Adhyaya 35

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते पूर्वभागे द्वितीये ऽनुषङ्गपादे व्यासशिष्योत्पत्तिवर्णनं नाम चतुस्त्रिंशत्तमो ऽध्यायः सूत उवाच देवमित्रश्च शाकल्यो महात्मा द्विजपुङ्गवः / चकार संहिताः पञ्च बुद्धिमान्वेदवित्तमः

Như vậy, trong Śrī Brahmāṇḍa Mahāpurāṇa, phần đầu do Vāyu thuyết, ở Anuṣaṅgapāda thứ hai, chương thứ 34 mang tên “Mô tả sự xuất hiện các đệ tử của Vyāsa”. Sūta nói: Devamitra và Śākalya, bậc đại hồn, tối thắng trong hàng dvija, trí tuệ và bậc nhất về Veda, đã biên soạn năm bộ saṃhitā.

Verse 2

पञ्च तस्याभवञ्छिष्या मुद्गलो गोखलस्तथा / खलीयान्सुतपा वत्सः शैशिरेयश्च पञ्चमः

Ngài có năm đệ tử: Mudgala, Gokhala, Khalīyān, Sutapā, Vatsa, và người thứ năm là Śaiśireya.

Verse 3

प्रोवाच संहितास्तिस्रः शाको वैणो रथीतरः / निरुक्तं च पुनश्चक्रे चतुर्थं द्विजसत्तमः

Bậc Bà-la-môn tối thượng, Śāka Vaina Rathītara, đã truyền giảng ba bộ saṃhitā; rồi lại biên soạn Nirukta làm bộ thứ tư.

Verse 4

तस्य शिष्यास्तु चत्वारः पैलश्चेक्षलकस्तथा / धीमाञ्छ तबलाकश्च गजश्चैव द्विजोत्तमाः

Ngài có bốn đệ tử: Paila, Ikṣalaka, Tabalāka bậc trí, và Gaja—đều là những bậc Bà-la-môn ưu tú.

Verse 5

बाष्कलिस्तु भरद्वाजस्तिस्रः प्रोवाच संहिताः / त्रयस्तस्याभवञ्च्छिष्या महात्मानो गुणान्विताः

Bāṣkali thuộc dòng Bhāradvāja đã truyền giảng ba bộ saṃhitā; ngài có ba đệ tử, đều là bậc đại tâm và đầy đủ đức hạnh.

Verse 6

धीमांश्च त्वापनापश्च पान्नगारिश्च बुद्धिमान् / तृतीयश्चार्जवस्ते च तपसा शंसितव्रताः

Dhīmān, Āpanāpa, Pānna-gāri bậc trí, và người thứ ba là Ārjava—đều là những vị giữ giới nguyện được tán dương nhờ khổ hạnh.

Verse 7

वीतरागा महातेजाः संहिताज्ञानपारगाः / इत्येते बहूवृचाः प्रोक्ताः संहिता यैः प्रवर्तिताः

Họ lìa mọi tham luyến, rực sáng oai lực, và tinh thông tri kiến về saṃhitā; vì thế họ được gọi là Bahūvṛca, những vị đã làm cho các saṃhitā được lưu truyền.

Verse 8

वैशंपायनशिष्यो ऽसौ यजुर्वेदमकल्पयत् / षडशीतिस्तु तेनोक्ताः संहिता यजुषां शुभाः

Người đệ tử của Vaiśaṃpāyana đã sắp đặt Yajurveda đúng theo nghi pháp. Ngài đã truyền dạy tám mươi sáu Saṃhitā Yajus cát tường.

Verse 9

शिष्येभ्यः प्रददौ ताश्च जगूहुस्ते विधानतः / एकस्तत्र परित्यक्तो या५वल्क्यो महातपाः

Ngài trao các Saṃhitā ấy cho các đệ tử, và họ tiếp nhận đúng theo nghi thức. Riêng bậc đại khổ hạnh Yājñavalkya thì bị gạt bỏ một mình.

Verse 10

षडशीतिस्तथा शिष्याः संहितानां विकल्पकाः / सर्वेषामेव तेषां वै त्रिधा भेदाः प्रकीर्त्तिताः

Cũng vậy, tám mươi sáu đệ tử đã tạo nên các dị bản của những Saṃhitā. Với tất cả họ, ba loại sai biệt đã được nêu rõ là nổi tiếng.

Verse 11

त्रिधा भेदास्तु ते वेदभेदे ऽस्मिन्नवमे शुभे / उदीच्या मध्यदेश्याश्च प्राच्यश्चैव पृथग्विधाः

Trong sự phân chia Weda thứ chín đầy cát tường này, có ba dị biệt: Udīcya, Madhyadeśya và Prācya, mỗi loại một truyền thống riêng.

Verse 12

श्यामायनिरुदीच्यानां प्रधानः संबभूव ह / मध्यदेशप्रतिष्ठाता चासुरिः प्रथमः स्मृतः

Trong hàng Udīcya, Śyāmāyani trở thành bậc đứng đầu. Còn Āsuri, người thiết lập nền vững ở Madhyadeśa, được ghi nhớ là vị đầu tiên.

Verse 13

आलंबिरादिः प्राच्यानां त्रयोदेश्यादयस्तु ते / इत्येते चरकाः प्रोक्ताः संहिता वादिनो द्विजाः

Trong hàng người phương Đông có Ālaṃbira v.v. và Trayodeśya v.v.; những vị ấy được gọi là Caraka, các dvija tụng đọc Saṃhitā.

Verse 14

ऋषय ऊचुः चरकाध्वर्यवः केन कारणं ब्रूहि तत्त्वतः / किं चीर्णं कस्य वा हेतोश्चरकत्वं हि भेजिरे

Các ṛṣi nói: “Hỡi Sūta, xin nói đúng chân tướng: vì nhân duyên nào các adhvaryu trở thành Caraka? Họ đã thực hành điều gì, hay vì cớ gì mà nhận lấy thân phận Caraka?”

Verse 15

सूत उवाच कार्यमासीदृषीणां च किञ्चिद्ब्राह्मणसत्तमाः / मेरुपृष्ठं समासाद्य तैस्तदा त्विति मन्त्रितम्

Sūta nói: “Hỡi các bậc Bà-la-môn tối thượng, các ṛṣi có một việc cần làm. Khi đến sườn núi Meru, bấy giờ họ bàn bạc với nhau, nói ‘tv’ như vậy.”

Verse 16

यो वात्र सप्तरात्रेण नागच्छेद्द्विजसत्तमः / स कुर्याद्ब्रह्महत्यां वै समयो नः प्रकीर्तितः

Ai là dvija tối thượng mà không đến đây trong bảy đêm, người ấy thật sẽ mắc tội brahmahatyā; đó là thời hạn đã được chúng ta tuyên bố.

Verse 17

ततस्ते सगणाः सर्वे वैशंपायनवर्जिताः / प्रययुः सप्तरात्रेण यत्र संधिः कृतो ऽभवत्

Bấy giờ tất cả họ cùng các đoàn tùy tùng, trừ Vaiśaṃpāyana, đã lên đường trong bảy đêm đến nơi mà cuộc hòa ước đã được lập.

Verse 18

ब्रह्मणानां तु वचनाद्ब्रह्महत्यां चकार सः / शिष्यानथ समानीय स वैशंपायनो ऽब्रवीत्

Theo lời các Bà-la-môn, ông chấp nhận sự sám hối tội brahmahatyā. Rồi gọi các đệ tử đến, ngài Vaiśampāyana cất lời.

Verse 19

ब्रह्महत्यां चरध्वं वै मत्कृते द्विजसत्तमाः / सर्वे यूयं समागम्य ब्रूत कामं हितं वचः

Hỡi các bậc dvija tối thượng, vì ta mà hãy thực hành sự sám hối tội brahmahatyā. Tất cả hãy tụ hội và nói lời lợi ích theo ý muốn.

Verse 20

याज्ञवल्क्य उवाच अहमेकश्चरिष्यामि तिष्ठन्तु मुनयस्त्विमे / बलेनोत्थापयिष्यामि तपसा स्वेन भावितः

Yājñavalkya nói: “Một mình ta sẽ thực hành sự sám hối này; các vị hiền triết cứ ở đây. Được tôi luyện bởi khổ hạnh của chính mình, ta sẽ dùng sức mà gánh vác.”

Verse 21

एव मुक्तस्ततः क्रुद्धो या५वल्क्यम थात्यजत् / उवाच यत्त्वयाधीतं सर्वं प्रत्यर्पयस्व मे

Nghe vậy, thầy nổi giận, liền ruồng bỏ Yājñavalkya và nói: “Tất cả những gì ngươi đã học, hãy hoàn trả lại cho ta.”

Verse 22

एवमुक्तः सरूपाणि यजूंषि गुरवे ददौ / रुधिरेण तथाक्तानि च्छर्दित्वा ब्रह्मवित्तमाः

Được bảo như vậy, ông hoàn trả các thần chú Yajus nguyên vẹn cho thầy; và các đệ tử, bậc thông đạt Phạm tri tối thượng, đã nôn chúng ra lẫn máu để trao lại.

Verse 23

ततः स ध्यानमास्थाय सर्यमाराधयद्द्विजः / सूर्ये ब्रह्म यदुत्पन्नं तं गत्वा प्रतितिष्ठति

Bấy giờ vị Bà-la-môn ấy an trú thiền định và phụng thờ Thần Mặt Trời. Ngài đạt đến Phạm (Brahman) phát sinh nơi Mặt Trời và an lập vững bền tại đó.

Verse 24

ततो यानि गतान्यूर्ध्वं यजूष्यादित्यमडलम् / तानि तस्मै ददौ तुष्टः सूर्यो वै ब्रह्मरातये

Rồi những thần chú Yajus đã vượt lên trên quầng nhật luân, được Thần Surya hoan hỷ ban trao cho Brahmarati.

Verse 25

अश्वरूपाय मार्त्तण्डो याज्ञवक्ल्याय धीमते / यजूंष्यधीयते तानि ब्राह्मणा येन केनचित्

Mārtanda Surya hiện thân hình ngựa, ban những thần chú Yajus ấy cho bậc trí Yājñavalkya; các Bà-la-môn đều tụng học chúng.

Verse 26

अश्वरूपाय दत्तानि ततस्ते वाजिनो ऽमवन् / ब्रह्महत्या तु यैश्चीर्णा चरणाच्चरकाः स्मृताः

Vì đã được ban cho hình ngựa, các truyền thống Vājin (nhánh tụng đọc) ấy được bảo tồn. Những ai thực hành sám hối tội brahmahatyā được nhớ đến là ‘Caraka’ theo caraṇa.

Verse 27

वैशंपायनशिष्यास्ते चरकाः समुदाहृताः / इत्येते चरकाः प्रोक्ता वाजिनस्तु निबोधत

Những Caraka ấy được gọi là đệ tử của Vaiśampāyana. Như vậy họ được nói là Caraka; nay hãy hiểu thêm về Vājin.

Verse 28

या५वल्क्यस्य शिष्यास्ते कण्वो बौधेय एव च / मध्यन्दिनस्तु सापत्यो वैधेयश्चाद्धबौद्धकौ

Các đệ tử của Yājñavalkya là Kaṇva và Baudheya; lại có Madhyandina, Sāpatya, Vaidheya và Adhabauddhaka nữa.

Verse 29

तापनीयश्च वत्साश्च तथा जाबालकेवलौ / आवटी च तथा पुण्ड्रो वैणोयः सपराशरः

Tāpanīya và Vatsa; cũng vậy hai vị Jābālaka; rồi Āvaṭī, Puṇḍra, Vaiṇoya cùng với Parāśara.

Verse 30

इत्येते वाजिनः प्रोक्ता दशपञ्च च सत्तमाः / शतमेकाधिकं ज्ञेयं यजुषां ये विकल्पकाः

Như vậy các Vājina (chi phái) được nói là mười lăm và bảy, tức hai mươi hai; còn các dị bản của Yajus nên biết là một trăm lẻ một.

Verse 31

पुत्रमध्यापयामास सुमन्तुमथ जैमिनिः / सुमन्तुश्चापि सुत्वानं पुत्रमध्यापयत्पुनः

Jaimini đã truyền dạy cho con trai mình là Sumantu; còn Sumantu lại truyền dạy tiếp cho con trai mình là Sutvān.

Verse 32

सुकर्माणं ततः सुन्वान्पुत्रमध्यापयत्पुनः / स सहस्रमधीत्याशु सुकर्माप्यथ संहिताः

Sau đó Sunvān truyền dạy cho con trai mình là Sukarmā; Sukarmā nhanh chóng học thuộc một nghìn (bài) và cũng thấu đạt các Saṃhitā.

Verse 33

प्रोवाचाथ सहस्रस्य सुकर्मा सूर्यवर्चसः / अनध्यायेष्वधीयानांस्तञ्जघान शतक्रतुः

Bấy giờ Sukarmā, rực sáng như mặt trời trong hàng ngàn, cất lời; những kẻ học tụng vào lúc anadhyāya cũng bị Śatakratu (Indra) giết hại.

Verse 34

प्रायोपवेशमकरोत्ततो ऽसौ शिष्यकारमात् / क्रुद्धं दृष्ट्वा ततः शक्रोवरं सो ऽथ पुनर्ददौ

Sau đó vì cớ người đệ tử, ông thực hành prāyopaveśa; thấy ông nổi giận, Śakra (Indra) lại ban ân huệ lần nữa.

Verse 35

भविष्यतो महावीर्यौं शिष्यौ ते ऽतुलवर्चसौ / अधीयातां महाप्राज्ञौ सहस्रं संहिता उभौ

Trong tương lai, ngài sẽ có hai đệ tử đại dũng lực, rực sáng vô song; cả hai là bậc đại trí và sẽ học tụng một ngàn saṃhitā.

Verse 36

एते सुरा महाभागाः संक्रुद्धा द्विजसत्तम / इत्युक्त्वा वासवः श्रीमान्सुकर्माणं यशस्विनम्

Hỡi bậc tối thượng trong hàng Bà-la-môn, các vị thiên thần phúc đức này đang vô cùng phẫn nộ—nói vậy rồi Vāsava (Indra) uy nghi bảo cùng Sukarmā lừng danh.

Verse 37

शान्तक्रोधं द्विजं दृष्ट्वा क्षिप्रमन्तर धात्प्रभुः / तस्य शिष्यो ऽभवद्धीमान् पौष्यञ्जिर्द्विजसत्तमाः

Thấy vị Bà-la-môn đã lắng dịu cơn giận, Đấng Chủ Tể liền ẩn mất; đệ tử của ông trở thành Pauṣyañji trí tuệ, hỡi bậc tối thượng trong hàng dvija.

Verse 38

हिरण्यनाभः कौशल्यो द्वितीयो ऽभून्नराधिपः / अध्यापयत पौष्याञ्जिः सहस्रार्द्धं तुसंहिताः

Hiraṇyanābha xứ Kosala trở thành vị quân vương thứ hai. Pausyāñji đã truyền dạy cho môn đồ nửa nghìn (năm trăm) bản thánh “Tu-saṃhitā”.

Verse 39

ते नाम्नोदीच्यसामानः शिष्याः पौष्यञ्जिनः शुभाः / सत्त्वानि पञ्च कौशिल्यः संहिताना मधीतवान्

Họ là những đệ tử cát tường của Pausyāñji, được biết với danh xưng Udīcyasāmāna. Kauśilya đã học năm ‘sattva’ (phần cốt yếu) của các saṃhitā.

Verse 40

शिष्या हिरण्यनाभस्य स्मृतास्तु प्राच्यसामगाः / लौगाक्षिः कुशुमिश्चैव कुशीदिर्लाङ्गलिस्तथा / पौष्यञ्जि शिष्याश्चत्वारस्तेषां भेदान्निबोधत

Các đệ tử của Hiraṇyanābha được ghi nhớ là những Prācyasāmaga: Laugākṣi, Kuśumi, Kuśīdi và Lāṅgali. Pausyāñji cũng có bốn đệ tử; hãy lắng nghe sự phân nhánh của họ.

Verse 41

नाडायनीयः सहतण्डिपुत्रस्तस्मादनोवैननामा सुविद्वान् / सकोतिपुत्रः सुसहाः सुनामा चैतान्भेदान्वित्तलौगाक्षिणस्तु

Các nhánh của dòng Laugākṣi là: Nāḍāyanīya, con của Sahataṇḍi; từ đó có Anovaina, bậc học giả uyên thâm; rồi con của Sakoti; cùng Susahā và Sunāmā. Hãy biết những phân nhánh ấy của Laugākṣi.

Verse 42

त्रयस्तु कुशुमेः शिष्या औरसः स पराशरः

Kuśumi có ba đệ tử; trong đó Parāśara là con ruột (aurasa) của ông.

Verse 43

नाभिर्वित्तस्तु तेजस्वी त्रिविधा कौशुमाः स्मृताः / शौरिषुः शृङ्गिपुत्रश्च द्वावेतौ तु चिरव्रतौ

Nabhirvitta là vị hiền triết rực sáng; trong Smṛti nói rằng truyền thống Kauśuma có ba phân nhánh. Śauriṣu và Śṛṅgiputra—cả hai đều là bậc giữ đại nguyện lâu dài.

Verse 44

राणायनीयिः सौमित्रिः सामवेदविशारदौ / प्रोवाच संहितास्ति स्रः शृङ्गिपुत्रौ महात्पाः

Rāṇāyanīyi và Saumitri—cả hai đều tinh thông Sāmaveda. Những bậc đại hồn là Śṛṅgiputra ấy đã thuyết giảng các saṃhitā.

Verse 45

वैनः प्राजीनयोगश्च सुरालश्च द्विजौत्तमः / प्रोवाच संहिताः षट्तु पाराशर्यस्तु कौथुमः

Vaina, Prājīnayoga và Surāla—đều là bậc dvija ưu tú. Pārāśarya Kauthuma đã thuyết giảng sáu saṃhitā.

Verse 46

आसुरायणवैशाख्यौ वेदवृद्धपरायणौ / प्राचीनयोगपुत्रश्च बुद्धिमांश्च पतञ्जलिः

Āsurāyaṇa và Vaiśākhya—cả hai nương tựa các bậc trưởng lão Veda. Lại có Patañjali trí tuệ, con của Prācīnayoga.

Verse 47

कौथुमस्य तु भेदाश्च पाराशर्यस्य पट् समृताः / लाङ्गलः शालिहोत्रश्च षडुवाचाथ संहिताः

Các phân nhánh của Kauthuma và của Pārāśarya cũng được nhớ là sáu. Rồi Lāṅgala và Śālihotra đã thuyết giảng sáu saṃhitā.

Verse 48

हालिनिर्ज्यामहानिश्च जैमिनिर्लोमगायनिः / कण्डुश्च कोहलश्चैव षडे ते लाङ्गलाः स्मृताः

Hālinirjyā, Mahāniśca, Jaimini, Lomagāyani, Kaṇḍu và Kohala—sáu vị ấy được ghi nhớ là các ‘Lāṅgala’.

Verse 49

एते लाङ्गलिनः शिष्याः संहिता यैः प्रवर्त्तिताः / एको हिरण्यनाभस्य कृतः शिष्यो नृपात्मजः

Đây là các đệ tử của Lāṅgali, nhờ họ mà các Saṃhitā được truyền hành; trong số ấy có một vương tử được nhận làm đệ tử của Hiraṇyanābha.

Verse 50

सो ऽकरोत्तु चतुर्विशसंहिता द्विपदां वरः / प्रोवाच चैव शिष्येभ्यो येभ्यस्ताश्च निबोधत

Bậc ưu tú ấy đã biên soạn hai mươi bốn Saṃhitā; và đã truyền dạy cho những đệ tử nào—hãy ghi nhận điều ấy.

Verse 51

राडिश्च राडवीयश्च पञ्जमौ वाहनस्तथा / तलको माण्डुकश्चैव कालिको राजिकंस्तथा

Rāḍi, Rāḍavīya, Pañjama, Vāhana, Talaka, Māṇḍuka, Kālika và Rājika—những danh xưng này cũng được nêu (trong hàng đệ tử).

Verse 52

गौतमश्चाजबस्तश्च सोमराजायनस्ततः / पुष्टिश्च परिकृष्टश्च उलूखलक एव च

Sau đó còn nêu tên Gautama, Ājabasta, Somarājāyana, Puṣṭi, Parikṛṣṭa và Ulūkhalaka (trong hàng đệ tử).

Verse 53

यवीयसस्तु वै शालीरङ्गुलीयश्च कौशिकः / शालिमञ्जरिपाकश्च शधीयः कानिनिश्च यः

Yavīyasa, Śālīrāṅgulīya Kauśika, Śālimañjaripāka, Śadhīya và Kāninī—đó là những danh xưng của các sāmagā được nêu ra.

Verse 54

पाराशर्यस्तु धर्मात्मा इति क्रान्तास्तु सामगाः / सामगानां तु सर्वेषां श्रेष्ठौ द्वौ परिकीर्त्तितौ

“Pārāśarya là bậc có tâm dharma”—như thế các sāmagā được biết đến; trong tất cả sāmagā, có hai vị được tôn xưng là tối thắng.

Verse 55

पौष्यञ्जिश्च कृतश्चैव संहितानां विकल्पकौ / अथर्वाणं द्विधा कृत्वा सुमन्तुरददाद्द्विजाः

Pauṣyañji và Kṛta là những vị phân định các saṃhitā; hỡi các dvija, Sumantu đã chia Atharvaveda làm hai rồi truyền trao.

Verse 56

कबन्धाय पुनः कृष्णं स च विद्वान्यथाश्रुतम् / कबन्धस्तु द्विधा कृत्वा पथ्यायैकं पुनर्ददौ

Rồi lại truyền Kṛṣṇa (Atharva) cho Kabandha; ông là bậc học giả đúng như điều đã nghe. Kabandha chia làm hai và trao lại một phần cho Pathya.

Verse 57

द्वितीयं देवदर्शायस चतुर्धाकरोत्प्रभुः / मोदो ब्रह्मबलश्चैव पिप्पलादस्तथैव च

Phần thứ hai (được trao) cho Devadarśa; bậc chủ tể chia thành bốn phần—Modo, Brahmabala và cả Pippalāda.

Verse 58

शौल्कायनिश्च धर्मज्ञश्चतुर्थस्तपसि स्थितः / देवदर्शस्य चत्वारः शिष्या ह्येते दृढव्रताः

Śaulkāyani là bậc thông hiểu Dharma, người thứ tư an trú trong khổ hạnh. Đây là bốn đệ tử của Devadarśa, đều giữ đại nguyện kiên cố.

Verse 59

पुनश्च त्रिविधं विद्धि पथ्यानां भेदमुत्तमम् / जाजलिः कुमुदादिश्च तृतीयः शौनकः स्मृतः

Lại nữa, hãy biết ba sự phân chia tối thượng của truyền thống Pathya: Jājali, Kumudādi, và thứ ba được nhớ đến là Śaunaka.

Verse 60

शौनकस्तु द्विधा कृत्वा ददावेकान्तु बभ्रवे / द्द्वितीयां संहितां धीमान्सैन्धवायनसंज्ञि ते

Śaunaka chia làm hai và trao một phần cho Babhrū; phần saṃhitā thứ hai, bậc trí giả trao cho người được gọi là Saindhavāyana.

Verse 61

सैन्धवो मुञ्जकेश्यश्च भिन्नामाधाद्द्विधा पुनः / नक्षत्रकल्पो वैतानस्तृतीयः संहिताविधिः

Saindhava và Muñjakeśya lại sắp đặt truyền thống đã phân ly ấy thành hai; Nakṣatrakalpa và Vaitāna—đó là phép thức saṃhitā thứ ba.

Verse 62

चतुर्थोंऽगिरसः कल्पः शान्तिकल्पश्च पञ्चमः / श्रेष्ठास्त्वथर्वणामेते संहितानां विकल्पकाः

Thứ tư là Āṅgirasa-kalpa, và thứ năm là Śānti-kalpa. Họ được tôn là những bậc lập ra các dị bản ưu thắng của các saṃhitā Atharvaṇa.

Verse 63

खड्गः कृत्वा मया युक्तं पुराणमृषिसत्तमाः / आत्रेयः सुमतिर्धीमान्काश्यपो ह्यकृतव्रणः

Hỡi các bậc hiền thánh tối thượng! Ta đã sắp đặt bộ Purana này sắc bén như gươm; Atreya, Sumati bậc trí, và Kasyapa mang danh Akṛtavraṇa [là những người thọ trì].

Verse 64

भारद्वाजो ऽग्निवर्चाश्च वासिष्ठा मित्रयुश्च यः / सावर्णिः सोमदत्तिश्च सुशर्मा शांशपायनः

Bharadvaja, Agnivarca, Vasistha và Mitrayu; cùng với Savarni, Somadatta, Susharma và Shamsapayana.

Verse 65

एते शिष्या मम प्रोक्ताः पुराणेषु धृतव्रताः / त्रिभिस्तत्र कृतास्तिस्रः संहिताः पुनरेव हि

Đó là các đệ tử của ta, kiên định giới nguyện trong các Purana; tại đó, ba vị ấy lại soạn ra ba bộ Saṃhitā.

Verse 66

काश्यपः संहिता कर्त्ता सावर्णिः शांशपायनः / मामिका तु चतुर्थी स्याच्चतस्रो मूलसंहिताः

Kasyapa là người soạn Saṃhitā; Savarni và Shamsapayana [là các soạn giả khác]. Còn bản của ta (Māmikā) là thứ tư—tổng cộng bốn Saṃhitā gốc.

Verse 67

सर्वास्ता हि चतुष्पादाः सर्वाश्चैकार्थवाचिकाः / पाठान्तरे वृथाभूता वेदशाखा यथा तथा

Tất cả đều gồm bốn phần và đều nói một nghĩa; nhưng khi khác biệt về dị bản, chúng trở thành sự phân chia hư vọng, như các chi phái của Veda vậy.

Verse 68

चतुः साहस्रिकाः सर्वाः शांशपायनिकामृते / लौमहर्षणिका मूला ततः काश्यपिका परा

Trong bản tụng Śāṃśapāyanika như cam lộ, tất cả đều thuộc nhóm bốn nghìn. Gốc nguồn là truyền thống Laumaharṣaṇika, rồi tiếp đến là truyền thống Kāśyapika cao quý.

Verse 69

सावर्णिका तृतीयासावृजुवाक्यार्थमण्डिता / शांशपायनिका चान्या नोदनार्थविभूषिता

Truyền thống Sāvarṇika thứ ba được điểm tô bởi ý nghĩa của lời văn mạch lạc. Truyền thống Śāṃśapāyanika khác được trang nghiêm bởi ý nghĩa khích lệ tinh thần.

Verse 70

सहस्राणि ऋचां चाष्टौ षट्शतानि तथैव च / एताः पञ्चदशान्याश्च दशान्या दशभिस्तथा

Số lượng các ṛc là tám nghìn, lại thêm sáu trăm nữa. Ngoài ra còn nói thêm mười lăm, thêm mười, và cũng theo từng nhóm mười-mười.

Verse 71

सवालखिल्याः सप्तैताः ससुपर्णाः प्रकीर्त्तिताः / अष्टौ सामसहस्राणि सामानि च चतुर्द्दश

Bảy nhóm này, cùng với Vālakhilya và Suparṇa, được tán dương là nổi danh. Các sāman có tám nghìn, và còn kể thêm mười bốn bài ca sāman.

Verse 72

सारण्यकं सहोहं च एतद्गायन्ति सामगाः / द्वादशैव सहस्राणि च्छन्द आध्वर्यवं स्मृतम्

‘Sāraṇyaka’ và ‘Sahoha’—đó là những gì các sāmagā cất tiếng ca. Chandas Adhvaryava được ghi nhớ trong smṛti là mười hai nghìn.

Verse 73

यजुषां ब्राह्मणानां च तथा व्यासो व्यकल्पयत् / सग्राम्यारण्यकं तस्मात्समन्त्रकरणं तथा

Các bản Brāhmaṇa của Yajurveda cũng được Vyāsa sắp đặt như vậy; từ đó Ngài kết tập phần grāmya và āraṇyaka, kèm theo các thần chú linh thiêng.

Verse 74

अतः परं कथानं तु पूर्वा इति विशेषणम् / ग्राम्यारण्यं समन्त्रं तदृग्ब्राह्मणयजुः स्मृतम्

Từ đây trở đi, lời thuật được gắn danh xưng “pūrvā”; phần grāmya–āraṇyaka có kèm thần chú ấy được ghi nhớ như Ṛk, Brāhmaṇa và Yajus.

Verse 75

तथा हारिद्रवीर्याणां खिलान्युपखिलानितु / तथैव तैत्तिरीयाणां परक्षुद्रा इति स्मृतम्

Cũng vậy, trong nhánh Hāridravīrya có các khila và upakhila; còn trong nhánh Taittirīya, chúng được ghi nhớ với danh xưng “parakṣudrā”.

Verse 76

द्वे सहस्रे शतन्यूने वेदे वाजसनेयके / ऋग्गमः परिसंख्यातो ब्राह्मणं तु चतुर्गुणम्

Trong Veda Vājasaneya, số ṛg-gama được tính là hai nghìn trừ một trăm (tức 1900); còn phần Brāhmaṇa được nói là gấp bốn lần.

Verse 77

अष्टौ सहस्राणि शतानि वाष्टावशीतिरन्यान्यधिकानि वा च / एतत्प्रमाणं यजुषामृचां च सशुक्रियं सखिलं याज्ञवल्क्यम्

Tám nghìn và một trăm, hoặc còn hơn nữa tám mươi tám—đó là quy mô của Yajus và Ṛc; gồm cả Śukrīya và mọi khila, được gọi là truyền thống Yājñavalkya.

Verse 78

तथा चारणविद्यानां प्रमाणसहितं शृणु / षट्सहस्रमृचामुक्तमृचः षड्विंशतिं पुनः

Cũng vậy, hãy nghe số lượng kèm theo chuẩn mực của các Cāraṇa-vidyā. Người ta nói có sáu nghìn ṛc, và lại thêm hai mươi sáu ṛc nữa.

Verse 79

एतावदधिकं तेषां यजुः कि मपि वक्ष्यते / एकादशसहस्राणि ऋचश्चान्या दशोत्तराः

Nhiều hơn thế nữa, Yajus của họ cũng sẽ được nói đến. Ṛc có mười một nghìn, và còn những ṛc khác vượt quá mười.

Verse 80

ऋचां दशसहस्राणि ह्यशीतिस्त्रिंशदेव तु / सहस्रमेकं मन्त्राणामृचामुक्तं प्रमाणतः

Ṛc có mười nghìn, và quả thật còn có thêm tám mươi và ba mươi nữa. Theo chuẩn mực, các ṛc của thần chú được nói là một nghìn lẻ một.

Verse 81

एतावानृचि विस्तारो ह्यन्यच्चाथर्विकं बहु / ऋचामथर्वणां पञ्चसहस्राणीति निश्चयः

Sự triển khai của phần Ṛc chỉ đến thế; còn phần Atharva cũng rất nhiều. Ṛc của Atharvan được xác quyết là năm nghìn.

Verse 82

सहस्रमन्यद्विज्ञेयमृषि भिर्विशतिं विना / एतदङ्गिरसां प्रोक्तं तेषामारण्यकं पुनः

Cần biết thêm một nghìn nữa, nhưng trừ đi hai mươi thuộc về các ṛṣi. Điều này được nói là của dòng Aṅgirasa; và lại còn có Āraṇyaka của họ nữa.

Verse 83

इति संख्या प्रसंख्याता शाखाभेदास्तथैव तु / कर्तारशचैव शाखानां भेदहेतूंस्तथैव च

Như vậy, số lượng các dị biệt của các chi phái (śākhā) đã được đếm và nêu rõ; đồng thời những vị biên soạn các chi phái ấy và nguyên nhân của sự phân chia cũng được nói đến.

Verse 84

सर्वमन्वन्तरेष्वेवं शाखाभेदाः समाश्रिताः / प्राजापत्या श्रुतिर्नित्या तद्विकल्पास्त्विमे स्मृताः

Trong mọi manvantara, các dị biệt của śākhā đều tồn tại như thế. Śruti thuộc về Prajāpati là vĩnh hằng; những dị biệt này được nhớ như các biến thể của chính śruti ấy.

Verse 85

अनित्यभावाद्देवानां मन्त्रोत्पत्तिः पुनः पुनः / द्वापरेषु पुनर्भेदाः श्रुतीनां परिकीर्त्तिताः

Do tính vô thường của chư thiên, sự phát sinh của các mantra xảy ra hết lần này đến lần khác; và trong các thời Dvāpara, những dị biệt của śruti cũng được nhắc lại nhiều lần.

Verse 86

एवं वेदं तदाप्यस्य भगवानृषिसत्तमः / शिष्चेब्यश्च प्रदत्त्वा तु तपस्तप्तु वन गतः

Như vậy, khi ấy bậc Bhagavān—vị ṛṣi tối thượng—đã trao Veda (đã được sắp đặt) cho các đệ tử, rồi vào rừng để hành khổ hạnh.

Verse 87

तस्य शिष्यप्रशिष्यैस्तु शाखाभेदास्त्विमे कृताः / अङ्गानि वेदाश्चत्वारो मीमांसा न्यायविस्तरः

Các đệ tử và đệ tử của đệ tử ấy đã tạo nên những phân chia śākhā này. Đồng thời cũng nhắc đến các vedāṅga, bốn Veda, Mīmāṃsā và sự triển khai của Nyāya.

Verse 88

धर्मशास्त्रं पुराणं च विद्याश्चेमाश्चतुर्दश / आयुर्वेदो धनुर्वेदो गान्धर्वश्चेति ते त्रयः

Dharmaśāstra và Purāṇa, cùng mười bốn minh học được nêu; lại có Āyurveda, Dhanurveda và Gāndharva—ba môn ấy cũng được kể vào.

Verse 89

अर्थशास्त्रं चतुर्थं तु विद्या ह्यष्टादशैव हि / ज्ञेया ब्रह्मर्षयः पूर्वं तेभ्यो देवर्षयः पुनः

Arthaśāstra là môn thứ tư; như vậy các minh học quả thật thành mười tám. Trước hết phải biết các Brahmarṣi, rồi sau họ là các Devarṣi.

Verse 90

राजर्षयः पुनस्तेभ्य ऋषिप्रकृतयस्त्रिधा / काश्यपेषु वसिष्ठेषु तथा भृग्वङ्गिरो ऽत्रिषु

Rồi từ họ lại có các Rājarṣi; và bản tính các Ṛṣi chia làm ba—trong dòng Kāśyapa, Vasiṣṭha, và trong dòng Bhṛgu, Aṅgiras, Atri.

Verse 91

पञ्चस्वेतेषु जायन्ते गोत्रेषु ब्रह्मवादिनः / यस्मादृषन्ति ब्रह्माणं ततो ब्रह्मर्षयः स्मृताः

Trong năm gotra ấy, các bậc Brahmavādin được sinh ra. Vì họ ‘thấy’ Brahmā/Brahman, nên được ghi nhớ là Brahmarṣi.

Verse 92

धर्मस्याथ पुलस्त्यस्य क्रतोश्च पुलहस्य च / प्रत्यूषस्य च देवस्य कश्यपस्य तथा पुनः

Dharma, Pulastya, Kratu, Pulaha, Pratyūṣa là vị deva, và cả Kaśyapa—những vị ấy cũng được nêu (trong dòng truyền thừa) này.

Verse 93

देवर्षयः सुतास्तेषां नामतस्तान्निबोधत / देवार्षी धर्मपुत्रौ तु नरनारायणवुभौ

Họ là con của các Devarṣi; hãy biết rõ danh xưng của họ. Hai Devarṣi, con của Dharma, chính là Nara và Nārāyaṇa.

Verse 94

वालखिल्याः क्रतोः पुत्राः कर्दमः पुलहस्य तु / कुबेरश्चैव पौलस्त्यः प्रत्यूषस्य दलः सुत

Các Vālakhilya là con của Kratu; Kardama là con của Pulaha. Kubera thuộc dòng Paulastya; còn Dala là con của Pratyūṣa.

Verse 95

नारदः पर्वतश्चैव कश्यपस्यात्मजावुभौ / ऋषन्ति वेदान्यस्मात्ते तस्माद्देवर्षयः स्मृताः

Nārada và Parvata, cả hai đều là con của Kaśyapa. Vì các ngài tuyên dương Kinh Veda như bậc ṛṣi, nên được nhớ là devarṣi.

Verse 96

मानवे चैव ये वंशे ऐलवंशे च ये नृपाः / ये च ऐक्ष्वाकनाभागा ज्ञेया राजर्षयस्तु ते

Các vị vua thuộc dòng Manu và dòng Aila, cùng các bậc quân vương của dòng Ikṣvāku và Nābhāga—đều nên được biết là rājarṣi.

Verse 97

ऋषन्ति रञ्जनाद्यस्मात्प्रजा राजर्षयस्ततः / ब्रह्मलोकप्रतिष्ठास्तु समृता ब्रह्मर्षयो ऽमलाः

Những ai làm vui lòng muôn dân và hành xử như bậc ṛṣi thì gọi là rājarṣi. Còn những ai an trụ nơi Brahmaloka được nhớ là các brahmarṣi thanh tịnh.

Verse 98

देवलोकप्रतिष्ठास्तु ज्ञेया देवर्षयः शुभाः / इन्द्रलोकप्रतिष्ठास्तु सर्वे राजर्षयो मताः

Các Devarṣi cát tường được biết là an trụ nơi Devaloka; còn tất cả Rājarṣi được xem là an trụ nơi Indraloka.

Verse 99

अभिजात्याथ तपसा मन्त्रव्याहरणैस्तथा / ये च ब्रह्मर्षयः प्रोक्ता दिव्या देवर्षयश्च ये

Những ai cao quý về dòng dõi, tinh tấn khổ hạnh và trì tụng chân ngôn được gọi là Brahmarṣi; còn những bậc mang tính thiêng liêng được gọi là Devarṣi.

Verse 100

राजर्षयस्तथा चैव तेषां वक्ष्यामि लक्षणम् / भूतं भव्यं भवज्ज्ञानं सत्याभि व्यात्दृतं तथा

Nay ta sẽ nói dấu hiệu của các Rājarṣi: tri kiến về quá khứ, tương lai và hiện tại, cùng lời tuyên thuyết chân thật rõ ràng.

Verse 101

संतुष्टाश्च स्वयं ये तु संबुद्धा ये च वै स्वयम् / तपसेह प्रसिद्धा ये गर्भे यैश्च प्रवेदितम्

Những bậc tự mãn túc trong chính mình, tự mình giác ngộ; nổi danh về khổ hạnh, và những người mà tri kiến đã hiển lộ ngay từ trong thai tạng.

Verse 102

मन्त्रव्याहारिणो ये च ऐश्वर्यात्सर्वगाश्च ये / एते राजर्षयो युक्ता देवाद्विजनृपाश्च ये

Những bậc trì tụng chân ngôn và nhờ uy lực thần thông mà có thể đi khắp nơi—chính các vị ấy là Rājarṣi xứng đáng, những vua-dvija tựa như chư thiên.

Verse 103

एतान्भावानधिगता ये वै त ऋषयो मताः / सप्तैते सप्तभिश्चैव गुणैः सप्तर्षयः स्मृताः

Những bậc hiền triết đã chứng ngộ các trạng thái ấy mới được gọi là Ṛṣi. Bảy vị ấy, đầy đủ bảy phẩm tính, được ghi nhớ là Saptarṣi.

Verse 104

दीर्घायुषो मन्त्रकृत ईश्वराद्दिव्यचक्षुषः / बुद्धाः प्रत्यक्ष धर्माणो गोत्रप्रावर्त्तकाश्च ते

Họ sống thọ, thành tựu nhờ sức mantra, và được Īśvara ban cho thiên nhãn. Họ giác ngộ, thấy biết dharma một cách trực chứng, và cũng là những vị khai lập các dòng gotra.

Verse 105

षट्कर्मनिरता नित्यं शालीना गृहमेधिनः / तुल्यैर्व्यवहरन्ति स्म ह्यदुष्टैः कर्महेतुभिः

Họ luôn chuyên cần trong sáu bổn phận, là những gia chủ đoan nghiêm. Họ giao tiếp với người tương xứng, với động cơ hành động trong sạch, không ác ý.

Verse 106

अग्राम्यैर्वर्त्तयन्ति स्म रसैश्चैव स्वयङ्कृतैः / कुटुंबिनो बुद्धिमन्तो वनान्तरनिवासिनः

Họ xa rời thú vui phàm tục, sống bằng những vị dưỡng chất giản dị do chính mình làm ra. Họ là người có gia đình, đầy trí tuệ, và cư trú nơi thâm sơn lâm nội.

Verse 107

कृतादिषु युगाख्यासु सर्वैरेव पुनः पुनः / वर्णाश्रमव्यवस्थानं क्रियते प्रथमं तु वै

Trong các thời đại mang tên Kṛta v.v., mọi người hết lần này đến lần khác đều trước tiên thiết lập trật tự varṇa–āśrama.

Verse 108

प्राप्ते त्रेतायुगमुखे पुनः सप्तर्षयस्त्विह / प्रवर्त्तयन्ति ये वर्णानाश्रमांश्चैव सर्वशः

Khi mở đầu thời Tretā-yuga, các Thất Hiền (Saptarṣi) nơi đây lại thiết lập trọn vẹn trật tự varṇa và āśrama.

Verse 109

तेषामेवान्वये वीरा उत्पद्यन्ते पुनः पुनः / जायमाने पितापुत्रे पुत्रः पितरि चैव हि

Trong dòng dõi ấy, các bậc anh hùng sinh ra hết lần này đến lần khác; khi cha và con ra đời, thật ra người con chính là người cha trở lại (tái sinh).

Verse 110

एवं संतत्य विच्छेदाद्वर्तयन्त्यायुगक्षयात् / अष्टाशीतिसहस्राणि प्रोक्तानि गृहमेधिनाम्

Như vậy, từ sự đứt đoạn dòng dõi cho đến khi yuga suy tàn, điều ấy vẫn tiếp diễn; đối với các gṛhamedhin, đã nói đến tám mươi tám nghìn (số/loại).

Verse 111

अर्यम्णो दक्षिणं ये तु पितृयानं समाश्रिताः / दाराग्निहोत्रिणस्ते वै यै प्रजाहेतवः स्मृताः

Những ai nương theo con đường phương Nam của Aryaman, tức Pitṛyāna, là những gia chủ có vợ và hành lễ agnihotra; họ được nhớ là nguyên nhân của con cháu, dân chúng.

Verse 112

गृहमेधिनस्त्वसंख्येयाः श्मशानान्याश्रयन्ति ते / अष्टाशीतिसहस्राणि निहिता उत्तरापथे

Vô số gṛhamedhin nương nơi bãi hỏa táng; tám mươi tám nghìn được nói là an trí trên con đường Utarāpatha (phương Bắc).

Verse 113

ये श्रूयन्ते दिवं प्राप्ता ऋषयो ह्यूर्ध्वरेतसः / मन्त्रब्राह्मणकर्त्तारो जायन्ते च युगक्षयात्

Những bậc ṛṣi thanh tịnh, được truyền tụng là đã đạt cõi trời, đến lúc tận cùng một yuga lại tái sinh, trở thành tác giả các mantra và phần Brāhmaṇa của Veda.

Verse 114

एवमावर्त्तमानास्तेद्वापरेषु पुनः पुनः / कल्पानामार्षविद्यानां नानाशास्त्रकृतश्च ये

Như thế, họ luân hồi xuất hiện hết lần này đến lần khác trong các thời Dvāpara; họ là những người soạn lập tri thức thánh hiền theo các kalpa và trước tác nhiều śāstra khác nhau.

Verse 115

क्रियते यैर्व्यवत्दृतिर्वैदिकानां च कर्मणाम् / वैवस्वते ऽन्तरे तस्मिन्द्वापरेषु पुनः पुनः

Nhờ họ mà nghi lễ và nghiệp hành theo Veda được sắp đặt, phân định; trong Manvantara Vaivasvata này, họ lại xuất hiện nhiều lần vào các thời Dvāpara.

Verse 116

अष्टाविंशतिकृत्वो वै वेदा व्यस्ता महर्षिभिः / सप्तमे द्वापरे व्यमताः स्वयं वेदाः स्वयंभुवा

Các mahārṣi đã phân chia Veda đến hai mươi tám lần; vào Dvāpara thứ bảy, chính Svayambhū tự thân phân định Veda.

Verse 117

द्वितीये द्वापरे चैव वेदव्यासः प्रजापतिः / तृतीये चोशना व्यासश्चतुर्थे च बृहस्पतिः

Ở Dvāpara thứ hai, Prajāpati là Vedavyāsa; ở thứ ba, Uśanā là Vyāsa; ở thứ tư, Bṛhaspati.

Verse 118

सविता पञ्चमे व्यासो मृत्युः षष्ठे स्मृतः प्रभुः / सप्तमे च तथैवेन्द्रो वसिष्ठश्चाष्टमे स्मृतः

Ở lần thứ năm, Savitā được kể là Vyāsa; ở lần thứ sáu, Mṛtyu—bậc Chúa tể—được nhắc đến. Ở lần thứ bảy cũng vậy là Indra, và ở lần thứ tám là Vasiṣṭha.

Verse 119

सारस्वतस्तु नवमे त्रिधामा दशमे स्मृतः / एकादशे तु त्रिवर्षा सनद्वाजस्ततः परम्

Ở lần thứ chín là Sārasvata; ở lần thứ mười là Tridhāmā. Ở lần thứ mười một là Trivarṣā, rồi tiếp theo là Sanadvāja.

Verse 120

त्रयोदशे चान्तरिक्षो धर्मश्चापि चतुर्दशे / त्रैय्यारुणिः पञ्चदशे षोडशे तु धनञ्जयः

Ở lần thứ mười ba là Antarikṣa; ở lần thứ mười bốn, Dharma cũng được nhắc. Ở lần thứ mười lăm là Traiyyāruṇi, và ở lần thứ mười sáu là Dhanañjaya.

Verse 121

कृतञ्जयः सप्तदशे ऋजीषो ऽष्टादशे स्मृतः / ऋजीषात्तु भरद्वाजो भरद्वाजात्तु गौतमः

Ở lần thứ mười bảy là Kṛtañjaya; ở lần thứ mười tám, Ṛjīṣa được ghi nhớ. Từ Ṛjīṣa sinh Bharadvāja, và từ Bharadvāja sinh Gautama.

Verse 122

गौतमादुत्तमश्चैव ततो हर्यवनः स्मृतः / हर्यवनात्परो वेनः स्मृतो वाजश्रवास्ततः

Từ Gautama sinh Uttama; rồi Haryavana được nhắc đến. Sau Haryavana là Vena, và tiếp theo là Vājaśravā được ghi nhớ.

Verse 123

अर्वाक्च वाजश्रवसः सोममुख्यायनस्ततः / तृणबिन्दुस्ततस्तस्मात्ततजस्तृणबिन्दुतः

Từ Arvāk sinh ra Vājaśravasa, từ đó sinh Somamukhyāyana; rồi đến Tṛṇabindu, từ đó sinh Tātaja, và từ Tātaja lại sinh Tṛṇabindu lần nữa.

Verse 124

ततजाच्च स्मृतः शक्तिः शक्तेश्चापि पराशरः / जातूकर्णो भवत्तस्मात्त स्माद्द्वैपायनः स्मृतः

Từ Tātaja được ghi nhớ là Śakti, từ Śakti sinh Parāśara; từ đó xuất hiện Jātūkarṇa, và từ Jātūkarṇa được ghi nhớ là Dvaipāyana (Vyāsa).

Verse 125

अष्टाविंशतिरित्येते वेदव्यासाः पुरातनाः / भविष्ये द्वापरे चैव द्वोणिर्द्वैपायने ऽपि च

Những vị Vedavyāsa cổ xưa này được nói là hai mươi tám; và trong Dvāpara tương lai, Dvoṇi cùng Dvaipāyana cũng sẽ xuất hiện với danh Vyāsa.

Verse 126

वेदव्यासे ह्यतीते ऽस्मिन्भविता सुमहातपाः / भविष्यन्ति भविष्येषु शाखाप्रमयनानि तु

Khi vị Vedavyāsa này đã qua, các bậc đại khổ hạnh sẽ xuất hiện; và trong những thời kỳ tương lai, việc thiết lập và truyền bá các chi phái của Veda sẽ tiếp diễn.

Verse 127

तस्यैव ब्रह्मणो ब्रह्म तपसः प्राप्तमव्ययम् / तपसा कर्म च प्राप्तं कर्मणा चापि ते यशः

Chính Brahman bất hoại của Brahman ấy được đạt nhờ khổ hạnh; nhờ khổ hạnh mà thành tựu hành nghiệp, và nhờ hành nghiệp mà danh tiếng của ngươi cũng được viên mãn.

Verse 128

पुनश्च तेजसा सत्यं सत्येनानन्दमव्ययम् / व्याप्तं ब्रह्मामृतं शुक्रं ब्रह्मैवामृतमुच्यते

Lại nữa, nhờ tejas mà Chân lý hiển lộ; nhờ Chân lý mà An lạc bất hoại. Brahman thấm khắp, tinh khiết, mang bản thể amṛta—chính Brahman ấy được gọi là Amṛta.

Verse 129

ध्रुवमेकाक्षरमिदमोमित्येव व्यवस्थितम् / बृहत्वाद्बृंहणाच्चैव तद्ब्रह्मेत्यभिधीयते

Âm tiết duy nhất, bền vững này được an lập là “Om”. Do tính vĩ đại và năng lực làm tăng trưởng, nó được gọi là “Brahman”.

Verse 130

प्रमवा वस्थितं भूयो भूर्भुवः स्वरिति स्मृतम् / अथर्वऋग्यजुः साम्नि यत्तस्मै ब्रह्मणे नमः

Pranava lại được ghi nhớ là “bhūḥ bhuvaḥ svaḥ”. Con kính lễ Brahman được an lập trong Atharva, Ṛg, Yajur và Sāma Veda.

Verse 131

जगतः प्रलयोत्पत्तौ यत्तत्कारणसंज्ञितम् / महतः परमं गुह्यं तस्मै सुब्रह्मणे नमः

Đấng được gọi là “nguyên nhân” trong sự sinh khởi và hoại diệt của thế gian, bí mật tối thượng vượt cả Mahat—con kính lễ Subrahman ấy.

Verse 132

अगाधापारमक्षय्यं जगत्संबोहसंभवम् / संप्रकाशप्रवृत्तिभ्यां पुरुषार्थप्रयोजनम्

Ngài sâu thẳm khôn dò, vô biên và bất hoại, là nguồn sinh của toàn thể thế giới. Nhờ ánh sáng hiển lộ và sự vận hành, Ngài làm thành tựu mục đích của puruṣārtha.

Verse 133

सांख्यज्ञानवतां निष्ठा गतिः शमदमात्मनाम् / यत्तदव्यक्तमतं प्रकृतिर्ब्रह्म शाश्वतम्

Sự kiên định của bậc có trí Sāṃkhya và đích đến tối thượng của tự ngã được tu śama–dama chính là điều được gọi là ‘vô hiển’—đó là Prakṛti, đó là Brahman vĩnh cửu.

Verse 134

प्रधानमात्मयोनिश्च गृह्यं सत्त्वं च शस्यते / अविभागस्तथा शुक्रमक्षरं बहुधात्मकम्

Nó cũng được gọi là Pradhāna, ātma-yoni, điều có thể nắm bắt (grāhya) và sattva; nó không phân chia, thanh tịnh, bất hoại, và mang nhiều phương diện.

Verse 135

परमब्रह्मणे तस्मै नित्यमेव नमोनमः / कृते पुनः क्रिया नास्ति कुत एवाकृतक्रियाः

Xin đảnh lễ Parabrahman ấy mãi mãi. Khi đã ‘kṛta’—đã viên mãn—thì không còn hành động nữa; huống chi những kẻ còn ‘akṛta-kriyā’.

Verse 136

सकृदेव कृतं सर्वं यद्वै लोके कृताकृतम् / श्रोतव्यं वा श्रुतं वापि तथैवासाधु साधु वा

Mọi điều trong đời, gọi là đã làm hay chưa làm, dường như đều đã được làm chỉ một lần; điều đáng nghe hay đã nghe, điều bất thiện hay thiện—cũng vẫn như thế.

Verse 137

ज्ञातव्यं वाप्यमन्तव्यं सप्रष्टव्यं भोज्यमेव च / द्रष्टव्यं वाथ श्रोतव्यं घ्रातव्यं वा कथञ्चन

Điều cần biết, cần thừa nhận, cần hỏi, và cần thọ dụng; điều cần thấy, cần nghe, hay bằng cách nào đó cần ngửi—tất cả cũng vẫn như thế.

Verse 138

दर्शितं यदनेनैव ज्ञातं तद्वै सुरर्षिभिः / यन्न दर्शितवानेष कस्तदन्वेष्टुमर्हति

Điều chính Ngài đã hiển bày, các thánh hiền chư thiên đều biết; điều Ngài không hiển bày, ai xứng đáng tìm kiếm?

Verse 139

सर्वाणि सर्वं सर्वांश्च भगवानेव सो ऽब्रवीत् / यदा यत्क्रियते येन तदा तस्मो ऽभिमन्यते

“Tất cả, toàn thể, và mọi loài,” chính Bhagavan đã nói; khi việc gì được làm bởi ai, lúc ấy người ấy được xem là kẻ hành động.

Verse 140

यत्रेदं क्रियते पूर्वं न तदन्येन भाषितम् / यदा च क्रियते किञ्चित्केनचिद्वा कथं क्वचित्

Nơi điều này được làm từ trước, chẳng ai khác từng nói; và khi bất cứ điều gì được ai đó làm, bằng cách nào, ở đâu, vào lúc nào cũng vậy.

Verse 141

तनैव तत्कृतं कृत्यं कर्त्तॄणां प्रतिभाति वै / विरिक्तं चातिरिक्तं च ज्ञानाज्ञानेप्रियाप्रिये

Việc do chính Ngài làm, đối với kẻ hành động lại hiện như tự mình làm; cả thiếu và thừa trong biết và không biết, trong ưa và ghét cũng vậy.

Verse 142

धर्माधर्मौं सुशं दुःखं मृत्युश्चामृतमेव च / ऊर्द्ध्वं तिर्य्यगधोभावस्तस्यैवादृष्टकारिणः

Dharma và adharma, vui và khổ, chết và bất tử; cùng các cảnh giới cao, ngang và thấp—đều thuộc về Đấng hành tác vô hình ấy.

Verse 143

स्वयंभुवो ऽथ ज्येष्ठस्य ब्रह्मणः परमेष्ठिनः / प्रत्येकवेद्यंभवति त्रेतास्विह पुनः पुनः

Về Svayambhū, vị Brahmā tối thượng Parameṣṭhin—trong các thời Tretā, tại đây, hết lần này đến lần khác, mỗi Veda lại được nhận biết riêng biệt.

Verse 144

व्यस्यते ह्येकवेद्यं तु द्वापरेषु पुनः पुनः / ब्रह्मा चैतानुवाचादौ तस्मिन्वैवस्वते ऽन्तरे

Trong các thời Dvāpara, ‘một Veda’ ấy lại nhiều lần được phân chia; và vào buổi đầu của Manvantara Vaivasvata ấy, Brahmā đã truyền dạy những điều này.

Verse 145

आवर्त्तमाना ऋषयो युगाख्यासु पुनः पुनः / कुर्वन्ति संहिता ह्येते जायमानाः परस्परम्

Các ṛṣi luân hồi trở lại, hết yuga này đến yuga khác, sinh ra nối tiếp nhau; chính họ soạn thành các saṃhitā này.

Verse 146

अष्टाशीतिसहस्राणि श्रुतर्षीणां समृतानि वै / अतीतेषु व्यतीतानि वर्त्तन्ते पुनः पुनः

Số lượng các śruti-ṛṣi được ghi nhớ là tám mươi tám nghìn; dẫu đã trôi qua trong những yuga đã qua, họ vẫn lại xuất hiện hết lần này đến lần khác.

Verse 147

श्रिता दक्षिणपन्थानं ये श्मशानानि भेजिरे / युगे युगे तु ताः शाखा व्यस्यन्ते तै पुनः पुनः

Những ai nương theo con đường phương Nam và trú nơi bãi hỏa táng—chính họ, qua từng yuga, lại nhiều lần phân chia các śākhā ấy.

Verse 148

द्वापरेष्विह सर्वेषु संहितास्तु श्रुतर्षिभिः / तेषां गोत्रेष्विमाः शाखा भवन्ति हि पुनः पुनः

Trong mọi thời Dvāpara ở đây, các thánh hiền gìn giữ Śruti biên tập các saṃhitā; trong các gotra của họ, những śākhā này lại hiện khởi hết lần này đến lần khác.

Verse 149

ताः शाखास्ते च कर्त्तारो भवं तीहायुगक्षयात् / एवमेव तु विज्ञेया अतीतानागतेष्वपि

Những śākhā ấy và các vị biên soạn của chúng cũng hiện khởi nơi đây khi yuga suy tàn; cũng nên hiểu như vậy đối với quá khứ và tương lai.

Verse 150

मन्वन्तरेषु सर्वेषु शाखाप्रणयनानि वै / अतीतेषु व्यतीतानि वर्त्तन्ते सांप्रते ऽन्तरे

Trong mọi manvantara đều có việc thiết lập các śākhā; ở những manvantara đã qua thì việc ấy đã qua, còn trong thời kỳ hiện tại thì đang diễn tiến.

Verse 151

भविष्यन्ति च यानि स्युर्वर्त्स्यन्ते ऽनागतेष्वपि / पूर्वेण पश्चिमं ज्ञेयं वर्तमानेन चोभयम्

Những điều sẽ xảy ra trong tương lai cũng sẽ diễn ra ở các yuga chưa đến; nhờ cái trước mà biết cái sau, và nhờ hiện tại mà hiểu cả hai.

Verse 152

एतेन क्रमयोगेन मन्वन्तरविनिश्चयः / एवं देवाः सपितर ऋषयो मनवश्च वै

Nhờ sự liên kết theo trật tự này mà việc xác định manvantara được rõ ràng; cũng như vậy, chư Deva cùng các Pitṛ, các ṛṣi và các Manu đều được nhận biết theo thứ tự.

Verse 153

मन्त्रैः सहोर्ध्वं गच्छन्ति ह्यावर्त्तन्ते च तैः सह / जनलोकात्सुराः सर्वे दशकल्पान्पुनः पुनः

Cùng với các thần chú, hết thảy chư thiên từ Janaloka đi lên cao, rồi lại cùng những thần chú ấy mà luân hồi trở lại, lặp đi lặp lại suốt mười kiếp (kalpa).

Verse 154

पर्यायकाले संप्राप्ते संभूता निधनस्य ते / अवश्यभाविनार्ऽथेन संभध्यन्ते तदा तु ते

Khi thời kỳ đến lượt đã tới, họ sinh khởi hướng về cái chết; bởi lẽ tất yếu không thể tránh, ngay khi ấy họ bị ràng buộc vào điều đó.

Verse 155

ततस्ते दोषवज्जन्म पश्यन्तो रोगपूर्वकम् / निवर्त्तते तदा वृत्तिः सा तेषां दोषदर्शनात्

Rồi họ thấy sự sinh ra đầy lỗi lầm, với bệnh tật đi trước; do thấy rõ lỗi ấy, khi ấy khuynh hướng kia của họ liền dừng lại.

Verse 156

एवं देवयुगानीह दशकृत्वो विवर्त्य वै / जनलोकात्तपोलोकं गच्छन्तीहानिवर्त्तकम्

Như vậy, sau khi xoay chuyển các deva-yuga nơi đây mười lần, họ từ Janaloka đi đến Tapoloka, cõi không còn trở lại.

Verse 157

एवं देवयुगानीह व्यती तानि सहस्रशः / निधनं ब्रह्मलोके वै गतानि ऋषिभिः सह

Như vậy, các deva-yuga nơi đây trôi qua hàng ngàn; và cùng với các ṛṣi, họ đi đến sự chấm dứt tại Brahmaloka.

Verse 158

न शक्य आनुपूर्व्येण तेषां वक्तुं सुविस्तरः / अनादित्वाच्च कालस्य संख्यानां चैव सर्वशः

Thời gian vốn vô thủy, các con số cũng vô lượng khắp nơi; vì vậy không thể thuật lại tuần tự một cách rộng dài cho tường tận.

Verse 159

मन्वन्तराण्यतीतानि यानि कल्पैः पुरा सह / पितृभिर्मुनिभिर्देवैः सार्द्धं च ऋषिभिः सह

Những Manvantara đã trôi qua cùng các Kalpa thuở xưa—cùng với các Pitṛ, các Muni, chư Thiên và các Ṛṣi—đều đã trở thành quá khứ.

Verse 160

कालेन प्रतिसृष्टानि युगानां च विवर्त्तनम् / एतेन क्रमयोगेन कल्पमन्वन्तराणि च

Do Thời gian, các yuga được tái tạo, và vòng chuyển của các yuga diễn ra; theo trật tự ấy mà các kalpa và manvantara cũng vận hành.

Verse 161

सप्रजानि व्यतीतानि शतशो ऽथ सहस्रशः / मन्वन्तरान्ते संहारः संहारान्ते च संभवः

Cùng với muôn loài, hàng trăm rồi hàng nghìn chu kỳ đã trôi qua; cuối mỗi manvantara là sự tiêu hoại, và sau tiêu hoại lại có sự sinh thành.

Verse 162

देवतानामृषीणां च मनोः पितृगणस्य च / न शक्य आनुपूर्व्येण वक्तुं वर्षशतैरपि

Trình bày theo thứ tự về chư Thiên, các Ṛṣi, Manu và đoàn Pitṛ là điều không thể, dẫu có trăm năm cũng không nói hết.

Verse 163

विस्तरस्तु निसर्गस्य संहारस्य च सर्वशः / मन्वन्तरस्य संख्या तु मानुषेण निबोधत

Hãy hiểu theo cách tính của loài người về sự rộng lớn của tạo hóa và hủy diệt, cùng số lượng các Manvantara.

Verse 164

मन्वन्तरास्तु संख्याताः संख्यानार्थविशारदैः / त्रिंशत्कोट्यस्तु संपूर्णा संख्याताः संख्याया द्विजैः

Những bậc tinh thông về số và nghĩa đã tính các Manvantara; các bậc Bà-la-môn xác định trọn vẹn là ba mươi koṭi.

Verse 165

सप्तषष्टिस्तन्थान्यानि नियुतानि च संख्याया / विंशतिश्च सहस्रामि कालो ऽयं साधिकं विना

Trong phép tính có sáu mươi bảy niyuta và các phần khác, lại thêm hai mươi nghìn; thời lượng này được nói không kèm phần dư.

Verse 166

मन्वन्तरस्य संख्येयं मानुषेण प्रकीर्त्तिता / वर्षाग्रेणापि दिव्येन प्रवक्ष्याम्युत्तरं मनोः

Con số Manvantara này đã được nêu theo cách tính của loài người; nay ta sẽ nói phần tiếp theo của Manu theo thước đo năm thiêng nữa.

Verse 167

अष्टौ शतसहस्राणि दिव्यया संख्यया स्मृतम् / द्विपञ्चाशत्तथान्यानि सहस्राण्यधिकानि तु

Theo phép tính thiêng, ghi nhớ là tám trăm nghìn; và còn thêm năm mươi hai nghìn nữa.

Verse 168

चतुर्दशगुणो ह्येष कालो ह्याभूतसंप्लवम् / पूर्णं युगसहस्रं स्यात्तदहर्ब्रह्मणः स्मृतम्

Thời gian này tăng gấp mười bốn lần cho đến khi xảy ra đại hủy diệt của muôn loài. Trọn vẹn một nghìn yuga được ghi nhớ là một ngày của Phạm Thiên (Brahmā).

Verse 169

ततः सर्वाणि भूतानि दग्धान्यादित्यरश्मिभिः / ब्रह्माणामग्रतः कृत्वा सह देवर्षिदानवैः

Khi ấy mọi loài đều bị thiêu đốt bởi tia sáng của Aditya; đặt Phạm Thiên ở phía trước, cùng các thiên hiền (devarṣi) và các dānava, họ tiến bước.

Verse 170

प्रविशन्ति सुरश्रेष्ठं देवं नारायणं प्रभुम् / स स्रष्टा सर्व भूतानां कल्पादिषु पुनः पुनः

Họ đi vào Thần tối thượng, Chúa tể Nārāyaṇa. Chính Ngài, vào buổi đầu mỗi kalpa, lại nhiều lần là Đấng tạo hóa của mọi loài.

Verse 171

इत्येष स्थितिकालो वै मतो देवर्षिभिः सह / सर्वमन्वन्तराणां हि प्रतिसंधिं निबोधत

Như vậy, thời kỳ duy trì này được thừa nhận cùng các devarṣi. Nay hãy hiểu “pratisandhi”, tức khoảng nối tiếp của mọi manvantara.

Verse 172

युगख्या या समुद्दिष्टा प्रागेतस्मिन्मयानघाः / कृतत्रेतादिसंयुक्तं चतुर्युगमिति स्मृतम्

Hỡi những bậc vô cấu, danh xưng yuga ta đã nêu trước đây—gồm Kṛta, Tretā và các yuga khác—được ghi nhớ là “caturyuga” (bốn thời đại).

Verse 173

तच्चैकसप्ततिगुणं परिवृत्तं तु साधिकम् / मनोरेतमधीकारं प्रोवाच भगवान्प्रभुः

Điều ấy đã tăng trưởng hơn bảy mươi mốt lần; và Đức Bhagavān, bậc Prabhu, đã tuyên thuyết quyền phận này của Manu.

Verse 174

एवं मन्वन्तराणां च सर्वेषामेव लक्षणम् / अतीतानागतानां वै वर्त्तिमानेन कीर्त्तितम्

Như vậy, đặc tướng của mọi Manvantara—đã qua và sẽ đến—được thuật lại dựa theo Manvantara hiện tại.

Verse 175

इत्येष कीत्तितः सर्गो मनोः स्वायंभुवस्य ते / प्रतिसंधिं तु वक्ष्यामि तस्य चैवापरस्य च

Như vậy, ta đã thuật cho ngươi về cuộc sáng tạo trong thời Svāyambhuva Manu; nay ta sẽ nói về mối nối chuyển tiếp (sandhi) của thời ấy và thời kế tiếp.

Verse 176

मन्वन्तरं यथा पूर्वमृषिभिर्दैवतैः सह / अवश्यभाविनार्थेन यथावद्विनिवर्त्तते

Như thuở trước, Manvantara diễn tiến cùng các ṛṣi và chư thiên; do lẽ tất yếu của định luật, nó kết thúc đúng phép và lui trở lại.

Verse 177

एतस्मिन्नन्तरे पूर्वं त्रैलाक्यस्ये श्वरास्तु ये / सप्तर्षयश्च देवाश्च पितरो मनवस्तथा

Trong khoảng thời gian này, trước kia những bậc làm chủ Tam giới—bảy ṛṣi, chư thiên, các Pitṛ và các Manu—đều hiện hữu.

Verse 178

मन्वन्तरस्य काले तु संपूर्णे साधिके तदा / क्षीणे ऽधिकारे संविग्ना बुद्ध्वा पर्ययमात्मनः

Khi thời kỳ Manvantara đã viên mãn trôi qua, quyền vị suy giảm, họ bàng hoàng vì nhận ra sự đổi thay nơi chính mình.

Verse 179

महर्लोकाय ते सर्वे उन्मुखा दधिरे मतिम् / ततो मन्वन्तरे तस्मिन्प्रक्षीणे देवतास्तु ताः

Tất cả đều hướng tâm về Maharloka; rồi khi Manvantara ấy dần suy tàn, các vị thiên thần ấy cũng (như vậy).

Verse 180

संपूर्णेस्थितिकाले तु तिष्ठेदेकं कृतं युगम् / उत्पद्यन्ते भविष्यन्तो ये वै मन्वन्तरेश्वराः

Trong thời kỳ an trụ viên mãn, một Kṛta-yuga đứng vững; và những bậc chúa tể Manvantara của tương lai cũng sinh khởi.

Verse 181

देवताः पितरश्चैव ऋषयो मनुरेव च / मन्वन्तरे तु संपूर्णे तद्वदन्ते कलौ युगे

Các vị thiên thần, các Pitṛ, các ṛṣi và chính Manu—khi Manvantara viên mãn, trong Kali-yuga họ nói như vậy.

Verse 182

संपद्यते कृतं तेषु कलिशिष्टेषु वै तदा / यथा कृतस्य संतानः कलिपूर्वः स्मृतो बुधैः

Khi ấy, trong phần dư của Kali, phẩm tính của Kṛta-yuga lại thành tựu; bởi dòng nối tiếp của Kṛta-yuga được các bậc hiền triết ghi nhớ là ‘đi trước Kali’.

Verse 183

तथा मन्वन्तरान्तेषु आदिर्मन्वन्तरस्य च / क्षीणे मन्वन्तरे पूर्वे प्रवृत्ते चापरे पुनः

Cũng vậy, vào lúc kết thúc các Manvantara và ngay khi Manvantara khởi đầu; khi Manvantara trước đã tàn và Manvantara sau lại vận hành.

Verse 184

मुखे कृतयुगस्याथ तेषां शिष्टास्तु ये तदा / सप्तर्षयो मनुश्चैव कालापेक्षास्तु ये स्थिताः

Rồi vào buổi mở đầu Kṛtayuga, những bậc hiền thánh khi ấy—bảy Ṛṣi và Manu—an trụ trong sự chờ đợi đúng thời.

Verse 185

मन्वन्तरप्रतीक्षास्ते क्षीयमाणास्तपस्विनः / मन्वन्तरोत्सवस्यार्थे संतत्यर्थे च सर्वदा

Những bậc khổ hạnh ấy chờ đợi Manvantara, dần hao mòn theo sự tàn lụi của thời cũ; luôn vì lễ hội Manvantara và vì sự nối tiếp dòng giống.

Verse 186

पूर्ववत्संप्रवर्त्तन्ते प्रवृत्ते वृष्टिसर्जने / द्वन्द्वेषु संप्रवृत्तेषु उत्पन्नास्वौषधीषु च

Khi sự tuôn mưa được khởi phát, họ lại hành sự như xưa; các cặp đối đãi như lạnh–nóng vận hành, và thảo dược cỏ cây cũng sinh khởi.

Verse 187

प्रजासु चानिकेतासु संस्थितासु क्वचित्क्वचित् / वार्त्तायां संप्रवृत्तायां धर्मे चैवोपसंस्थिते

Và dân chúng ở vài nơi sống trong cảnh không nhà (aniketa); khi vārttā—nông nghiệp và thương mại—khởi hành, thì dharma cũng đến gần và được thiết lập.

Verse 188

निरानन्दे चापि लोके नष्टे स्थावरजङ्गमे / अग्रामनगरे चैव वर्णाश्रमविवर्जिते

Khi thế gian trở nên vô hỷ lạc, loài bất động và động vật đều tiêu vong, làng thành không còn, và pháp Varna–Ashrama bị lìa bỏ.

Verse 189

पूर्वमन्वन्तरे शिष्टा ये भवन्तीह धार्मिकाः / सप्तर्षयो मनुश्चैव संतानार्थं व्यवस्थिताः

Trong manvantara trước, những bậc hiền thiện giữ đạo nơi đây được an lập làm Thất Hiền (Saptarṣi) và Manu để duy trì dòng giống.

Verse 190

प्रजार्थं तपतां तेषां तपः परमदुश्चरम् / उत्पद्यन्ते हि पूर्वेषां निधनेष्विह पूर्ववत्

Vì lợi ích của muôn dân, khổ hạnh của họ vô cùng khó thực hành; và khi bậc xưa đã diệt, họ lại sinh khởi nơi đây như thuở trước.

Verse 191

देवासुराः पितृगणा ऋषयो मानुषास्तथा / सर्पा भूतपिशाचाश्च गन्धर्वा यक्षराक्षसाः

Chư thiên và A-tu-la, các bậc Tổ linh (Pitṛ), các Ṛṣi và loài người; rắn, quỷ bhūta–piśāca, gandharva, yakṣa và rākṣasa.

Verse 192

ततस्तेषां तु ये शिष्टाः शिष्टाचारान्प्रजक्षते / सप्तर्षयो मनुश्चव ह्यादौ मन्वन्तरस्य हि

Rồi trong số họ, những bậc hiền thiện truyền dạy nếp sống chánh hạnh; bởi ở buổi đầu của manvantara, chính Thất Hiền và Manu là người dẫn đạo.

Verse 193

प्रारभन्ते च कर्माणि मनुष्यो दैवतैः सह / ऋषीणां ब्रह्मचर्येण गत्वानृण्यं तु व तदा

Con người khởi sự các hạnh nghiệp cùng chư Thiên; nhờ phạm hạnh của các Rishi, khi ấy họ được giải khỏi món nợ bổn phận.

Verse 194

पितॄणां प्रजाया चैव देवानामिज्यया तथा / शतंवर्षसहस्राणां धर्मे वर्णात्मके स्थिताः

Nhờ phụng thờ Tổ tiên, duy trì con cháu và tế lễ chư Thiên; họ an trụ trong dharma theo varna suốt ngàn ngàn thế kỷ.

Verse 195

त्रयी वार्त्ता दण्डनीतिर्धर्मान्वर्णाश्रमांस्तथा / स्थापयित्वाश्रमांश्चैव स्वर्गाय देधिरे मनः

Họ thiết lập Tam Veda, vārttā, daṇḍanīti và các pháp varṇāśrama; an bài các āśrama, rồi hướng tâm cầu cõi trời.

Verse 196

पूर्वदेवेषु तेष्वेवं स्वर्गाया भिमुखेषु वै / पूर्वदेवास्ततस्ते वै स्थिता धर्मेण कृत्स्नशः

Khi các vị thần thuở trước như vậy hướng về cõi trời; bấy giờ họ hoàn toàn an lập trong Dharma.

Verse 197

मन्वन्तरे पुरावृत्ते स्थानान्युत्सृज्य सर्वशः / मन्त्रैः सहोर्ध्वं गच्छन्ति महर्लोकमनामयम्

Khi manvantara đã qua, họ rời bỏ mọi chỗ trụ; cùng với thần chú, họ thăng lên Maharloka thanh lương, không bệnh khổ.

Verse 198

विनिवृत्ताधिकारास्ते मानसीं सिद्धिमास्थिताः / अवेक्षमाणा वशिनस्तिष्ठन्त्या भूतसंप्लवात्

Họ đã rũ bỏ mọi quyền vị và đạt thành tựu nội tâm; là bậc tự chế, họ đứng vững, chiêm nghiệm cơn đại hồng thủy pralaya của muôn loài.

Verse 199

ततस्तेषु व्यतीतेषु पूर्वदेवेषु वै तदा / शून्येषु देवस्थानेषु त्रैलोक्ये तेषु सर्वशः

Rồi khi các vị thần thuở trước đã qua đi, thì khắp ba cõi, mọi nơi chốn của chư thiên đều trở nên trống vắng.

Verse 200

उपस्थिता इहान्ये वै ये देवाः स्वर्गवासिनः / ततस्ते तपसा युक्ताः स्थानान्यापूरयन्ति च

Bấy giờ các vị thần khác, cư ngụ nơi thiên giới, hiện đến đây; rồi nhờ sức khổ hạnh, họ lấp đầy và an trụ vào những vị trí ấy.