Brahmanda Purana — Prakriya Pada, Shloka 168
व्यासशिष्योत्पत्तिवर्णन (Origins/Enumeration of Vyāsa’s Disciplic Succession) — Chapter on Vedic Transmission Lineages
Devanagari script
चतुर्दशगुणो ह्येष कालो ह्याभूतसंप्लवम् / पूर्णं युगसहस्रं स्यात्तदहर्ब्रह्मणः स्मृतम्
Transliteration
caturdaśaguṇo hyeṣa kālo hyābhūtasaṃplavam / pūrṇaṃ yugasahasraṃ syāttadaharbrahmaṇaḥ smṛtam
Translation
Thời gian này tăng gấp mười bốn lần cho đến khi xảy ra đại hủy diệt của muôn loài. Trọn vẹn một nghìn yuga được ghi nhớ là một ngày của Phạm Thiên (Brahmā).
Word by Word
चतुर्दशगुणःfourteenfold
चतुर्दशगुणः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootचतुर्दश-गुण (प्रातिपदिक; चतुर्दश + गुण)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (adjective)
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle/emphasis)
एषःthis
एषः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
कालःtime/period
कालः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle/emphasis)
आभूतसंप्लवम्up to the cosmic dissolution
आभूतसंप्लवम्:
Karma (कर्म/Object; extent)
TypeNoun
Rootआ-भूत-संप्लव (प्रातिपदिक; आभूत + संप्लव)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; अवधी/पर्यन्तार्थे (up to/unto)
पूर्णम्complete
पूर्णम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootपूर्ण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; विशेषण
युगसहस्रम्a thousand yugas
युगसहस्रम्:
Karta (कर्ता/Subject complement)
TypeNoun
Rootयुग-सहस्र (प्रातिपदिक; युग + सहस्र)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन
स्यात्would be/is said to be
स्यात्:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
तत्that
तत्:
Visheshana (विशेषण/Determiner)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; सर्वनाम
अहःday
अहः:
Karta (कर्ता/Subject complement)
TypeNoun
Rootअहन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन
ब्रह्मणःof Brahmā
ब्रह्मणः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
स्मृतम्is remembered/called
स्मृतम्:
Kriya (क्रिया/Predicative)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे (as ‘is called/remembered’)