ ଅପାନକୁ ଅକ୍ଷୁଣ୍ଣ ରଖିବା, ଟୋଣା-ଟୁଣି ଓ ଆକ୍ରମଣ/ଗ୍ରହଣ (ହରସ, ମାୟିନ) କୁ ପ୍ରତିହତ କରିବା, ଏବଂ ଧନ (ବିଶେଷକରି ସୁନା/ମୂଲ୍ୟବାନ ବସ୍ତୁ) କୁ ସ୍ଥିର କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରେ—ଯେପରି ରକ୍ଷିତ ଧନ ହିଁ ରକ୍ଷିତ ଜୀବନ ହୋଇଯାଏ।
Sukta 28
ଅଥର୍ବବେଦ ୧୯.୨୮ ଦର୍ଭ ଘାସରୁ ତିଆରି ମଣି (ତାବିଜ)କୁ ଜୀବନ୍ତ, ପୁରୁଷୀକୃତ ରକ୍ଷକ ଭାବେ ସଶକ୍ତ କରେ—ଯାହା ଧାରକଙ୍କୁ ଦୀର୍ଘାୟୁ ଓ ତେଜ ଦେଇ, ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ ଓ ଶତ୍ରୁଶକ୍ତିକୁ ସକ୍ରିୟ ଭାବେ କାଟି ନିମ୍ନ କରେ। ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଅନୁଷ୍ଟୁଭ ମନ୍ତ୍ର-ଶ୍ଲୋକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦର୍ଭକୁ ଦାହ କରିବା, ଚିରିବା ଓ ‘କାଟି ଫେଲିବା’ ପାଇଁ ନିଯୁକ୍ତ କରାଯାଏ—ଏଭଳି ଏକ ସରଳ ପବିତ୍ର ଘାସ ଧାରକ ପାଇଁ ଅପୋତ୍ରୋପାଇକ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଢାଳ ହୋଇଯାଏ।
Sukta 29
ଅଥର୍ବବେଦ ୧୯.୨୯ ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ରକ୍ଷା-ଅଭିଚାରିକ ସୂକ୍ତ, ଯେଉଁଥିରେ ଦର୍ଭ ଘାସ ଓ ମଣି (ରକ୍ଷା-ତାବିଜ) କୁ ପୁରୁଷୀକୃତ କରି ଶତ୍ରୁତାକୁ ନିଷ୍ପ୍ରଭ କରିବା ପାଇଁ ଅସ୍ତ୍ରରୂପେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇଛି। ପୁନଃପୁନଃ ଆଜ୍ଞାତ୍ମକ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ (“କାଟି ଫେଲ,” “ବାନ୍ଧି/ଘନ କର,” “ଆଘାତ କର”) ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦୀ, ଆକ୍ରମଣକାରୀ ଓ ଅଶୁଭଚିନ୍ତକଙ୍କୁ କାଟି ଅଲଗା କରିବା, ଅଚଳ କରିବା ଓ ଅକ୍ଷମ କରିବା ଲକ୍ଷ୍ୟ; ସହିତେ ଯଜମାନଙ୍କ କୁଶଳ ଓ ସ୍ଥିରତାକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରାଯାଏ।
Sukta 30
AV 19.30 ଦର୍ଭ ଘାସକୁ ଜୀବନ୍ତ, ଦିବ୍ୟ “କବଚ” (ବର୍ମନ) ଭାବେ ପବିତ୍ର କରେ—ଯାହାକୁ ପିନ୍ଧିଲେ ସମଗ୍ର ସୁରକ୍ଷା, ଦୀର୍ଘାୟୁ ଏବଂ ସାମାଜିକ ଶୃଙ୍ଖଳାର ରକ୍ଷା ହୁଏ। ଏହା ଦର୍ଭକୁ ଉଚ୍ଚ ରକ୍ଷାଶକ୍ତି ସହ ଏକାତ୍ମ କରେ—ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତି ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନିଜସ୍ୱ ବର୍ମନ ଭାବେ—ଏବଂ ଏକ ସୃଷ୍ଟି-କଥା ଦ୍ୱାରା ତାହାର ପ୍ରଭାବକୁ ସ୍ଥାପିତ କରେ, ଯେଉଁଥିରେ ଦର୍ଭ ସମୁଦ୍ରର ଗର୍ଜନ ଓ ପର୍ଜନ୍ୟଙ୍କ ବିଜୁଳିରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ।
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.