Adhyaya 36

Verse 1

पार्वत्युवाच । विश्वकर्मेश्वरं लिंगं यत्काश्यां प्रथितं परम् । तस्य लिंगस्य कथय देवदेव समुद्भवम्

Pārvatī thưa: “Bạch Đấng Thần của chư thần, xin Ngài kể cho con nguồn gốc tối thượng của liṅga Viśvakarmeśvara lừng danh tại Kāśī.”

Verse 2

देवदेव उवाच । शृणु देवि प्रवक्ष्यामि कथां पातकनाशिनीम् । विश्वकर्मेश लिंगस्य प्रादुर्भावं मनोहरम्

Devadeva phán: “Hỡi Nữ thần, hãy lắng nghe; Ta sẽ thuật câu chuyện diệt trừ tội lỗi—sự hiển lộ mỹ diệu của liṅga Viśvakarmeśa.”

Verse 3

विश्वकर्माभवत्पूर्वं ब्रह्मणस्त्वपरा तनुः । त्वष्टुः प्रजापतेः पुत्रो निपुणः सर्वकर्मसु

Thuở xưa, Viśvakarman xuất hiện như một thân thứ hai của Brahmā; Ngài là con của Tvaṣṭṛ Prajāpati, tinh thông mọi nghề nghiệp và công việc.

Verse 4

कृतोपनयनः सोथ बालो गुरुकुले वसन् । चकार गुरुशुश्रूषां भिक्षान्नकृतभोजनः

Sau khi làm lễ upanayana, tuy còn là thiếu niên, Ngài sống trong gurukula; phụng sự thầy và dùng cơm gạo do khất thực mà có.

Verse 5

एकदा तद्गुरुः प्राह प्रावृट्काले समागते । कुरूटजं मदर्थं त्वं यथा प्रावृण्न बाधते

Một lần, khi mùa mưa đã đến, vị guru nói: “Vì thầy, con hãy dựng một túp lều (kurūṭaja) sao cho mưa không thể làm phiền (chúng ta).”

Verse 6

यत्कदाचिन्न भज्येत न पुरातनतां व्रजेत् । गुरुपत्न्यात्वभिहितो रे त्वाष्ट्र कुरु कंचुकम्

Được vợ của guru nói như vậy, bà bảo: “Hỡi Tvāṣṭra, hãy làm cho ta một chiếc áo lót (kañcuka)—một chiếc không bao giờ rách và chẳng bao giờ cũ.”

Verse 7

ममांगयोग्यं नो गाढं न श्लथं च प्रयत्नतः । विनैव वाससा चारु वाल्कलं च सदोज्ज्वलम्

“Hãy để nó vừa với thân ta—không quá chật, không quá rộng—được làm cẩn trọng; và hãy để đó là y phục vỏ cây (vālkala) xinh đẹp, luôn rạng ngời, dù không cần thêm bất cứ tấm vải nào.”

Verse 8

गुरुपुत्रेण चाज्ञप्तो ममार्थं पादुके कुरु । यदारूढस्य मे पादौ न पंकः संस्पृशेत्क्वचित्

Được con trai của guru truyền lệnh, (người ấy nói): “Hãy làm cho ta đôi dép (pādukā), để khi ta mang vào, bùn đất không bao giờ chạm đến chân ta ở bất cứ nơi đâu.”

Verse 9

चर्मादिबंधनिर्मुक्ते धावतो मे सुखप्रदे । याभ्यां च संचरे वारि स्थल भूमाविव द्रुतम्

“Xin cho chúng đem lại sự êm ái khi ta chạy, không vướng dây da và những thứ tương tự; và nhờ chúng, ta có thể đi nhanh trên nền đất ướt như thể đang ở trên đất khô.”

Verse 10

गुरुकन्यापि तं प्राह त्वाष्ट्र मे श्रवणोचिते । भूषणे स्वेन हस्तेन कुरु कांचननिर्मिते

Bấy giờ con gái của vị đạo sư cũng thưa với chàng: “Hỡi Tvāṣṭra, xin chính tay ngài làm cho ta đôi trang sức đeo tai hợp với tai ta—được chế tác bằng vàng.”

Verse 11

कुमारी क्रीडनीयानि कौतुकानि च देहि मे । दंतिदंतमयान्येव स्वहस्तरचितानि च

Hỡi thiếu nữ, xin ban cho ta đồ chơi và những vật kỳ thú đáng yêu—được làm bằng ngà voi, lại do chính tay nàng chế tác.

Verse 12

गृहोपकरणं द्रव्यं मुसलोलूखलादिकम् । तथा घटय मेधाविन्यथा त्रुट्यति न क्वचित्

Hãy làm các dụng cụ trong nhà—cối, chày và những thứ tương tự—thật khéo léo, hỡi người trí tuệ, để chúng không hề nứt vỡ ở bất cứ nơi đâu.

Verse 13

अक्षालितान्यपि यथा नित्यं पीठानि सत्तम । उज्ज्वलानि भवंत्येव स्थालिकाश्च तथा कुरु

Hỡi bậc tối thượng trong loài người, hãy làm những ghế ngồi sao cho dù không rửa, mỗi ngày vẫn sáng trong rực rỡ; và các bát nhỏ cũng xin làm như vậy.

Verse 14

सूपकर्मण्यपि च मां प्रशाधि त्वष्ट्रनंदन । यथांगुल्यो न दह्यंते पाकः स्याच्च यथा शुभः

Và cả trong việc nấu nướng, xin chỉ dạy và trang bị cho ta, hỡi con của Tvaṣṭṛ, để các ngón tay ta không bị bỏng và món ăn được chín ngon, cát tường.

Verse 15

एकस्तंभमयं गेहमेकदारुविनिर्मितम् । तथा कुरु वरं त्वाष्ट्र यत्रेच्छा तत्र धारये

Hỡi Tvāṣṭra cao quý, xin làm một ngôi nhà chỉ có một cột, được tạo từ một khối gỗ duy nhất, để ta có thể đặt và mang đi bất cứ nơi nào theo ý muốn.

Verse 16

ये सहाध्यायिनोप्यस्य वयोज्येष्ठाश्च तेपि हि । सर्वेसर्वे समीहंते कर्म तत्कृतमेव हि

Ngay cả các bạn đồng học—kể cả những người lớn tuổi hơn—tất thảy đều trông đợi rằng công việc ấy nhất định sẽ do một mình chàng hoàn thành.

Verse 17

तथेति स प्रतिज्ञाय सर्वेषां पुरतोद्रिजे । मध्ये वनं प्राविशच्च महाचिंताभयार्दितः

Nói “Đúng vậy,” chàng đã phát nguyện trước mặt mọi người; rồi, bị dày vò bởi nỗi lo lớn và sợ hãi, chàng bước vào khu rừng giữa miền núi non ấy.

Verse 18

किंचित्कर्तुं न जानाति प्रतिज्ञातं च तेन वै । सर्वेषां पुरतः सर्वं करिष्यामीति निश्चितम्

Chàng chẳng biết làm nổi dù chỉ một chút, thế mà đã thật sự hứa; và trước mặt mọi người, chàng quyết chắc: “Ta sẽ làm trọn tất cả.”

Verse 19

किं करोमि क्व गच्छामि को मे साहाय्यमर्पयेत् । बुद्धेरपि वनस्थस्य शरणं कं व्रजामि च

“Ta phải làm gì? Ta sẽ đi đâu? Ai sẽ giúp ta? Ở chốn rừng sâu này, ngay cả trí xét đoán của ta cũng chao đảo—vậy ta nương tựa nơi ai?”

Verse 20

अंगीकृत्य गुरोर्वाक्यं गुरुपत्न्या गुरोः शिशोः । यो न निष्पादयेन्मूढः स भवेन्निरयी नरः

Đã nhận lời dạy của bậc Guru—cùng mệnh lệnh của hiền thê Guru và con của Guru—kẻ nào vì mê muội không thực hành cho trọn, kẻ ấy trở thành người phải đọa địa ngục.

Verse 21

गुरुशुश्रूषणं धर्म एको हि ब्रह्मचारिणाम् । अनिष्पाद्य तु तद्वाक्यं कथं मे निष्कृतिर्भवेत्

Đối với người giữ hạnh brahmacārin, phụng sự Guru là dharma duy nhất cốt lõi. Nếu con không hoàn thành lời dạy của Ngài, thì làm sao con có thể có sự sám hối chuộc lỗi?

Verse 22

गुरूणां वाक्यकरणात्सर्व एव मनोरथाः । सिद्ध्यंतीतरथा नैव तस्मात्कार्यं हि तद्वचः

Nhờ thực hành theo lời của các bậc Guru, mọi ước nguyện đều được thành tựu; bằng không thì hoàn toàn không thành. Vì thế, mệnh lệnh ấy nhất định phải làm.

Verse 23

कथं तद्वचसः सिद्धिं प्राप्स्याम्यत्र वने स्थितः । कश्च मेत्र सहायी स्याद्धिषणादुर्बलस्य वै

Làm sao con có thể thành tựu mệnh lệnh ấy khi còn ở nơi rừng sâu này? Và ở đây ai sẽ trợ giúp con, khi trí hiểu của con quả thật yếu kém?

Verse 24

आस्तां गुरुकथा दूरं योऽन्यस्यापि लघोरपि । ओमित्युक्त्वा न कुरुते कार्यं सोथ व्रजत्यधः

Khoan nói đến chuyện của Guru—nếu ai, dù với một lời nhờ vả nhỏ của người khác, đã nói “Om” nhận lời mà rồi không làm, người ấy sẽ sa sút, rơi vào suy vong.

Verse 25

कथमेतानि कर्माणि करिष्येऽज्ञोऽसहायवान् । अंगीकृतानि तद्भीत्या नमस्ते भवितव्यते

Con ngu muội và không người trợ giúp, làm sao có thể thực hiện những việc ấy? Vì đã nhận lãnh chúng trong nỗi sợ phụng mệnh, nên con phải cúi đầu đảnh lễ quy phục—ắt phải như vậy.

Verse 26

यावदित्थं चिंतयति स त्वाष्ट्रो वनमध्यगः । तावत्तदेव संप्राप्तस्तेनैकोऽदर्शि तापसः

Khi con trai của Tvaṣṭṛ (Tvāṣṭra) đang trầm tư như thế giữa rừng sâu, ngay đúng lúc ấy một vị khổ hạnh đơn độc đến nơi và hiện ra trước mắt chàng.

Verse 27

अथ नत्वा स तं प्राह वने दृष्टं तपस्विनम् । को भवान्मानसं मे यो नितरां सुखयत्यहो

Bấy giờ chàng cúi lạy vị khổ hạnh đã gặp trong rừng và thưa: “Bạch đấng tôn kính, Ngài là ai mà khiến tâm con hoan hỷ đến thế?”

Verse 28

त्वद्दर्शनेन मे गात्रं चिंतासंतापतापितम् । हिमानी गाहनेनेव शीतलं भवति क्षणम्

Nhờ được thấy Ngài, thân con vốn bị thiêu đốt bởi sức nóng của ưu sầu lo lắng liền trở nên mát dịu trong khoảnh khắc, như được lao mình vào dòng nước lạnh nuôi bởi tuyết.

Verse 29

किं त्वं मे प्राक्तनं कर्म प्राप्तं तापसरूपधृक् । अथवा करुणावार्धिराविर्भूतः शिवो भवान्

Ngài có phải là nghiệp xưa của con, nay đến trước mặt trong hình tướng một vị khổ hạnh? Hay chính Ngài là Śiva—biển cả từ bi—hiển lộ nơi đây?

Verse 30

योसि सोसि नमस्तुभ्यमुपदेशेन युंक्ष्व माम् । गुरूक्तं गुरुपत्न्युक्तं गुर्वपत्योक्तमेव च

Ngài là ai cũng được; con xin đảnh lễ Ngài. Xin kết nối con với lời chỉ dạy, xin giáo huấn cho con. Lời do thầy nói, do hiền thê của thầy nói, và do con của thầy nói—tất thảy đều đáng được thọ nhận như lời có thẩm quyền.

Verse 31

कथं कर्तुमहं शक्तः कर्म तत्र दिशाद्भुतम् । कुरु मे बुद्धिसाहाय्यं निर्जने बंधुतां गतः

Làm sao ta có thể hoàn thành công việc kỳ diệu ấy, dường như vượt ngoài mọi phương hướng, khó bề thấu hiểu? Xin ban cho ta sự trợ lực của chánh trí; nơi chốn cô tịch này, ngài đã trở thành quyến thuộc của ta.

Verse 32

इत्युक्तस्तेन स वने तापसो ब्रह्मचारिणा । कारुण्यपूर्णहृदयो यथोक्तमुपदिष्टवान्

Được vị brahmacārin trong rừng thưa như vậy, vị đạo sĩ—lòng tràn đầy từ mẫn—đã chỉ dạy đúng như điều được thỉnh cầu.

Verse 33

य आप्तत्वेन संपृष्टो दुर्बुद्धिं संप्रयच्छति । स याति नरकं घोरं यावदाभूतसंप्लवम्

Kẻ nào được hỏi với lòng tin như bậc cố vấn đáng nương tựa mà lại trao lời khuyên độc hại do tà trí, kẻ ấy sẽ rơi vào địa ngục ghê rợn cho đến khi muôn loài tan hoại trong thời pralaya.

Verse 34

तापस उवाच । ब्रह्मचारिञ्शृणु ब्रूयां किमद्भुततरं त्विदम् । विश्वेशानुग्रहाद्ब्रह्माप्यभवत्सृष्टिकोविदः

Vị đạo sĩ nói: “Này brahmacārin, hãy lắng nghe; còn điều gì kỳ diệu hơn thế nữa? Nhờ ân điển của Viśveśa, ngay cả Brahmā cũng trở nên tinh thông việc tạo dựng.”

Verse 35

यदि त्वं त्वाष्ट्र सर्वज्ञं काश्यामाराधयिष्यसि । ततस्ते विश्वकर्मेति नाम सत्यं भविष्यति

Hỡi Tvāṣṭra, nếu ngươi phụng thờ Đấng Toàn Tri tại Kāśī, thì danh xưng ‘Viśvakarmā’ quả thật sẽ thuộc về ngươi.

Verse 36

विश्वेशानुग्रहात्काश्यामभिलाषा न दुर्लभाः । सुलभो दुर्लभो वै यद्यत्र मोक्षस्तनुत्यजाम्

Nhờ ân phúc của Viśveśvara, tại Kāśī không có nguyện cầu thanh cao nào là khó đạt. Ở đây, ngay cả giải thoát (mokṣa) vào lúc xả bỏ thân này cũng trở nên dễ dàng, tuy nơi khác thì vô cùng hiếm có.

Verse 37

सृष्टेःकरण सामर्थ्यं सृष्टिरक्षाप्रवीणता । विधिना विष्णुना प्रापि विश्वेशानुग्रहात्परात्

Ngay cả năng lực của Đấng Tạo Hóa trong việc dựng lập thế giới, và sự tinh thông của Viṣṇu trong việc hộ trì tạo vật, cũng đều nhờ ân điển tối thượng của Viśveśvara mà có được.

Verse 38

याहि वैश्वेश्वरं सद्म पद्मया समधिष्ठितम् । निर्वाणसंज्ञया बाला यदीच्छेः स्वान्मनोरथान्

Hãy đến thánh cư của Vaiśveśvara, nơi Padmā ngự trị. Hỡi thiếu nữ mang danh Nirvāṇā, nếu con muốn những ước nguyện trong lòng mình được viên thành.

Verse 39

स हि सर्वप्रदः शंभुर्याचितश्चोपमन्युना । पयोमात्रं ददौ तस्मै सर्वं क्षीराब्धिमेव च

Vì Śambhu là Đấng ban cho mọi sự. Khi Upamanyu khẩn cầu, Ngài ban cho ông chỉ một chút sữa—nhưng kỳ thực là ban trọn cả Biển Sữa.

Verse 40

आनंदकानने शंभोः किं किं केन न लभ्यते । यत्र वासकृतां पुंसां धर्मराशिः पदेपदे

Trong Ānandakānana của Śambhu, có điều gì mà ai lại không thể đạt được? Với những người chỉ cần cư trú nơi ấy, từng bước chân đều sinh khởi những kho tàng công đức và dharma.

Verse 41

स्वर्धुनी स्पर्शमात्रेण महापातकसंततिः । यत्र संक्षयति क्षिप्रं तां काशीं को न संश्रयेत्

Nơi chỉ cần chạm vào dòng sông thiên giới là chuỗi đại tội liền tiêu tan mau chóng—ai lại không nương tựa nơi Kāśī ấy?

Verse 42

न तादृग्धर्मसंभारो लभ्यते क्रतुकोटिभिः । यादृग्वाराणसी वीथी संचारेण पदेपदे

Sự tích lũy công đức như thế, dù làm vô số tế lễ Veda cũng không đạt được; nhưng chỉ cần bước từng bước đi trên các phố phường Vārāṇasī là được.

Verse 43

धर्मार्थकाममोक्षाणां यद्यत्रास्ति मनोरथः । तदा वाराणसीं याहि याहि त्रैलोक्यपावनीम्

Nếu ở bất cứ đâu bạn ôm ước nguyện về dharma, artha, kāma hay mokṣa, thì hãy đến Vārāṇasī; hãy đến nơi thanh tịnh hóa ba cõi.

Verse 44

सर्वकामफलप्राप्तिस्तदैव स्याद्ध्रुवं नृणाम् । यदैव सर्वदः सर्वः काश्यां विश्वेश्वरः श्रितः

Ngay khi ấy, con người chắc chắn đạt được quả báo của mọi ước nguyện, khi nương tựa Viśveśvara tại Kāśī—Đấng ban cho tất cả và là tất cả.

Verse 45

स तापसोक्तमाकर्ण्य त्वाष्ट्र इत्थं सुहृष्टवान् । काशीसंप्रात्युपायं च तमेव समपृच्छत

Nghe lời vị khổ hạnh, Tvāṣṭra vô cùng hoan hỷ; rồi chính ông hỏi vị hiền triết ấy về phương cách đến được Kāśī.

Verse 46

त्वाष्ट्र उवाच । तदानंदवनं शंभोः क्वास्ति तापससत्तम । यत्र नो दुर्लभं किंचित्साधकानां त्रयीस्थितम्

Tvāṣṭra thưa: “Bạch bậc khổ hạnh tối thượng, rừng Ānandavana của Śambhu ở nơi nào? Tại đó, đối với các hành giả an trú trong đạo Veda, không có điều gì là khó đạt được.”

Verse 47

स्वर्गे वा मर्त्यलोके वा बलिसद्मनि वा मुने । क्व तदानंदगहनं यत्रानंदपयोब्धिजा

“Nó ở cõi trời, hay ở cõi người, hay—bạch hiền triết—ở nơi cư ngụ của Bali? Khu rừng hoan lạc rậm dày ấy ở đâu, nơi dường như làm dấy lên biển cả của ānanda?”

Verse 48

यत्र विश्वेश्वरो देवो विश्वेषां कर्णधारकः । व्याचष्टे तारकं ज्ञानं येन तन्मयतां ययुः

“Nơi Đức Viśveśvara—người cầm lái của muôn loài—thuyết giảng trí tuệ ‘Tāraka’ cứu độ; nhờ đó các linh hồn đạt đến đồng nhất với Đấng Tối Thượng.”

Verse 49

सुलभा यत्र नियतमानंदवनचारिणः । अपि नैःश्रेयसी लक्ष्मीः किमन्येल्प मनोरथाः

“Tại đó, với những ai kiên định cư trú trong Ānandavana, ngay cả phúc lộc tối thượng của giải thoát cũng dễ dàng đạt được—huống chi những ước nguyện nhỏ nhoi khác.”

Verse 50

कस्तां मां प्रापयेच्छंभोः कथं यामि तथा वद । स तपस्वीति तद्वाक्यमाकर्ण्य श्रद्धयान्वितम्

“Ai sẽ đưa ta đến nơi ấy của Śambhu? Ta phải đi thế nào—xin nói thật.” Nghe lời ấy, vị khổ hạnh đầy lòng tín kính (liền đáp).

Verse 51

प्राहागच्छ नयामि त्वां यियासुरहमप्यहो । दुर्लभं प्राप्य मानुष्यं यदि काशी न सेविता

Ông nói: “Hãy đi, ta sẽ đưa ngươi; ta cũng muốn lên đường. Than ôi—được thân người hiếm có mà không phụng sự (viếng thăm, tôn kính) Kāśī thì thật là mất mát lớn.”

Verse 52

पुनःक्व नृत्वं श्रेयोभूः क्व काशीकर्मबंधहृत् । वृथागते हि मानुष्ये काशीप्राप्तिविवर्जनात्

“Thân người có nghĩa gì so với Kāśī—đấng ban điều tối thượng, đấng cởi trói nghiệp lực? Đời người thật uổng phí nếu bị thiếu duyên đạt đến Kāśī.”

Verse 53

आयुष्यं च भविष्यं च सर्वमेव वृथागतम् । अतोहं सफलीकर्तुं मानुष्यं चातिचंचलम्

“Tuổi thọ và cả tương lai—mọi sự đều trôi qua uổng công. Vì thế, để làm cho kiếp người vô cùng bấp bênh này trở nên hữu ích, ta sẽ hành động như vậy.”

Verse 54

यास्यामि काशीमायाहि मायां हित्वा त्वमप्यहो । इति तेन सह त्वाष्ट्रो मुनिनातिकृपालुना

“Ta sẽ đi Kāśī—ngươi cũng hãy đến, buông bỏ māyā (mê vọng)!” Nói vậy, Tvāṣṭra cùng vị hiền triết vô cùng từ mẫn ấy lên đường.

Verse 55

पुरीं वैश्वेश्वरीं प्राप्तो मनःस्वास्थ्यमवाप च । ततः प्रापय्य तां काशीं तापसः क्वाप्यतर्कितम्

Khi đến thành Vaiśveśvara, chàng liền được an lạc và tâm trí an ổn. Rồi vị đạo sĩ đưa chàng vào Kāśī ấy và dẫn đi đến một nơi bất ngờ trong lòng thánh đô.

Verse 56

जगाम कुंभसंभूत स त्वाष्ट्रोपीत्यमन्यत । अवश्यं स हि विश्वेशः सर्वेषां चिंतितप्रदः

Bấy giờ vị hiền triết sinh từ chiếc bình liền ra đi; con trai của Tvaṣṭṛ tự nhủ: “Quả thật, Đức Viśveśvara ấy hẳn nhiên ban cho mọi kẻ sùng kính sự thành tựu điều họ hằng ấp ủ và mong cầu.”

Verse 57

सत्पथस्थिरवृतीनां दूरस्थोपि समीपगः । यस्मिन्प्रसन्नदृक्त्र्यक्षस्तं दविष्ठमपि ध्रुवम्

Với những ai giữ hạnh bền vững trên chính đạo, dẫu Ngài như ở xa vẫn ở gần. Khi Đấng Tam Nhãn đoái nhìn bằng ân sủng, thì cả điều khó nhất cũng chắc chắn thành tựu.

Verse 58

सुनेदिष्ठं करोत्येव स्वयंवर्त्मोपदेशयन् । क्वाहं तत्र वने बालश्चिंताकुलितमानसः । क्व तापसः स यो मां वै सूदिश्येह चानयत्

Ngài quả thật làm cho con đường trở nên tốt đẹp nhất, tự thân chỉ dạy đạo lộ. “Ta khi ấy ở đâu—chỉ là một đứa trẻ trong rừng, lòng rối bời lo lắng—và vị đạo sĩ đã chỉ dẫn đúng đắn, đưa ta đến đây, nay ở nơi nào?”

Verse 59

खेलोयमस्य त्र्यक्षस्य यस्य भक्तस्य कुत्रचित् । न दुर्लभतरं किंचिदहो क्वाहं क्व काशिका

Ấy là cuộc du hí của Đấng Tam Nhãn: với người là kẻ sùng kính của Ngài, chẳng có gì ở bất cứ nơi đâu là thật khó đạt. Ôi—ta là gì, và Kāśikā này là gì!

Verse 60

नाराधितो मया शंभुः प्राक्तने जन्मनि क्वचित् । शरीरित्वानुमानेन ज्ञातमेतदसंशयम्

“Trong một kiếp trước nào đó, ta đã không thờ phụng Śambhu.” Điều ấy ta biết không chút nghi ngờ, suy từ thân phận còn mang thân xác (và những giới hạn) của mình.

Verse 61

अस्मिञ्जन्मनि बालत्वान्न चैवाराधितः स्फुटम् । प्रत्यक्षमेव मे वैतत्कुतोनुग्रहधीर्मयि

Ngay trong kiếp này, vì còn thơ ấu nên con cũng chưa thể thờ phụng Ngài một cách minh bạch. Điều ấy con tự thấy rõ ràng—vậy làm sao con dám xứng đáng nghĩ đến ân huệ thiêng liêng?

Verse 62

आज्ञातं गुरुभक्तिर्मे हेतुः शंभुप्रसादने । ययेहानुगृहीतोस्मि विश्वेशेन कृपालुना

Giờ đây con hiểu: lòng sùng kính đối với Guru chính là nhân duyên khiến Śambhu hoan hỷ; nhờ đó, Viśveśvara đầy từ mẫn đã ban phúc cho con ngay tại đây.

Verse 63

अथवा कारणापेक्षस्त्र्यक्षस्त्वितरदेववत् । रंकमप्यनुगृह्णाति केवलं कारणं कृपा

Hoặc nữa—như các vị thần khác thường vin vào một cớ nào đó—Đấng Tam Nhãn cũng có thể đoái thương cả kẻ bần hàn. Nhân duyên chân thật chỉ là lòng từ bi.

Verse 64

यदि नो मय्यनुक्रोशः कथं तापससंगतिः । तद्रूपेण स्वयं शंभुरानिनायेह मां ध्रुवम्

Nếu không có lòng thương xót dành cho con, làm sao con có thể gặp được vị khổ hạnh ấy? Chính Śambhu, trong hình tướng ấy, chắc chắn đã đưa con đến đây.

Verse 65

न दानानि न वै यज्ञा न तपांसि व्रतानि च । शंभोः प्रसादहेतूनि कारणं तत्कृपैव हि

Không phải bố thí, không phải tế lễ, không phải khổ hạnh, cũng không phải các lời nguyện mà là nhân chân thật của ân sủng Śambhu; nguyên do của ân điển ấy chỉ là lòng từ bi của Ngài.

Verse 66

दयामपि तदा कुर्यादसौ विश्वेश्वरः पराम् । यदाश्रुत्युक्तमध्वानं सद्भिः क्षुण्णं न संत्यजेत्

Khi ấy, Viśveśvara ban rải lòng từ bi tối thượng—khi người ta không lìa bỏ con đường do thánh giáo chỉ dạy, con đường đã được bậc hiền thiện từng bước đi qua.

Verse 67

अनुक्रोशं समर्थ्येति स त्वाष्ट्रः र्शाभवं शुचिः । संस्थाप्य लिंगमीशस्याराधयत्स्वस्थमानसः

Đã quyết chí cầu lòng thương xót, Tvāṣṭra thanh tịnh—sinh từ Ṛśā—liền an lập liṅga của Chúa Tể và thờ phụng Īśa với tâm an nhiên.

Verse 68

आनीय पुष्पसंभारमार्तवं काननाद्बहु । स्नात्वाभ्यर्चयतीशानं कंदमूलफलाशनः

Mang về từ rừng nhiều đóa hoa theo mùa, tắm gội thanh tịnh, sống bằng củ, rễ và trái, ông thờ phụng Īśāna.

Verse 69

इत्थं त्वष्टृतनूजस्य लिंगाराधनचेतसः । त्रिहायनात्प्रसन्नोभूत्तस्येशः करुणानिधिः

Như thế, người con của Tvaṣṭṛ chuyên tâm nơi việc thờ liṅga; sau ba năm, Đức Chúa—kho tàng từ bi—đã hoan hỷ với ông.

Verse 70

तस्मादेव हि लिंगाच्च प्रादुर्भूय भवोऽब्रवीत् । वरं वरय रे त्वाष्ट्र दृढभक्त्यानया तव

Từ chính liṅga ấy, Bhava hiển hiện và phán: “Hỡi Tvāṣṭra, hãy chọn một ân phúc; bởi lòng bhakti kiên cố này của ngươi, Ta đã mãn nguyện.”

Verse 71

प्रसन्नोस्मि भृशं बाल गुर्वर्थकृतचेतसः । गुरुणा गुरुपत्न्या च गुर्वपत्यद्वयेन च

Hỡi con trẻ, Ta vô cùng hoan hỷ, vì tâm con chuyên chú phụng sự lợi ích của Thầy—kính thờ Thầy, tôn kính hiền thê của Thầy và cả hai người con của Thầy nữa.

Verse 72

यथार्थितं तथा कर्तुं ते सामर्थ्यं भविष्यति

Đúng như điều con đã cầu xin, con sẽ có năng lực thực hiện trọn vẹn y như vậy.

Verse 73

अन्यान्वरांश्च ते दद्यां त्वाष्ट्र तुष्टस्त्वदर्चया । ताञ्शृणुष्व महाभाग लिंगस्यास्याद्भुतश्रियः

Hỡi Tvāṣṭra, Ta hoan hỷ vì sự thờ phụng của con, nên Ta sẽ ban cho con những ân phúc khác nữa. Này bậc hữu phúc, hãy lắng nghe vẻ huy hoàng kỳ diệu của liṅga này.

Verse 74

त्वं सुवर्णादिधातूनां दारूणां दृषदामपि । मणीनामपिरत्नानां पुष्पाणामपि वाससाम्

Con sẽ là bậc thông tỏ và làm chủ vàng cùng các kim loại khác, gỗ và cả đá; ngọc báu và những bảo châu quý hiếm; cùng hoa và y phục nữa.

Verse 75

कर्पूरादिसुगंधीनां द्रव्याणामप्यपामपि । कंदमूलफलानां च द्रव्याणामपि च त्वचाम्

Ngươi sẽ có tri thức và quyền năng đối với các vật thơm như long não, cả đối với nước, đối với củ, rễ, quả—và cả những vật liệu lấy từ vỏ cây hay da.

Verse 76

सर्वेषां वस्तुजातानां कर्तुं कर्म प्रवेत्स्यसि । यस्य यस्य रुचिर्यत्र सद्म देवालयादिषु

Ngươi sẽ trở nên có khả năng đảm nhận việc chế tác mọi loại vật và mọi công trình. Dù ai ưa thích ở đâu—nhà ở, đền thờ và những thứ tương tự—ngươi đều có thể tạo tác đúng theo ý nguyện ấy.

Verse 77

तस्य तस्येह तुष्ट्यै त्वं तथा कर्तुं प्रवेत्स्यसि । सर्वनेपथ्यरचनाः सर्वाः सूपस्य संस्कृतीः

Vì sự mãn nguyện của từng người nơi đây, ngươi sẽ có thể làm đúng y như thế. Ngươi sẽ biết mọi sự sắp đặt và chuẩn bị—mọi kiểu trang trí, dụng cụ, và mọi tinh tế trong việc chế biến thức ăn, món ăn.

Verse 78

सर्वाणि शिल्पकार्याणि तौर्यत्रिकमथापि च । सर्वं ज्ञास्यसि कर्तुं त्वं द्वितीय इव पद्मभूः

Ngươi sẽ tinh thông mọi công việc thủ công, và cả ba nghệ thuật âm nhạc. Ngươi sẽ biết làm mọi sự—như một Padmabhū (Phạm Thiên) thứ hai vậy.

Verse 79

नानाविधानि यंत्राणि नानायुधविधानकम् । जलाशयानां रचनाः सुदुर्गरचनास्तथा

Ngươi sẽ biết cách thiết kế nhiều loại máy móc, và chế tạo vũ khí với nhiều hình dạng; xây dựng hồ chứa và công trình thủy lợi, cũng như dựng nên những thành lũy kiên cố.

Verse 80

तादृक्कर्तुं पुरा वेत्सि यादृङ्नान्योऽधियास्यति । कलाजातं हि सर्वं त्वमवयास्यसि मे वरात्

Ngươi sẽ biết trước cách hoàn thành những công việc như thế, điều mà không ai khác còn dám nghĩ tới. Quả thật, nhờ ân ban của ta, ngươi sẽ hoàn toàn làm chủ toàn bộ mọi ngành nghệ thuật.

Verse 81

सर्वेंद्रजालिकी विद्या त्वदधीना भविष्यति । सर्वकर्मसु कौशल्यं सर्वबुद्धिवरिष्ठताम्

Hỡi bậc cao quý, mọi minh thuật Indrajāla—nghệ thuật kỳ diệu và huyễn hóa—sẽ ở dưới quyền của ngươi. Trong mọi công việc, ngươi sẽ đạt sự tinh xảo, và chứng đắc trí tuệ tối thượng bậc nhất.

Verse 82

सर्वेषां च मनोवृत्तिं त्वं ज्ञास्यसि वरान्मम । किं बहूक्तेन यत्स्वर्गे यत्पाताले यदत्र च

Nhờ ân huệ của ta, ngươi sẽ biết rõ mọi khuynh hướng và vận động của tâm nơi tất cả chúng sinh. Cần gì nói nhiều? Điều gì ở cõi trời (svarga), điều gì ở cõi dưới (pātāla), và điều gì ở đây—ngươi đều thấu triệt.

Verse 83

अतिलोकोत्तरं कर्म तत्सर्वं वेत्स्यसि स्वयम्

Mọi công hạnh vượt ngoài các cõi thường, những việc siêu thế (atilokottara), ngươi sẽ tự thân biết trọn vẹn.

Verse 84

विश्वेषां विश्वकर्माणि विश्वेषु भुवनेषु च । यतो ज्ञास्यसि तन्नाम विश्वकर्मेति तेऽनघ

Hỡi bậc vô cấu, vì ngươi sẽ biết mọi công việc của hết thảy hữu tình trong mọi thế giới và cõi giới, nên danh ngươi sẽ là ‘Viśvakarmā’.

Verse 85

अपरः को वरो देयस्तव तं प्रार्थयाश्वहो । तवादेयं न मे किंचिल्लिंगार्चनरतस्य हि

Còn ân phúc nào khác nên ban cho ngươi? Hãy cầu xin ngay! Với người một lòng sùng kính thờ phụng Liṅga, đối với Ta không có điều gì là không thể ban tặng.

Verse 86

अन्यत्रापि हि यो लिंगं समर्चयति सन्मतिः । तस्यापि वांछितं देयं किंपुनर्योविकाशिकम्

Ngay cả người có trí hiểu cao quý, nếu thành kính thờ phụng Liṅga ở nơi khác, cũng nên được ban điều mình mong cầu—huống chi người thờ phụng tại Kāśī.

Verse 87

येन काश्यां समभ्यर्चि येन काश्यां प्रतिष्ठितम् । येन काश्यां स्तुतं लिंगं स मे रूपाय दर्पणः

Người đã cử hành lễ thờ phụng tại Kāśī, người đã an lập Liṅga tại Kāśī, và người đã tán thán Liṅga tại Kāśī—người ấy là tấm gương phản chiếu chính hình tướng của Ta.

Verse 88

तत्त्वं स्वच्छोसि मुकुरो मम नेत्रत्रयस्य हि । काश्यां लिंगार्चनात्त्वाष्ट्र वरं वरय सुव्रत

Quả thật, ngươi là tấm gương trong sạch cho ba con mắt của Ta. Hỡi Tvāṣṭra (Viśvakarman), nhờ thờ phụng Liṅga tại Kāśī, hãy chọn một ân phúc—hỡi người giữ hạnh nguyện thù thắng.

Verse 89

काश्यां यो राजधान्यां मे हित्वा मामन्यमर्चयेत् । स वराकोल्पधीर्मुष्टोऽल्पतुष्टिर्मुक्तिवर्जितः

Tại Kāśī, kinh đô của Ta, ai bỏ Ta mà thờ phụng kẻ khác—người ấy thật đáng thương, trí hiểu cạn, keo kiệt, dễ thỏa mãn với chút ít, và bị lìa khỏi giải thoát (mokṣa).

Verse 90

तदानंदवनेह्यत्र समर्च्योहं मुमुक्षुभिः । द्रुहिणोपेंद्रचंद्रेंद्रैरिहान्यो न समर्च्यते

Vì vậy, tại Ānandavana này, chỉ một mình Ta đáng được những người cầu giải thoát (mokṣa) phụng thờ. Ở đây không ai khác được thờ phụng—ngay cả Brahmā, Viṣṇu, Soma và Indra cũng vậy.

Verse 91

यथानंदवनं प्राप्य त्वं मामर्चितवानसि । तथान्ये पुण्यकर्माणो मामभ्यर्च्यैव मामिताः

Như ngươi, khi đến Ānandavana, đã thờ phụng Ta, thì những người khác làm các hạnh công đức cũng vậy: chỉ nhờ thờ phụng một mình Ta mà họ đã đạt đến Ta.

Verse 92

अनुग्राह्योऽसि नितरां ततो वरय दुर्लभम् । श्राणितं तदवैहि त्वं वद मा चिरयस्व भोः

Ngươi thật đáng được ân sủng của Ta; vậy hãy xin một ân huệ hiếm có. Hãy biết rằng điều ấy đã được ban—hãy nói ra, đừng chần chừ, hỡi người thân yêu.

Verse 93

विश्वकर्मोवाच । इदं यत्स्थापितं लिंगं मयाज्ञेनापि शंकर । तल्लिंगमन्येप्याराध्य संतु समृद्धिभाजनम्

Viśvakarman thưa: Ôi Śaṅkara, Liṅga này do con dựng lập, dù con còn vô minh. Nguyện cho người khác cũng vậy, nhờ thờ phụng Liṅga ấy, được làm kẻ thọ nhận phồn vinh và thịnh đạt.

Verse 94

अन्यच्च नाथ प्रार्थ्योसि तच्च विश्राणयिष्यसि । मया विनिर्मापयिता स्वं प्रासादं कदा भवान्

Lại còn một điều nữa, ôi Chúa tể, con xin khẩn cầu—xin Ngài ban cho. Khi nào Ngài sẽ cho con được xây dựng ngôi đền-cung điện riêng của Ngài?

Verse 95

देवदेव उवाच । एवमस्तु यदुक्तं ते तव लिंगसमर्चकाः । समृद्धिभाजनं वै स्युः स्युश्च निर्वाणदीक्षिताः

Devadeva phán: Hãy như lời ngươi nói. Những ai thành kính thờ phụng Liṅga của ngươi ắt sẽ là kẻ thọ nhận phú túc, và cũng sẽ được thọ dīkṣā hướng đến nirvāṇa (giải thoát tối hậu).

Verse 96

यदा च राजा भविता दिवोदासो विधेर्वरात् । तदा मे वचनात्तात प्रासादं मे विधास्यति

Khi vua Divodāsa xuất hiện nhờ ân huệ của Phạm Thiên, hỡi người thân yêu, theo lời ta truyền, ngài sẽ cho dựng cho ta một ngôi đền như cung điện thánh.

Verse 97

नवीकृत्य पुनः काशी निर्विष्टा तेन भूभुजा । गणेशमायया राज्यात्परिनिर्विण्णचेतसा

Sau khi làm mới Kāśī một lần nữa, vị quân vương ấy an trú tại đó; và nhờ thần lực huyền diệu của Gaṇeśa, tâm ngài hoàn toàn chán lìa việc trị vì thế tục.

Verse 98

विष्णोः सदुपदेशाच्च मामेव शरणं गतः । निर्वाणलक्ष्मीः प्राप्तेह हित्वा राज्यश्रियं चलाम्

Nhờ lời chỉ dạy cao quý của Viṣṇu, ngài chỉ nương tựa nơi ta; bỏ ánh vinh hoa vương quyền vốn đổi thay, ngay tại đây ngài đạt “phúc lộc Niết-bàn”, tức phúc duyên giải thoát.

Verse 99

विश्वकर्मन्व्रज गुरोः शासनाय यतस्व च । गुरुभक्तिकृतो यस्मान्मद्भक्ता नात्र संशयः

Hỡi Viśvakarman, hãy đi và gắng sức thi hành mệnh lệnh của bậc Guru; vì người được hun đúc bởi lòng sùng kính Guru, ắt chính là tín đồ của ta—không chút nghi ngờ.

Verse 100

ये गुरुं चावमन्यंते तेवमान्या मयाप्यहो । तस्माद्गुरूपदिष्टं हि कुरु शिष्यसमीहितम्

Kẻ nào khinh mạn bậc Guru thì ngay cả Ta cũng khinh chê. Vì vậy, người đệ tử hãy y theo lời Guru chỉ dạy mà thực hành, trọn vẹn bổn phận điều mình cầu nơi đạo học.

Verse 110

ममार्च्यमविमुक्ताख्यं ततो देवि ममा ख्यकम् । विश्वनाथेति विश्वस्मिन्प्रथितं विश्वसौख्यदम्

Hình tướng đáng thờ phụng của Ta được gọi là Avimukta; và rồi, ô Nữ Thần, danh xưng hiển dương của Ta—Viśvanātha—vang khắp thế gian, ban an lạc cho muôn loài.

Verse 120

काश्यां स्वलीलया देवि तिर्यग्योनिजुषामपि । ददामि चांते तत्स्थानं यत्र यांति न याज्ञिकाः

Tại Kāśī, do cuộc thần hí của chính Ta, ô Nữ Thần, Ta ban—ngay cả cho loài sinh từ thai thú—đến lúc cuối cùng một cảnh giới/chốn an trụ mà cả những kẻ chuyên hành tế tự cũng không đạt tới.

Verse 125

चतुर्दशानां लिंगानां श्रुत्वाख्यानानि सत्तमः । चतुर्दश सुलोकेषु पूजां प्राप्स्यत्यनुत्तमाम्

Người thiện tối thượng, sau khi nghe các thánh truyện về mười bốn liṅga, sẽ được tôn vinh và thờ phụng vô thượng trong mười bốn cõi lành.