Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 36

Devanagari script

यत्र कालभयं नास्ति यत्र नास्त्येनसो भयम् । तत्क्षेत्रमहिमानं कः सम्यग्वर्णयितुं क्षमः

Transliteration

yatra kālabhayaṃ nāsti yatra nāstyenaso bhayam | tatkṣetramahimānaṃ kaḥ samyagvarṇayituṃ kṣamaḥ

Translation

Nơi không còn sợ hãi Thời gian (Kāla), nơi cũng không còn sợ tội lỗi—ai có thể diễn tả đúng đắn uy linh vĩ đại của thánh địa ấy?

Word by Word

• यत्र: where
• यत्र: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय, स्थानवाचक-अव्यय (locative adverb: “where”)

• कालभयम्: fear of Time/death
• कालभयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: काल (प्रातिपदिक) + भय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (kālasya bhayam)

• न: not
• न: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय (negation particle)

• अस्ति: is/exists
• अस्ति: Kriyā (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

• यत्र: where
• यत्र: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय, स्थानवाचक-अव्यय (locative adverb)

• न: not
• न: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय

• अस्ति: is/exists
• अस्ति: Kriyā (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• एनसः: of sin
• एनसः: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: एनस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• भयम्: fear
• भयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन

• तत्: that
• तत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषण (demonstrative)

• क्षेत्रमहिमानम्: the glory of that sacred field
• क्षेत्रमहिमानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: क्षेत्र (प्रातिपदिक) + महिमन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (kṣetrasya mahimānam)

• कः: who
• कः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; प्रश्नवाचक-सर्वनाम

• सम्यक्: properly
• सम्यक्: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: सम्यक् (अव्यय)
• Form: अव्यय, क्रियाविशेषण (adverb)

• वर्णयितुम्: to describe
• वर्णयितुम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Verb
• Root: वर्णय् (धातु)
• Form: तुमुन्-प्रत्ययान्त (Infinitive), परस्मैपद-धातु; “to describe”

• क्षमः: capable
• क्षमः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: क्षम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण (predicative adjective)

Speaker

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Avimukta-Kāśī

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: null

Visual Art Cues

Scene: A visionary panorama of Kāśī as Avimukta: the city glowing on the Gaṅgā’s curve, with an aura that repels Yama and dissolves shadowy forms of fear and sin; sages stand silent, unable to fully praise it.

Characters & Entities

• Kāla (Time/Death)
• Pāpa (enasaḥ)
• Kāśī-kṣetra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Kāśī is exalted as a realm transcending fear—of death and of sin—hence its glory is said to be beyond complete description.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśī-kṣetra, depicted as a fear-dissolving sacred territory.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly; the verse is a theological proclamation about Kāśī’s unique status.