Brahmanda Purana — Prakriya Pada, Shloka 129
व्यासशिष्योत्पत्तिवर्णन (Origins/Enumeration of Vyāsa’s Disciplic Succession) — Chapter on Vedic Transmission Lineages
Devanagari script
ध्रुवमेकाक्षरमिदमोमित्येव व्यवस्थितम् / बृहत्वाद्बृंहणाच्चैव तद्ब्रह्मेत्यभिधीयते
Transliteration
dhruvamekākṣaramidamomityeva vyavasthitam / bṛhatvādbṛṃhaṇāccaiva tadbrahmetyabhidhīyate
Translation
Âm tiết duy nhất, bền vững này được an lập là “Om”. Do tính vĩ đại và năng lực làm tăng trưởng, nó được gọi là “Brahman”.
Word by Word
ध्रुवम्fixed, constant
ध्रुवम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootध्रुव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन (Nom./Acc. singular); विशेषण (of इदम्/ओम्)
एकाक्षरम्single-syllabled
एकाक्षरम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक) + अक्षर (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (determinative: 'one-syllabled'); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण
इदम्this
इदम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन (Nom./Acc. singular); सर्वनाम
ओम्Om
ओम्:
Samjna (संज्ञा/नाम)
TypeIndeclinable
Rootओम् (अव्यय/प्रणव-शब्द)
Formअव्यय; प्रणव-उच्चारण (sacred syllable)
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; इत्यादि-उद्धरणसूचक (quotative particle)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण-निपात (emphasis)
व्यवस्थितम्is established/settled
व्यवस्थितम्:
Kriya (क्रिया/विधेय)
TypeAdjective
Rootवि + अव + √स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेय-विशेषण (predicate adjective)
बृहत्वात्because of greatness
बृहत्वात्:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootबृहत्व (प्रातिपदिक; भाव)
Formनपुंसकलिङ्ग; पञ्चमी विभक्ति, एकवचन (Ablative singular); हेतौ (cause)
बृंहणात्because of expansion/nourishing
बृंहणात्:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootबृंहण (प्रातिपदिक; भाव)
Formनपुंसकलिङ्ग; पञ्चमी विभक्ति, एकवचन (Ablative singular); हेतौ
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण-निपात
तत्that
तत्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया विभक्ति, एकवचन (Nom./Acc. singular)
ब्रह्मBrahman
ब्रह्म:
Samjna (संज्ञा/नाम)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; नाम (apposition to तत्)
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरणसूचक
अभिधीयतेis called/denoted
अभिधीयते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअभि + √धा (धातु)
Formलट् लकार (Present); कर्मणि प्रयोग (passive); प्रथमपुरुष, एकवचन (3rd sg)