Adhyaya 24

Verse 1

स्कंद उवाच । शृणु वातापि संहर्तः काश्यां पातकतंकिनी । पद्मकल्पे तु या वृत्ता दमनस्य द्विजन्मनः

Skanda nói: Hãy lắng nghe, hỡi bậc diệt trừ Vātāpi—một truyện tích diệt tội gắn với Kāśī; câu chuyện đã xảy ra trong Padma-kalpa về Damana, vị dvija (Bà-la-môn).

Verse 2

भारद्वाजस्य तनयो दमनो नाम नामतः । कृतमौंजीविधिः सोथ विद्याजातं प्रगृह्य च

Con trai của Bhāradvāja, tên gọi Damana; sau khi cử hành đúng nghi lễ maunjī (upanayana) và thọ nhận các ngành học, chàng bước vào con đường tu học.

Verse 3

संसारदुःखबहुलं जीवितं चापि चंचलम् । विज्ञाय दमनो विद्वान्निर्जगाम गृहान्निजात्

Biết rằng đời sống thế gian đầy khổ não và mạng sống lại vô thường, Damana bậc học giả đã rời bỏ chính ngôi nhà của mình.

Verse 4

कांचिद्दिशं समालंब्य निर्वेदं परमं गतः । प्रत्याश्रमं प्रतिनगं प्रत्यब्धि प्रतिकाननम्

Nương theo một phương nào đó, đạt đến sự ly tham sâu xa, chàng đi từ đạo viện này sang đạo viện khác, từ núi này sang núi khác, từ biển này sang biển khác, và từ rừng này sang rừng khác.

Verse 5

प्रतितीर्थं प्रतिनदि स बभ्राम तपोयुतः । यावंत्यायतनानीह तिष्ठंति परितो भुवम्

Được trang nghiêm bởi khổ hạnh, chàng du hành đến mọi tīrtha và mọi dòng sông—quả thật đến tất cả thánh địa đang hiện hữu khắp cõi đất này.

Verse 6

अध्युवास स तावंति संयतेंद्रियमानसः । परं न मनसः स्थैर्यं क्वापि प्रापि च तेन वै

Ngài đã lưu trú ở bấy nhiêu thánh địa, nhiếp phục căn và tâm; thế nhưng rốt cuộc vẫn chẳng đạt được sự an trụ tối thượng của tâm ở bất cứ nơi nào.

Verse 7

मनोरथोपदेष्टा च कुत्रचित्क्वापि नेक्षितः । कदाचिद्दैवयोगात्स दमनो नाम तापसः

Ngài chẳng thấy ở đâu một bậc chỉ đạo có thể dạy con đường đến sở nguyện của lòng; nhưng có một lần, do nhân duyên của Thiên ý, vị khổ hạnh tên Damana (đã hiện đến).

Verse 8

रेवातटे निरैक्षिष्ट तीर्थं चामरकंटकम् । महदायतनं पुण्यमोंकारस्यापि तत्र वै

Bên bờ sông Revā, Ngài chiêm bái thánh địa mang tên Āmarakaṇṭaka; nơi ấy cũng có một thánh điện lớn lao, thanh tịnh của Oṃkāra.

Verse 9

दृष्ट्वा हृष्टमना आसीच्चेतः स्थैर्यमवाप ह । अथ पाशुपतांस्तत्र स निरीक्ष्य तपोधनान्

Chiêm thấy vậy, lòng Ngài hoan hỷ và tâm được an định. Rồi Ngài quan sát các vị khổ hạnh Pāśupata ở đó—những kho báu của khổ hạnh—

Verse 10

विभूतिभूषिततनून्कृतलिंगसमर्चनान् । विहितप्राणयात्रांश्च कृतागमविचारणान्

Thân họ được trang nghiêm bằng vibhūti (tro thánh), chuyên tâm phụng thờ liṅga; giữ đúng pháp tắc về prāṇa-yātrā, và miên mật quán xét các Āgama (Thánh điển Śaiva).

Verse 11

स्वस्थोपविष्टान्स्वपुरोरग्रतोऽचलमानसान् । प्रणम्योपाविशत्तत्र तदाचार्यस्य सन्निधौ

Thấy họ ngồi an nhiên trước mặt, tâm ý vững bền không lay động, chàng trước hết cúi lạy cung kính, rồi ngồi xuống ngay đó, trong sự hiện diện của vị đạo sư đáng tôn kính ấy.

Verse 12

प्रबद्धहस्तयुगलः प्रणमतरकंधरः । अथ पाशुपताचार्यो गर्गो नाम महामुनिः

Chắp đôi tay trong ấn kính lễ, cúi cổ bái chào, nơi ấy vị đạo sư Pāśupata—đại hiền Garga—đứng trang nghiêm.

Verse 13

वार्धकेन समाक्रांतस्तपसा कृशविग्रहः । शंभोराराधनेनिष्ठः श्रेष्ठः सर्वतपस्विषु

Dẫu tuổi già đã phủ chụp và thân hình gầy mòn vì khổ hạnh, ngài vẫn kiên định trong sự thờ phụng Śambhu, bậc tối thắng giữa mọi hành giả khổ tu.

Verse 14

पप्रच्छ दमनं चेति कस्त्वं कस्मादिहागतः । तरुणोपि विरक्तोसि कुतस्तद्वद सत्तम

Ngài hỏi Damana: “Ngươi là ai, từ đâu đến đây? Dẫu còn trẻ mà đã ly tham—duyên cớ ấy từ đâu? Hãy nói cho ta, hỡi bậc thiện nhân tối thượng.”

Verse 15

इति प्रणयपूर्वं स निशम्य दमनोऽब्रवीत् । भगोः पाशुपताचार्य सर्वज्ञाराधनप्रिय

Được gọi bằng lời lẽ đầy ân tình, Damana lắng nghe rồi thưa: “Bạch Bhagavan, bậc đạo sư Pāśupata, người hằng yêu mến sự thờ phụng Đấng Toàn Tri…”

Verse 16

कथयामि यथार्थं ते निजचेतोविचेष्टितम् । अहं ब्राह्मणदायादो वेदशास्त्रकृतश्रमः

Ta sẽ nói với ngươi đúng như thật về những vận hành trong tâm mình. Ta thuộc dòng Bà-la-môn, và đã nhọc công học tập Veda cùng các śāstra.

Verse 17

संसारासारतां ज्ञात्वा वानप्रस्थमशिश्रियम् । अनेनैव शरीरेण महासिद्धिमभीप्सता

Biết rõ sự rỗng không của cõi đời (saṃsāra), ta đã chọn hạnh vân du rừng núi của bậc Vānaprastha. Và ngay với thân này, ta khát cầu đạt đến đại thành tựu (mahāsiddhi).

Verse 18

स्नातं बहुषु तीर्थेषु मंत्रा जप्तास्तु कोटिशः । देवताः सेविता बह्व्यो हवनं च कृतं बहु

Ta đã tắm gội ở nhiều thánh địa (tīrtha); đã trì tụng thần chú đến hàng triệu triệu lần. Ta đã phụng sự nhiều vị thần (devatā), và cũng đã làm nhiều lễ hỏa cúng (homa).

Verse 19

शुश्रूषिताश्च गुरवो बहवो बह्वनेहसम् । महाश्मशानेषु निशा भूयस्योप्यतिवाहिताः

Ta đã phụng sự nhiều bậc thầy (guru) trong thời gian dài. Và tại những đại nghĩa địa hỏa táng (mahāśmaśāna), ta cũng đã trải qua không ít đêm dài.

Verse 20

शिखराणि गिरींद्राणां मया चाध्युषितान्यहो । दिव्यौषधि सहस्राणि मया संसाधितान्यपि

Than ôi, ta đã từng cư ngụ trên những đỉnh núi hùng vĩ. Và ta cũng đã tu luyện, tinh thông hàng ngàn dược thảo kỳ diệu, những divyauṣadhi.

Verse 21

रसायनानि बहुशः सेवितानि मया पुनः । महासाहसमालंब्य सिद्धाध्युषितकंदराः

Ta đã nhiều phen dùng các dược phẩm rasāyana—linh dược hồi xuân; và nương vào đại dũng lực, ta đã bước vào những hang động, khe vực nơi các bậc Siddha (thành tựu giả) cư ngụ.

Verse 22

मया प्रविष्टा बहुशः कृतांतवदनोपमाः । तपश्चापि महत्तप्तं बहुभिर्नियमैर्यमैः

Nhiều lần ta đã bước vào những nơi trông như chính miệng của Tử Thần; và ta cũng đã thực hành khổ hạnh lớn lao, nương vào vô số niyama và yama (giới hạnh và chế ngự).

Verse 23

परं किंचित्क्वचिन्नैक्षि सिद्ध्यंकुरमपि प्रभो । इदानीं त्वामनुप्राप्य महीं पर्यटता मया

Thế nhưng, ôi Chúa Tể, chẳng nơi nào ta thấy dù chỉ một mầm non của thành tựu. Nay, khi lang thang khắp cõi đất mà được đến bên Ngài, niềm hy vọng đã khởi lên trong ta.

Verse 24

मनसः स्थैर्यमापन्नमिव संप्राप्तसिद्धिना । अवश्यं त्वन्मुखांभोजाद्यद्वचो निःसरिष्यति

Tâm ta như đã được an định, tựa hồ thành tựu đã đến. Quả thật, mọi lời thốt ra từ miệng Ngài như hoa sen ắt hẳn linh nghiệm và kết quả.

Verse 25

तेनैव महती सिद्धिर्भवित्री मम नान्यथा । तद्ब्रूहि सूपदेशं च कथं सिद्धिर्भवेन्मम

Chỉ nhờ điều ấy mà đại thành tựu sẽ đến với ta, không cách nào khác. Vậy xin Ngài ban lời chỉ dạy thù thắng: làm sao để thành tựu khởi sinh cho ta?

Verse 26

अनेनैव शरीरेण पार्थिवेन प्रथीयसी । दमनस्य निशम्येति गर्गाचार्यो वचस्तदा

Nghe lời của Damanā, thầy Garga liền nói: “Chính với thân xác trần thế này, con nhất định sẽ đạt đến vinh hiển và viên mãn.”

Verse 27

प्रत्यक्षदृष्टं प्रोवाच महदाश्चर्यमुत्तमम् । सर्वेषां शृण्वतां तत्र शिष्याणां स्थिरचेतसाम् । मुमुक्षूणां धृतवतां महापाशुपतं व्रतम्

Rồi Ngài tuyên thuyết giáo pháp tối thượng, kỳ diệu, được chứng thực bằng kinh nghiệm trực tiếp, trong khi các đệ tử tâm kiên định—những người cầu giải thoát, vững chí—đều lắng nghe tại đó: chính là đại hạnh Pāśupata.

Verse 28

गर्ग उवाच । अनेनैवेह देहेन यदि त्वं सिद्धिकामुकः । शृणुष्वावहितो भूत्वा तदा ते कथयाम्यहम्

Garga nói: “Nếu con mong cầu thành tựu ngay tại đây với chính thân này, thì hãy lắng nghe chăm chú; ta sẽ giảng cho con.”

Verse 29

अविमुक्ते महाक्षेत्रे सर्वसिद्धिप्रदे सताम् । धर्मार्थकाममोक्षाख्य रत्नानां परमाकरे

“Tại Avimukta, thánh địa vĩ đại ban mọi thành tựu cho bậc hiền thiện, có mỏ châu báu tối thượng mang tên: Dharma, Artha, Kāma và Mokṣa.”

Verse 30

समाश्रितानां जंतूनां सर्वेषां सर्वकर्मणाम् । शलभानां प्रदीपाभे तमःस्तोम महाद्विपि

“Với mọi loài hữu tình nương tựa nơi ấy—dù thuộc loại nào, làm nghiệp gì—Avimukta như ngọn đèn đối với bướm đêm; lại như voi lớn nghiền nát từng khối tối tăm.”

Verse 31

कर्मभूरुह दावाग्नौ संसाराब्ध्यौर्वशोचिपि । निर्वाणलक्ष्मी क्षीराब्धौ सुखसंकेतसद्मनि

Hỡi Kāśī! Ngài như lửa rừng thiêu cây nghiệp, như hỏa diệm dưới biển đốt đại dương luân hồi. Ngài là thánh địa gợi dấu an lạc giải thoát, tựa Biển Sữa nâng giữ phúc lộc của Niết-bàn.

Verse 32

दीर्घनिद्रा प्रसुप्तानां परमोद्बोधदायिनि । यातायातश्रमापन्नप्राणिमार्गमहीरुहि

Hỡi Kāśī, Ngài ban sự tỉnh thức tối thượng cho kẻ ngủ mê trong giấc vô minh dài lâu. Ngài như đại thụ che chở con đường của chúng sinh mỏi mệt vì vòng đi về bất tận của sinh tử.

Verse 33

अनेकजन्मजनित महापापाद्रिवज्रिणि । नामोच्चारकृतां पुंसां महाश्रेयो विधायिनि

Hỡi Kāśī! Ngài như kim cang phá tan núi đại tội tích tụ qua vô số đời. Chỉ cần xưng niệm danh Ngài, con người liền được ban đại thiện, phúc lành tối thượng.

Verse 34

विश्वेशितुः परेधाम्नि सीम्नि स्वर्गापवर्गयोः । स्वर्धुनी लोलकल्लोला नित्यक्षालित भूतले

Trong thượng giới của Viśveśvara, ngay nơi ranh giới giữa thiên giới và apavarga (giải thoát), tại đó sông trời Svargadhunī—Gaṅgā—với muôn làn sóng nghịch ngợm, hằng tẩy rửa mặt đất.

Verse 35

एवंविधे महाक्षेत्रे सर्वदुःखौघहारिणि । प्रत्यक्षं मम यद्वृत्तं तद्ब्रवीमि महामते

Trong thánh địa vĩ đại như thế, nơi dập tắt dòng lũ mọi khổ đau, hỡi bậc đại trí, nay ta sẽ thuật lại điều đã xảy đến với ta—điều ta trực tiếp chứng biết.

Verse 36

यत्र कालभयं नास्ति यत्र नास्त्येनसो भयम् । तत्क्षेत्रमहिमानं कः सम्यग्वर्णयितुं क्षमः

Nơi không còn sợ hãi Thời gian (Kāla), nơi cũng không còn sợ tội lỗi—ai có thể diễn tả đúng đắn uy linh vĩ đại của thánh địa ấy?

Verse 37

तीर्थानि यानि लोकेस्मिञ्जंतूनामघहान्यहो । तानि सर्वाणि शुद्ध्यर्थं काशीमायांति नित्यशः

Mọi tīrtha trong thế gian này vốn trừ diệt tội lỗi cho muôn loài—quả thật, tất cả—đều mỗi ngày đến Kāśī để tự mình được thanh tịnh.

Verse 38

अपि काश्यां वसेद्यस्तु सर्वाशी सर्वविक्रयी । स यां गतिं लभेन्मर्त्यो यज्ञैर्दानैर्न सान्यतः

Dẫu một người sống ở Kāśī, ăn bất cứ gì và buôn bán mọi thứ, thì cảnh giới mà kẻ phàm nhân ấy đạt được cũng không thể đạt ở nơi khác nhờ tế lễ (yajña) và bố thí (dāna).

Verse 39

रागबीजसमुद्भूतः संसारविटपो महान् । दीर्घस्वाप कुठारेण च्छिन्नः काश्यां न वर्धते

Cây đại thụ của luân hồi, nảy sinh từ hạt giống ái nhiễm, một khi đã bị rìu của giấc ngủ dài (tâm linh) chặt đứt, thì tại Kāśī sẽ không mọc lại nữa.

Verse 40

सर्वेषामूषराणां तु काशी परम ऊषरः । वप्तुर्बीजमिदं तस्मिन्नुप्तं नैव प्ररोहति

Trong mọi miền đất cằn, Kāśī là cằn cỗi bậc nhất; tại đó, hạt giống do ‘kẻ gieo’ (nghiệp) gieo xuống cũng hoàn toàn không nảy mầm.

Verse 41

स्मरिष्यंतीह ये काशीमवश्यं तेपि साधवः । तेप्यघौघ विनिर्मुक्ता यास्यंति गतिमुत्तमाम्

Những ai sống tại đây mà chắc chắn luôn tưởng niệm Kāśī, người ấy cũng trở thành bậc hiền thánh chân thật. Thoát khỏi dòng thác tội lỗi, họ đạt đến cảnh giới giải thoát tối thượng.

Verse 42

विभूतिः सर्वलोकानां सत्यादीनां सुभंगुरा । अभंगुरा विमुक्तस्य सा तु लभ्या शिवाज्ञया

Vinh quang của mọi cõi—kể cả Satya-loka và các cõi khác—đều hữu hoại. Nhưng đối với bậc đã giải thoát, vinh quang ấy là bất hoại; chỉ nhờ mệnh lệnh và ân điển của Śiva mới đạt được.

Verse 43

कृमिकीटपतंगानामविमुक्ते तनुत्यजाम् । विभूतिर्दृश्यते या सा क्वास्ति ब्रह्मांडमंडले

Ngay cả loài sâu bọ, côn trùng và các sinh vật bay khi bỏ thân tại Avimukta cũng hiện lộ một vinh quang. Trong toàn thể vòng trời đất của vũ trụ, còn nơi nào có vinh quang như thế?

Verse 44

वाराणसी यदा प्राप्ता कदाचित्कालपर्ययात् । स उपायो विधातव्यो येन नो निष्क्रमो बहिः

Khi đã đến Vārāṇasī—vào một lúc nào đó do vòng xoay của số mệnh—hãy nương theo phương tiện khiến không còn phải ra ngoài khỏi nơi ấy.

Verse 45

पूर्वतो मणिकर्णीशो ब्रह्मेशो दक्षिणे स्थितः । पश्चिमे चैव गोकर्णो भारभूतस्तथोत्तरे

Phía đông là Maṇikarṇīśa; phía nam có Brahmeśa an vị. Phía tây là Gokarṇa, và phía bắc cũng có Bhārabhūta.

Verse 46

इत्येतदुत्तमं क्षेत्रमविमुक्ते महाफलम् । मणिकर्णी ह्रदे स्नात्वा दृष्ट्वा विश्वेश्वरंविभुम्

Như vậy, Avimukta là thánh địa tối thượng, ban quả phúc lớn lao. Sau khi tắm gội tại hồ Maṇikarṇī và chiêm bái Viśveśvara, Đấng Chúa Tể thấm nhuần khắp muôn loài, (người ấy được công đức ấy).

Verse 47

क्षेत्रं प्रदक्षिणीकृत्य राजसूयफलं लभेत् । तत्र श्राद्धप्रदातुश्च मुच्यंते प्रपितामहाः

Ai đi nhiễu (pradakṣiṇā) quanh thánh địa ấy sẽ được quả phúc như lễ tế Rājasūya. Và người cúng śrāddha tại đó thì ngay cả tổ tiên nhiều đời cũng được giải thoát khỏi ràng buộc.

Verse 48

अविमुक्त समं क्षेत्रमपि ब्रह्मांडगोलके । न विद्यते क्वचित्सत्यं सत्यं साधकसिद्धिदम्

Trong toàn thể quả cầu vũ trụ, không nơi thánh địa nào sánh bằng Avimukta—đó là sự thật, sự thật; vì nơi ấy ban thành tựu (siddhi) cho các hành giả tu đạo.

Verse 49

रक्षंति सततं क्षेत्रं यत्र पाशासिपाणयः । महापारिषदा उग्राः क्रूरेभ्योऽक्रूरबुद्धयः

Thánh địa ấy luôn được canh giữ, nơi các đại tùy tùng hung mãnh cầm thòng lọng và gươm—đáng sợ đối với kẻ tàn ác, nhưng tâm ý lại hiền thiện.

Verse 50

प्राग्द्वारमट्टहासश्च गणकोटिपरीवृतः । रक्षेदहर्निशं क्षेत्रं दुर्वृत्तेभ्यो विभीषणः

Tại cửa phía đông, Aṭṭahāsa—được vây quanh bởi vô số gaṇa—canh giữ thánh địa ấy suốt ngày đêm, khiến kẻ ác phải kinh hãi.

Verse 51

तथैव भूतधात्रीशः क्षेत्रदक्षिणरक्षकः । गोकर्णः पश्चिमद्वारं पाति कोटिगणावृतः

Cũng vậy, Bhūtadhātrīśa đứng làm vị hộ vệ phương Nam của thánh địa Kāśī; còn Gokarṇa—được muôn ức Gaṇa vây quanh—che chở cổng phía Tây.

Verse 52

उदग्द्वारं तथा रक्षेद्घंटाकर्णो महागणः । ऐशंकोणं छागवक्त्रो भीषणो वह्निदिग्दलम्

Cũng thế, đại Gaṇa mang danh Ghaṇṭākarṇa canh giữ cổng phía Bắc; còn Chāgavaktra đáng kinh sợ hộ trì góc Đông-Bắc (Īśāna), miền kề cận phương Agni—phương của Lửa.

Verse 54

कालाक्षोरण भद्रस्तु कौलेयः कालकंपनः । एते पूर्वेण रक्षंति गंगापारे स्थिता गणाः

Kālākṣa, Oraṇabhadra, Kauleya và Kālakaṃpana—những Gaṇa này an trú nơi bờ bên kia sông Gaṅgā, hộ vệ phương Đông.

Verse 55

वीरभद्रो नभश्चैव कर्दमालिप्तविग्रहः । स्थूलकर्णो महाबाहुरसिपारे व्यवस्थिताः

Vīrabhadra và Nabhas, cùng Kardamāliptavigraha, Sthūlakarṇa và Mahābāhu—đều được an trí nơi bờ bên kia sông Asi.

Verse 56

विशालाक्षो महाभीमः कुंडोदरमहोदरौ । रक्षंति पश्चिमद्वारं देहलीदेशसंस्थिताः

Viśālākṣa, Mahābhīma, cùng Kuṇḍodara và Mahodara—an trú tại xứ Dehalī—hộ trì cổng phía Tây.

Verse 57

नंदिसेनश्च पंचालः खरपादकरंटकः । आनंदोगोपको बभ्रू रक्षंति वरणातटे

Nandisena, Pañcāla, Kharapādakaraṇṭaka, Ānandogopaka và Babhrū—đều hộ trì bờ sông Varaṇā.

Verse 58

तस्मिन्क्षेत्रे महापुण्ये लिंगमोंकारसंज्ञकम् । तत्र सिद्धिं परां प्राप्ता देहेनानेन साधकाः

Trong thánh địa đại phúc ấy có liṅga mang danh Oṃkāra; tại đó, các hành giả đạt viên mãn tối thượng ngay trong thân này.

Verse 59

कपिलश्चैव सावर्णिः श्रीकंठः पिगलोंशुमान् । एते पाशुपताः सिद्धास्तल्लिंगाराधनेन हि

Kapila, Sāvarṇi, Śrīkaṇṭha và Pigaloṃśumān—những tín đồ Pāśupata ấy quả thật thành tựu nhờ thờ phụng liṅga đó.

Verse 60

एकदा तस्य लिंगस्य कृत्वा पंचापिपूजनम् । नृत्यतः सहुडुत्कारं तस्मिंल्लिंगे लयं ययुः

Một lần, sau khi cử hành lễ thờ phụng liṅga ấy theo năm phần, họ múa và hô “huḍu!”, rồi tan hòa vào chính liṅga ấy.

Verse 61

अन्यच्च ते प्रवक्ष्यामि तत्र यद्वृत्तमद्भुतम् । निशामय महाबुद्धे दमन द्विजसत्तम

Và ta sẽ kể thêm cho ngươi điều khác—một sự việc kỳ diệu đã xảy ra tại đó. Hãy lắng nghe chăm chú, hỡi Damana đại trí, bậc tối thắng trong hàng dvija.

Verse 62

एका भेकी मुने तत्र चरंती लिंग सन्निधौ । प्रदक्षिणं सदा कुर्यान्निर्माल्याक्षतभक्षिणी

Hỡi bậc hiền triết, tại đó có một con ếch cái đi lại trước sự hiện diện của Śiva-liṅga; nó luôn làm pradakṣiṇā (đi nhiễu), nhưng lại ăn nirmālya và akṣata (hạt gạo).

Verse 63

सा तत्र मृत्युं न प्राप शिवनिर्माल्यभक्षणात् । क्षेत्रादन्यत्र मरणं जातं तस्यास्तदेनसः

Vì đã ăn nirmālya của Śiva, nó không gặp cái chết khi còn ở trong thánh địa ấy; nhưng ra ngoài ranh giới thiêng, cái chết đã đến với nó—do chính tội ấy.

Verse 64

वरं विषमपिप्राश्यं शिवस्वं नैव भक्षयेत् । विषमेकाकिनं हंति थिवस्वं पुत्रपौवकम्

Thà nuốt thuốc độc còn hơn ăn dùng vật thuộc về Śiva. Độc dược chỉ diệt kẻ uống; còn chiếm đoạt của Śiva thì diệt người ấy cùng cả con và cháu.

Verse 65

शिवस्य परिपुष्टांगाः स्पर्शनीया न साधुभिः । तेन कर्मविपाकेन ततस्ते रौरवौकसः

Những kẻ thân thể ‘no đủ’ nhờ của thuộc về Śiva thì bậc hiền thiện không nên chạm đến. Do quả báo nghiệp ấy chín muồi, họ liền thành kẻ cư ngụ nơi Raurava (địa ngục).

Verse 66

कश्चित्काकः समालोक्य मंडूकीं तामितस्ततः । पोप्लूयमानामादाय चंच्वा क्षेत्राद्बहिर्गतः

Một con quạ trông thấy ếch cái ấy ở đó; khi nó đang vùng vẫy, quạ ngậm lấy bằng mỏ và bay ra ngoài ranh giới của thánh địa.

Verse 67

वर्षाभ्वी तेन सा क्षिप्ता काकेन क्षेत्रबाह्यतः । अथ सा कालतो भेकी तत्रैव क्षेत्रसत्तमे

Vào mùa mưa, nàng bị con quạ ấy ném ra ngoài ranh giới kṣetra linh thiêng. Rồi theo thời gian, con ếch cái ấy cũng chết ngay tại đó—chính nơi ấy, dẫu kṣetra vốn tối thượng thanh tịnh.

Verse 68

प्रदक्षिणीकरणतो लिंगस्यस्पर्शनादपि । पुण्यापुण्यवतीजाता कन्यापुष्पबटोर्गृहे

Nhờ đi nhiễu (pradakṣiṇā) quanh—và thậm chí chỉ do chạm vào liṅga—nàng mang cả phước lẫn tội, rồi sinh làm một bé gái trong nhà vị phạm hạnh (brahmacārin) tên Kanyāpuṣpabaṭu.

Verse 69

शुभावयवसंस्थाना शुभलक्षणलक्षिता । परं गृध्रमुखी जाता निर्माल्याक्षतभक्षणात्

Thân nàng cân đối, mang những tướng tốt cát tường; nhưng vì đã ăn nirmālya và akṣata, nàng lại sinh ra với gương mặt kền kền.

Verse 70

सम्यग्गीतरहस्यज्ञा नितरां मधुरस्वरा । सप्तस्वरास्त्रयो ग्रामा मूर्च्छनास्त्वैकविंशतिः

Nàng thấu hiểu tường tận huyền yếu của ca nhạc và có giọng ngọt ngào khác thường: bảy svara, ba grāma, và hai mươi mốt mūrcchanā.

Verse 71

ताना एकोनपंचाश ताला एकोत्तरंशतम् । रागाः षडेव तेषां तु पंचपंचापि चांगनाः

Có bốn mươi chín tāna và một trăm lẻ một tāla. Có sáu rāga chính; và với mỗi rāga ấy lại có năm và năm ‘phối ngẫu’—tức các rāga phụ thuộc.

Verse 72

षड्विंशद्रागरागिण्य इति रागि मुदावहाः । देशकाल विभेदेन पंचषष्टिस्तथा पराः

Có hai mươi sáu rāga và rāgiṇī chính yếu làm hoan hỷ người sành điệu; lại tùy theo sai biệt của miền đất và thời khắc mà còn có thêm sáu mươi lăm biến thể nữa.

Verse 73

यावंत एव तालाः स्यु रागास्तावंत एव हि । इति गीतोपनिषदा प्रत्यहं सा शुभव्रता

Có bao nhiêu tāla (nhịp điệu) thì quả thật có bấy nhiêu rāga. Được ‘Gītopaniṣad’ chỉ dạy như vậy, người nữ giữ lời nguyện cát tường ấy tu tập ngày qua ngày.

Verse 74

माधवी मधुरालापा सदोंकारं समर्चयेत् । प्राप्याप्यनर्घ्यतारुण्यं सा तु पुष्पबटोः सुता

Mādhavī, người có lời nói ngọt lành, hằng ngày thờ phụng Oṃkāra. Dẫu đạt được tuổi xuân vô giá, nàng—con gái của Puṣpabaṭa—vẫn một lòng chuyên chú trong sự thờ phụng ấy.

Verse 75

प्राग्जन्मवासनायोगादोंकारं बह्वमंस्त वै । स्वभाव चंचलं चेतस्तस्यास्तल्लिंग सेवनात्

Do sức mạnh của những ấn tượng từ các đời trước, nàng quán niệm Oṃkāra một cách mãnh liệt. Tâm vốn hay dao động, nhưng nhờ phụng sự liṅga ấy, tâm nàng trở nên an định.

Verse 76

दमनस्थैर्यमगमद्योगेनेव महात्मनः । न दिवा बाधयांचक्रे क्षुत्तृण्निद्रा क्षपा सुताम्

Nàng đạt được sự vững bền của tự chế, như thể nhờ yoga của bậc đại hồn. Ban ngày, đói, khát và cơn buồn ngủ chẳng hề quấy nhiễu người con gái của Kṣapā ấy.

Verse 77

अतंद्रितमना आसीत्सा तल्लिंग निरीक्षणे । अक्ष्णोर्निमेषा यावंतस्तस्या आसन्दिवानिशम्

Tâm nàng không mỏi mệt khi chiêm ngưỡng liṅga ấy. Sự chớp mắt—dẫu có—cũng chỉ xảy ra rất ít suốt ngày đêm, vì nàng không hề ngoảnh đi.

Verse 78

तावत्कालस्तया साध्व्या महान्विघ्नोऽनुमीयते । निमेषांतरितः कालो यो यो व्यथोंगतो मम । लिंगानवेक्षणात्तत्र प्रायश्चित्तं कथं भवेत

Vì thế, người nữ thánh hạnh ấy xem cả chừng ấy thời gian cũng là chướng ngại lớn: “Mọi khoảnh khắc đã trôi qua với ta—dẫu chỉ cách nhau bởi một lần chớp mắt—mà không chiêm ngưỡng liṅga, thì làm sao có thể có sự sám hối chuộc lỗi?”

Verse 79

इति संचितयंत्येव सेवां तत्याज नोंकृतेः । जलाभिलाषिणी सा तु लिंगनामामृतं पिबेत्

Nghĩ như vậy, nàng chẳng bao giờ bỏ việc phụng sự, dù nhân danh “Oṃkṛti” (âm thiêng Oṃ). Và khi khát nước, nàng lại uống cam lộ của Danh liṅga.

Verse 80

नान्य द्दिदृक्षिणी तस्या अक्षिणी श्रुतिगे अपि । विहाय लिंगमोंकारं हृद्विहायः स्थितं सताम्

Mắt nàng chẳng muốn thấy điều gì khác, dẫu những âm thanh khác vẫn vọng đến tai. Bởi làm sao nàng có thể rời bỏ Oṃkāra-liṅga—Śiva, nơi nương tựa trong tim của bậc thiện?

Verse 81

तस्याः शब्दग्रहौ नान्य शब्दग्रहणतत्परौ । अतीव निपुणौ जातौ तत्सन्माल्यकरौकरौ

Năng lực “bắt lấy âm thanh” của nàng không nắm giữ tiếng nào khác, chỉ chuyên tâm thọ nhận thánh âm. Đôi tay nàng cũng trở nên vô cùng khéo léo—đôi tay kết những vòng hoa tinh mỹ dâng lên Ngài.

Verse 82

नान्यत्र चरणौ तस्याश्चरतः सुखवांछया । त्यक्त्वोंकाराजिरक्षोणीं क्षुण्णां निर्वाणपद्मया

Vì cầu lạc phúc, nàng chẳng đặt chân nơi nào khác; rời bỏ mảnh đất mang vệt thiêng của Oṃkāra, nàng giẫm lên dưới chân—tựa đóa sen giải thoát (nirvāṇa).

Verse 83

ओंकारं प्रणवं सारं परब्रह्मप्रकाशकम् । शब्दब्रह्मत्रयीरूपं नादबिंदुकलालयम्

Oṃkāra—Praṇava—là tinh túy, là đấng hiển lộ Parabrahman; ấy là Tam Veda trong hình thái Śabda-Brahman, là nơi nương của nāda, bindu và kalā.

Verse 84

सदक्षरं चादिरूपं विश्वरूपं परावरम् । वरं वरेण्यं वरदं शाश्वतं शांतमीश्वरम्

Ngài là Akṣara chân thật, hình tướng nguyên sơ, hình tướng vũ trụ, vượt ngoài cả cao và thấp; bậc tối thắng, đáng được tuyển chọn, đấng ban ân—vĩnh cửu, tịch tĩnh và là Chúa Tể (Īśvara).

Verse 85

सर्वलोकैकजनकं सर्वलोकैकरक्षकम् । सर्वलोकैकसंहर्तृ सर्वलोकैकवंदितम्

Ngài là đấng sinh thành duy nhất của muôn cõi, là đấng hộ trì duy nhất của muôn cõi; là đấng thu nhiếp duy nhất của muôn cõi, là đấng được muôn cõi đồng tôn thờ.

Verse 86

आद्यंतरहितं नित्यं र्शिवं शंकरमव्ययम् । एकगुणत्रयातीतं भक्तस्वांतकृतास्पदम्

Vô thủy vô chung, thường hằng—Śiva, Śaṅkara, bất hoại; vượt ngoài tam guṇa, nhưng vẫn an tọa trong tâm thanh tịnh của các bhakta.

Verse 87

निरुपाधिं निराकारं निर्विकारं निरंजनम् । निर्मलं निरहंकारं निष्प्रपंचं निजोदयम्

Ngài vượt ngoài mọi điều kiện hạn cuộc, vô tướng, bất biến, vô cấu; thanh tịnh, vô ngã mạn, siêu việt mọi phức tạp thế gian—tự chiếu sáng trong chính sự hiển lộ của mình.

Verse 88

स्वात्माराममनंतं च सर्वगं सर्वदर्शिनम् । सर्वदं सर्वभोक्तारं सर्वं सर्वसुखास्पदम्

Ngài an trú hoan hỷ trong chính Tự Ngã, vô tận; khắp mọi nơi và thấy biết tất cả; ban phát mọi điều, thọ hưởng mọi điều; chính là Toàn Thể, là nơi nương tựa của mọi an lạc.

Verse 89

वागिंद्रियं तदीयं च प्रोच्चरत्तदहर्निशम् । नामांतरं न गृह्णाति क्वचिदन्यस्यकस्यचित्

Cơ quan ngôn ngữ của nàng, hoàn toàn thuộc về Ngài, cứ xưng tụng (Thánh Danh) ấy ngày đêm; chẳng khi nào nhận lấy một danh nào khác của bất kỳ ai.

Verse 90

एतन्नामाक्षररसं रसयंती दिवानिशम् । रसना नैव जानाति तस्या अन्यद्रसांतरम्

Nếm hưởng tinh vị như cam lộ của âm tiết Thánh Danh này ngày đêm, lưỡi nàng chẳng còn biết đến bất cứ vị nào khác nữa.

Verse 91

संमार्जनं रंगमालाः प्रासादं परितः सदा । विदध्यान्माधवी तत्र तथार्चा पात्रशोधनम्

Mādhavī luôn sắp đặt việc quét dọn và treo vòng hoa trang nghiêm quanh ngôi thánh điện; tại đó nàng cũng cử hành lễ bái và tẩy rửa các pháp khí nghi lễ.

Verse 92

तत्र पाशुपता ये वै प्रणवेशार्चने रताः । तांश्च शुश्रूषयेन्नित्यं पितृबुद्ध्याति भक्तितः

Tại đó, những tín đồ Pāśupata chuyên tâm thờ phụng Praṇaveśa (Đấng Chúa của Oṃkāra) phải được phụng sự luôn luôn—xem họ như chính cha mình—với lòng sùng kính vượt bậc.

Verse 93

वैशाखस्य चतुर्दश्यामेकदा सा तु माधवी । रात्रौ जागरणं कृत्वा दिवोपवसान्विता

Một lần, vào ngày tithi thứ mười bốn của tháng Vaiśākha, nàng Mādhavī đã giữ chay ban ngày và thức canh (jāgaraṇa) suốt đêm.

Verse 94

यात्रामिलितभक्तेषु प्रातर्यातेषु सर्वतः । संमार्जनादिकं कृत्वा लिंगमभ्यर्च्य हर्षतः

Khi các tín đồ tụ hội cho đoàn hành hương đã rời đi vào buổi sáng về mọi hướng, nàng quét dọn và làm các việc phụng sự khác, rồi hoan hỷ thờ cúng liṅga.

Verse 95

गायंती मधुरं गीतं नृत्यंती निजलीलया । ध्यायंती लिंगमोंकारं तत्र लिंगे लयं ययौ

Vừa hát những khúc ca ngọt ngào, vừa múa theo līlā tự nhiên của lòng sùng kính, lại quán niệm liṅga như Oṃkāra, nàng liền chứng “laya” và hòa tan vào chính liṅga ấy tại đó.

Verse 96

अनेनैव शरीरेण पार्थिवेन महामतिः । अस्मदाचार्यमुख्यानां पश्यतां च तपस्विनाम्

Với chính thân xác trần thế này, bậc đại trí ấy [Mādhavī] đã đạt cảnh giới thiêng liêng, ngay trước mắt các vị đạo sư tối thượng của chúng ta và các bậc khổ hạnh.

Verse 97

प्रादुर्बभूव यल्लिंगाज्ज्योतिर्जटिलितांबरम् । तत्र ज्योतिषि सा बाला ज्योतिर्मय्यपि साप्यभूत्

Từ liṅga ấy hiện ra một hào quang thiêng, tựa như bầu trời được dệt bằng ánh sáng. Trong chính hào quang ấy, thiếu nữ kia cũng hóa thành thể tánh ánh sáng—nàng cũng là ánh sáng.

Verse 98

राधशुक्लचतुर्दश्यामद्यापि क्षेत्रवासिनः । तत्र यात्रां प्रकुर्वंति महोत्सवपुरःसराः

Cho đến hôm nay, vào ngày mười bốn nửa tháng sáng của tháng Rādha, dân cư Thánh địa (Kāśī) vẫn cử hành cuộc yātrā tại đó, đi đầu là đại lễ hội long trọng.

Verse 99

तत्र जागरणं कृत्वा चतुर्दश्यामुपोषिताः । प्राप्नुवंति परं ज्ञानं यत्रकुत्रापि वै मृताः

Ai thức canh (jāgaraṇa) tại đó và giữ chay tịnh vào ngày mười bốn, sẽ chứng đắc tri kiến tối thượng—dẫu có mệnh chung ở bất cứ nơi nào.

Verse 100

ब्रह्मांडोदर मध्ये तु यानि तीर्थानि सर्वतः । तानि वैशाखभूतायामायांत्योंकृति दर्शने

Mọi thánh địa (tīrtha) khắp trong ‘bào thai của vũ trụ’ dường như đều quy tụ về tháng Vaiśākha, khi được chiêm bái hình tướng Oṃkāra.

Verse 110

सर्वाण्यायतनान्याशु साब्धीनि स गिरीण्यपि । स नदीनि स तीर्थानि स द्वीपानि ययुस्ततः

Rồi tức thì, mọi đền miếu, các đại dương, cả núi non—cùng với sông ngòi, các tīrtha và các hải đảo—đều rời khỏi nơi ấy, như bị hút vào cuộc hội tụ thiêng liêng.

Verse 120

ये निंदंति महादेवं क्षेत्रं निंदंति येऽधियः । पुराणं ये च निंदंति ते संभाष्या न कुत्रचित्

Những kẻ phỉ báng Mahādeva, những người mê lầm phỉ báng Thánh địa (Kāśī), và những kẻ phỉ báng Purāṇa—với hạng người ấy chớ nên đối thoại ở bất cứ nơi đâu.

Verse 121

ओंकारसदृशं लिंगं न क्वचिज्जगतीतले । इति गौर्यै समाख्यातं देवदेवेन निश्चितम्

Trên mặt đất này, không nơi nào có Liṅga sánh được với hình tướng Oṃkāra. Đó là chân lý đã được Đấng Tối Thượng của chư Thiên xác quyết và truyền dạy cho Gaurī.

Verse 122

इममध्यायमाकर्ण्य नरस्तद्गतमानसः । विमुक्तः सर्वपापेभ्यः शिवलोकमवाप्नुयात्

Ai lắng nghe chương này với tâm trí chuyên chú, người ấy được giải thoát khỏi mọi tội lỗi và đạt đến Śivaloka, cõi của Śiva.

Verse 853

रक्षः काष्ठां शंकुकर्णो दृमिचंडो मरुद्दिशम् । इत्थं क्षेत्रं सदा पांति गणा एतेऽति भास्वराः

Śaṅkukarṇa canh giữ phương của loài Rākṣasa, còn Dṛmicaṇḍa trấn giữ phương của Thần Gió. Như vậy, các Gaṇa rực rỡ phi thường ấy luôn bảo hộ Thánh địa (Kāśī).