Shloka 12

Kārtika-Māhātmya

The Greatness of Kārtika

Devanagari script

सह्ये प्रालेयसंज्ञे च दिगंबरगिरौ शुभे । अन्येषु चैव राजानं स्वर्गस्थानादिकेषु च ॥ १२ ॥

Transliteration

sahye prāleyasaṃjñe ca digaṃbaragirau śubhe | anyeṣu caiva rājānaṃ svargasthānādikeṣu ca || 12 ||

Translation

Tại dãy núi Sahya, trên đỉnh gọi là Prāleya, trên núi Digambara cát tường, và tại các thánh địa khác như Svargasthāna v.v.—nơi ấy nên phụng thờ Đức Vua, tức Thượng Đế Viṣṇu.

Word by Word

• सह्ये: on Sahya (mountain)
• सह्ये: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सह्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; अधिकरण (पर्वतनाम)

• प्रालेयसंज्ञे: (on Sahya) called Prāleya
• प्रालेयसंज्ञे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: प्रालेय + संज्ञा (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; समासः बहुव्रीहि/तत्पुरुष-प्रायः (प्रालेय-संज्ञः = 'named Prāleya'); विशेषणम् (सह्ये इति)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)

• दिगम्बरगिरौ: on Digambara mountain
• दिगम्बरगिरौ: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: दिगम्बर + गिरि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; समासः कर्मधारय/तत्पुरुष (दिगम्बरः गिरिः = 'Digambara mountain')

• शुभे: auspicious
• शुभे: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन; विशेषणम् (दिगम्बरगिरौ इति)

• अन्येषु: in other
• अन्येषु: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), बहुवचन; विशेषणम् (स्वर्गस्थानादिकेषु इति)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)

• एव: indeed/also
• एव: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारणार्थक-अव्यय (particle of emphasis)

• राजानम्: the king
• राजानम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; कर्मपद

• स्वर्गस्थानादिकेषु: in heavenly places and the like
• स्वर्गस्थानादिकेषु: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: स्वर्गस्थान + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), बहुवचन; समासः तत्पुरुष (स्वर्गस्थानम् + आदि = 'heavenly places etc.')

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)

Speaker

Narada (in dialogue with the Sanatkumara tradition; tirtha-description narration)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

Characters & Entities

• Vishnu
• Sahya
• Praleya
• Digambara
• Svargasthana

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It sanctifies specific mountains and holy sites as legitimate seats of Viṣṇu-upāsanā, teaching that pilgrimage (tīrtha-yātrā) becomes spiritually fruitful when centered on worship of the Supreme Lord.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti here is expressed as remembering and worshipping “the King” (Viṣṇu) across sacred landscapes—devotion is not confined to one shrine but is sustained through reverent worship wherever the Lord is traditionally adored.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

The verse primarily reflects Purāṇic tīrtha-vidhi (pilgrimage practice) rather than a specific Vedāṅga; practically, it guides dharma by identifying authorized sacred locations for worship and vow-observance during travel.