Shloka 99

Viśokā Dvādaśī Vow, Guḍa-Dhenū (Jaggery-Cow) Gift, and Śaila-Dāna (Mountain-Charity) Rites

Devanagari script

वितानकं चोपरि पंचवर्णमम्लानपुष्पाभरणं सितं च । इत्थं निवेश्यामरशैलमग्र्यं मेरोस्तु विष्कंभगिरीन्क्रमेण

Transliteration

vitānakaṃ copari paṃcavarṇamamlānapuṣpābharaṇaṃ sitaṃ ca | itthaṃ niveśyāmaraśailamagryaṃ merostu viṣkaṃbhagirīnkrameṇa

Translation

Và trên đó, Ngài đặt một tán lọng năm sắc, cùng đồ trang sức trắng bằng những đóa hoa không héo tàn. Như vậy, sau khi an trí ngọn núi thần thánh tối thắng, Ngài lại lần lượt sắp đặt theo thứ tự các dãy núi làm trụ đỡ cho Meru.

Word by Word

• वितानकम्: canopy, awning
• वितानकम्: Karma/Pradhāna (Object/Topic)
• Type: Noun
• Root: वितानक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (Neuter Nom/Acc sg)

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• उपरि: above
• उपरि: Adhikaraṇa (Location)
• Type: Indeclinable
• Root: उपरि (अव्यय)
• Form: देश-अव्यय (adverb: above/on top)

• पञ्च-वर्णम्: five-colored
• पञ्च-वर्णम्: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: पञ्चन् (संख्या-प्रातिपदिक) + वर्ण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; द्विगु-समास (पञ्च वर्णाः यस्य) (Neuter Nom/Acc sg)

• अम्लान-पुष्प-आभरणम्: ornament of unfading flowers
• अम्लान-पुष्प-आभरणम्: Karma/Pradhāna (Object/Topic)
• Type: Noun
• Root: अम्लान (प्रातिपदिक) + पुष्प (प्रातिपदिक) + आभरण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष (अम्लानानि पुष्पाणि; तैः आभरणम्) (Neuter Nom/Acc sg)

• सितम्: white
• सितम्: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सित (कृदन्त; √सि/श्वि? प्रातिपदिक-रूप)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (Neuter Nom/Acc sg)

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• इत्थम्: thus
• इत्थम्: Kriyāviśeṣaṇa (Manner)
• Type: Indeclinable
• Root: इत्थम् (अव्यय)
• Form: प्रकार-अव्यय (adverb: thus/in this manner)

• निवेश्य: having placed
• निवेश्य: Kriyā (पूर्वकर्म)
• Type: Verb
• Root: नि-विश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund): ‘having placed/settled’

• अमर-शैलम्: the mountain of the gods
• अमर-शैलम्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: अमर (प्रातिपदिक) + शैल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (अमराणाम् शैलः) (Masc Acc sg)

• अग्र्यम्: foremost, excellent
• अग्र्यम्: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: अग्र्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (Masc Acc sg)

• मेरोः: of Meru
• मेरोः: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: मेरु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन (Genitive sg)

• तु: indeed/but
• तु: Sambandha (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: विरोध/विशेषण-अव्यय (particle: but/indeed)

• विष्कम्भ-गिरीन्: supporting mountains
• विष्कम्भ-गिरीन्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: विष्कम्भ (प्रातिपदिक) + गिरि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष (विष्कम्भ-स्वरूपाः गिरयः) (Masc Acc pl)

• क्रमेण: in sequence
• क्रमेण: Kriyāviśeṣaṇa (Manner)
• Type: Noun
• Root: क्रम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन (Instrumental sg; ‘in order’)

Speaker

Narrator (contextual speaker not explicit in the provided excerpt)

Verse Rasa

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

Geographic Context

Type: celestial_realm

Sandhi Resolution Notes

Sandhi Resolution Notes: चोपरि = च उपरि; पंचवर्णम् = पञ्च-वर्णम्; अम्लानपुष्पाभरणम् = अम्लान-पुष्प-आभरणम्; निवेश्यामरशैलमग्र्यं = निवेश्य अमर-शैलम् अग्र्यम्; मेरोस्तु = मेरोः तु; विष्कंभगिरीन् = विष्कम्भ-गिरीन्.

Characters & Entities

• Meru

FAQs

What does this verse describe in the Padma Purana’s cosmography?

It depicts the ritual-like arrangement of the cosmic mountain Meru—its adornments (canopy and unfading flowers) and the sequential placement of its supporting mountain ranges.

What are “viṣkambha-giri” in this context?

The term refers to the supporting or propping mountains/ranges associated with Meru, presented as structural elements in the Purana’s sacred geography.

Is this verse primarily theological (bhakti) or descriptive (cosmographic)?

It is chiefly cosmographic and descriptive, focusing on the ordered construction/arrangement of Meru and its associated features rather than a direct devotional or ethical instruction.