Previous Verse
Next Verse

Shloka 33

Kārtika-Māhātmya

The Greatness of Kārtika

प्रवृत्तानां हि भक्ष्याणां कार्तिके नियमे कृते । अवश्यं विष्णुरूपत्वं प्राप्यते साधकेन हि ॥ ३३ ॥

pravṛttānāṃ hi bhakṣyāṇāṃ kārtike niyame kṛte | avaśyaṃ viṣṇurūpatvaṃ prāpyate sādhakena hi || 33 ||

Quả thật, khi người tu hành giữ đúng các điều chế định của tháng Kārtika—nhất là tiết chế những món vốn thường ưa thích—thì chắc chắn đạt được trạng thái tương tự đức Viṣṇu.

pravṛttānāmcustomary/previously practiced
pravṛttānām:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpra-vṛt (धातु) + pravṛtta (कृदन्त, क्त)
Formभूतकृदन्त (past participle), नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग? षष्ठी, बहुवचन; here qualifying ‘bhakṣyāṇām’ (of the customary/allowed)
hiindeed
hi:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (indeed/for)
bhakṣyāṇāmof foods
bhakṣyāṇām:
Sambandha (सम्बन्ध/genitive)
TypeNoun
Rootbhakṣya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; ‘भक्ष्य’ (edibles/foods)
kārtikein Kārtika
kārtike:
Adhikarana (अधिकरण/locative)
TypeNoun
Rootkārtika (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
niyamein the discipline
niyame:
Adhikarana (अधिकरण/locative)
TypeNoun
Rootniyama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; ‘नियम’ (restriction/discipline)
kṛtewhen (it is) observed
kṛte:
Adhikarana (अधिकरण; locative absolute)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु) + kṛta (कृदन्त, क्त)
Formभूतकृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; लोकेटिव-अब्सोल्यूट (सप्तमी-सम्बन्ध) ‘when the rule is made/observed’
avaśyamcertainly
avaśyam:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण/adverb)
TypeIndeclinable
Rootavaśyam (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (certainly/necessarily)
viṣṇu-rūpatvamthe state of Vishnu-form
viṣṇu-rūpatvam:
Karma (कर्म; object of ‘prāpyate’)
TypeNoun
Rootviṣṇu (प्रातिपदिक) + rūpatva (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी: ‘विष्णोः रूपत्वम्’), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
prāpyateis attained
prāpyate:
Kriya (क्रिया/main verb)
TypeVerb
Rootpra-āp (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, आत्मनेपद; कर्मणि-प्रयोग (passive)
sādhakenaby the practitioner
sādhakena:
Kartr-karana (कर्तृ/करण; agent in passive, instrumental)
TypeNoun
Rootsādhaka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; करण/कर्तृ-निर्देश (by the practitioner)
hiindeed
hi:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (indeed)

Narada (teaching within the Kārtika-māhātmya context)

Vrata: Kārtika-vrata

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

V
Vishnu
K
Kartika (month)

FAQs

It declares that disciplined restraint during Kārtika—especially controlling habitual food-enjoyment—has a direct transformative fruit: the sādhaka attains Viṣṇu-like spiritual status (viṣṇurūpatva).

Bhakti is shown as practical surrender through vrata: by curbing ordinary cravings and aligning daily life with Kārtika-niyamas for Viṣṇu’s pleasure, devotion matures into divine likeness.

Ritual discipline (kalpa-style niyama of vrata) is emphasized—how time (Kārtika-māsa) and regulated conduct, especially dietary restraint, function as a structured sādhanā with a stated phala.