Shloka 113
व्यासशिष्योत्पत्तिवर्णन (Origins/Enumeration of Vyāsa’s Disciplic Succession) — Chapter on Vedic Transmission Lineages
Devanagari script
ये श्रूयन्ते दिवं प्राप्ता ऋषयो ह्यूर्ध्वरेतसः / मन्त्रब्राह्मणकर्त्तारो जायन्ते च युगक्षयात्
Transliteration
ye śrūyante divaṃ prāptā ṛṣayo hyūrdhvaretasaḥ / mantrabrāhmaṇakarttāro jāyante ca yugakṣayāt
Translation
Những bậc ṛṣi thanh tịnh, được truyền tụng là đã đạt cõi trời, đến lúc tận cùng một yuga lại tái sinh, trở thành tác giả các mantra và phần Brāhmaṇa của Veda.
Word by Word
येwho (those who)
ये:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; सम्बन्धसूचक सर्वनाम (relative pronoun)
श्रूयन्तेare heard (are spoken of)
श्रूयन्ते:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive sense)
दिवम्heaven
दिवम्:
Karma (कर्म/Object; goal with motion)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौस् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
प्राप्ताःhaving attained
प्राप्ताः:
Karta (कर्ता; adjectival to subject)
TypeAdjective
Rootप्र-आप् (धातु) + प्राप्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषण (qualifying ye/ṛṣayaḥ)
ऋषयःsages
ऋषयः:
Karta (कर्ता/Subject; apposition to ye)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle), अव्यय; emphasis/indeed
ऊर्ध्वरेतसःthose of upward-retained semen (celibate/continent)
ऊर्ध्वरेतसः:
Karta (कर्ता; adjectival to subject)
TypeAdjective
Rootऊर्ध्व-रेतस् (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास (ऊर्ध्वं रेतो यस्य सः); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषण (ṛṣayaḥ)
मन्त्रब्राह्मणकर्त्तारःmakers/composers of mantras and brāhmaṇas
मन्त्रब्राह्मणकर्त्तारः:
Karta (कर्ता/Subject; apposition to ṛṣayaḥ)
TypeNoun
Rootमन्त्र + ब्राह्मण + कर्तृ (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (मन्त्राणां ब्राह्मणानां च कर्तारः); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
जायन्तेare born
जायन्ते:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
युगक्षयात्from the end of an age (at the age’s close)
युगक्षयात्:
Apadana (अपादान/Ablative-cause)
TypeNoun
Rootयुग-क्षय (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (युगस्य क्षयः); पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; हेतौ/कारणे (cause)