Kārtika-Māhātmya (The Greatness of Kārtika)

Verse 1

वसिष्ठ उवाच । एवं धर्मांगदो राज्यं चकार वसुधातले । पितुर्ननियोगाद्राजेंद्र पालयन् हरिवासरम् ॥ १ ॥

Vasiṣṭha nói: “Như thế, Dharmāṅgada trị vì vương quốc trên cõi đất này, hỡi Đại vương; và vâng theo lời răn của phụ vương, ngài chu toàn việc giữ ngày thánh của Hari (Harivāsara).”

Verse 2

न बभूव जनः कश्चिद्यो न धर्मे व्यवस्थितः । नासुखी नाप्रजः कश्चिन्न वा कुष्ठी महीपते ॥ २ ॥

Hỡi Đại vương, không có một người nào không vững lập trong dharma. Không ai bất hạnh; không ai thiếu con nối dõi; và quả thật không ai mắc bệnh phong cùi.

Verse 3

हृष्टपुष्ट जने तस्मिन् क्ष्मा चैव निधिदायिनी । घटदोग्ध्रीषु नृपते तृप्तवत्सासु धेनुषु ॥ ३ ॥

Hỡi Đại vương, khi dân chúng hoan hỷ và sung mãn, thì chính đất mẹ trở thành kẻ ban tặng kho báu. Và khi đàn bò dồi dào sữa đến mức có thể vắt đầy vào bình, trong lúc bê con đã no thỏa, thì phồn thịnh tự nhiên hiển lộ.

Verse 4

पुटके कुटके क्षौद्रं द्रोणमात्रं द्रुमे द्रुमे । प्रहृष्टायां तु मेदिन्यां सर्वधान्यसमुद्भवः ॥ ४ ॥

Trong mọi hốc và mọi lỗ rỗng đều có mật ong đến lượng một droṇa; và trên mặt đất hoan hỷ ấy, muôn thứ ngũ cốc đều sinh khởi dồi dào.

Verse 5

कृतस्य स्पर्द्धिनि युगे त्रेतान्ते द्वापरे युगे । व्यतीते जलदापाये निर्मले चांबरे गृहे ॥ ५ ॥

Trong thời Kṛta đầy ganh đua, vào cuối thời Tretā, và cả trong thời Dvāpara—khi mùa mưa đã qua, mây tan sạch, và bầu trời trên mái nhà trong vắt tinh khiết—nghi lễ ấy được cử hành như vậy.

Verse 6

सुगंधिशालिपक्वाढ्ये कुंभोद्भवविलोकिते । मध्यप्रवाहयुक्तासु निम्नगासु समंततः ॥ ६ ॥

Bốn bề là những dòng sông thấp trũng, có dòng chảy giữa đều đặn; ruộng lúa chín thơm trù phú; và càng thêm cát tường nhờ ánh nhìn của bậc Thánh giả sinh từ chiếc bình (Agastya).

Verse 7

तीरोत्थैः काशपुष्पैश्च शुक्लकेशैरिवांगना । चन्द्रांशुधवले लोके नातितीव्रे दिवाकरे ॥ ७ ॥

Được điểm trang bởi hoa kāśa mọc dọc bờ sông, cảnh sắc như người thiếu phụ tóc bạc; cả thế gian trắng trong như ánh trăng, vì mặt trời không quá gay gắt.

Verse 8

तस्मिन्मनुष्यबहुलैर्जलस्नानविचित्रितैः । यत्रोत्सुकैः प्रयातैस्तु भूमिपालैः समंततः ॥ ८ ॥

Tại nơi ấy—chốn linh thiêng—người người tụ hội đông đúc, cảnh tượng tắm gội trong nước muôn vẻ làm tăng thêm vẻ trang nghiêm; các bậc vương giả của cõi đất cũng hăm hở kéo đến từ bốn phương.

Verse 9

प्रबोधसमये विष्णोराश्विनांते जगद्गुरोः । मोहिनी रमयामास तत्काले हृच्छयार्दिता ॥ ९ ॥

Vào lúc Viṣṇu thức giấc—cuối tháng Āśvina—Đấng Thầy của muôn loài; nàng Mohinī, kẻ mê hoặc, khi ấy bị nỗi khát khao ái tình làm se thắt tâm can, đã tìm cách làm vui lòng bậc Guru của thế gian.

Verse 10

राजानं विविधैः सौख्यैः सर्वभावेन सुंदरी । वनेषु गिरिश्रृंगेषु नदीनां संगमेषु च ॥ १० ॥

Người mỹ nữ ấy, với trọn tấm lòng, đã làm nhà vua hoan hỷ bằng nhiều thứ lạc thú—giữa rừng sâu, trên đỉnh núi, và nơi hợp lưu của các dòng sông.

Verse 11

पद्मिनी कुसुमाढ्येषु सरःसु विविधेषु च । मलये मन्दरे विंध्ये महेंद्रे विबुधालये ॥ ११ ॥

Nàng (nữ thần) ngự như “Padminī” trong muôn hồ sen tràn ngập hoa, và cũng hiện diện nơi các núi Malaya, Mandara, Vindhya, Mahendra, cùng các cõi trú xứ của chư thiên.

Verse 12

सह्ये प्रालेयसंज्ञे च दिगंबरगिरौ शुभे । अन्येषु चैव राजानं स्वर्गस्थानादिकेषु च ॥ १२ ॥

Tại dãy núi Sahya, trên đỉnh gọi là Prāleya, trên núi Digambara cát tường, và tại các thánh địa khác như Svargasthāna v.v.—nơi ấy nên phụng thờ Đức Vua, tức Thượng Đế Viṣṇu.

Verse 13

रमयायास राजेंद्र दिव्यरूपा दिने दिने । राजापि मोहिनीं प्राप्य सर्वं कृत्यं परित्यजन् ॥ १३ ॥

Ôi đại vương, nàng làm (ngài) hoan lạc hết lần này đến lần khác, mỗi ngày lại khoác lên vẻ đẹp càng thêm thần diệu. Còn nhà vua, được người mỹ nữ mê hoặc ấy, liền bỏ dở mọi bổn phận và công vụ.

Verse 14

त्यक्तं न वासरं विष्णोर्जन्ममृत्युनिकृंतनम् । व्रतं नोपेक्षते तत्तु अतिमुग्धोऽपि पार्थिवः ॥ १४ ॥

Chớ nên sao lãng dù chỉ một ngày thánh của Viṣṇu—nghi lễ thệ nguyện (vrata) cắt đứt vòng sinh tử. Quả thật, ngay cả vị vua mê muội đến đâu cũng không dám bỏ qua vrata ấy.

Verse 15

क्रीडां त्यजति भूपालो दशम्यादिदिनत्रये । एवं प्रकीडतस्तस्य पूर्णे संवत्सरे गते ॥ १५ ॥

Trong ba ngày bắt đầu từ ngày Daśamī, nhà vua từ bỏ mọi cuộc vui chơi và giải trí. Khi đã giữ giới luật như vậy, và trọn một năm đã trôi qua, nghi lễ ấy được viên mãn.

Verse 16

काले कालविदां श्रेष्ठः संप्राप्तः कार्तिकः शुभः । निद्राछेदकरो विष्णोः स मासः पुण्यदायकः ॥ १६ ॥

Trong các mùa và các thời điểm linh thiêng, tháng Kārtika cát tường—bậc nhất đối với những người am tường thời pháp—đã đến. Tháng ấy phá tan giấc ngủ của Đức Viṣṇu; chính là tháng ban phước đức (puṇya).

Verse 17

यस्मिन्कृतं हि सुकृतं वैष्णवैर्मनुजैर्नृप । अक्षयं हि भवेत्सर्वं विष्णुलोकप्रदायकम् ॥ १७ ॥

Muôn tâu Đại vương, mọi thiện hạnh do những người Vaiṣṇava thực hành trong thời ấy đều trở nên bất hoại, trọn vẹn không tiêu mất, và ban cho cảnh giới của Đức Viṣṇu.

Verse 18

न कार्तिकसमो मासो न कृतेन समं युगम् । न धर्मस्तु दया तुल्यो न ज्योतिश्चक्षुषा समम् ॥ १८ ॥

Không tháng nào sánh bằng Kārtika; không thời đại nào sánh bằng Kṛta Yuga. Không pháp nào của dharma sánh bằng lòng từ bi; và không ánh sáng nào sánh bằng đôi mắt (là khí cụ thấy biết).

Verse 19

न वेदेन समं शास्त्रं न तीर्थं गंगया समम् । न भूम्या सदृशं दानं न सुखं भार्यया समम् ॥ १९ ॥

Không kinh điển nào sánh bằng Veda; không thánh địa nào sánh bằng sông Gaṅgā. Không bố thí nào sánh bằng bố thí đất đai; và không hạnh phúc nào sánh bằng hạnh phúc đến từ người vợ.

Verse 20

न कृष्या तु समं वित्तं न लाभः सुरभीसमः । न तपोऽनशनादन्यन्न दमेन समं शिवम् ॥ २० ॥

Không có của cải nào sánh bằng của cải do nông nghiệp mà có; không có lợi lộc nào sánh bằng một con bò giống tốt. Không có khổ hạnh nào hơn việc nhịn ăn; và không có điều cát tường nào sánh bằng sự tự chế, điều phục các căn (dama).

Verse 21

तृप्तिर्न रसनातुल्या न समोऽन्यो द्विजेन च । न धर्मेण समं मित्रं न सत्येन समं यशः ॥ २१ ॥

Không có sự mãn nguyện nào sánh bằng việc điều phục vị giác và các căn. Không ai sánh được với một vị brāhmaṇa chân chính. Không có bạn hữu nào bằng Dharma; và không có danh tiếng nào bằng Chân lý (Satya).

Verse 22

नारोग्यसममैश्वर्यं न देवः केशवात्परः । न कार्तिकसमं लोके पावनं कवयो विदुः ॥ २२ ॥

Không có phú quý nào bằng sự không bệnh tật; không có vị thần nào cao hơn Keśava. Và trong đời này, bậc hiền trí biết rằng không gì thanh tịnh bằng tháng Kārtika.

Verse 23

कार्तिकः प्रवरो मासो विष्णोश्चापि प्रियः सदा । अव्रतो हि क्षिपेद्यस्तु मासं दामोदरप्रियम् ॥ २३ ॥

Tháng Kārtika là bậc nhất trong các tháng và luôn được Viṣṇu yêu quý. Nhưng ai để tháng này—tháng thân ái của Dāmodara—trôi qua mà không giữ giới nguyện (vrata) thì thật là uổng phí.

Verse 24

तिर्यग्योनिमवाप्नोति सर्वधर्मबहिष्कृतः ॥ २४ ॥

Bị loại khỏi mọi dharma, kẻ ấy sẽ thọ sinh vào những loài thấp kém, trong bào thai súc sinh.

Verse 25

मांधातोवाच । संप्राप्य कार्तिके मासे राजा रुक्मांगदो मुने । मोहिनीं मोहसंयुक्तां कथं स बुभुजे वद ॥ २५ ॥

Māndhātā thưa: Bạch hiền giả, khi tháng Kārtika đến, vua Rukmāṅgada đã bằng cách nào mà hưởng lạc cùng Mohinī—người bị trói buộc trong mê vọng? Xin hãy nói cho ta.

Verse 26

विष्णुभक्तः श्रुतिपरः प्रवरः स महीक्षिताम् । तस्मिन्पुण्यतमे मासे किं चकार नृपोत्तमः ॥ २६ ॥

Vị vua ưu tú ấy là người sùng kính Viṣṇu, tôn trọng Thánh khải Śruti, và đứng đầu trong hàng quân vương. Trong tháng chí thánh ấy, bậc vương thượng đã làm gì?

Verse 27

वसिष्ठ उवाच । संप्राप्तं कार्तिकं दृष्ट्वा प्रबोधकरणं हरेः । अतिप्रमुग्धो राजेंद्रो मोहिनीं वाक्यमब्रवीत् ॥ २७ ॥

Vasiṣṭha nói: Thấy tháng Kārtika đã đến—thời khắc đánh thức Hari—nhà vua vô cùng hoan hỷ, liền nói với Mohinī những lời này.

Verse 28

रतं देवि त्वया सार्द्धं मया संवत्सरान्बहून् । तवापमानभीतेन नोक्तं किञ्चिदपि क्वचित् ॥ २८ ॥

Ôi Devi, ta đã sống trong sự gắn bó thân mật cùng nàng suốt bao năm; nhưng vì sợ nàng phật ý và trách mắng, ta chưa từng nói điều gì, dù vào bất cứ lúc nào.

Verse 29

सांप्रतं वक्तुकामोऽहं तन्निबोध शुभानने । त्वय्यासक्तस्य मे देवि बहवः कार्तिका गताः ॥ २९ ॥

Giờ đây ta muốn nói—xin lắng nghe, hỡi nữ thần dung nhan hiền mỹ. Ôi Devi, đối với ta, kẻ gắn lòng nơi nàng, đã có biết bao tháng Kārtika trôi qua.

Verse 30

न व्रती कार्तिके जातो मुक्त्वैकं हरिवासरम् । सोऽहं कार्तिकमिच्छामि व्रते न पर्य्युपासितुम् ॥ ३० ॥

Trong tháng Kārtika, không ai sinh ra đã là người giữ giới nguyện, ngoại trừ một ngày duy nhất thiêng liêng dâng lên Hari. Vì vậy, con nguyện thọ trì Kārtika-vrata và thực hành đúng pháp.

Verse 31

अव्रतेन गतो येषां कार्तिको मर्त्यधर्मिणाम् । इष्टापूर्तौ वृथा तेषां धर्मो द्रुहिणसंभवे ॥ ३१ ॥

Hỡi đấng sinh từ Phạm Thiên, những kẻ phàm nhân để tháng Kārtika trôi qua mà không giữ một giới nguyện nào, thì các lễ tế và việc công đức bố thí của họ đều thành vô ích; ngay cả dharma của họ cũng hóa ra uổng công.

Verse 32

मांसाशिनोऽपि भूपाला अत्यर्थं मृगयारताः । ते भांसं कार्तिके त्यक्त्वा गता विष्ण्वालयं शुभे ॥ ३२ ॥

Ngay cả các bậc vua chúa từng ăn thịt và say mê săn bắn—khi từ bỏ thịt trong tháng Kārtika, họ đã đạt đến nơi cư ngụ cát tường của đức Viṣṇu.

Verse 33

प्रवृत्तानां हि भक्ष्याणां कार्तिके नियमे कृते । अवश्यं विष्णुरूपत्वं प्राप्यते साधकेन हि ॥ ३३ ॥

Quả thật, khi người tu hành giữ đúng các điều chế định của tháng Kārtika—nhất là tiết chế những món vốn thường ưa thích—thì chắc chắn đạt được trạng thái tương tự đức Viṣṇu.

Verse 34

तिष्ठंतु बहुवित्तानि दानानि वरवर्णिनि । हृदयायासकर्तॄणि दीपदानाद्दिवं व्रजेत् ॥ ३४ ॥

Hỡi người nữ dung nhan đoan nghiêm, hãy để những món bố thí đắt giá—khiến lòng nhọc nhằn vì gắng sức—ở lại một bên; chỉ nhờ dâng một ngọn đèn mà cũng được lên cõi trời.

Verse 35

तस्याप्यभावात्सुभगे परदीपप्रबोधनम् । कर्तव्यं भक्तिभावेन सर्वदानाधिकं च तत् ॥ ३५ ॥

Hỡi phu nhân cát tường, nếu ngay cả điều ấy cũng không có, thì hãy thắp một ngọn đèn cho người khác (nơi đền thờ hay chốn linh thiêng) với tâm bhakti; quả thật công hạnh ấy vượt hơn mọi bố thí (dāna).

Verse 36

एकतः सर्वदानानि दीपदानं हि चैकतः । कार्तिकेन समं प्रोक्तं दीपदानात्प्रबोधनम् ॥ ३६ ॥

Một bên là mọi hình thức bố thí, còn một bên chỉ riêng dāna dâng đèn. Kinh dạy rằng sự “thức tỉnh” công đức và điềm lành nhờ cúng đèn ngang bằng công đức trọn cả tháng Kārtika.

Verse 37

कर्तव्यं भक्तिभावेन सर्वदानाधिकं स्मृतम् । कार्तिकीं च तिथिं कृत्वा विष्णोर्नाभिसरोरुहे ॥ ३७ ॥

Hãy thực hành với tâm bhakti; kinh truyền nhớ rằng điều ấy vượt hơn mọi dāna. Giữ ngày tithi Kārtikī, hãy thờ phụng Viṣṇu, Đấng có hoa sen vươn nở từ rốn Ngài.

Verse 38

आजन्मकृतपापात्तु मुच्यते नात्रसंशयः । व्रतोपवासनियमैः कार्तिको यस्य गच्छति ॥ ३८ ॥

Không nghi ngờ gì, người ấy được giải thoát khỏi các tội lỗi tích tụ từ khi sinh ra, nếu tháng Kārtika của mình được trải qua trong việc giữ giới nguyện, ăn chay/nhịn ăn và các kỷ luật tu trì nghiêm cẩn.

Verse 39

देवो वैमानिको भूत्वा स याति परमां गतिम् । तस्मान्मोहिनि मोहं त्वं परित्यज्य ममोपरि ॥ ३९ ॥

Trở thành một thiên nhân du hành trên cỗ xe trời, người ấy đạt đến cảnh giới tối thượng. Vì vậy, hỡi kẻ làm mê hoặc, hãy từ bỏ mê lầm và hướng tâm về Ta duy nhất.

Verse 40

आज्ञां विधेहि तत्कालं करिष्ये कार्त्तिकव्रतम् । तव वक्षोजपूजाया विरतो नीरजेक्षणे ॥ ४० ॥

Xin hãy truyền lệnh ngay; ta sẽ thọ trì Kārttika-vrata. Ôi bậc mắt như hoa sen, ta sẽ kiêng không thờ phụng nơi bầu ngực của nàng.

Verse 41

अहं व्रतधरश्चैव भविष्ये हरिपूजने । मोहिन्युवाच । विस्तरेण समाख्याहि माहात्म्यं कार्तिकस्य च ॥ ४१ ॥

Ta cũng sẽ thọ giới nguyện và thờ phụng Hari. Mohinī nói: “Xin hãy thuật cho ta thật tường tận về đại công đức của tháng Kārttika nữa.”

Verse 42

सर्वपुण्याकरः प्रोक्तो मासोऽयं राजसत्तमा । विशेषात्कुत्र कथितस्तदादिश महामते ॥ ४२ ॥

Ô bậc vua tối thượng, tháng này được tuyên xưng là nguồn của mọi phước đức. Ôi người đại tâm, xin chỉ dạy: nơi đâu đặc biệt giảng nói về sự thù thắng riêng của nó?

Verse 43

श्रुत्वा कार्त्तिकमाहात्म्यं करिष्येऽहं यथेप्सितम् ॥ ४३ ॥

Sau khi nghe về đại công đức của tháng Kārttika, ta sẽ thực hành các hạnh nguyện đúng như điều mong cầu và như pháp đã định.

Verse 44

रुक्मांगद उवाच । माहात्म्यमभिधास्यामि मासस्यास्य वरानने । येन भक्तिर्भवित्री ते प्रकर्तुं हरिपूजनम् ॥ ४४ ॥

Rukmāṅgada nói: “Ô người mặt ngời đẹp, ta sẽ tuyên thuyết sự linh diệu của tháng này; nhờ đó bhakti sẽ khởi lên nơi nàng, khiến nàng có thể thờ phụng Hari (Viṣṇu).”

Verse 45

कार्त्तिके कृच्छ्रसेवी यः प्राजापत्यचरोऽपि वा । एकांतरोपवासी वा त्रिरात्रोपोषितोऽपि वा ॥ ४५ ॥

Ai trong tháng Kārttika thực hành khổ hạnh Kṛcchra, hoặc giữ pháp Prājāpatya; hoặc nhịn ăn cách ngày; hoặc dù chỉ nhịn ăn ba đêm—người ấy đều được công đức như đã tuyên thuyết.

Verse 46

यद्वा दशाहं पक्षं वा मासं वा वरवर्णिनि । क्षपयित्वा नरो याति स विष्णोः परमं पदम् ॥ ४६ ॥

Hoặc nữa, hỡi phu nhân dung sắc thanh nhã, người nào giữ kỷ luật ấy mười ngày, hoặc nửa tháng, hoặc trọn một tháng, thì sẽ đạt đến cảnh giới tối thượng của đức Viṣṇu.

Verse 47

एकभक्तेन नक्तेन तथैवायाचितेन च । अस्मिन् नरैर्धरा चैव प्राप्यते द्वीपमालिनी ॥ ४७ ॥

Nhờ giữ hạnh chỉ ăn một bữa, chỉ thọ thực ban đêm, và cũng nhờ sống bằng thức ăn tự đến không cầu xin, ngay trong đời này con người đạt được cõi Đất—được bao quanh bởi các hải đảo.

Verse 48

विशेषात्पुष्करे तीर्थे द्वारावत्यां च शौकरे । मासोऽयं भक्तिदः प्रोक्तो व्रतदानार्चनादिभिः ॥ ४८ ॥

Tháng này được tuyên dạy là tháng ban phát Bhakti—đặc biệt tại thánh địa Puṣkara, tại Dvāravatī, và tại nơi linh thiêng Śaukara (liên hệ Thánh Tướng Heo Rừng)—nhờ các hạnh như giữ giới nguyện, bố thí, thờ phụng và các pháp tương tự.

Verse 49

तस्निन्हरि दिनं पुण्यं तथा वै भीष्मपंचकम् । प्रबोधिनीं नरः कृत्वा जागरेण समन्विताम् ॥ ४९ ॥

Ngày dâng hiến cho đức Hari quả thật là ngày phước lành; và Bhīṣma-pañcaka cũng vậy. Sau khi cử hành nghi lễ Prabodhinī, người ấy nên thức canh suốt đêm, hòa cùng nghi lễ ấy.

Verse 50

न मातुर्जठरे तिष्ठेदपि पापान्वितो नरः । तस्मिन्दिने वरारोहे मंडलं यस्तु पश्यति ॥ ५० ॥

Hỡi người nữ có hông đẹp, dù kẻ mang đầy tội lỗi cũng không thể còn ở trong dạ mẹ, nếu ngay trong ngày ấy được chiêm ngưỡng mạn-đà-la linh thiêng.

Verse 51

विना सांख्येन योगेन स याति परमं पदम् । कार्तिके मंडलं दृष्ट्वा शौकरेः सूकरं शुभे ॥ ५१ ॥

Hỡi người nữ cát tường, dù không có Sāṅkhya và Yoga, người ta vẫn đạt đến cảnh giới tối thượng nhờ chiêm ngưỡng trong tháng Kārtika mạn-đà-la linh thiêng và Thánh Tướng Heo Rừng (Varāha) của Śaukara.

Verse 52

दृष्ट्वा कोकवराहं वा न भूयस्तनयो भवेत् । त्रिविधस्यापि पापस्य दृष्ट्वा मुक्तिर्भवेन्नृणाम् ॥ ५२ ॥

Đã chiêm ngưỡng Koka-Varāha (Varāha tại Koka) thì không còn tái sinh làm con người nữa. Chỉ cần thấy thôi, con người cũng được giải thoát khỏi cả ba loại tội lỗi.

Verse 53

मंडलं चपलापांगि श्रीधरं कुब्जके तथा । कार्तिके वर्जयेत्तैलं कार्त्तिके वर्जयेन्मधु ॥ ५३ ॥

Hỡi người có ánh mắt linh động, trong tháng Kārttika nên kiêng dầu và cũng kiêng mật ong—đó là điều được dạy trong các hạnh nguyện gọi là Maṇḍala, Capalāpāṅgī, Śrīdhara và Kubjakā.

Verse 54

कार्तिके वर्जयेन्मांसं कार्तिके वर्जयेत्स्त्रियः । निष्पावान्कार्तिके देवि त्यंजेद्विष्णुतत्परः ॥ ५४ ॥

Trong tháng Kārtika nên kiêng thịt; trong Kārtika cũng nên kiêng dục lạc. Hỡi Nữ Thần, người sùng kính chuyên tâm nơi Viṣṇu trong Kārtika cũng nên từ bỏ niṣpāva (một loại đậu).

Verse 55

संवत्सरकृतात्पापाद्ब्रहिर्भवति तत्क्षणात् । प्राप्नोति राजकीं योनिं सकृद्भक्षणसंभवात् ॥ ५५ ॥

Chỉ một lần thọ thực phẩm cúng dường thanh tịnh ấy, người ta liền được giải thoát khỏi tội lỗi tích tụ suốt một năm; và nhờ uy lực phát sinh từ lần thọ thực đó, liền đạt được thai sinh vương giả (sinh vào dòng vua).

Verse 56

कार्तिके शौकरमांसं यस्तु भुञ्जीत दुर्मतिः । षष्टिवर्षसहस्राणि रौरवे परिपच्यते ॥ ५६ ॥

Kẻ có trí mê lầm mà ăn thịt heo rừng trong tháng Kārtika thì bị nấu thiêu trong địa ngục Raurava suốt sáu vạn năm.

Verse 57

तन्मुक्तो जायते पापी विष्ठाशी ग्राम्यसूकरः । मात्स्यं मांसं न भुञ्जीत न कौर्मं नापि हारिणम् ॥ ५७ ॥

Kẻ tội lỗi, sa ngã khỏi giới hạnh ấy, sẽ sinh làm heo nhà ăn đồ uế tạp. Vì vậy chớ ăn thịt cá, chớ ăn thịt rùa, cũng chớ ăn thịt nai.

Verse 58

चाण्डालो जायते देवि कार्तिके मांसभक्षणात् । कार्तिकः सर्वपापघ्नः किञ्चिद्व्रतधरस्य हि ॥ ५८ ॥

Ôi Nữ Thần, ăn thịt trong tháng Kārtika thì trở thành caṇḍāla. Vì tháng Kārtika chỉ diệt trừ mọi tội lỗi cho người giữ dù chỉ một chút giới nguyện (vrata).

Verse 59

कार्तिके तु कृतादीक्षा नृणां जन्मनिकृंतनी । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन दीक्षां कुर्वीत कार्तिके ॥ ५९ ॥

Dīkṣā (lễ thọ pháp) được thực hiện trong tháng Kārtika cắt đứt sự ràng buộc của luân hồi đối với con người. Vì vậy, hãy dốc mọi nỗ lực để thọ dīkṣā trong tháng Kārtika.

Verse 60

अदीक्षितस्य वामोरु कृतं सर्वं निरर्थकम् । पशुयोनिमवाप्नोति दीक्षया रहितो नरः ॥ ६० ॥

Hỡi người có đùi đẹp, kẻ chưa thọ dīkṣā thì mọi việc làm đều trở nên vô ích; người thiếu dīkṣā sẽ phải thọ sinh vào loài súc sinh.

Verse 61

न गृहे कार्तिकं कुर्याद्विशेषेण तु कार्तिकीम् । तीर्थे हि कार्तिकीं कुर्वन्नरो याति हरेः पदम् ॥ ६१ ॥

Không nên giữ hạnh nguyện Kārtika tại nhà, nhất là nghi lễ Kārtikī. Người thực hành Kārtikī tại thánh địa (tīrtha) sẽ đạt đến cảnh giới của Hari.

Verse 62

कार्तिके शुक्लपक्षस्य कृत्वा ह्येकादशीं नरः । प्रातर्दत्वा शुभान्कुंभान्प्रयाति हरिमंदिरम् ॥ ६२ ॥

Trong nửa tháng sáng của Kārtika, người giữ Ekādaśī đúng pháp và buổi sớm bố thí những bình nước cát tường (kumbha) sẽ tiến đến đền thờ của Hari (Viṣṇu).

Verse 63

संवत्सरव्रतानां हि समाप्तिः कार्तिकं स्मृता । विवाहा यत्र दृश्यंते विष्णोर्नाभिसरोरुहे ॥ ६३ ॥

Kārtika được nhớ là tháng kết thúc các hạnh nguyện trọn năm; vì trong thời/đất ấy, người ta được chiêm ngưỡng những lễ cưới thiêng liêng nơi đóa sen vươn lên từ rốn của Viṣṇu.

Verse 64

दिनानि तत्र चत्वारि यथैकं वरावर्णिनि । विनोत्तरायणे कालं लग्नशुद्धिं विनापि च ॥ ६४ ॥

Hỡi người có sắc da tươi đẹp, trong pháp hành ấy, bốn ngày được tính như một ngày; và vào thời kỳ không thuộc Uttarāyaṇa, có thể chọn thời điểm thích hợp dù chưa xét sự thanh tịnh của lagna (cung giờ).

Verse 65

दृश्यन्ते यत्र सम्बन्धाः पुत्रपौत्रविवर्द्धनाः । तस्मान्मोहिनि कर्तास्मि कार्तिके व्रतसेवनम् ॥ ६५ ॥

Nơi nào thấy các mối dây gia tộc hưng thịnh, làm tăng con cháu—vì thế, hỡi Mohinī, đấng mê hoặc, ta sẽ thực hành nghi trì giới nguyện tháng Kārtika (Kārtika-vrata) với lòng thành kính.

Verse 66

अशेषपापनाशाय तव प्रीतिविवृद्धये । मोहिन्युवाच । अहो माहात्म्यमतुलं कार्तिकस्य त्वयोरितम् ॥ ६६ ॥

“Để diệt trừ mọi tội lỗi và làm tăng niềm hoan hỷ của Ngài…” Mohinī thưa: “Ôi! Quả thật, sự vĩ đại của tháng Kārtika mà hai vị đã nói ra là vô song.”

Verse 67

चातुर्मास्यव्रतानां हि विधिमुद्यापनं वद । पूर्णता येन भवतगि व्रतानां पृथिवीपते ॥ ६७ ॥

Hỡi bậc chúa tể cõi đất, xin hãy nói về nghi thức hoàn mãn (udyāpana) theo đúng pháp cho các giới nguyện Cāturmāsya, nhờ đó các giới nguyện ấy được viên thành trọn vẹn.

Verse 68

अवैकल्यं भवेच्चैव व्रतं पुण्यफलस्य तु । राजोवाच । नक्तव्रती षड्रसेन ब्राह्मणं भोजयेत्प्रिये ॥ ६८ ॥

Chỉ khi giữ giới nguyện không chút thiếu sót thì mới cho quả phúc trọn vẹn. Nhà vua nói: “Hỡi ái khanh, người trì naktavrata (giới nguyện ban đêm) nên thọ trai cúng dường một vị brāhmaṇa với đủ sáu vị.”

Verse 69

अयाचिते त्वनङ्काहं सहिरण्यं प्रदापयेत् । अमांसाशीभवेद्यस्त्तु गां प्रदद्यात्सदक्षिणाम् ॥ ६९ ॥

Khi bố thí không đợi người xin, nên dâng tặng một con bò không đóng dấu cùng với vàng. Và ai hiến cúng một con bò kèm dakṣiṇā (lễ vật cúng dường) đúng pháp thì nên trở thành người kiêng thịt.

Verse 70

धात्रीस्नाने नरो दद्याद्दधिपायसमेव च । फलानां नियमे सुभ्रु फलदानं समाचरेत् ॥ ७० ॥

Vào lúc tắm lễ Dhātrī, người nam nên bố thí cơm nấu sữa (pāyasa) cùng với sữa chua; và khi giữ chế độ ăn trái cây theo quy định, hỡi người đẹp, hãy đúng pháp thực hành việc cúng thí trái cây.

Verse 71

तैलत्यागे घृतं दद्याद्धृतत्यागे पयस्तथा । धान्यानां नियमे शालींस्तत्तद्धान्यमथापि वा ॥ ७१ ॥

Khi phát nguyện kiêng dầu, nên bố thí bơ tinh luyện (ghṛta); khi kiêng bơ, cũng nên bố thí sữa. Và khi giữ hạn chế về ngũ cốc, nên bố thí gạo ngon śāli, hoặc chính loại ngũ cốc ấy tùy theo lời nguyện.

Verse 72

दद्याद्भूशयने शय्यां तूलिकागंडकान्विताम् । पत्रभोजी नरोदद्याद्भाजनं घृतसंयुतम् ॥ ७२ ॥

Người ngủ trên đất nên bố thí một chiếc giường có nệm và gối ôm đầy đủ. Người ăn bằng đĩa lá nên bố thí một vật dụng đựng thích hợp, kèm theo bơ tinh luyện (ghṛta).

Verse 73

मौने घंटां तिलान्वापि सहिरण्यान्प्रदापयेत् । दंपत्योर्भोजनं कार्यमुभयोः शयनान्वितम् ॥ ७३ ॥

Khi hành trì Mauna (giữ im lặng), nên bố thí chuông, hạt mè và cả vàng. Cũng nên sắp đặt một bữa ăn cho đôi vợ chồng, và cung cấp chỗ nằm cùng vật dụng giường chiếu cho cả hai.

Verse 74

संभोगं दक्षिणोपेतं व्रतस्य परिपूर्तये । प्रातः स्नाने हयं दद्यान्निःस्नेहे घृतसक्तुकान् ॥ ७४ ॥

Để viên mãn lời nguyện, nên cử hành nghi thức kết thúc cùng với dakṣiṇā (lễ vật thù lao cho tư tế) theo quy định. Khi tắm buổi sáng, nên bố thí một con ngựa; và đối với người đã giữ nguyện không dùng dầu (không xoa bôi), nên dâng saktu (bột ngũ cốc rang) trộn với bơ tinh luyện (ghṛta).

Verse 75

नखराणां च केशानां धारणे दर्पणं ददेत् । उपानहौ प्रदद्यात्तु पादत्राणविवर्जने ॥ ७५ ॥

Để giữ gìn móng tay và tóc cho đúng phép, nên cúng dường một chiếc gương. Và nếu không mang giày dép (hoặc đã từ bỏ sự che chở cho đôi chân), thì nên bố thí một đôi dép.

Verse 76

लवणस्य तु संत्यागे दातव्या सुरभिस्तथा । आमिषस्य परित्यागे सवत्सां कपिलां ददेत् ॥ ७६ ॥

Khi phát nguyện từ bỏ muối, nên bố thí một con bò sữa tốt, thơm lành. Và khi từ bỏ thịt, nên dâng tặng một con bò màu vàng nâu (kapilā) cùng với bê con của nó.

Verse 77

नित्यं दीपप्रदो यस्तु व्रतेऽभीष्टे सुरालये । स कांचनं तथा ताम्रं सघृतं दीपकं प्रिये ॥ ७७ ॥

Hỡi người yêu dấu, ai trong kỳ trai giới như ý, thường xuyên dâng đèn nơi đền thờ chư thiên, thì quả thật đã dâng một ngọn đèn bằng vàng hay bằng đồng, đầy ắp bơ tinh khiết (ghee).

Verse 78

प्रदद्याद्वाससा छत्रं वैष्णवे व्रतपूर्तये । एकांतरोपवासी तु क्षौमवस्त्रं प्रदापयेत् ॥ ७८ ॥

Để viên mãn một trai giới Vaiṣṇava, nên bố thí y phục và một chiếc dù. Còn người giữ chay nhịn ăn cách ngày thì nên bố thí y phục bằng vải lanh.

Verse 79

त्रिरात्रे कांचनोपेतां दद्याच्छय्यां स्वलंकृताम् । षड्ररात्राद्युपवासेषु शिबिकां छत्रसंयुताम् ॥ ७९ ॥

Đối với hạnh tu ba đêm, nên bố thí một chiếc giường được trang sức đẹp, có điểm vàng. Còn đối với các kỳ nhịn ăn bắt đầu từ sáu đêm trở lên, nên bố thí một kiệu có kèm lọng che.

Verse 80

सवाहपुरुषं पीनमनङ्वाहमथार्पयेत् । अजाविकं त्वेकभक्ते फलाहारे सुवर्णकम् ॥ ८० ॥

Bấy giờ nên dâng cúng một người nam làm kẻ chuyên chở, đầy đủ phương tiện, thân hình vạm vỡ, cùng một kẻ gánh vác. Đối với người giữ giới nguyện chỉ ăn một bữa mỗi ngày hoặc chỉ sống bằng trái cây, nên bố thí một con dê hay cừu bằng vàng.

Verse 81

शाकाहारे फलं दद्यात्सौवर्णं घृतसंयुतम् । रसानां चैव सर्वेषां त्यागेऽनुक्तस्य वापि च ॥ ८१ ॥

Đối với người chỉ ăn rau, nên bố thí trái cây, kèm theo vàng và bơ sữa tinh khiết (ghṛta). Cũng vậy, khi từ bỏ mọi vị ngon—hoặc sự từ bỏ nào chưa được nêu rõ—đây là lễ vật được quy định.

Verse 82

दातव्यं राजतं पात्रं सौवर्ण वापि शक्तितः । यथोक्तस्याप्रदाने तु यथोक्ताकरणेऽपि वा ॥ ८२ ॥

Nên bố thí một chiếc bình bằng bạc, hoặc tùy khả năng, cả một chiếc bình bằng vàng. Nhưng nếu không dâng tặng đúng lễ vật đã định, hoặc không thực hành đúng nghi thức đã dạy, thì nghi lễ bị xem là không trọn vẹn.

Verse 83

विप्रवाक्यं चरेत्सुभ्रु विष्णुस्मरणपूर्वकम् । वृथा विप्रवचो यस्तु मन्यते मनुजः शुभे ॥ ८३ ॥

Hỡi người đẹp, hãy vâng theo lời của vị Bà-la-môn, trước hết luôn tưởng niệm Đức Viṣṇu. Nhưng kẻ phàm nhân nào, hỡi người nữ cát tường, cho rằng lời khuyên của Bà-la-môn là vô ích—

Verse 84

दक्षिणां नैव दद्याद्वा स याति नरकेध्रुवम् । व्रतवैकल्यमासाद्य कुष्ठी चांधः प्रजायते ॥ ८४ ॥

Nếu không dâng dakṣiṇā (lễ tạ) đúng như quy định, người ấy chắc chắn rơi vào địa ngục; và do khiếm khuyết trong việc giữ giới nguyện, sẽ tái sinh làm kẻ mắc bệnh phong và mù lòa.

Verse 85

धरामराणां वचने व्यवस्थिता दिवौकसस्तीर्थगणा मखाश्च । को लंघयेत्सुभ्रु वचो हि तेषां श्रेयोभिकामो मनुजस्तु विद्वान् ॥ ८५ ॥

Do mệnh lệnh của các hiền thánh sinh từ cõi đất và các bậc bất tử mà chư thiên, các hội chúng thánh địa tīrtha và các nghi lễ tế tự đều được an lập đúng pháp. Ôi người có hàng mày đẹp, kẻ trí trong loài người—mong cầu phúc lợi chân thật—ai dám vượt trái lời của các ngài?

Verse 86

इदं मया धर्मरहस्ययुक्तं विरंचये श्रीपतिना यथोक्तम् । प्रकाशितं तुभ्यमनन्यवाच्यं फलप्रदं माधवतुष्टिहेतुम् ॥ ८६ ॥

Hỡi Viraṅca (Phạm Thiên), ta đã khai thị cho ngươi—đúng như lời Śrīpati (Viṣṇu) đã dạy—giáo pháp mang bí yếu của dharma. Điều này không nên nói với người bất kỳ; nó ban quả báo và là nhân khiến Mādhava hoan hỷ.

Verse 87

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणोत्तरभागे कार्तिकमाहात्म्यं नाम द्वाविंशोऽध्यायः ॥ २२ ॥

Như vậy kết thúc chương thứ hai mươi hai, mang tên “Sự Vĩ Đại của Kārtika”, trong phần Uttara-bhāga của Thánh điển Bṛhannāradīya Purāṇa tôn kính.