Adhyaya 21

Verse 1

पुलस्त्य उवाच । आसीत्पुरा बृहत्कल्पे धर्ममूर्तिर्जनाधिपः । सुहृच्छक्रस्य निहता येन दैत्यास्सहस्रशः

Pulastya nói: Thuở xưa, vào đại kiếp Bṛhat-kalpa, có một vị vua là hiện thân của Dharma. Ngài là bạn hữu của Indra, và bởi ngài mà hàng ngàn Dānava đã bị tiêu diệt.

Verse 2

सोमसूर्यादयो यस्य तेजसा विगतप्रभाः । भवंति शतशो येन दानवाश्च पराजिताः

Nhờ uy quang của ngài, ánh sáng của Trăng, Mặt Trời và muôn vật khác đều lu mờ; và bởi ngài, các Dānava bị đánh bại từng trăm một.

Verse 3

यथेच्छरूपधारी च मानुषोप्यपराजितः । तस्य भानुमती भार्या सती त्रैलोक्यसुंदरी

Ngài có thể tùy ý hóa hiện mọi hình tướng, và tuy mang dáng người vẫn bất khả chiến bại. Vợ ngài là Bhānumatī—một satī đức hạnh, vẻ đẹp của ba cõi.

Verse 4

लक्ष्मीसदृशरूपेण निर्जितामरसुंदरी । राज्ञस्तस्याग्रमहिषी प्राणेभ्योपि गरीयसी

Với dung nhan tựa Nữ thần Lakṣmī, nàng vượt trội cả những tiên nữ cõi trời diễm lệ nhất. Nàng là chánh hậu của vị vua ấy, được yêu quý hơn cả hơi thở sinh mệnh của ngài.

Verse 5

दशनारीसहस्राणां मध्ये श्रीरिव राजते । नृपकोटिसहस्रेण न कदाचित्समुच्यते

Giữa mười ngàn nữ nhân, chỉ một người tỏa sáng như Śrī (Lakṣmī); nhưng giữa muôn ngàn ức vua chúa, bậc như thế lại chẳng bao giờ gặp—đức hạnh chân thật thật hiếm hoi.

Verse 6

कदाचिदास्थानगतः पप्रच्छ स्वपुरोहितम् । विस्मयेनावृतो नत्वा वसिष्ठमृषिसत्तमम्

Một lần, khi vào triều đình, ngài tràn ngập kinh ngạc, cúi đầu đảnh lễ Vasiṣṭha—bậc hiền thánh tối thượng—rồi thưa hỏi vị tế sư gia tộc của mình.

Verse 7

भगवन्केन धर्मेण मम लक्ष्मीरनुत्तमा । कस्माच्च विपुलं तेजो मच्छरीरे सदोत्तमम्

Bạch Bhagavan, nhờ đức hạnh nào mà con đạt được phúc lộc Lakṣmī vô song này? Và vì sao ánh quang huy rộng lớn, luôn tối thượng ấy lại an trụ trong thân con?

Verse 8

वसिष्ठ उवाच । पुरा लीलावती नाम वेश्या शिवपरायणा । तया दत्तश्चतुर्दश्यां पुष्करे लवणाचलः

Vasiṣṭha nói: Thuở xưa có một kỹ nữ tên Līlāvatī, một lòng quy hướng bhakti nơi Śiva. Vào ngày tithi thứ mười bốn, nàng đã bố thí tại Puṣkara—một đại thí lớn lao như núi Lavaṇācala.

Verse 9

हेमवृक्षामरैः सार्द्धं यथावद्विधिपूर्वकं । शूद्रः सुवर्णकारश्च कर्मकृत्सोऽभवत्तदा

Bấy giờ, cùng với các bậc linh thiêng nơi những cây vàng, theo đúng thứ tự và nghi lễ đã định, người Śūdra và người thợ kim hoàn đều chuyên tâm làm công việc được giao phó.

Verse 10

भृत्यो लीलावतीगेहे तेन हैमा विनिर्मिताः । तरवो हेमपुष्पाश्च श्रद्धायुक्तेन पार्थिव

Tâu Đại vương, trong nhà của Līlāvatī, người hầu của nàng với lòng śraddhā đã khiến các vật bằng vàng được chế tác; đến nỗi cả những cây mang hoa vàng cũng hiện ra.

Verse 11

अतिरूपेण संपन्ना घटितास्ते सुशोभनाः । धर्मकार्यमिति ज्ञात्वा न गृहीतं च वेतनम्

Những vật ấy được tạo tác với vẻ đẹp phi thường, trang sức tinh xảo nên rực rỡ huy hoàng. Biết đó là việc của dharma, họ không nhận một đồng thù lao.

Verse 12

उज्ज्वालिताश्च ते पत्न्या सुवर्णमयपादपाः । लीलावतीगृहे चापि परिचर्या च पार्थिव

Và những cây vàng ấy được hiền hậu của ngài làm cho càng thêm rạng ngời; tâu Đại vương, trong nhà Līlāvatī cũng có sự hầu hạ và phụng sự.

Verse 13

कृता ताभ्यामशाठ्येन द्विजशुश्रूषणादिका । सा च लीलावती वेश्या कालेन महतानघ

Hỡi bậc vô tội, nàng đã phụng sự hai vị ấy bằng lòng chân thành không gian trá—làm việc hầu hạ các dvija (Bà-la-môn) và những việc tương tự. Trải qua thời gian dài, kỹ nữ Līlāvatī cũng được chuyển hóa bởi hạnh hạnh của mình.

Verse 14

सर्वपापविनिर्मुक्ता जगाम शिवमंदिरम् । योऽसौ सुवर्णकारश्च दरिद्रोप्यतिसत्त्ववान्

Được giải thoát khỏi mọi tội lỗi, nàng đi đến đền thờ Śiva. Còn người thợ kim hoàn ấy—dẫu nghèo—vẫn vô cùng đức hạnh và đầy phẩm chất sattva.

Verse 15

न मूल्यमादाद्वेश्यातः स भवानिह सांप्रतम् । सप्तद्वीपपतिर्जातः सूर्यायुतसमप्रभः

Vì ngươi đã không nhận bất cứ thù lao nào từ người kỹ nữ ấy, nên nay ngay tại đây ngươi trở thành chúa tể bảy châu—rực rỡ với quang huy sánh bằng mười nghìn mặt trời.

Verse 16

यया सुवर्णकारस्य तरवो हेमनिर्मिताः । सम्यगुज्ज्वलिताः पत्न्या सेयं भानुमती तव

Chính nàng, người đã khiến những cây cối của người thợ kim hoàn hóa thành vàng và tỏa sáng rực rỡ viên mãn—đó là hiền thê của ngươi, Bhānumatī.

Verse 17

तस्मान्नृलोकेष्वपराजितस्त्वमारोग्यसौभाग्ययुता च लक्ष्मीः । तस्मात्त्वमप्यत्र विधानपूर्वं धान्याचलादीन्नृपते कुरुष्व

Vì thế, trong cõi người ngươi sẽ bất khả chiến bại, và Śrī-Lakṣmī—đầy đủ sức khỏe và phúc vận—sẽ ở cùng ngươi. Do đó, hỡi quốc vương, ngay tại đây hãy theo đúng nghi pháp mà cử hành các lễ thức, khởi đầu bằng lễ dâng dhānyācala (đống lúa ngũ cốc) và các lễ khác.

Verse 18

त एव पूजने मंत्रास्त एवोपस्कराः स्मृताः । ग्रहाणां लोकपालानां ब्रह्मादीनां च सर्वतः

Chính những điều ấy được xem là các thần chú dùng trong thờ phụng, và chính những điều ấy cũng được ghi nhớ là các pháp khí nghi lễ cần thiết—khắp mọi nơi, cho các Graha (hành tinh), các Lokapāla (Hộ thế), và cho Brahmā cùng mọi vị thần khác.

Verse 19

पश्येद्यदीमानुपनीयमानान्स्पृशेन्मनुष्यैरिह दीयमानान् । शृणोति भक्त्याथ मतिं ददाति विकल्मषः सोपि दिवं प्रयाति

Nếu ai chỉ cần nhìn thấy các lễ vật thiêng này khi đang được mang đến, chạm vào khi người đời dâng cúng tại đây, lắng nghe với lòng bhakti, rồi thuận ý hay ban lời khuyên, thì người ấy cũng được sạch tội và đạt đến cõi trời.

Verse 20

दुःस्वप्नप्रशममुपैति पठ्यमानैः शैलेंद्रैर्भवभयभेदनैर्मनुष्यः । यः कुर्यात्किमु नृपपुंगवेह सम्यक्शांतात्मा सकलगिरींद्रसंप्रदानम्

Chỉ nhờ tụng đọc các ‘chúa tể núi non’ này—những bậc phá tan nỗi sợ của bhava (cõi đời luân hồi)—con người liền được dập tắt ác mộng. Huống chi, hỡi bậc vương giả tối thượng, nếu với tâm thật an tịnh mà thực hành trọn vẹn việc bố thí tất cả các núi chúa ấy, phước báo sẽ lớn lao biết bao!

Verse 21

भीष्म उवाच । किमभीष्टवियोगशोकसंधानलमुद्धर्तुमुपोषणं व्रतं वा । विभवध्रुवकारिभूतलेस्मिन्भवभीतेरपि सूदनं च पुंसः

Bhīṣma nói: Việc nhịn ăn hay một vrata nào có thể cứu con người khỏi khối sầu dày đặc do lìa xa điều mình yêu mến chăng? Và trong cõi đất này, nơi phú quý chẳng bền, điều gì còn có thể diệt trừ nỗi sợ bhava (đời sống luân hồi) của con người?

Verse 22

पुलस्त्य उवाच । परिपृष्टमिदं जगत्प्रियं ते विबुधानामपि दुर्लभं महत्त्वात् । तव भक्तिमतस्तथापि वक्ष्ये व्रतमिंद्रासुरमानवेषु गुह्यम्

Pulastya nói: Điều ngươi hỏi đây là điều thế gian yêu quý và vì sự vĩ đại nên ngay cả chư thiên cũng khó đạt được. Tuy vậy, bởi ngươi có lòng bhakti, ta sẽ giảng về vrata ấy—một bí mật giữa đoàn chúng của Indra, các asura và loài người.

Verse 23

पुण्यमाश्वयुजे मासि विशोकद्वादशीव्रतम् । दशम्यां लघुभुग्विद्वान्प्रारभेत यमेन तु

Trong tháng thiêng Āśvayuja có vrata phước lành mang tên Viśokā Dvādaśī. Bậc trí nên khởi sự vào ngày mười, dùng bữa thanh đạm và giữ yama (tự chế, điều phục).

Verse 24

उदङ्मुखः प्राङ्मुखो वा दंतधावनपूर्वकम् । एकादश्यां निराहारः सम्यगभ्यर्च्य केशवम्

Quay mặt về hướng bắc hoặc hướng đông, sau khi trước hết đã làm sạch răng, vào ngày Ekādaśī nên nhịn ăn và thành kính phụng thờ Keśava (Viṣṇu) đúng theo nghi lễ.

Verse 25

श्रियं चाभ्यर्च्य विधिवद्भोक्ष्येऽहं चापरेहनि । एवं नियमकृत्सुप्त्वा प्रातरुत्थाय मानवः

Sau khi phụng thờ Śrī (Lakṣmī) đúng nghi thức, người ấy sẽ thọ thực vào ngày hôm sau theo đúng quy định. Như vậy, giữ trọn sự tiết chế đã định, người ấy ngủ và sáng sớm thức dậy (tiếp tục hạnh nguyện).

Verse 26

स्नानं सर्वौषधैः कुर्यात्पंचगव्यजलेन तु । शुभ्रमाल्यांबरधरःपूजयेच्छ्रीशमुत्पलैः

Người ấy nên tắm bằng các dược thảo, hoặc bằng nước pha pañcagavya. Đeo vòng hoa thanh tịnh, mặc y phục sạch, rồi dùng sen xanh mà phụng thờ Śrīśa (Viṣṇu).

Verse 27

विशोकाय नमः पादौ जंघे च वरदाय वै । श्रीशाय जानुनी तद्वदूरू च जलशायिने

Kính lễ Đấng Vô Sầu (Viśoka) nơi đôi chân; kính lễ Đấng Ban Ân (Varada) nơi ống chân. Kính lễ Śrīśa nơi đầu gối; và cũng kính lễ Đấng Nằm Trên Nước (Jalaśāyī) nơi đùi.

Verse 28

कंदर्पाय नमो गुह्यं माधवाय नमः कटिं । दामोदरायेत्युदरं पार्श्वे च विपुलायवै

Nơi phần kín, dâng lời: “Kính lễ Kandarpā”; nơi thắt lưng: “Kính lễ Mādhava”; nơi bụng: “Kính lễ Dāmodara”; và nơi hai bên sườn, quả thật, “Kính lễ Vipula.”

Verse 29

नाभिं च पद्मनाभाय हृदयं मन्मथाय वै । श्रीधराय विभोर्वक्षः करौ मधुभिदे नमः

Kính lễ: rốn dâng lên Padmanābha; trái tim quả thật dâng lên Manmatha; lồng ngực của Đấng Tối Thượng dâng lên Śrīdhara; và đôi tay dâng lên Madhubhid, xin đảnh lễ.

Verse 30

वैकुण्ठाय नमः कंठमास्यं पद्ममुखायवै । नासामशोकनिधये वासुदेवाय चाक्षिणी

Kính lễ Vaikuṇṭha—xin dâng cổ họng lên Ngài; kính lễ Đấng Mặt Sen—xin dâng miệng lên Ngài; mũi dâng lên Aśokanidhi, kho tàng lìa sầu; và đôi mắt dâng lên Vāsudeva.

Verse 31

ललाटं वामनायेति हरये च पुनर्भ्रुवौ । अलकं माधवायेति किरीटं विश्वरूपिणे

Trán dâng lên Vāmana; rồi lại dâng đôi mày lên Hari; lọn tóc dâng lên Mādhava; và vương miện trên đỉnh đầu dâng lên Đấng mang Hình Thể Vũ Trụ, Viśvarūpin.

Verse 32

नमः सर्वात्मने तद्वच्छिर इत्यभिपूजयेत् । एवं संपूज्य गोविंदं धूपमाल्यानुलेपनैः

Hãy thờ phụng với lời xưng: “Namah—kính lễ Đấng Tự Ngã của muôn loài,” và cũng vậy với thần chú “Śiraḥ—kính lễ nơi đầu.” Như thế, sau khi phụng thờ Govinda viên mãn, hãy dâng hương, vòng hoa và hương liệu thoa thơm.

Verse 33

ततस्तु मंडलं कृत्वा स्थंडिलं कारयेन्मृदा । चतुरश्रं समंताच्च रत्निमात्रमुदक्प्लवम्

Rồi, sau khi vẽ maṇḍala, hãy đắp sthāṇḍila—một bệ đàn cao bằng đất—hình vuông bốn phía, và nâng cao bằng một gang tay.

Verse 34

श्लक्ष्णं हृद्यं च परितो वप्रत्रयसमावृतम् । त्रिरंगुलोच्छ्रितावप्रास्तद्विस्तारो द्विरंगुलः

Nó nhẵn mịn và làm lòng hoan hỷ, bốn phía đều được bao quanh bởi ba bờ đắp. Các bờ ấy cao ba đốt ngón tay và rộng hai đốt ngón tay.

Verse 35

स्थंडिलस्योपरिष्टात्तु भित्तिरष्टांगुला भवेत् । नदी वालुकया सूर्ये लक्ष्म्याः प्रतिकृतिं न्यसेत्

Trên nền đàn đã chuẩn bị, hãy làm một vành bờ (tường ranh) nhô cao tám đốt ngón tay. Rồi dùng cát sông, đặt hình tượng Đức Lakṣmī dưới ánh mặt trời.

Verse 36

स्थंडिले सूर्यमध्यस्थ लक्ष्मीमभ्यर्चयेद्बुधः । नमो देव्यै नमः शांत्यै नमो लक्ष्म्यै नमः श्रिये

Trên nền đất thanh tịnh, bậc trí giả hãy thờ phụng Đức Lakṣmī ngự giữa Mặt Trời và xưng tụng: “Kính lễ Nữ Thần; kính lễ Sự An Tịnh; kính lễ Lakṣmī; kính lễ Śrī.”

Verse 37

नमस्तुष्ट्यै नमः पुष्ट्यै सृष्ट्यै दृष्ट्यै नमो नमः । विशोका दुःखनाशा यविशोका वरदास्तु ते

Kính lễ Sự Thỏa Mãn; kính lễ Sự Bồi Dưỡng; kính lễ Sự Sáng Tạo; kính lễ Minh Kiến—kính lễ mãi mãi. Ôi Đấng Vô Sầu, Đấng diệt trừ khổ não, Đấng không vướng ưu bi; xin Ngài ban ân phúc cho con.

Verse 38

विशोका मेस्तु संपत्त्यै विशोका सर्वसिद्धये । ततः शुभ्रांबरैः सूर्यं वेष्ट्य संपूजयेत्फलैः

“Nguyện nghi lễ này không sầu khổ cho sự thịnh vượng của con; nguyện cũng không sầu khổ cho việc thành tựu mọi siddhi.” Rồi lấy vải trắng quấn quanh Mặt Trời và thờ cúng bằng trái cây.

Verse 39

भक्ष्यैर्नानाविधैस्तद्वत्सुवर्णकमलेन च । राजतीषु च पात्रीषु न्यसेद्दर्भोदकं बुधः

Bậc trí giả cũng nên bày biện các món phẩm vật ăn được đủ loại, cùng một đóa sen vàng; và trong các bình bạc, đặt nước thanh tịnh có cỏ darbha.

Verse 40

ततस्तु नृत्यगीतानि कारयेत्सकलां निशाम् । यामत्रये व्यतीते तु तत उत्थाय मानवः

Rồi nên cho diễn múa và ca hát suốt trọn đêm. Khi ba canh đêm đã qua, người ấy bấy giờ hãy đứng dậy.

Verse 41

अभिगम्य च विप्राणां मिथुनानि च पूजयेत् । शक्तितस्त्रीणि चैकं वा वस्त्रमाल्यानुलेपनैः

Đến gần các vị Bà-la-môn, nên tôn kính những đôi vợ chồng trong số họ; và tùy theo khả năng, nên thờ phụng ba người nữ—hoặc ít nhất một—bằng y phục, vòng hoa và hương liệu xoa thoa.

Verse 42

शयनस्थानि पूज्यानि नमोस्तु जलशायिने । ततस्तु गीतवाद्येन रात्र्यां जागरणे कृते

Các chỗ an nghỉ (của Chúa) đều đáng được thờ kính; xin đảnh lễ Đấng Jalashayi, vị nằm trên mặt nước. Sau đó, việc thức canh đêm nên được thực hành với ca tụng và nhạc khí.

Verse 43

प्रभाते च ततः स्नानं कृत्वा दांपत्यमर्चयेत् । भोजयेच्च यथाशक्ति वित्तशाठ्येन वर्जितः

Rồi vào lúc rạng đông, sau khi tắm gội, nên thờ phụng đôi phu thê thần thánh; và không gian dối hay keo kiệt về của cải, hãy đãi ăn theo đúng khả năng của mình.

Verse 44

भक्त्याश्रुत्वापुराणानितद्दिनंचातिवाहयेत् । अनेन विधिना सर्वं मासिमासि समाचरेत्

Sau khi chí thành lắng nghe các Purāṇa, người ấy nên trải qua ngày ấy trong sự hành trì như vậy; theo đúng pháp ấy, hãy thực hành mọi điều tháng này qua tháng khác.

Verse 45

व्रतांते शयनं दद्याद्गुडधेनुसमन्वितं । सोपधानं सविश्रामं स्वास्तरावरणं शुभं

Khi mãn nguyện (vrata), nên bố thí một giường nằm, kèm lễ vật ‘bò bằng đường thốt nốt’; có gối, có gối tựa/đệm đỡ, và đầy đủ chăn nệm cùng khăn phủ cát tường của chính mình.

Verse 46

यथालक्ष्मीर्नरेश त्वां न परित्यज्य गच्छति । तथा सुरूपतारोग्यमशोकं चास्तु मे सदा

Muôn tâu Đại vương, như Lakṣmī không rời bỏ ngài mà đi nơi khác, cũng vậy xin cho sắc đẹp, sức khỏe và sự không ưu sầu luôn ở cùng con.

Verse 47

यथा देवेन रहिता न लक्ष्मीर्जायते क्वचित् । तथा विशोकता मेऽस्तु भक्तिरग्य्रा च केशवे

Như Lakṣmī không hề sinh khởi ở bất cứ nơi đâu nếu vắng Đấng Thần Chủ, cũng vậy xin cho con được vô ưu, và có lòng bhakti tối thượng đối với Keśava.

Verse 48

मंत्रेणानेन शयनं गुडधेनुसमन्वितं । सूर्यश्च लक्ष्म्या सहितो दातव्यो भूतिमिच्छता

Với thần chú này, người cầu phú quý nên bố thí một giường nằm kèm ‘bò bằng đường thốt nốt’; và cũng nên bố thí tượng Thần Mặt Trời (Sūrya) cùng với Lakṣmī.

Verse 49

उत्पलं करवीरं वाप्यम्लानं चैव कुंकुमं । केतकं सिंधुवारं च मल्लिकागंधपाटला

Hoa utpala (sen), hoa karavīra (trúc đào) và những đóa không tàn úa, cùng với kumkuma (nghệ tây); hoa ketaka, sindhuvāra, mallikā (hoa nhài), các loài hoa thơm và hoa pāṭalā—đều nên dùng để dâng cúng.

Verse 50

कदंबं कुब्जकं जाती शस्तान्येतानि सर्वदा । भीष्म उवाच । गुडधेनुविधानं च समाचक्ष्व मुनीश्वर

Hoa kadamba, kubjaka và jātī—đều luôn được xem là phẩm vật cúng dường đáng tán thán. Bhīṣma thưa: “Bạch bậc đại hiền, xin Ngài cũng chỉ dạy nghi thức guḍa-dhenu, lễ thí ‘bò’ làm bằng đường thốt nốt/đường mía cô đặc.”

Verse 51

किं रूपा केन मंत्रेण दातव्या तदिहोच्यतां । पुलस्त्य उवाच । गुडधेनुविधानस्य यद्रूपमिह यत्फलम्

“Hình thức của lễ ấy ra sao, và phải bố thí với thần chú nào? Xin hãy nói rõ tại đây.” Pulastya đáp: “Tại đây ta sẽ giảng về hình thức của nghi lễ guḍa-dhenu và công đức (phước báo) phát sinh từ đó.”

Verse 52

तदिदानीं प्रवक्ष्यामि सर्वपापविनाशनम् । कृष्णाजिनं चतुर्हस्तं प्राग्ग्रीवं विन्यसेद्भुवि

Nay ta sẽ nói điều có năng lực diệt trừ mọi tội lỗi: hãy trải trên đất tấm da nai đen dài bốn khuỷu tay, đặt phần cổ hướng về phương Đông.

Verse 53

गोमयेनानुलिप्तायां दर्भानास्तीर्य सर्वतः । लघ्वेणकाजिनं तद्वत्वत्सं च परिकल्पयेत्

Trên nền đã trát bằng phân bò, hãy rải cỏ darbha khắp bốn phía; rồi sắp đặt tại đó một tấm da nai nhỏ, và cũng chuẩn bị hình tượng bê con theo đúng nghi thức.

Verse 54

प्राङ्मुखीं कल्पयेद्धेनुं मृदा वा गां सवत्सकां । उत्तमा गुडधेनुः स्यात्सदा भारचतुष्टयं

Nên tạo hình bò dhenu quay mặt về hướng Đông—hoặc nặn bằng đất sét, hoặc làm hình bò mẹ có bê con. Thượng hạng nhất là “guḍa-dhenu” (bò bằng đường thốt nốt/jaggery), với lượng quy định luôn là bốn bhāra.

Verse 55

वत्सं भारेण कुर्वीत भाराभ्यां मध्यमा स्मृता । अर्द्धभारेण वत्सस्स्यात्कनिष्ठा भारकेण तु

Nên làm mức “vatsa” theo trọng lượng một bhāra; theo hai bhāra thì gọi là “madhyamā” (bậc trung). Theo nửa bhāra thì thành “vatsa”; còn loại nhỏ nhất (kaniṣṭhā) là theo mức bhāraka.

Verse 56

चतुर्थांशे नवत्सः स्याद्गृहवित्तानुसारतः । धेनुवत्सौ कृतौ चोभौ सितसूक्ष्मांबरावृतौ

Ở phần thứ tư, tùy theo của cải trong nhà mà sắm thêm một bê con mới. Cả bò mẹ và bê con đều phải được tạo tác chu đáo, rồi phủ bằng vải trắng mịn thanh tịnh.

Verse 57

शुक्तिकर्णाविक्षुपादौ शुचिमुक्ताफलेक्षणौ । सितसूत्रसिराजालौ सितकंबलकंबलौ

Tai họ như vỏ sò, chân như cây mía; mắt tựa những hạt ngọc trai thanh khiết. Gân mạch và các đường lưới như sợi chỉ trắng, và họ được quấn trong chăn len trắng.

Verse 58

ताम्रगंडकपृष्ठौ द्वौ सितचामरलोमकौ । विद्रुमभ्रूयुगावेतौ नवनीतस्तनान्वितौ

Hai thiếu nữ có gò má và lưng ánh sắc đồng, tóc trắng như chùm đuôi yak (cāmara); đôi mày tựa san hô, và bầu ngực như bơ tươi (navanīta).

Verse 59

काञ्चनाक्षियुगोपेताविन्द्रनीलकनीनिकौ । क्षौमपुच्छौ कांस्यदोहौ शुभ्रातिकमनीयकौ

Chúng có đôi mắt vàng óng, đồng tử như lam ngọc; đuôi như vải lanh mịn, bầu vú như đồng thau, trắng rực chói và đẹp đẽ vô cùng.

Verse 60

सुवर्णशृंगाभरणौ राजताढ्य खुरौ च तौ । नानाफलसमायुक्तौ घ्राणगंधकरंडकौ

Sừng của chúng được trang sức bằng vàng, móng guốc mạ bạc; chất đầy đủ loại trái quả, như những rương hương thơm dâng cho khứu giác.

Verse 61

इत्येवं रचयित्वा तु धूपदीपैस्तथार्चयेत् । या लक्ष्मीस्सर्वभूतानां या च देवेष्ववस्थिता

Bày biện như thế xong, hãy thờ phụng bằng hương và đèn—thỉnh mời Lakṣmī, Đấng ngự trong mọi loài hữu tình và cũng an lập giữa chư thiên.

Verse 62

धेनुरूपेण सा देवी मम पापं व्यपोहतु । विष्णोर्वक्षसि या लक्ष्मीः स्वाहा या च विभावसौ

Nguyện Nữ Thần trong hình tướng bò cái trừ diệt tội lỗi của con—Đấng là Lakṣmī trên ngực Viṣṇu, và cũng là Svāhā trong lửa (Vibhāvasu).

Verse 63

चंद्रार्कशक्रशक्तिर्या सा धेनुर्वरदास्तु मे । स्वधा त्वं पितृमुख्यानां स्वाहा यज्ञभुजां यतः

Nguyện Bò Thiêng ban phúc—Đấng là năng lực của Trăng, Mặt Trời, Indra và Śakti—ban ân huệ cho con. Ngài là Svadhā cho các bậc Pitṛ tối thượng, và là Svāhā, nhờ đó lễ vật yajña đến với những vị thọ hưởng tế lễ, tức chư thiên.

Verse 64

सर्वपापहरा धेनुस्तस्माद्भूतिं प्रयच्छ मे । एवमामंत्र्य तां धेनुं ब्राह्मणाय निवेदयेत्

Hỡi Dhenu trừ diệt mọi tội lỗi, vì thế xin ban cho ta bhūti, tức phúc lộc thịnh vượng. Nói với bò thiêng như vậy rồi, người ấy nên dâng hiến nàng cho một vị bà-la-môn.

Verse 65

विधानमेतद्धेनूनां सर्वासामपि पठ्यते । यास्तु पापविनाशिन्यः पठ्यंते दश धेनवः

Đây là nghi thức (quy tắc lễ) về các Dhenu, được tụng đọc cho tất cả các Dhenu thiêng; nhưng mười Dhenu có năng lực diệt tội thì được tụng đọc riêng biệt.

Verse 66

तासां स्वरूपं वक्ष्यामि नामानि च नराधिप । प्रथमा गुडधेनुः स्याद्घृतधेनुरथापरा

Hỡi bậc quân vương, ta sẽ nói về hình tướng và danh xưng của các Dhenu ấy. Trước hết là Guḍa-dhenū (Dhenu Mật Mía), kế đó là Ghṛta-dhenū (Dhenu Bơ Ghee).

Verse 67

तिलधेनुस्तृतीया च चतुर्थी जलनामिका । क्षीरधेनुः पंचमी च मधुधेनुस्तथापरा

Thứ ba là Tiladhenū (Dhenu Mè), thứ tư mang danh Jaladhenū (Dhenu Nước). Thứ năm là Kṣīradhenu (Dhenu Sữa), và một vị khác là Madhudhenū (Dhenu Mật Ong).

Verse 68

सप्तमी शर्कराधेनुरष्टमी दधिकल्पिता । रसधेनुश्च नवमी दशमी स्यात्स्वरूपतः

Thứ bảy là Śarkarā-dhenū (Dhenu Đường); thứ tám được tạo tác theo dạng Dadhi, tức Dhenu Sữa Chua. Thứ chín là Rasa-dhenū (Dhenu Tinh Túy); thứ mười, xét theo bản tính, chính là hình tướng riêng của mình.

Verse 69

कुंभास्स्यू रसधेनूनामितरासां स्वराशयः । सुवर्णधेनुं चाप्यत्र केचिदिच्छंति मानवाः

Đối với “rasa-dhenu” (bò của tinh chất nuôi dưỡng), vật chứa nên là các chum, vò; còn đối với những loại khác thì quy định là những đống vàng. Và tại đây, có người cũng ước muốn một “bò bằng vàng”.

Verse 70

नवनीतेन तैलैश्च तथान्येपि महर्षयः । एतदेवविधानं स्यात्त एवोपस्करास्स्मृताः

Với bơ tươi và các loại dầu—cũng như với những chất liệu khác nữa, hỡi các bậc đại hiền—chính nghi thức này phải được theo; và những vật ấy được ghi nhớ là các dụng cụ cần thiết (upaskara).

Verse 71

मंत्रावाहनसंयुक्ताः सदा पर्वणि पर्वणि । यथा श्राद्धं प्रदातव्या भुक्तिमुक्तिफलप्रदाः

Trong mọi dịp linh thiêng và vào mỗi ngày nghi lễ parvan (tithi theo trăng), hãy luôn dâng cúng kèm sự thỉnh mời bằng thần chú—như trong lễ śrāddha—vì điều ấy ban quả báo của hưởng thụ thế gian và giải thoát (mokṣa).

Verse 72

गुडधेनुप्रसंगेन सर्वास्तव मयोदिताः । अशेषयज्ञफलदाः सर्वपापहराः शुभाः

Trong mạch nói về nghi thức guḍa-dhenu (bò làm bằng đường thốt nốt/đường mía), ta đã giảng rõ tất cả điều ấy cho ngươi. Chúng ban quả của mọi tế lễ yajña, trừ sạch mọi tội lỗi, và hết sức cát tường.

Verse 73

व्रतानामुत्तमं यस्माद्विशोकद्वादशीव्रतम् । तदंगत्वेन चैवात्र गुडधेनुः प्रशस्यते

Vì vrata Viśoka-dvādaśī là sarvottama (tối thượng) trong các giới nguyện, nên tại đây lễ dâng “guḍa-dhenu” được tán dương như một phần cấu thành của nghi thức ấy.

Verse 74

अयने विषुवे पुण्ये व्यतीपाते तथा पुनः । गुडधेन्वादयो देया उपरागादिपर्वसु

Vào các kỳ chí (điểm chí), các ngày phân (viṣuva) linh thiêng, lúc Vyatīpāta cát tường, và trong những lễ tiết như nhật thực, nguyệt thực v.v., nên bố thí các vật như “bò đường thốt nốt” (guḍa-dhenu) và những lễ vật tương tự.

Verse 75

विशोकद्वादशी चैषा सर्वपापहरा शुभा । यामुपोष्य नरो याति तद्विष्णोः परमं पदम्

Đây chính là Viśokā Dvādaśī—cát tường và diệt trừ mọi tội lỗi. Ai giữ chay tịnh (upavāsa) ngày ấy sẽ đạt đến cảnh giới tối thượng của đức Viṣṇu.

Verse 76

इहलोके स सौभाग्यमायुरारोग्यमेव च । वैष्णवं पुरमाप्नोति मरणे स्मरणं हरेः

Ngay trong đời này, người ấy được phúc lành, thọ mạng lâu dài và thân tâm an khang; đến lúc lâm chung, nhờ tưởng niệm Hari mà về cõi Vaishnava.

Verse 77

नवार्बुदसहस्राणि दश चाष्टौ च धर्मवित् । न शोकदुःखदौर्गत्यं तस्य संजायते नृप

Tâu Đại vương, đối với người am tường dharma—dẫu trải qua chín nghìn arbuda, lại thêm mười và tám (kỳ hạn)—cũng không sinh sầu muộn, không khổ não, không gặp cảnh sa đọa.

Verse 78

नारी वा कुरुते या तु विशोकद्वादशीमिमां । नृत्यगीतपरा नित्यं सापि तत्फलमाप्नुयात्

Dẫu là người nữ thực hành Viśokā Dvādaśī này—cho dù thường ngày chuyên tâm ca múa—nàng cũng đạt được cùng một quả phúc của sự trì giới ấy.

Verse 79

यस्मादग्रे हरेर्नृत्यमनन्तं गीतवादनम् । इति पठति य इत्थं यः शृणोतीह सम्यक् । मधुमुरनरकारेरर्चनं वाथ पश्येत्

Ai theo cách ấy mà tụng đọc hoặc lắng nghe đúng pháp câu chuyện này tại đây—câu chuyện nói rằng trước mặt Hari có vũ điệu vô tận cùng tiếng ca và nhạc khí—hoặc ai được chiêm ngưỡng lễ thờ phụng Đấng là kẻ thù của Madhu, Mura và Naraka, người ấy đạt được công đức như ý.

Verse 80

मतिमपि च जनानां यो ददातीन्द्रलोके । स वसति विबुधौघैः पूज्यते कल्पमेकम् । भीष्म उवाच । भगवन्श्रोतुमिच्छामि दानमाहात्म्यमुत्तमम्

Ai ban cho người đời sự hiểu biết thì đạt đến cõi Indra; tại đó người ấy an trú trọn một kiếp, được đoàn thể chư thiên tôn kính. Bhīṣma thưa: “Bạch Bhagavan, con muốn được nghe sự vĩ đại tối thượng của hạnh bố thí.”

Verse 81

यदक्षयं परे लोके देवर्षिगणपूजितम् । पुलस्त्य उवाच । मेरोः प्रदानं वक्ष्यामि दशधा नृपसत्तम

Công đức ấy là bất hoại ở cõi cao, được hội chúng các bậc thiên-ṛṣi tôn kính. Pulastya nói: “Hỡi bậc tối thượng trong hàng vua, ta sẽ giảng mười cách thực hành Meru-dāna (bố thí Meru).”

Verse 82

यत्प्रदातानंतलोकान्प्राप्नोति सुरपूजितान् । पुराणेषु च वेदेषु यज्ञेष्वायतनेषु च

Người bố thí đạt đến vô lượng thế giới, được chư thiên tôn kính—điều ấy được tuyên nói trong các Purāṇa và Veda, cùng trong giáo huấn về tế lễ (yajña) và các thánh địa, đền miếu.

Verse 83

न तत्फलमधीतेषु कृतेष्विह यदश्नुते । तस्माद्दानं प्रवक्ष्यामि पर्वतानामनुक्रमात्

Tại đây, chỉ nhờ học tụng hay làm các nghi lễ cũng không đạt được quả báo tối thượng như điều người ta thọ hưởng (nhờ bố thí). Vì thế, ta sẽ giảng về pháp bố thí theo thứ tự, gắn với các núi thiêng.

Verse 84

प्रथमो धान्यशैलः स्यादिद्वतीयो लवणाचलः । गुडाचलस्तृतीयस्तु चतुर्थो हेमपर्वतः

Núi thứ nhất là Núi Ngũ Cốc; núi thứ hai là Núi Muối. Núi thứ ba là Núi Đường Thốt Nốt, và núi thứ tư là Núi Vàng.

Verse 85

पंचमस्तिलशैलस्स्यात्षष्टः कार्प्पासपर्वतः । सप्तमो घृतशैलः स्याद्रत्नशैलस्तथाष्टमः

Núi thứ năm được nói là Núi Mè; núi thứ sáu là Núi Bông. Núi thứ bảy là Núi Bơ Sữa Tinh Khiết, và núi thứ tám là Núi Châu Báu.

Verse 86

राजतो नवमस्तद्वद्दशमः शर्कराचलः । वक्ष्ये विधानमेतेषां यथावदनुपूर्वशः

Núi thứ chín là Núi Bạc; cũng vậy, núi thứ mười là Śarkarācala. Nay ta sẽ giảng rõ các nghi thức của chúng, đúng phép và theo thứ tự.

Verse 87

अयनो वेपुण्ये व्यतीपाते दिनक्षये । शुक्लपक्षे तृतीयायामुपरागेश शिक्षये

Vào lúc chuyển ayana, trong Vyatīpāta linh thiêng, khi ngày sắp tàn, và vào tithi thứ ba của nửa tháng sáng—đang khi nhật/nguyệt thực—nên thực hành kỷ luật và thọ nhận giáo huấn đã được quy định.

Verse 88

विवाहोत्सवयज्ञेषु द्वादश्यामथवा पुनः । शुक्लायां पंचदश्यां वा पुण्यर्क्षे वा विधानतः

Trong lễ cưới, các nghi lễ mừng vui và các cuộc tế tự yajña, nên cử hành vào ngày Dvādaśī, hoặc vào ngày rằm của nửa tháng sáng, hoặc dưới một nakṣatra cát tường—đúng theo pháp thức.

Verse 89

धान्यशैलादयो देयाः कार्तिक्यां ज्येष्ठपुष्करे । तीर्थेष्वायतने वापि गोष्ठे वा भवनांगणे

Vào tháng Kārtika, trong dịp thiêng Jyeṣṭha-Puṣkara, nên bố thí các đống thóc gạo và những vật tương tự—tại các thánh địa hành hương, trong khuôn viên đền, ở chuồng bò, hoặc ngay nơi sân nhà mình.

Verse 90

मंडपं कारयेद्भक्त्या चतुरश्रमुदङ्मुखम् । प्रागुदक्प्रवणं पुण्यं प्राङ्मुखं वा विधानतः

Với lòng sùng kính, hãy cho dựng một maṇḍapa—hình vuông và quay mặt về phương bắc. Nếu nền dốc về phía đông và bắc thì càng cát tường; hoặc theo đúng nghi thức, cũng có thể quay về phương đông.

Verse 91

गोमयेनानुलिप्तायां भूमावास्तीर्य वै कुशान् । तन्मध्ये पर्वतं कुयाद्विष्कंभं पर्वतान्वितम्

Trên nền đất đã được quét bôi bằng phân bò, hãy trải cỏ kuśa; ở giữa đó, hãy nắn thành một ngọn núi (mô hình)—bề ngang rộng lớn và có nhiều đỉnh nhô lên.

Verse 92

धान्यद्रोणसहस्रेण भवेद्गिरिरिहोत्तमः । मध्यमः पंचशतकैः कनिष्ठश्च त्रिभिः शतैः

Ở đây, gò (núi) làm bằng một nghìn droṇa thóc gạo được xem là bậc tối thượng; làm bằng năm trăm là bậc trung; và làm bằng ba trăm là bậc hạ.

Verse 93

मेरुर्महाव्रीहिमयस्तु मध्ये सुवर्णवृक्षत्रयसंयुतः स्यात् । मूर्द्धन्यवस्थानमथांबरेण कार्यं त्वनेकं च पुनर्द्विजाग्र्यैः

Ở giữa là núi Meru vĩ đại, kết bằng hạt vrīhi (gạo) thượng hạng và có ba cây vàng. Đỉnh núi được nói là vươn tới tận trời; và nữa, hỡi bậc tối thượng trong hàng dvija, còn nhiều chi tiết khác sẽ được thuật tiếp.

Verse 94

चत्वारि शृंगाणि च राजतानि नितंबभागा अपि राजतास्स्युः । पूर्वेण मुक्ताफलवज्रयुक्तो याम्येन गोमेदकपद्मरागैः

Bốn đỉnh của núi đều bằng bạc, và cả sườn núi cũng là bạc. Phía đông trang nghiêm bằng ngọc trai và kim cương; phía nam rực rỡ với gomeda (hessonite) và padmarāga (hồng ngọc).

Verse 95

पश्चाच्च गारुत्मतनीलरत्नैः सौम्येन वैडूर्यकपुष्परागैः । श्रीखंडखंडैरभितः प्रवालैर्लतान्वितो मौक्तिकप्रस्तराढ्यः

Phía tây được điểm sức bằng các bảo ngọc Garuḍa và những ngọc xanh; phía bắc trang hoàng bằng vaidūrya (mắt mèo) và puṣparāga (hoàng ngọc). Chung quanh là mảnh gỗ đàn hương và san hô, dây leo quấn quyện, lại giàu những phiến ngọc trai.

Verse 96

ब्रह्माथ विष्णुर्भगवान्पुरारिर्दिवाकरोप्यत्र हिरण्मयः स्यात् । तथेक्षुवंशावृतकंदरस्तु घृतोदकप्रस्रवणो दिशासु

Tại đây, Phạm Thiên, đức Viṣṇu, Purāri (Śiva) và cả Thái Dương đều rực sáng bằng hào quang vàng. Cũng vậy, các hang núi phủ kín bụi mía tuôn chảy nước như bơ ghee về khắp bốn phương.

Verse 97

शुभ्रांबराण्यंबुधरावलिस्यात्पूर्वेण पीतानि च दक्षिणेन । वासांसि पश्चादथ कर्बुराणि रक्तानि चैवोत्तरतो घनानि

Phía đông là những hàng mây như y phục trắng; phía nam như y phục vàng. Phía tây là y phục muôn sắc, còn phía bắc mây dày đặc mang màu đỏ.

Verse 98

रौप्यान्महेंद्रप्रमुखांस्तथाऽष्टौ संस्थाप्य लोकाधिपतीन्क्रमेण । नानावनाली च समंततः स्यान्मनोरमम्माल्यविलेपनं च

Rồi theo thứ tự, Ngài an vị tám vị Hộ Thế bắt đầu từ Mahendra, được tạo tác bằng bạc. Chung quanh là những dãy rừng muôn loại, vòng hoa mỹ lệ, và hương liệu xoa bôi thơm ngát.

Verse 99

वितानकं चोपरि पंचवर्णमम्लानपुष्पाभरणं सितं च । इत्थं निवेश्यामरशैलमग्र्यं मेरोस्तु विष्कंभगिरीन्क्रमेण

Và trên đó, Ngài đặt một tán lọng năm sắc, cùng đồ trang sức trắng bằng những đóa hoa không héo tàn. Như vậy, sau khi an trí ngọn núi thần thánh tối thắng, Ngài lại lần lượt sắp đặt theo thứ tự các dãy núi làm trụ đỡ cho Meru.

Verse 100

तुरीयभागेन चतुर्दिशं च संस्थापयेत्पुष्पविलेपनाढ्यम् । पूर्वेण मंदरमनेकफलैश्चयुक्तं कामेन कांचनमयेन विराजमानम्

Với một phần tư, nên bày biện lễ vật cho bốn phương, dồi dào hoa và hương liệu xoa thơm. Và ở phía Đông, nên đặt Mandara (núi/đàn), đủ mọi thứ quả, rực rỡ huy hoàng—trang sức tùy ý và làm bằng vàng.

Verse 101

याम्येन गंधमदनो विनिवेशनीयो गोधूमसंचयमयः कलधौतवांश्च । हैमेन यज्ञपतिना घृतमानसेन वस्त्रेणराजतवनैश्च स संयुतः स्यात्

Nên an trí ở phương Nam “Gandhamadana”, tạo từ một đống lúa mì, điểm trang bằng những mảnh vàng tinh luyện; lại đầy đủ pháp cụ tế lễ bằng vàng (yajñapati), tâm chuyên chú vào việc dâng bơ tinh khiết, cùng y phục và những lâm viên bạc.

Verse 102

पश्चात्तिलाचलमनेकसुगंधपुष्पसौवर्णपिप्पलहिरण्मयहंसयुक्तम् । आकारयेद्रजतपुष्पवनेन तद्वद्वस्त्रान्वितं दधिसितोदसरस्तथाग्रे

Sau đó, nên tạo “Tilācala” (núi Vừng), trang điểm bằng vô số hoa thơm, có cây pippala/aśvattha bằng vàng và đôi thiên nga vàng kề bên. Cũng vậy, nên dựng một lâm viên hoa bạc; và phía trước đặt một hồ được điểm sức bằng y phục, chứa sữa chua, sữa trắng và nước trong thanh khiết.

Verse 103

संस्थाप्यतं विपुलशैलमथोत्तरेण शैलं सुपार्श्वमपि माषमयं सवस्त्रम् । पुष्पैश्च हेमवटपादपशेखरं तमाकारयेत्कनककेतुविराजमानम्

Sau khi an trí ngọn núi lớn, ở phía Bắc nên đặt thêm núi Supārśva, tạo từ māṣa (đậu đen/urad) và phủ y phục. Rồi trang hoàng bằng hoa; lấy Hemavaṭa làm chân núi và Pāśekhara làm đỉnh—rạng ngời với cờ hiệu vàng.

Verse 104

माक्षीकभद्रसरसा च वनेन तद्वद्रौप्येण भासुरवितानयुतं विधाय । होमश्चतुर्भिरथ वेदपुराणविद्भिर्दांतैरनिंद्यचरिताकृतिभिर्द्विजेंद्रैः

Cũng vậy, tại khu rừng bên hồ Mākṣīkā cát tường, sau khi dựng một đình bạc rực rỡ với mái che sáng chói, bấy giờ lễ Homa được cử hành bởi bốn vị đại Bà-la-môn hiền triết—tự chế, tinh thông Veda và Purāṇa, với hạnh kiểm và phẩm cách không tì vết.

Verse 105

पूर्वेण हस्तमितमत्र विधाय कुंडं कार्यस्तिलैर्यवघृतेन समित्कुशैश्च । रात्रौ च जागरमनुद्धतगीतरूपैरावाहनं च कथयामि शिलोच्चयानाम्

Tại đây, về phía đông, nên chuẩn bị một hố lửa (kuṇḍa) dài một khuỷu tay, và cử hành nghi lễ với mè, lúa mạch trộn bơ ghee, củi tế (samidh) và cỏ kuśa. Ban đêm cũng nên thức canh với những điệu hát dịu hòa; và ta sẽ thuật về nghi thức thỉnh mời các ụ đá thiêng (śiloccaya).

Verse 106

त्वं सर्वदेवगणधामनिधे विरुद्धमस्मद्गृहेष्वमरपर्वत नाशयाशु । क्षेमं विधत्स्व कुरु शांतिमनुत्तमां च संपूजितः परमभक्तिमता मया हि

Ôi kho tàng và nơi nương tựa của mọi đoàn thể chư thiên, ôi núi thiêng! Xin mau diệt trừ mọi điều nghịch trái trong các mái nhà của chúng con. Xin ban an lành và cho sự an tịnh vô thượng, vì con đã cung kính thờ phụng Ngài bằng lòng bhakti tối thượng, đúng theo nghi lễ.

Verse 107

त्वमेव भगवानीशो ब्रह्मा विष्णुर्दिवाकरः । मूर्तामूर्तमयं बीजमतः पाहि सनातन

Chỉ riêng Ngài là Đấng Bhagavān Īśa—Ngài chính là Brahmā, Viṣṇu và Divākara (Mặt Trời). Ngài là hạt giống vừa hữu tướng vừa vô tướng; vì thế, ôi Đấng Vĩnh Hằng, xin hộ trì con/chúng con.

Verse 108

यस्मात्त्वं लोकपालानां विश्वमूर्तेश्च मंदिरम् । रुद्रादित्यवसूनां च तस्माच्छान्तिं प्रयच्छ मे

Vì Ngài là thánh điện của các Lokapāla và của Đấng mang Hình Thể Vũ Trụ, lại cũng là nơi nương tựa của các Rudra, Āditya và Vasu—nên xin ban bình an cho con.

Verse 109

यस्मादशून्यममरैर्नारीभिश्च शिरस्तव । तस्मान्मामुद्धरामुष्माद्दुःखसंसारसागरात्

Vì đỉnh đầu của Ngài chưa từng vắng bóng chư thiên và các tiên nữ, nên xin nâng con lên khỏi biển cả luân hồi đầy sầu khổ này.

Verse 110

एवमभ्यर्च्य तं मेरुं मंदरं चाभिपूजयेत् । यस्माच्चैत्ररथेन त्वं भद्राश्वेन च पर्वत

Như vậy, sau khi cung kính thờ phụng núi Meru đúng pháp, cũng nên tôn kính núi Mandara; bởi này hỡi núi, Ngài gắn liền với các miền Caitraratha và Bhadrāśva.

Verse 111

शोभसे मंदर क्षिप्रमतस्तुष्टिकरो भव । यस्माच्चूडामणिर्जंबूद्वीपे त्वं गंधमादन

Hỡi Mandara, Ngài rực rỡ huy hoàng; vậy xin mau trở thành đấng ban sự mãn nguyện. Vì tại Jambūdvīpa, Ngài—hỡi Gandhamādana—tựa như viên bảo châu trên đỉnh mũ miện.

Verse 112

गंधर्वगणशोभावांस्ततः कीर्तिर्दृढास्तु मे । यस्मात्त्वं केतुमालेन वैभ्राजेन वनेन च

Vì thế, nguyện danh tiếng của con được vững bền và rạng ngời nhờ vẻ huy hoàng của các đoàn Gandharva; bởi Ngài gắn với Ketumāla, với Vaibhrāja và cả khu rừng ấy nữa.

Verse 113

हिरण्मयाश्मशोभावांस्तस्मात्पुष्टिर्ध्रुवास्तु मे । उत्तरैः कुरुभिर्यस्मात्सावित्रेण वनेन च

Vì miền này rực sáng bởi vẻ đẹp của những phiến đá vàng, nguyện sự thịnh vượng của con được bền vững. Bởi nơi ấy gắn với các Bắc Kuru và cả khu rừng Sāvitra (thuộc Thái Dương) nữa.

Verse 114

सुपार्श्व राजसे नित्यमतः श्रीरक्षयास्तु मे । एवमामंत्र्य तान्सर्वान्प्रभाते विमले पुनः

Vì vậy, nhờ ân phúc của Vua Suparśva, xin cho phúc lành cát tường và sự hộ trì luôn thuộc về ta. Nói lời từ biệt tất cả, ông lại lên đường vào buổi bình minh thanh tịnh.

Verse 115

स्नात्वा तु गुरवे दद्यान्मध्यमं पर्वतोत्तमं । विष्कंभपर्वतान्दद्यादृत्विग्भ्यः क्रमशो नृप

Sau khi tắm gội thanh tịnh, người ấy nên dâng lên vị guru ngọn núi thượng hạng gọi là ‘Madhyama’. Rồi, hỡi bậc quân vương, hãy lần lượt bố thí các núi Viṣkambha cho các ṛtvik (tư tế hành lễ) theo đúng thứ tự.

Verse 116

गावो देयाश्चतुर्विंशदथवा दश पार्थिव । शक्तितः सप्तचाष्टौ वा पंच दद्यादशक्तिमान्

Hỡi bậc quân vương, nên bố thí hai mươi bốn con bò—hoặc mười con. Tùy sức mình có thể dâng bảy hay tám; nếu bất lực thì dâng năm.

Verse 117

एकापि गुरवे देया कपिलाथ पयस्विनी । पर्वतानामशेषाणामेष एव विधिः स्मृतः

Dẫu chỉ một con bò kapilā (lông vàng nâu) đang cho sữa cũng nên dâng cho vị thầy. Chính điều này được ghi nhớ là nghi thức quy định cho mọi ngọn núi, không hề ngoại lệ.

Verse 119

स्वमंत्रेणैव सर्वेषु होमः शैलेषु पठ्यते । उपवासी भवेन्नित्यमशक्तौ नक्तमिष्यते

Tại mọi thánh địa núi non này, lễ homa (cúng lửa) được thực hành chỉ bằng chính thần chú của mình. Hãy thường xuyên giữ chay; nếu không kham nổi thì được phép dùng một bữa vào ban đêm.

Verse 120

विधानं सर्वशैलानां क्रमशः शृणु पार्थिव । दानेषु चैव ये मंत्राः पर्वतेषु यथा फलम्

Hỡi đức vua, xin hãy lắng nghe theo thứ tự nghi thức đã định về mọi núi non; cùng các chân ngôn dùng trong việc bố thí và những quả báo tương ứng theo từng ngọn núi.

Verse 121

अन्नं ब्रह्म यतः प्रोक्तमन्नं प्राणाः प्रकीर्तिताः । अन्नाद्भवंति भूतानि जगदन्नेन वर्धते

Thực phẩm được gọi là Brahman; thực phẩm cũng được tôn xưng là prāṇa (hơi thở sinh mệnh). Từ thực phẩm mà muôn loài sinh khởi, và nhờ thực phẩm mà thế gian được nuôi dưỡng, tăng trưởng.

Verse 122

अन्नमेव यतो लक्ष्मीरन्नमेव जनार्दनः । धान्यपर्वतरूपेण पाहि तस्मान्नगोत्तम

Vì từ thực phẩm mà Lakṣmī sinh khởi, và chính thực phẩm ấy là Janārdana. Bởi vậy, hỡi núi tối thượng, xin hộ trì chúng con trong hình tướng ngọn núi ngũ cốc.

Verse 123

अनेन विधिना यस्तु दद्याद्धान्यमयं गिरिम् । मन्वंतरशतं साग्रं देवलोके महीयते

Ai theo đúng nghi thức này mà bố thí một ngọn núi làm bằng ngũ cốc, người ấy được tôn vinh nơi cõi trời suốt trọn một trăm Manvantara, lại còn hơn thế nữa.

Verse 124

अप्सरोगणगंधर्वैराकीर्णेन विराजितः । विमानेन दिवः पृष्ठमायाति नृपसत्तम

Được trang nghiêm và vây quanh bởi đoàn Apsarā cùng Gandharva, người ấy—hỡi bậc vương thượng—ngự trên vimāna, xe trời, mà đến tận mặt bằng của thiên giới.

Verse 125

कर्मक्षये राजराज्यमाप्नोतीह न संशयः । अथातः संप्रवक्ष्यामि लवणाचलमुत्तमम्

Khi phần dư của nghiệp quá khứ đã tiêu tận, người ấy chắc chắn đạt được đế vương quyền ngay nơi đời này—không chút nghi ngờ. Nay ta sẽ thuật về Lavaṇācala tối thượng, ngọn núi thù thắng ấy.

Verse 126

यत्प्रदानान्नरो लोकमाप्नोति शिवसंयुतम् । उत्तमः षोडशद्रोणैः कर्तव्यो लवणाचलः

Nhờ dâng cúng lễ vật ấy, người nam đạt đến cõi giới hiệp nhất cùng Śiva. Cách dâng tối thượng là nặn ‘núi muối’ Lavaṇācala bằng mười sáu droṇa muối.

Verse 127

मध्यमश्च तदर्धेन चतुर्भिरधमस्स्मृतः । वित्तहीनो यथाशक्ति द्रोणादूर्द्ध्वं च कारयेत्

Lễ vật bậc trung được nói là bằng một nửa của mức ấy; với bốn (droṇa) thì được nhận là bậc thấp. Người thiếu của cải nên làm tùy sức mình, dù chỉ từ một droṇa trở lên.

Verse 128

चतुर्थांशेन विष्कंभपर्वतान्कारयेत्पृथक् । विधानं पूर्ववत्कुर्याद्ब्रह्मादीनां च सर्वदा

Với phần một phần tư, hãy nặn riêng các núi Viṣkambha. Và nghi thức sắp đặt dành cho Brahmā cùng các vị khác phải luôn được cử hành y như trước.

Verse 129

तद्वद्धेममयं सर्वलोकपालनिवेशनम् । सरांसि वनवृक्षादि तद्वच्चान्यान्निनिवेशयेत्

Cũng vậy, hãy tạo dựng nơi cư ngụ của hết thảy các Lokapāla (Hộ Thế) hoàn toàn bằng vàng. Và theo cùng cách ấy, hãy an trí hồ ao, rừng cây, thảo mộc, cùng mọi cảnh vật khác đúng chỗ.

Verse 130

कुर्याज्जागरमत्रापि दानमंत्रान्निबोधत । सौभाग्यरससंयुक्तो यतोयं लवणे रसः

Ở đây cũng nên thực hành thức canh (jāgara); nay hãy hiểu các chân ngôn của việc bố thí. Vì trong muối có vị được hòa cùng tinh vị của phúc lành và may mắn.

Verse 131

तदात्मकत्वेन च मां पाह्यापन्नं नगोत्तम । यस्मादन्ये रसाः सर्वे नोत्कटा लवणं विना

Hỡi bậc tối thượng trong các núi, xin che chở con kẻ đã nương tựa, bằng cách trở thành đúng bản tính ấy. Vì không có muối, mọi vị khác đều không nổi bật.

Verse 132

प्रियश्च शिवयोर्नित्यं तस्माच्छांतिप्रदो भव । विष्णुदेहसमुद्भूतो यस्मादारोग्यवर्धनः

Hãy luôn là điều khả ái đối với Śiva và hiền phối của Ngài; vì thế hãy trở thành đấng ban an lạc. Bởi ngươi phát sinh từ thân thể Viṣṇu, ngươi là kẻ làm tăng trưởng sức khỏe và an lành.

Verse 133

तस्मात्पर्वतरूपेण पाहि संसारसागरात् । अनेन विधिना यस्तु दद्याल्लवणपर्वतम्

Vì thế, trong hình tướng núi non, xin cứu hộ chúng con khỏi biển cả luân hồi. Ai theo đúng pháp thức này mà bố thí ‘núi muối’…

Verse 134

उमालोके वसेत्कल्पं ततो याति परां गतिम् । अतः परं प्रवक्ष्यामि गुडपर्वतमुत्तमम्

Người ấy trú ở thế giới của Umā suốt một kalpa, rồi đạt đến cảnh giới tối thượng. Nay, tiếp theo đây, ta sẽ giảng về Núi Guḍa thù thắng (núi đường thốt nốt).

Verse 135

यत्प्रदानान्नरः स्वर्गं प्राप्नोति सुरपूजितः । उत्तमो दशभिर्भारैर्मध्यमः पंचभिर्मतः

Nhờ bố thí như vậy, người ấy đạt cõi trời và được chư thiên tôn kính. Lễ thí tối thượng được xem là mười bhāra, còn bậc trung được tính là năm bhāra.

Verse 136

त्रिभिर्भारैः कनिष्ठः स्यात्तदर्धेनाल्पवित्तवान् । तद्वदामंत्रणं पूजां हैमवृक्षान्सुरार्चनं

Người bố thí ba bhāra được xem là bậc kém; còn người chỉ dâng một nửa số ấy thì thuộc hạng ít của. Cũng vậy, các việc thỉnh mời, lễ bái, dâng cây vàng, và sự thờ phụng chư thiên đều được phân định theo bậc như thế.

Verse 137

विष्कंभपर्वतांस्तद्वत्सरांसि वनदेवताः । होमं जागरणं तद्वल्लोकपालाधिवासनम्

Cũng vậy, kinh văn nói đến các núi Viṣkambha, những năm tháng vũ trụ và các thần linh nơi rừng thẳm; và tương tự là nghi lễ hỏa cúng (homa), sự thức canh trong hạnh nguyện, cùng việc an vị/khải thỉnh các Lokapāla làm thần chủ hộ phương hướng.

Verse 138

धान्यपर्वतवत्कुर्यादिमं मंत्रमुदीरयेत् । यथा देवेषु विश्वात्मा प्रवरोयं जनार्दनः

Hãy làm thành như một ngọn núi lương thực và tụng mantra này: “Như giữa chư thiên, Janārdana—Đấng là Linh Ngã của vũ trụ—là bậc tối thượng.”

Verse 139

सामवेदस्तु वेदानां महादेवस्तु योगिनां । प्रणवः सर्वमंत्राणां नारीणां पार्वती यथा

Như Sāmaveda đứng đầu trong các Veda, Mahādeva đứng đầu trong các yogin, và Praṇava (Oṁ) đứng đầu mọi thần chú—cũng vậy, Pārvatī đứng đầu trong hàng nữ nhân.

Verse 140

तथा रसानां प्रवरः सदैवेक्षुरसो मतः । मम तस्मात्परां लक्ष्मीं ददातु गुडपर्वतः

Cũng vậy, trong mọi vị, nước mía luôn được xem là thượng hạng. Vì thế, nguyện Núi Đường Thốt Nốt (Guḍaparvata) ban cho con Lakṣmī tối thượng, phúc lộc thịnh vượng bậc nhất.

Verse 141

यस्मात्सौभाग्यदायिन्या धाम त्वं गुडपर्वत । निर्मितश्चासि पार्वत्या तस्मान्मां पाहि सर्वदा

Hỡi Guḍaparvata, vì Ngài là thánh xứ ban phúc cát tường, lại do Mẫu Pārvatī tạo tác, nên xin Ngài hằng luôn che chở cho con.

Verse 142

अनेन विधिना यस्तु दद्याद्गुडमयं गिरिम् । संपूज्यमानो गंधर्वैर्गौरीलोके महीयते

Ai theo đúng nghi thức này mà dâng cúng một ngọn núi làm bằng đường thốt nốt, người ấy được tôn vinh nơi cõi của Gaurī, được các Gandharva phụng thờ.

Verse 143

पुनः कल्पशतांते च सप्तद्वीपाधिपो भवेत् । आयुरारोग्यसंपन्नः शत्रुभिश्चापराजितः

Và rồi, vào cuối một trăm kalpa, người ấy trở thành bậc chủ tể của bảy châu; đầy đủ thọ mạng và an khang, không bị kẻ thù khuất phục.

Verse 144

अथ पापहरं वक्ष्ये सुवर्णाचलमुत्तमम् । यस्य प्रदानाद्भवनं वैरिंचं यांति मानवाः

Nay ta sẽ nói về Suvarṇācala tối thượng, đấng trừ diệt tội lỗi; nhờ đem dâng hiến ngọn núi ấy, loài người đạt đến trú xứ của Brahmā, tức Vairiñca-dhāma.

Verse 145

उत्तमः पलसाहस्रो मध्यमः पंचभिः शतैः । तदर्धेनाधमस्तद्वदल्पवित्तोपि मानवः

Mức thượng hạng là một nghìn pala; mức trung là năm trăm. Mức hạ là một nửa của đó; cũng vậy, người ít của cải vẫn nên bố thí tùy theo khả năng mình.

Verse 146

दद्यादेकपलादूर्द्ध्वं यथाशक्ति विमत्सरः । धान्यपर्वतवत्सर्वं विदध्याद्राजसत्तम

Hỡi bậc vương thượng, không ganh tị, hãy bố thí tùy sức—khởi đầu ít nhất từ một pala. Như vậy, hãy sắp đặt mọi việc bố thí để vun bồi như núi lương thực.

Verse 147

विष्कंभशैलांस्तद्वच्च ऋत्विग्भ्यः प्रतिपादयेत् । नमस्ते सर्वबीजाय ब्रह्मगर्भाय वै नमः

Cũng vậy, hãy dâng các núi Viṣkambha cho các ṛtvij (tư tế chủ lễ). Kính lễ Ngài, cội nguồn của mọi hạt giống; kính lễ Ngài, Đấng mang Brahmā trong thai tạng.

Verse 148

यस्मादनंतफलदस्तस्मात्पाहि शिलोच्चय । यस्मादग्नेरपत्यं त्वं यस्मात्पुत्रो जगत्पतेः

Vì Ngài ban cho quả phúc vô tận, nên xin che chở con, hỡi núi cao sừng sững. Vì Ngài là hậu duệ của Agni, và vì Ngài là con của Jagatpati—Chúa tể muôn loài.

Verse 149

हेमपर्वतरूपेण तस्मात्पाहि नगोत्तम । अनेन विधिना यस्तु दद्यात्कनकपर्वतम्

Vì thế, hỡi bậc tối thượng trong các núi, xin che chở con/chúng con trong hình tướng núi vàng. Ai theo đúng nghi thức này mà hiến cúng Kanaka-parvata—ngọn núi vàng tượng trưng…

Verse 150

स याति परमं ब्रह्म लोकमानंदकारकम् । तत्र कल्पशतं तिष्ठेत्ततो याति परां गतिम्

Người ấy đạt đến cõi Phạm Thiên tối thượng, nơi ban phát niềm an lạc. Tại đó người trụ suốt một trăm kiếp; rồi sau nữa tiến đến cảnh giới tối cao.

Verse 151

अथातः संप्रवक्ष्यामि तिलशैलं विधानतः । यत्प्रदानान्नरो याति विष्णुलोकमनुत्तमम्

Nay ta sẽ giảng, đúng theo nghi thức, về lễ ‘Tila-śaila’—núi mè. Ai đem lễ ấy mà bố thí cúng dường, sẽ đạt đến cõi Viṣṇu vô thượng.

Verse 152

उत्तमो दशभिर्द्रोणैर्मध्यमः पंचभिः स्मृतः । त्रिभिः कनिष्ठो राजेंद्र तिलशैलः प्रकीर्तितः

Hỡi bậc vương giả, Tila-parvata (núi mè) được xưng tụng có ba bậc: bậc thượng dùng mười droṇa, bậc trung dùng năm, và bậc hạ dùng ba.

Verse 153

पूर्ववच्चापरं सर्वं विष्कंभपर्वतादिकम् । दानमंत्रं प्रवक्ष्यामि यथा च नृपपुंगव

Như trước, mọi điều khác—khởi từ núi Viṣkambha và các việc liên hệ—đã được nói rồi. Nay, hỡi bậc tuấn kiệt trong hàng quân vương, ta sẽ tuyên nói chân ngôn của việc bố thí đúng như nguyên văn.

Verse 154

यस्मान्मधुवधे विष्णोर्देहस्वेदसमुद्भवाः । तिलाः कुशाश्च माषाश्च तस्माच्छांतिप्रदो भव

Vì khi Viṣṇu diệt Madhu, từ mồ hôi nơi thân Ngài phát sinh mè, cỏ kuśa và māṣa (đậu đen urad); bởi thế, hãy trở thành người ban bố sự an hòa.

Verse 155

हव्यकव्येषु यस्माच्च तिला एव हि रक्षणम् । लक्ष्मीं च कुरु शैलेंद्र तिलाचल नमोस्तु ते

Vì trong các lễ cúng dâng (havya–kavya) lên chư Thiên và tổ tiên, hạt mè (tila) quả thật là phương tiện hộ trì. Ôi chúa tể núi non Tilācala, xin ban phúc Laksmi; kính lễ Ngài.

Verse 156

इत्यामंत्र्य च यो दद्यात्तिलाचलमनुत्तमम् । स वैष्णवं पदं याति पुनरावृत्तिदुर्लभम्

Như vậy, sau khi cung thỉnh người thọ nhận đúng phép, ai bố thí ‘Tilācala’ vô thượng thì đạt Vaishnava-pada (cõi của Vishnu), nơi hiếm khi phải trở lại vòng tái sinh.

Verse 157

कार्पासपर्वतश्चैव विंशद्भारैरिहोत्तमः । दशभिर्मध्यमः प्रोक्तः कनिष्ठः पंचभिर्मतः

Cũng vậy, ‘núi bông vải’ được xem là thượng hạng khi nặng hai mươi bhāra; được gọi là trung khi mười; và bị xem là hạ khi năm.

Verse 158

भारेणाल्पधनो दद्याद्वित्तशाठ्यविवर्जितः । धान्यपर्वतवत्सर्वमासाद्यं राजसत्तम

Ngay cả người ít của cũng nên bố thí tùy sức, không gian trá về tài sản. Hỡi bậc vương thượng, người làm như vậy thì mọi điều đều có thể đạt được—như một núi lương thực.

Verse 159

प्रभातायां च शर्वर्यां दद्यादिदमुदीरयेत् । त्वमेवावरणं यस्माल्लोकानामिह सर्वदा

Vào lúc rạng đông, khi đêm tàn, hãy dâng lễ này và tụng rằng: “Chỉ Ngài là tấm che chở—nơi nương tựa và sự hộ trì—luôn hiện hữu cho muôn loài trong cõi đời này.”

Verse 160

कार्पासाद्रे नमस्तस्मादघौघ ध्वंसनो भव । इति कार्पासशैलेंद्रं यो दद्याच्छर्वसंनिधौ

Hỡi núi Kārpāsa, xin đảnh lễ Ngài; vì thế, xin Ngài trở thành đấng tiêu trừ muôn vàn tội lỗi. Như vậy, ai dâng cúng lễ vật gắn với núi Kārpāsa tôn quý trước sự hiện diện của Śarva (Śiva) thì được công đức diệt tội.

Verse 161

रुद्रलोके वसेत्कल्पं ततो राजा भवेदिह । अथातः संप्रवक्ष्यामि घृताचलमनुत्तमम्

Ai an trú trong cõi Rudra suốt một kiếp (kalpa) thì ở đây (trên trần gian) sẽ trở thành bậc vương giả. Nay ta sẽ giảng về Ghṛtācala vô thượng, tức “núi bơ sữa (ghee)”.

Verse 162

तेजोमयं घृतं पुण्यंमहापातकनाशनम् । विंशत्या घृतकुंभानामुत्तमः स्याद्घृताचलः

Bơ sữa (ghee) mang tinh chất rực sáng là vật thanh tịnh, có thể diệt trừ cả những đại tội. Trong hai mươi bình ghee, lễ phẩm tối thượng chính là “Ghṛtācala” — núi ghee.

Verse 163

दशभिर्मध्यमः प्रोक्तः पंचभिस्त्वधमः स्मृतः । अल्पवित्तोपि कुर्वीत द्वाभ्यामिह विधानतः

Làm với mười (đơn vị) được gọi là bậc trung; làm với năm được nhớ là bậc hạ. Dẫu người ít của cải cũng nên thực hành tại đây đúng theo nghi thức, với hai (đơn vị).

Verse 164

विष्कम्भपर्वतांस्तद्वच्चतुर्भागेन कल्पयेत् । शालितंडुलपात्राणि कुंभोपरि निवेशयेत्

Cũng theo cách ấy, hãy tạo các “ngọn núi” làm trụ đỡ thành bốn phần, rồi đặt các bát đựng gạo (và ngũ cốc) lên trên bình.

Verse 165

कारयेत्संहतानुच्चान्यथाशोभं विधानतः । वेष्टयेच्छुक्लवासोभिरिक्षुदंडफलादिकैः

Hãy cho làm chúng dày và cao, đúng như vẻ trang nghiêm thích hợp, theo nghi thức đã định; rồi quấn bằng vải trắng, kèm theo thân mía, hoa quả và các vật tương tự.

Verse 166

धान्यपर्वतवत्संर्वं विधानमिह पठ्यते । अधिवासनपूर्वं हि तद्वद्धोमसुरार्चनम्

Tại đây, toàn bộ nghi thức được truyền dạy đúng như pháp Dhānyaparvata. Và quả thật, sau nghi lễ adhivāsana (tấn phong sơ khởi), cũng nên cử hành homa và lễ thờ phụng các thần linh.

Verse 167

प्रभातायां च शर्वर्यां गुरवे विनिवेदयेत् । विष्कंभपर्वतांस्तद्वदृत्विग्भ्यः शांतमानसः

Vào lúc rạng đông, khi đêm đã tàn, với tâm an tịnh, hãy dâng những núi Viṣkambha này lên bậc guru; và cũng dâng như vậy cho các ṛtvij (tư tế chủ lễ).

Verse 168

संयोगाद्घृतमुत्पन्नं यस्मादमृततेजसि । तस्माद्घृतार्चिर्विश्वात्मा प्रीयतामत्र शंकर

Vì bơ ghee sinh ra từ sự hòa hợp và rực sáng với uy quang như cam lộ, nên xin Śaṅkara—đấng có ngọn lửa là ghee, Linh hồn của vũ trụ—hoan hỷ tại nơi này.

Verse 169

यस्मात्तेजोमयं ब्रह्म घृते चैव व्यवस्थितम् । घृतपर्वतरूपेण तस्मान्नः पाहि भूधर

Vì Brahman rực sáng quả thật an trụ trong ghee, nên hỡi Bhūdhara, xin che chở chúng con, khi Ngài mang hình tướng núi ghee.

Verse 170

अनेन विधिना दद्याद्घृताचलमनुत्तमम् । महापातकयुक्तोपि लोकमायाति शांभवम्

Nếu ai bố thí ‘Ghṛtācala’ vô thượng theo đúng nghi thức này, thì dù mang trọng tội, vẫn được đạt đến cõi của Śambhu (Śiva).

Verse 171

हंससारसयुक्तेन किंकिणीजालमालिना । विमानेनाप्सरोभिश्च सिद्धविद्याधरैर्वृतः

Được Apsarā, các Siddha và Vidyādhara vây quanh, người ấy ngự trên vimāna cõi trời, xe được thắng bởi thiên nga và sếu, trang sức bằng những chuỗi chuông leng keng như vòng hoa.

Verse 172

विचरेत्पितृभिः सार्धं यावदाभूतसंप्लवम् । अथातः संप्रवक्ष्यामि रत्नाचलमनुत्तमम्

Người ấy sẽ cùng các Pitṛ (tổ phụ) du hành cho đến ngày pralaya, khi muôn loài tan rã. Nay ta sẽ giảng về Ratnācala vô thượng, Núi Châu Báu.

Verse 173

मुक्ताफलसहस्रेण पर्वतस्स्यादनुत्तमः । मध्यमः पंचशतिकस्त्रिशतेनाधमः स्मृतः

Núi có một nghìn hạt minh châu được xem là vô thượng; núi có năm trăm là bậc trung; còn núi có ba trăm thì được nhớ là bậc hạ.

Verse 174

चतुर्थांशेन विष्कंभ पर्वताः स्युः समन्ततः । पूर्वेण वज्रगोमेदैर्दक्षिणेनेंद्रनीलकैः

Khắp bốn phía, các núi Viṣkambha trải rộng đến một phần tư (theo thước đo vùng ấy); phía đông được nói là bằng vajra (kim cương) và gomeda, phía nam là indranīla (lam ngọc).

Verse 175

पुष्यरागैर्युतः कार्यो विद्वद्भिर्गंधमादनः । वैडूर्यविद्रुमैः पश्चात्संमिश्रो विपुलाचलः

Bậc hiền trí nên tạo núi Gandhamādana, trang nghiêm bằng puṣyarāga (hoàng ngọc); rồi sau đó dựng Vipulācala thành ngọn đại sơn, hòa phối với vaiḍūrya (beryl) và vidruma (san hô).

Verse 176

पद्मरागैः स सौवर्णैरुत्तरेणापि विन्यसेत् । धान्यपर्वतवत्सर्वमत्रापि परिकल्पयेत्

Người ấy cũng nên bày ở phương bắc những padmarāga (hồng ngọc) sắc vàng; và tại đây nữa, hãy kiến tạo mọi sự theo thể thức ‘núi lương thực’.

Verse 177

तद्वदावाहनं कृत्वा वृक्षान्देवांश्च कांचनान् । पूजयेत्पुष्पगन्धाद्यैः प्रभाते स्याद्विसर्जनम्

Cũng như vậy, sau khi cử hành āvāhana (thỉnh mời), hãy lễ bái các cây và các thần bằng vàng với hoa, hương thơm v.v.; và đến buổi sớm thì làm visarjana (tiễn thỉnh).

Verse 178

पूर्ववद्गुरुऋत्विग्भ्य इमं मंत्रमुदीरयेत् । यथा देवगणाः सर्वे सर्वरत्नेष्ववस्थिताः

Như trước, hãy tụng lời chú này trước vị guru và các ṛtvij (tư tế hành lễ), để toàn thể chư thiên đều hiện diện, an trụ—được bao quanh bởi mọi loại châu báu.

Verse 179

त्वं च रत्नमयो नित्यमतः पाहि महाचल । यस्माद्रत्नप्रदानेन तुष्टिमेति जनार्दनः

Và ngài vốn luôn là rực rỡ châu báu; vì thế, ôi đại sơn, xin che chở cho chúng con. Bởi nhờ hiến tặng châu báu, Janārdana (Viṣṇu) hoan hỷ.

Verse 180

पूजामंत्रप्रसादेन तस्मान्नः पाहि पर्वत । अनेन विधिना यस्तु दद्याद्रत्नमयं गिरिम्

Nhờ ân phúc của thần chú cúng bái, xin Ngài che chở chúng con, hỡi Núi thiêng. Và ai theo nghi thức này mà bố thí một ngọn núi làm bằng châu báu—

Verse 181

स याति वैष्णवं लोकममरेश्वरपूजितः । यावत्कल्पशतं साग्रं वसेत्तत्र नराधिप

Tâu Đại vương, được các bậc Chúa tể chư thiên tôn kính, người ấy đến cõi Vaishnava của Đức Viṣṇu và an trú nơi đó trọn một trăm kiếp (kalpa).

Verse 182

रूपारोग्यगुणोपेतः सप्तद्वीपाधिपो भवेत् । ब्रह्महत्यादिकं किंचिदत्रामुत्राथवा कृतम्

Được đầy đủ dung sắc, sức khỏe và đức hạnh, người ấy trở thành bậc chủ tể của bảy châu; và mọi tội như sát hại Bà-la-môn—dù gây trong đời này hay đời khác—cũng đều được tiêu trừ, hóa giải.

Verse 183

तत्सर्वं नाशमायाति गिरिर्वज्राहतो यथा । अथातः संप्रवक्ष्यामि रौप्याचलमनुत्तमम्

Tất thảy điều ấy đều đi đến hoại diệt, như núi bị sét Vajra đánh trúng. Nay ta sẽ giảng bày trọn vẹn về Raupyācala vô thượng, tức Núi Bạc tối thắng.

Verse 184

यत्प्रदानान्नरो याति सोमलोकं नरोत्तम । दशभिः पलसाहस्रैरुत्तमो रजताचलः

Hỡi bậc tối thượng trong loài người, nhờ bố thí lễ vật ấy, người ta được đến cõi Soma. “Núi Bạc” tối thượng (đại thí bạc) được tính ngang bằng mười nghìn pala.

Verse 185

पंचभिर्मध्यमः प्रोक्तस्तदर्धेनाधमः स्मृतः । अशक्तो विंशतेरूर्द्ध्वं कारयेच्छक्तितः सदा

Người thực hiện nghi lễ với năm phần cúng dường được gọi là ‘bậc trung’; làm bằng một nửa thì bị xem là ‘bậc hạ’. Nếu không đủ sức làm quá hai mươi, hãy luôn thực hiện theo đúng khả năng của mình.

Verse 186

विष्कंभपर्वतांस्तद्वत्तुरीयांशेन कल्पयेत् । पूर्ववद्राजतान्कुर्यान्मंदरादीन्विधानतः

Cũng theo cách ấy, hãy hình dung các núi Viṣkambha chỉ bằng một phần tư (kích thước). Như đã nói trước, hãy tạo các núi bằng bạc, bắt đầu từ Mandara v.v., đúng theo nghi thức đã định.

Verse 187

कलधौतमयांस्तद्वल्लोकेशान्कारयेद्बुधः । ब्रह्मविष्ण्वर्कवान्कार्यो नितंबोत्र हिरण्मयः

Bậc trí giả nên tạo các Lokapāla—những vị hộ trì thế giới—cũng bằng vàng tinh luyện. Brahmā, Viṣṇu và Thần Mặt Trời cũng nên được làm theo hình thức ấy, và phần dưới của các Ngài tại đây phải bằng vàng.

Verse 188

राजतं स्यात्तदन्येषां पर्वतांना च कांचनम् । शेषं च पूर्ववत्कुर्याद्धोमजागरणादिकम्

Đối với các phần khác thì dùng bạc; còn các núi thì dùng vàng. Những việc còn lại—như lễ homa, thức canh đêm và các nghi thức liên hệ—hãy thực hiện đúng như đã dạy trước đó.

Verse 189

दद्यात्तद्वत्प्रभाते तु गुरवे रौप्यपर्वतम् । विष्कंभशैलानृत्विग्भ्यः पूज्य वस्त्रविभूषणैः

Cũng vậy, vào lúc rạng đông hãy dâng lên vị Guru một ‘núi bạc’. Và hãy ban các ‘núi Viṣkambha’ cho các ṛtvij (tư tế chủ lễ), tôn kính họ bằng y phục và đồ trang sức.

Verse 190

इमं मंत्रं पठन्दद्याद्दर्भपाणिर्विमत्सरः । पितॄणां वल्लभं यस्मादिन्दोर्वा शंकरस्य च

Tụng đọc thần chú này, người ấy nên dâng cúng, tay cầm cỏ kuśa và lòng không ganh tỵ; vì thần chú này được các Pitṛ (tổ tiên) yêu mến, lại cũng được Indu (Mặt Trăng) và Śaṅkara (Śiva) sủng ái.

Verse 191

रजतं पाहि तस्मान्नः शोकसंसारसागरात् । इत्थं निवेश्य यो दद्याद्रजताचलमुत्तमम्

“Hỡi Rajata (Bạc), xin che chở chúng con khỏi biển saṃsāra đầy sầu khổ.” Như vậy, ai thiết lập đúng như thế rồi bố thí ‘Rajata-ācala’ thù thắng—ngọn núi bạc (đống/biểu tượng bạc)…

Verse 192

गवामयुतसाहस्रफलमाप्नोति मानवः । सोमलोके सगंधर्वैः किन्नराप्सरसांगणैः

Người ấy đạt công đức ngang với việc bố thí mười nghìn con bò; và tại Soma-loka, được cư ngụ cùng các Gandharva, Kinnara và đoàn thể Apsaras.

Verse 193

पूज्यमानो वसेद्विद्वान्यावदाभूतसंप्लवम् । अथातः संप्रवक्ष्यामि शर्कराचलमुत्तमम्

Được tôn kính như vậy, bậc học giả nên an trú nơi ấy cho đến ābhūta-saṃplava (đại hoại diệt vũ trụ). Nay ta sẽ giảng về Śarkarā-ācala thù thắng—Núi Đường.

Verse 194

यस्य प्रदानाद्विष्ण्वर्करुद्रास्तुष्यंति सर्वदा । अष्टभिः शर्कराभारैरुत्तमः स्यान्महाचलः

Nhờ sự bố thí ấy, Viṣṇu, Arka (Mặt Trời) và Rudra luôn hoan hỷ; với tám gánh śarkarā (đường), lễ thí ấy trở thành mahā-ācala thù thắng, một đại cúng dường.

Verse 195

चतुर्भिर्मध्यमः प्रोक्तो भाराभ्यामधमः स्मृतः । भारेण चार्द्धभारेणकुर्याद्यः स्वल्पवित्तवान्

Người dâng bốn bhāra được gọi là bậc trung; người dâng hai bhāra bị ghi nhớ là kém. Nhưng kẻ ít của cải nên bố thí tùy sức—một bhāra, hoặc dù chỉ nửa bhāra.

Verse 196

विष्कंभपर्वतान्कुर्यात्तुरीयांशेन मानवः । धान्यपर्वतवत्सर्वं हैमांबरसुसंयुतम्

Với một phần tư, con người nên tạo nên các núi làm chỗ chống đỡ; mọi thứ hãy làm như núi lương thực, được trang nghiêm bằng y phục vàng rực rỡ.

Verse 197

मेरोरुपरितः स्थाप्यं हैमं तत्र तरुत्रयम् । मंदारः पारिजातश्च तृतीयः कल्पपादपः

Trên đỉnh núi Meru, hãy thiết lập một cõi vàng thiêng; nơi ấy đặt ba cây: Mandāra, Pārijāta, và cây thứ ba là Kalpavṛkṣa—cây như ý mãn nguyện.

Verse 198

एतद्वृक्षत्रयं मूर्ध्नि सर्वेष्वपि निवेशयेत् । हरिचंदनसंतानौ पूर्वपश्चिमभागयोः

Bộ ba cây ấy nên được đặt ở phần đỉnh trong mọi sự sắp đặt; còn ở phía đông và phía tây, hãy an trí cây Hari và dòng giống đàn hương (rừng đàn hương).

Verse 199

निवेश्यौ सर्वशैलेषु विशेषाच्छर्कराचले । मंदरे कामदेवस्तु प्रत्यग्वक्त्रः सदा भवेत्

Hãy an trí chúng trên mọi ngọn núi—đặc biệt tại Śarkarācala. Còn trên núi Mandara, Kāma-deva phải luôn được thiết lập với dung nhan hướng về phía tây.

Verse 200

गंधमादनशृंगे तु धनदः स्यादुदङ्मुखः । प्राङ्मुखो वेदमूर्त्तिस्तु हंसः स्याद्विपुलाचले

Trên đỉnh Gandhamādana, thần Kubera (Dhanada, Chúa tể tài bảo) an vị quay mặt về phương Bắc; còn Hamsa, hiện thân của Veda, ở trên ngọn núi rộng lớn, quay mặt về phương Đông.

Verse 201

हैमी भवेत्सुपार्श्वे तु सुरभी दक्षिणामुखी । धान्यपर्वतवत्सर्वमावाहनमखादिकम्

Ở phía cát tường nên đặt (hình tượng) bằng vàng; và Surabhī, bò thiêng, nên quay mặt về phương Nam. Mọi nghi lễ—như thỉnh mời (āvāhana) và các phần tiếp theo—đều thực hiện theo pháp thức ‘Dhānya-parvata’ (núi ngũ cốc).