Pūjādi-kathana — Gaṅgā Vratas, Tenfold Worship, Stotra, and Mokṣa on the Riverbank

Verse 1

वसिष्ठ उवाच । वसोर्वचनमाकर्ण्य गङ्गामाहात्म्यसूचकम् । पुनः पप्रच्छ राजेन्द्रं तं विप्रं स्वपुरोहितम् ॥ १ ॥

Sinabi ni Vasiṣṭha: Nang marinig ang mga salita ni Vasu na nagpapahiwatig ng kadakilaan ng Gaṅgā, muling nagtanong ang hari sa brahmana—ang sarili niyang punong pari ng angkan.

Verse 2

मोहिन्युवाच । श्रुतं विप्र मया सर्वं गोदानादि शुभावहम् । अधुना श्रोतुमिच्छामि गङ्गाव्रतमनुत्तमम् ॥ २ ॥

Sinabi ni Mohinī: “O brahmana, narinig ko na ang lahat ng mapalad na ritwal, mula sa pag-aalay ng baka at iba pa. Ngayon ay nais kong marinig ang walang kapantay na panata para kay Gaṅgā.”

Verse 3

गङ्गादीनां पूजनं च स्थापनं तत्र वा द्विज । किं फलं वद सर्वज्ञ त्वामहं शरणं गता ॥ ३ ॥

“O dalawang-beses-na-ipinanganak, ano ang bunga ng pagsamba at paglalagak (ng anyo/larawan) kay Gaṅgā at sa iba pang banal na ilog doon? O nakaaalam ng lahat, sabihin mo sa akin—sapagkat sa iyo ako sumilong.”

Verse 4

अधुना गतिदाता त्वं वर्जितायाश्च बंधुभिः । पत्या विरहिता चाहं पुत्रहीना विदांवर ॥ ४ ॥

Ngayon, ikaw lamang ang tagapagkaloob ng kanlungan sa akin, sapagkat itinakwil ako ng aking mga kamag-anak. Ako’y hiwalay din sa aking asawa, at wala akong anak na lalaki—O pinakadakila sa mga marurunong.

Verse 5

त्वामेव शरणं प्राप्ता पितुर्वचनगौरवात् । तद्भवान्प्रणताया मे गंगामाहात्म्यंसंयुतम् । देवताराधनं ब्रूहि यच्छ्रुत्वा मुच्यते ह्यघात् ॥ ५ ॥

Sa iyo lamang ako lumapit bilang kanlungan, sa paggalang sa utos ng aking ama. Kaya, O kagalang-galang, turuan mo ako—na nakayukod at sumasamba—tungkol sa pagsamba sa mga diyos, kasama ang kadakilaan ng Ilog Gaṅgā; sa pakikinig nito, tunay na napapalaya sa kasalanan.

Verse 6

वसिष्ठ उवाच । तच्छ्रुत्वा मोहिनीवाक्यं वसुर्विप्रः प्रतापवान् । सभाज्य मोहिनीं भूप प्राह वेदविदां वरः ॥ ६ ॥

Sinabi ni Vasiṣṭha: Nang marinig ang mga salita ni Mohinī, si Vasu na makinang na Brahmana—pinakamataas sa mga nakaaalam ng Veda—ay nagbigay-galang kay Mohinī at saka nagsalita, O Hari.

Verse 7

वसुरुवाच । साधु पृष्टं त्वया देवि लोकानां हितकाम्यया ॥ ७ ॥

Sinabi ni Vasu: “O Diyosa, mahusay ang iyong pagtatanong, sapagkat ninanais mo ang kapakanan ng mga daigdig.”

Verse 8

गंगामाहात्म्यमखिलं महापापप्रणाशनम् । वृषध्वजेन कथितं शिवेन दयया पुरा ॥ ८ ॥

Ang buong kadakilaan ng Gaṅgā—na pumupuksa kahit sa pinakadakilang kasalanan—ay minsang isinalaysay nang may habag ni Śiva, ang Panginoong may bandilang toro.

Verse 9

प्रीत्या देव्याभि पृष्टेन गंगातीरनिवासिना । देवैस्तु भुक्तं पूर्वाह्णे मध्याह्ने ऋषिभिस्तथा ॥ ९ ॥

Nang tanungin nang may pag-ibig ng Diyosa ang naninirahan sa pampang ng Gaṅgā, sinabi niya: “Ang mga Deva ay kumakain sa umaga bago magtanghali, at ang mga Ṛṣi naman ay kumakain sa mismong tanghali.”

Verse 10

अपराह्णे च पितृभिः शर्वंर्यां गुह्यकादिभिः । सर्वा वेला अतिक्रम्य नक्तभोजनमुत्तमम् ॥ १० ॥

Sa hapon ay maghandog sa mga Pitṛ (mga espiritu ng ninuno), at sa gabi naman sa mga Guhyaka at mga kaugnay na nilalang. Kapag nalampasan na ang lahat ng oras sa maghapon, ang pagkain lamang sa gabi (naktabhojana) ang ipinahahayag na pinakamainam na pagtalima.

Verse 11

उपवासाद्वारं भैक्ष्यं भैक्ष्याद्वरमयाचितम् । अयाचिताद्वारं नक्तं तस्मान्नक्तं समाचरेत् ॥ ११ ॥

Mas mainam kaysa pag-aayuno ang mamuhay sa limos; mas mainam kaysa limos ang tumanggap lamang ng hindi hinihingi. Mas mainam pa kaysa kaloob na di hinihingi ang pagtalima ng pagkain lamang sa gabi; kaya isagawa ang panatang nakta.

Verse 12

हविष्यभोजनं स्नानं सत्यमाहारलाघवम् । अग्निकार्य्यमधःशय्यां नक्ताशी षट् समाचरेत् ॥ १२ ॥

Ang nagsasagawa ng pagkain sa gabi ay dapat tumupad sa anim na pagtalima: pagkain ng haviṣya, pagligo, katotohanan, paggaan ng pagkain, pagsasagawa ng ritwal ng apoy (agni-kārya), pagtulog sa lupa, at pagkain lamang sa gabi.

Verse 13

गंगातीरे माघमासे यः कुर्यान्नक्तभोजनम् । शिवायतनपार्श्वे तु कृशरं घृतसंयुतम् ॥ १३ ॥

Sinumang sa pampang ng Gaṅgā sa buwan ng Māgha ay magsagawa ng panatang pagkain lamang sa gabi, at pagkatapos, malapit sa dambana ni Śiva, kumain ng kṛśara (kanin at munggo/pulso) na may halong ghee—ito ang itinakdang pagtalima.

Verse 14

नैवेद्यं च निवेद्यैव कृशरान्नं शिवस्य तु । काष्ठमौनेन भुंजानो जिह्वालौल्यं विवर्जयेत् ॥ १४ ॥

Pagkatapos munang ihandog ang naivedya—lalo na ang kṛśarā—kay Panginoong Śiva, saka kumain habang sinusunod ang ‘kāṣṭha-mauna’ (ganap na katahimikan), at sa gayon ay talikdan ang pabagu-bagong pagnanasa ng dila sa lasa.

Verse 15

पलाशपत्रे भुञ्जानः शिवं स्मृत्वा जितेंद्रियः । धर्मराजस्य देव्याश्च पृथक्पिंडं प्रकल्पयेत् ॥ १५ ॥

Habang kumakain sa dahon ng palāśa, na may pagpipigil sa sarili at pag-alaala kay Śiva, dapat maghanda ng magkahiwalay na handog na piṇḍa para kay Dharma-rāja (Yama) at para sa Diyosa (Devī).

Verse 16

सोपवासश्चतुर्द्दश्यां भवेदुभयपक्षयोः । पौर्णमास्यां तु गंधैश्च गंगायाः सलिलैस्तथा ॥ १६ ॥

Dapat magsagawa ng pag-aayuno (upavāsa) sa Caturdaśī, ang ika-14 na araw ng buwan, sa kapwa kalahati (maliwanag at madilim). At sa Paurṇamāsī (kabilugan ng buwan), magsamba gamit ang mga pabango at gayundin ang banal na tubig ng Ilog Gaṅgā.

Verse 17

शिवं संस्नाप्य पयसा मध्वाज्यदधिभिः पृथक् । तथैव हेमपुष्पं च लिंगमूर्ध्नि विनिक्षिपेत् ॥ १७ ॥

Pagkatapos paliguan ang Śiva-liṅga ng gatas, at hiwa-hiwalay na ibuhos ang pulot, ghee, at yogurt (curd), dapat ding ilagay ang isang gintong bulaklak sa tuktok ng liṅga.

Verse 18

ततो दद्यात्तु शक्त्यैवापूपञ्च घृतपाचितम् । तिलाढकं प्रगृह्याथ शिवलिंगोपरि क्षिपेत् ॥ १८ ॥

Pagkatapos, ayon sa kakayahan, maghandog ng āpūpa na keyk na niluto sa ghee; at kumuha ng isang sukat (āḍhaka) ng linga, saka ito iwisik sa ibabaw ng Śiva-liṅga.

Verse 19

नीलोत्पलैश्च सर्वेशं पूजयेत्पंकजैरपि । तदलाभे तु सौवर्णैः पंकजैः पूजयेद्धरम् ॥ १९ ॥

Dapat sambahin ang Panginoon ng lahat (Sarveśa) sa pamamagitan ng mga asul na lotus (nīlotpala) at mga lotus din. Kung wala ang mga iyon, sambahin si Panginoong Hari sa pamamagitan ng mga gintong lotus (gawa sa ginto).

Verse 20

पायसं चात्र मध्वक्तं घृतयुक्तं च गुग्गुलम् । घृतदीपं तथा चैव चंदनाद्यैर्विलेपनम् ॥ २० ॥

Dito rin ay dapat ihandog ang pāyasa (matamis na kaning-gatas) na hinaluan ng pulot, ang guggulu na may halong ghee, isang lamparang ghee, at pagpapahid ng sandalwood at iba pang mababangong sangkap.

Verse 21

दद्याद्भक्त्या महेशाय तथा पत्रफलानि च । कृष्णगोमिथुनं चैव सरूपं च निवेदयेत् ॥ २१ ॥

Sa debosyon, maghandog kay Mahesha, kasama ang mga dahon at mga bunga; at iharap din bilang alay ang isang pares ng maiitim na baka, na magkatugma ang anyo at hitsura.

Verse 22

भोजयेद्ब्राह्मणानष्टौ मासांते तु सदक्षिणान् । वर्जयेन्मधु मांसं च तं मासं ब्रह्मचर्यवान् ॥ २२ ॥

Sa katapusan ng buwan, dapat niyang pakainin ang walong brāhmaṇa at bigyan sila ng nararapat na dakṣiṇā. Sa buong buwang iyon, sa pagsunod sa brahmacarya, dapat siyang umiwas sa pulot at karne.

Verse 23

एवं कृत्वा यथोद्दिष्टमेकवारमिदं व्रतम् । यमैश्च नियमैर्युक्तः श्रद्धाभक्तिपरायणः ॥ २३ ॥

Sa gayon, matapos isagawa ang panatang ito nang minsan, ayon mismo sa itinakda, dapat siyang maging may yama at niyama, at lubos na nakatuon sa śraddhā at bhakti.

Verse 24

इह भोगानवाप्नोति प्रेत्य चानुत्तमां गतिम् । इंद्रनीलप्रतीकाशैर्विमानैः शिखिसंयुक्तैः ॥ २४ ॥

Dito pa lamang ay nakakamit niya ang mga kaluguran; at pagpanaw, nararating niya ang walang kapantay na kalagayan—dinadala sa mga vimāna na kumikislap na gaya ng indranīla (sapiro), na may kasamang mga paboreal.

Verse 25

दिव्यरत्नमयैश्चैव दिव्यभोगसमन्वितैः । गत्वा शिवपुरं रम्यं सर्वस्वकुलसंयुतः ॥ २५ ॥

Taglay ang makalangit na kislap na tulad ng hiyas at puspos ng banal na kaluguran, siya’y nagtutungo sa marikit na lungsod ni Śiva, kasama ang lahat ng kanyang mga tao at angkan.

Verse 26

सुहृद्भिर्विविधैश्चैव विविधानप्यभीप्सितान् । भुक्त्वा भोगानशेषांश्च यावदाभूतसंप्लवम् ॥ २६ ॥

Kasama ang sari-saring mabubuting kaibigan, matapos lasapin ang lahat ng ninanais na kaluguran sa iba’t ibang anyo—na walang natitira—nagpapatuloy siya hanggang sa pagkalusaw ng sansinukob sa katapusan ng mga nilalang.

Verse 27

ततो भवति धर्मात्मा जंबूद्वीपपतिस्तथा । तत्र भुंक्ते समस्ताँश्च भोगान्विगतकल्मषः ॥ २७ ॥

Pagkaraan, siya’y nagiging may kaluluwang matuwid at nagiging panginoon din ng Jambūdvīpa. Doon, tinatamasa niya ang lahat ng kaluguran, sapagkat napawi na ang kanyang mga kasalanan.

Verse 28

सुरूपः सुभगश्चैव तथा विहितशासनः । सर्वरोगविनिर्मुक्तः सोऽप्येतत्फलभाग्भवेत् ॥ २८ ॥

Siya’y nagiging marikit at mapalad, namumuhay sa wastong disiplina at matuwid na pamamahala; malaya sa lahat ng karamdaman, siya man ay tumatanggap ng bungang ito.

Verse 29

वैशाखे शुक्लपक्षे वा चतुर्दश्यां समाहितः । शाल्यन्नं क्षीरसंयुक्तं यः कुर्यान्नक्तभोजनम् ॥ २९ ॥

Sa buwan ng Vaiśākha, o sa ika-labing-apat na araw (caturdaśī) ng maliwanag na kalahati ng buwan, ang taong may pagtitimpi at pagkamalay ay dapat magsagawa ng panatang pagkain sa gabi, na kumakain ng nilutong bigas na śāli na hinaluan ng gatas.

Verse 30

शिवं संपूज्य पुष्पाद्यैर्भोज्यं तु संनिवेद्य च । काष्ठमौनेन भुंजानो वटकाष्टेन वै तथा ॥ ३० ॥

Matapos sambahin si Śiva nang marapat sa pamamagitan ng mga bulaklak at iba pa, at ihandog ang pagkain bilang naivedya, saka kumain habang tinutupad ang “katahimikang-kahoy” (hindi nagsasalita), at gumamit din ng piraso ng kahoy ng balete (banyan).

Verse 31

मौनेन प्रयतो भूत्वा कुर्याद्वै दंतधावनम् । शिवलिंगसमीपे तु गंगातीरे निशि स्वपेत् ॥ ३१ ॥

Sa pagpapanatili ng katahimikan at pagdidisiplina sa sarili, gawin ang paglilinis ng ngipin; at sa gabi, matulog sa pampang ng Ilog Gaṅgā, malapit sa isang Śiva-liṅga.

Verse 32

पौर्णमास्यां प्रभाते तु गंगायां विधिना तथा । स्नात्वोपवासं संकल्प्य कुर्य्याज्जागरणं निशि ॥ ३२ ॥

Sa araw ng kabilugan ng buwan, sa bukang-liwayway, maligo sa Ilog Gaṅgā ayon sa itinakdang ritwal; matapos manata ng pag-aayuno, magpuyat sa pagbabantay (jāgaraṇa) sa buong magdamag.

Verse 33

लिंगं घृतेन संस्नाप्य पुष्पगंधादिभिस्तथा । नैवेद्यधूपदीपैश्च संपूज्य वृषभं शुभम् ॥ ३३ ॥

Pagkatapos paliguan ang Śiva-liṅga ng ghee, at sambahin din ito sa mga bulaklak, pabango at iba pa—kasama ang naivedya, insenso at mga ilawan—dapat ding sambahin nang marapat ang mapalad na toro, si Nandin.

Verse 34

सुश्वेतपुष्पवस्त्राद्यैर्हारिद्रैश्चंदनैस्तथा । अलंकृत्य विधानेन शिवाय विनिवेदयेत् ॥ ३४ ॥

Palamutian ayon sa itinakdang paraan gamit ang dalisay na puting bulaklak, mga kasuotan at iba pa, kasama ang luyang-dilaw at sandalwood; saka ito ihandog nang marapat kay Śiva.

Verse 35

ब्राह्मणांश्च यथाशक्ति पायसेन तु भोजयेत् । एवं सकृच्च यो भक्त्या करोति श्रद्धयान्वितः ॥ ३५ ॥

Ayon sa sariling kakayahan, dapat pakainin ang mga Brahmana ng pāyasa (matamis na kaning-gatas). Sinumang gumawa nito kahit minsan, na may debosyon at may pananampalataya, ay tatanggap ng nasabing gantimpala.

Verse 36

लभते दैवपादोनयुगानां द्विसहस्रकम् । तपः कृत्वा तु नियमाद्यत्पुण्यं तदसंशयम् ॥ ३६ ॥

Nakakamit niya ang kabutihang-katumbas ng dalawang libong banal na yuga. Ang meritong bunga ng pag-aayuno at pagkamahinahon ayon sa mga itinakdang niyama, tunay na walang pag-aalinlangan.

Verse 37

हंसकुंदप्रभायुक्तैर्विमानैश्चन्द्रसन्निभैः । सुश्वेतवृषयुक्तैश्च मुक्ताजालविभूषितैः ॥ ३७ ॥

Ang mga pinagpala ay dinadala sa mga makalangit na vimāna na kumikislap na tila gansa at bulaklak na kundā, maningning na gaya ng buwan; hinihila ng ganap na mapuputing toro at pinalamutian ng lambat ng mga perlas.

Verse 38

स्वकीयपितृभिः सार्द्धं प्रयातीश्वरमंदिरम् । नीलोत्पलसुंगंधाभिः सुरूपाभिः समंततः ॥ ३८ ॥

Kasama ang sarili niyang mga ninuno, siya’y tumutungo sa templo ng Panginoon. Sa lahat ng panig ay napalilibutan siya ng magagandang dalagang mabango na tila asul na lotus, na naglilingkod bilang kasama.

Verse 39

कांताभिर्दिव्यरूपाभिर्भुक्त्वा भोगाननेकशः । अनंतकालमैश्वर्ययुक्तो भूत्वा ततो भुवि ॥ ३९ ॥

Matapos paulit-ulit na tamasahin ang maraming kaluguran kasama ang mga minamahal na may anyong makalangit, siya’y nagkakaroon ng paghahari at karangyaan sa napakahabang panahon; at pagkaraan ay muling isinisilang sa daigdig.

Verse 40

जायते स महीपालः कीर्त्यैश्वर्यसमन्वितः । एकच्छत्रेण स महीं पालयत्याज्ञया सह ॥ ४० ॥

Ang taong iyon ay isisilang bilang hari ng daigdig, taglay ang dangal at kasaganaan; sa ilalim ng iisang payong ng kapangyarihan, pamamahalaan niya ang lupain sa bisa ng kanyang utos at awtoridad.

Verse 41

अन्ते वैराग्यसंपन्नो गंगां स लभते पुनः । स तया श्रद्धया युक्तो गंगायां मरणं लभेत् ॥ ४१ ॥

Sa wakas, taglay ang vairagya (paglayo sa pagkapit), muli siyang makararating sa Ilog Gaṅgā. Kaakibat ng gayong pananampalataya, matatamo niya ang pagpanaw sa pampang ng Gaṅgā.

Verse 42

तथा तत्र स्मृतिं लब्ध्वा मोक्षमाप्नोति स ध्रुवम् । ज्येष्ठे मासि सिते पक्षे दशम्यां हस्तसंयुते ॥ ४२ ॥

Gayundin, sa pagbalik ng banal na pag-alaala (smṛti) doon, tiyak niyang matatamo ang mokṣa, ang paglaya. (Ito’y isinasagawa) sa buwang Jyeṣṭha, sa maliwanag na kalahati, sa ikasampung tithi, kapag kasabay ng Hastā na nakṣatra.

Verse 43

गंगातीरे तु पुरुषो नारी वा भक्तिभावतः । निशायां जागरं कृत्वा गंगां दशविधैस्ततः ॥ ४३ ॥

Ang lalaki man o babae, na nasa pampang ng Gaṅgā na may diwang bhakti, ay dapat magpuyat at magbantay sa buong gabi. Pagkaraan, sambahin ang Gaṅgā sa sampung itinakdang paraan.

Verse 44

पुष्पैर्गंधैश्च नैवेद्यैः फलैश्च दशसंख्याया । तथैव दीपैस्तांबूलैः पूजयेच्छ्रद्धयान्वितः ॥ ४४ ॥

Sa pamamagitan ng mga bulaklak at pabango, ng naivedya (handog na pagkain) at mga prutas—tig-sasampu ang bilang—gayundin ng mga ilawan at dahon ng nganga; sambahin nang puspos ng pananampalataya.

Verse 45

स्नात्वा भक्त्या तु जाह्नव्यां दशकृत्वो विधानतः । दशप्रसृति कृष्णंश्च तिलान्सर्पिश्च वै जले ॥ ४५ ॥

Pagkaligo sa Ilog Jāhnavī (Gaṅgā) nang may debosyon (bhakti), ayon sa itinakdang paraan, maghandog sa tubig nang sampung ulit ng sampung sukat na prasṛti ng itim na linga (sesame) kasama ang ghee.

Verse 46

सक्तुपिंडान्गुडपिंडान्दद्याच्च दशसंख्यया । ततो गंगातटे रम्ये हेम्ना रूप्येण वा तथा ॥ ४६ ॥

Magbigay ng tig-sampung piṇḍa: mga bilog na gawa sa inihaw na harina ng sebada (saktu) at mga bilog na gawa sa jaggery (guḍa). Pagkaraan, sa marikit na pampang ng Gaṅgā, isagawa ang itinakdang handog gamit ang ginto o gayundin ang pilak.

Verse 47

गंगायाः प्रतिमां कृत्वा वक्ष्यमाणस्वरूपिणीम् । पद्मस्वस्तिकचिह्नस्य संस्थितस्य तथोपरि ॥ ४७ ॥

Matapos hubugin ang larawan ng Diyosa Gaṅgā ayon sa anyong ilalarawan, ilagay ito sa ibabaw ng sagisag na lotus at svastika na naitindig na roon.

Verse 48

वस्त्रस्रग्दामकंठस्य पूर्णकुंभस्य चोपरि । संस्थाप्य पूजयेद्देवीं तदलाभे मृदादि वा ॥ ४८ ॥

Ilagay ang (larawan/kinatawan) ng Diyosa sa ibabaw ng punô at pinalamuting banga ng tubig—may tela, mga garland, at palamuting pangleeg—at sambahin ang Diyosa. Kung wala nito, maaaring gumamit ng luwad at mga katulad na bagay bilang kapalit.

Verse 49

अथ तत्राप्यशक्तश्चेल्लिखेत्पिष्टेन वै भुवि । चतुर्भुजां सुनेत्रां च चन्द्रायुतसमप्रभाम् ॥ ४९ ॥

Ngayon, kung kahit doon ay hindi pa rin makakaya, iguhit sa lupa gamit ang harina: isang banal na anyong may apat na bisig, may magagandang mata, at nagniningning na tila liwanag ng sampung milyong buwan.

Verse 50

चामरैर्वीज्यमानां च श्वेतच्छत्रोपशिभिताम् । सुप्रसन्नां च वरदां करुणार्द्रनिजांतराम् ॥ ५० ॥

Siya’y pinapaypayan ng chamara (buntot-yak) at pinalalamutian ng puting payong na pangmaharlika—mapayapa at maningning, tagapagkaloob ng biyaya, at ang kanyang puso’y nilulunod ng habag.

Verse 51

सुधाप्लावितभूपृष्ठां देवादिभिरभिष्टुताम् । दिव्यरत्नपरीतां च दिंव्यमाल्यानुलेपनाम् ॥ ५१ ॥

(Ang banal na dako) ay waring binabaha ng amṛta sa ibabaw ng lupa; pinupuri ng mga deva at iba pang nilalang sa langit; napalilibutan ng mga hiyas na dibino; at pinalalamutian ng makalangit na mga kuwintas ng bulaklak at mababangong pahid.

Verse 52

ध्यात्वा जले यथाप्रोक्तां तत्रार्चायां तु पूजयेत् । वक्ष्यमाणेन मंत्रेण कुर्यात्पूजां विशेषतः ॥ ५२ ॥

Pagkatapos magnilay sa tubig ayon sa naunang itinuro, sambahin ang banal na anyong-arcā roon; at sa pamamagitan ng mantrang babanggitin sa susunod, isagawa ang pūjā nang may natatanging pag-iingat at paggalang.

Verse 53

पंचामृतेन च स्नानमर्चायां तु विशिष्यते । प्रतिमाग्रे स्थंडिले तु गोमयेनोपलेपयेत् ॥ ५३ ॥

Ang pagpapaligo (abhiṣeka) sa anyong-arcā gamit ang pañcāmṛta ay itinuturing na lubhang mapagpala; at sa lupa sa harap ng larawan, dapat pahiran ng dumi ng baka upang dalisayin.

Verse 54

नारायणं महेशं च ब्रह्माणं भास्करं तथा । भगीरथं च नृपतिं हिमवंतं नगेश्वरम् ॥ ५४ ॥

Dapat alalahanin at igalang si Nārāyaṇa, si Maheśa, si Brahmā, at si Bhāskara (ang Araw); gayundin ang Haring Bhagīratha at si Himavān—panginoon ng mga bundok.

Verse 55

गंधपुष्पादिभिश्चैव यथाशक्ति प्रपूजयेत् । दशप्रस्थांस्तिलान्दद्याद्दश विप्रेभ्य एव च ॥ ५५ ॥

Sa pamamagitan ng pabango, mga bulaklak, at iba pa, dapat sumamba ayon sa sariling kakayahan; at dapat magbigay ng linga—sampung prastha ang sukat—sa sampung brāhmaṇa.

Verse 56

दशप्रस्थान्यवान्दद्याद्दश गव्यैर्यथाहितान् । मत्स्यकच्छपमंडूकमकरादिजलेचरान् ॥ ५६ ॥

Dapat maghandog ng sampung prastha ng sebada, kasama ang sampung baka na inihanda ayon sa itinakda; at magbigay rin (bilang handog na kumakatawan) ng mga nilalang sa tubig—isda, pagong, palaka, buwaya, at iba pang naninirahan sa tubig.

Verse 57

कारितान्वै यथाशक्ति स्वर्णेन रजतेन वा । तदलाभे पिष्टमयानभ्यर्च्य कुसुमादिभिः । गंगायां प्रक्षिपेत्पूर्व्वं मंत्रेणैव तु मंत्रवित् ॥ ५७ ॥

Ipagawa ito ayon sa kakayahan—mula sa ginto o pilak; at kung wala, hubugin mula sa masa, saka sambahin ng mga bulaklak at iba pa. Pagkaraan, ang nakaaalam ng mantra ay dapat munang ihulog ito sa Ilog Gaṅgā, habang binibigkas ang itinakdang mantra.

Verse 58

रथयात्रादिने तस्मिन्विभवे सति कारयेत् । रथारूढप्रतिकृतिं गंगायास्तूत्तरामुखाम् ॥ ५८ ॥

Sa araw na iyon ng Ratha-yātrā, kung may kakayahan, dapat magpagawa ng anyo ng Diyosa Gaṅgā na nakasakay sa karwahe, na hinubog na nakaharap sa hilaga.

Verse 59

भ्रमंत्या दर्शनं लोके दुर्लभं पापकर्मणाम् । दुर्गाया रथयात्रास्ति तथैवात्रापि कारयेत् ॥ ५९ ॥

Sa mundong ito, maging ang darśana ng Diyosa habang Siya’y umiikot at naglalakbay ay bihirang makamtan ng mga gumagawa ng kasalanan. May ratha-yātrā para kay Durgā; kaya nararapat ding idaos ito rito.

Verse 60

एवं कृत्वा विधानेन वित्तशाठ्यविवर्जितः । दशपापैर्वक्ष्यमाणैः सद्य एव विमुच्यते ॥ ६० ॥

Sa gayon, kapag isinagawa ayon sa itinakdang pamamaraan at walang pandaraya sa yaman, ang tao ay agad na napapalaya mula sa sampung kasalanang ilalarawan sa susunod.

Verse 61

अदत्तानामुपादानं हिंसा चैवाविधानतः । परदारोपसेवा च कायिकं त्रिविधं स्मृतम् ॥ ६१ ॥

Ang pagkuha ng hindi ibinigay, ang pananakit sa paraang labag sa dharma, at ang pakikiapid sa asawa ng iba—ang tatlong ito ang inaalala bilang tatluhang kasalanan ng katawan.

Verse 62

पांरुष्यमनृतं वापि पैशुन्यं चापि सर्वशः । असंबद्धप्रलापश्च वाचिकं स्याच्चतुर्विधम् ॥ ६२ ॥

Malupit na pananalita, kasinungalingan, paninirang-puri o paninira sa likuran, at walang saysay na daldal na hindi magkakaugnay—ang kasalanan sa salita ay sinasabing may apat na uri.

Verse 63

परद्रव्येष्वभिध्यानं मनसानिष्टचिंतनम् । वितथाभिनिवेशश्च मानसं त्रिविधं स्मृतम् ॥ ६३ ॥

Ang pagnanasa sa ari-arian ng iba, ang pag-iisip sa loob ng isip ng hindi kanais-nais, at ang pagkakapit sa huwad—ang tatlong ito ay inaalala bilang tatluhang kasalanan ng isipan.

Verse 64

एतैर्दशविधैः पापैः कोटिजन्मसमुद्भवैः । मुच्यते नात्र संदेहो ब्रह्मणो वचनं यथा ॥ ६४ ॥

Sa pamamagitan ng sampung uri ng kasalanang ito—na nagmula sa milyun-milyong kapanganakan—ang tao ay napapalaya; walang pag-aalinlangan, sapagkat ito’y ayon sa salita ni Brahmā.

Verse 65

दश त्रिंशच्च तान्पूर्वान्पितॄनेव तथापरान् । उद्धरत्येव संसारान्मंत्रेणानेन पूजिता ॥ ६५ ॥

Kapag Siya ay sinamba sa pamamagitan ng mantrang ito, tunay Niyang inaangat at inililigtas ang mga ninuno—sampu at tatlumpung salinlahi—gayundin ang iba pa, at pinalalaya sila mula sa gapos ng makamundong samsara.

Verse 66

ॐ नमो दशहरायै नारायण्यै गंगायै नमः । इति मंत्रेण यो मर्त्यो दिने तस्मिन्दिवानिशम् ॥ ६६ ॥

“Om—pagpupugay kay Daśaharā; pagpupugay kay Nārāyaṇī Gaṅgā.” Sinumang mortal sa araw na iyon, kapag bumibigkas ng mantrang ito, ay (bumibigkas) sa maghapon at magdamag.

Verse 67

जपेत्पचसहस्राणि दशधर्मफलं लभेत् । उद्दरेद्दश पूर्वाणि पराणि च भवार्णवात् ॥ ६७ ॥

Kung magjapa ng limang libong ulit, matatamo ang bunga ng sampung banal na gawaing-dharma; at maililigtas ang sampung salinlahi bago at sampung salinlahi pagkatapos mula sa karagatan ng bhava—ang samsara.

Verse 68

वक्ष्यमाणमिदं स्तोत्रं विधिना प्रतिगृह्य च । गंगाग्रे तद्दिने जप्यं विष्णुपूजां प्रवर्तयेत् ॥ ६८ ॥

Matapos tanggapin nang ayon sa wastong paraan ang himnong ito na ituturo, sa araw ding iyon ay bigkasin ito sa pampang ng Gaṅgā at saka simulan ang pagsamba kay Viṣṇu.

Verse 69

ॐ नमः शिवायै गंगायै शिवदायै नमोऽस्तु ते । नमोऽस्तु विष्णुरूपिण्यै गंगायै ते नमो नमः ॥ ६९ ॥

Om—pagpupugay kay Gaṅgā na mapalad (Śivā) at tagapagkaloob ng pagpapala (śiva); pagpupugay sa Iyo. Pagpupugay kay Gaṅgā na may anyo ni Viṣṇu; O Gaṅgā, sa Iyo ay pagpupugay, muli’t muli.

Verse 70

सर्वदेवस्वरूपिण्यै नमो भेषजमूर्तये । सर्वस्य सर्वव्याधीनां भिषक्श्रेष्ठे नमोऽस्तु ते ॥ ७० ॥

Pagpupugay sa Iyo na nagtataglay ng anyo ng lahat ng mga diyos; pagpupugay sa Iyo na ang mismong anyo ay gamot. O pinakadakilang manggagamot ng lahat ng nilalang, tagapagpagaling ng bawat karamdaman—nawa’y tanggapin Mo ang aking pagyukod at paggalang.

Verse 71

स्थाणुजंगमसंभूतविषहंत्रि नमोऽस्तु ते । संसारविषनाशिन्यै जीवनायै नमोनमः ॥ ७१ ॥

Pagpupugay sa Iyo, tagapagwasak ng lason na nagmumula sa mga di-gumagalaw at sa mga gumagalaw. Muli’t muli, pagpupugay sa Iyo—O Tagapagbigay-buhay, tagapagpawi ng lason ng pag-iral sa saṃsāra.

Verse 72

तापत्रितयहंत्र्यै च प्राणेश्वर्यै नमोनमः । शांत्यै संतापहारिण्यै नमस्ते सर्वमूर्तये ॥ ७२ ॥

Muli’t muli, pagpupugay sa Iyo—tagapagwasak ng tatlong uri ng pagdurusa, Reyna ng hininga ng buhay. O Kapayapaan Mismo, tagapag-alis ng lahat ng nag-aapoy na dalamhati—pagpupugay sa Iyo na nahahayag sa lahat ng anyo.

Verse 73

सर्वसंशुद्धिकारिण्यै नमः पापविमुक्तये । भुक्तिमुक्तिप्रदायिन्यै भोगवत्यै नमोनमः ॥ ७३ ॥

Pagpupugay sa Kanya na nagdudulot ng ganap na paglilinis at nagpapalaya mula sa kasalanan. Muli’t muli, pagpupugay sa Kanya na nagbibigay kapwa ng ginhawang makamundo at ng mokṣa (kalayaan); sa Kanya na pinagpala at sagana.

Verse 74

मंदाकिन्यै नमस्तेऽस्तु स्वर्गदायै नमोनमः । नमस्त्रैलोक्यमूर्तायै त्रिदशायै नमोनमः ॥ ७४ ॥

Pagpupugay kay Mandākinī; muli’t muli, pagyukod sa Kanya na nagkakaloob ng langit. Pagpupugay sa Kanya na katawan ng tatlong daigdig; muli’t muli, pagyukod sa Banal na pinararangalan ng mga diyos.

Verse 75

नमस्ते शुक्लसंस्थायै क्षेमवत्यै नमोनमः । त्रिदशासनसंस्थायै तेजोवत्यै नमोऽस्तु ते ॥ ७५ ॥

Pagpupugay sa Iyo na nakatatag sa kadalisayan (śukla); pagpupugay, muli’t muli, sa Iyo na nagkakaloob ng kṣema—kapayapaan, kagalingan, at kaligtasan. Pagpupugay sa Iyo na nakaupo sa trono ng mga deva; pagpupugay sa Iyo na nagniningning sa banal na tejas.

Verse 76

मंदायै लिंगधारिण्यै नारायण्यै नमोनमः । नमस्ते विश्वमित्रायै रेवत्यै ते नमोनमः ॥ ७६ ॥

Pagpupugay, muli’t muli, kay Mandā; sa Nagdadala ng liṅga (liṅga-dhāriṇī); at kay Nārāyaṇī. Pagpupugay sa Iyo, O Viśvāmitrā; pagpupugay, muli’t muli, sa Iyo, O Revatī.

Verse 77

बृहत्यै ते नमो नित्यं लोकधात्र्यै नमोनमः । नमस्ते विश्वमुख्यायै नंदिन्यै ते नमोनमः ॥ ७७ ॥

Walang humpay na pagpupugay sa Iyo, O Bṛhatī, ang Malawak; pagpupugay, muli’t muli, sa Iyo, O Lokadhātrī, Tagapagtaguyod ng mga daigdig. Pagpupugay sa Iyo, O Viśvamukhyā, ang pangunahin sa sansinukob; pagpupugay, muli’t muli, sa Iyo, O Nandinī, Tagapagkaloob ng kagalakan.

Verse 78

पृथ्व्यै शिवामृतायै च विरजायै नमोनमः । परावरगताद्यैयै तारायै ते नमोनमः ॥ ७८ ॥

Pagpupugay, muli’t muli, sa Iyo bilang Pṛthvī, ang Daigdig; bilang Śivāmṛta, ang mapalad na amṛta ni Śiva; at bilang Virajā, ang walang dungis. Pagpupugay, muli’t muli, sa Iyo bilang ang Sinauna na lumalampas sa parā at aparā; at bilang Tārā.

Verse 79

नमस्ते स्वर्गसंस्थायै अभिन्नायै नमोनमः । शान्तायै ते प्रतिष्ठायै वरदायै नमोनमः ॥ ७९ ॥

Pagpupugay sa Iyo na nananahan sa svarga, sa langit; pagpupugay, muli’t muli, sa Iyo na di nahahati (abhinnā). Pagpupugay sa Iyo bilang Pratiṣṭhā, ang mapayapang saligan; pagpupugay, muli’t muli, sa Iyo bilang varadā, Tagapagkaloob ng biyaya.

Verse 80

उग्रायै मुखजल्पायै संजीविन्यै नमोनमः । ब्रह्मगायै ब्रह्मदायै दुरितघ्न्यै नमोनमः ॥ ८० ॥

Paulit-ulit na pagpupugay sa Kanya na mabagsik, na nagsasalita mula sa bibig bilang banal na pagbigkas, at nagbibigay-buhay muli. Paulit-ulit na pagpupugay sa Kanya na umaawit ng Brahman, na nagkakaloob ng kaalamang Brahman, at pumupuksa sa kasalanan at kapahamakan.

Verse 81

प्रणतार्तिप्रभंजिन्यै जगन्मात्रे नमोनमः । विलुषायै दुर्गहंत्र्यै दक्षायै ते नमोनमः ॥ ८१ ॥

Paulit-ulit na pagpupugay sa Iyo—Tagapagwasak ng dalamhati ng mga yumuyuko, Ina ng sansinukob. Paulit-ulit na pagpupugay sa Iyo—Viluṣā, Tagapuksa sa Durgā, ang kuta ng hirap na mahirap tawirin, ang May kakayahan at husay.

Verse 82

सर्वापत्प्रतिपक्षायै मंगलायै नमोनमः । परापरे परे तुभ्य नमो मोक्षप्रदे सदा । गंगा ममाग्रतो भूयाद्गंगा मे पार्श्वयोस्तथा ॥ ८२ ॥

Paulit-ulit na pagpupugay sa Mapalad na tumatayo laban sa lahat ng kapahamakan. O Kataas-taasan, lampas sa mataas at mababa, pagpupugay sa Iyo, ang laging Tagapagkaloob ng moksha. Nawa’y ang Gaṅgā ay nasa aking harapan; nawa’y ang Gaṅgā rin ay nasa aking magkabilang panig.

Verse 83

गंगा मे सर्वतो भूयात्त्वयि गंगेऽस्तु मे स्थितिः । आदौ त्वमंते मध्ये च सर्वा त्वं गांगते शिवे ॥ ८३ ॥

Nawa’y ang banal na Gaṅgā ay pumaligid sa akin sa lahat ng dako; O Gaṅgā, nawa’y ang aking pananatili ay nasa Iyo. Ikaw ay nasa simula, sa wakas, at sa gitna—O Mapalad, O anak ng Gaṅgā, tunay na Ikaw ang lahat.

Verse 84

त्वमेव मूलप्रकृतिस्त्वं हि नारायणः प्रभुः । गंगे त्वं परमात्मा च शिवस्तुभ्यं नमोनमः ॥ ८४ ॥

O Gaṅgā, Ikaw lamang ang mūla-prakṛti, ang sinaunang Ugat-Kalikasan; Ikaw nga si Nārāyaṇa, ang Panginoong Soberano. Ikaw rin ang Paramātmā, at Ikaw rin si Śiva. Sa Iyo ako’y yumuyuko nang paulit-ulit.

Verse 85

इतीदं पठति स्तोत्रं नित्यं भक्तिपरस्तु यः । श्रृणोति श्रद्धया वापि कायवाचिकसंभवैः ॥ ८५ ॥

Kaya nga, sinumang may debosyon na araw-araw bumibigkas ng banal na himnong ito, o kahit nakikinig dito nang may pananampalataya, ay napapalaya sa mga kasalanang nagmumula sa katawan at sa pananalita.

Verse 86

दशधा संस्थितैर्दोषैः सर्वैरेव प्रमुच्यते । रोगी प्रमुच्यते रोगान्मुच्येतापन्न आपदः ॥ ८६ ॥

Ganap siyang napapalaya sa lahat ng kapintasan na nakaayos sa sampung anyo. Ang maysakit ay naliligtas sa mga karamdaman, at ang napasok sa kapahamakan ay nakakalaya sa kasawiang iyon.

Verse 87

द्विषभ्द्यो बंधनाच्चापि भयेभ्यश्च विमुच्यते । सर्वान्कामानवाप्नोति प्रेत्य ब्रह्मणि लीयते ॥ ८७ ॥

Napapalaya siya mula sa mga kaaway, mula sa pagkagapos, at mula rin sa mga takot. Natatamo niya ang lahat ng ninanais, at pagpanaw ay nalulusaw sa Brahman.

Verse 88

इदं स्तोत्रं गृहे यस्य लिखितं परिपूज्यते । नाग्निचौरभयं तत्र पापेभ्योऽपि भयं नहि ॥ ८८ ॥

Sa tahanang kinaroroonan ng himnong ito na naisulat at sinasamba nang nararapat, walang takot sa apoy o magnanakaw; ni wala ring takot kahit mula sa kasalanan.

Verse 89

तस्यां दशम्यामेतच्च स्तोत्रं गंगाजले स्थितः । जपंस्तु दशकृत्वश्च दरिद्रो वापि चाक्षमः ॥ ८९ ॥

Sa ikasampung araw ng buwan (Daśamī), kahit ang dukha o yaong may kawalang-kakayahan, ay dapat tumindig sa tubig ng Gaṅgā at bigkasin ang himnong ito nang sampung ulit.

Verse 90

सोऽपि तत्फलमाप्नोति गंगां संपूज्य भक्तितः । पूर्वोक्तेन विधानेन फलं यत्परिकीर्तितम् ॥ ९० ॥

Siya man ay nakakamtan din ang gayong kapala sa pagsamba kay Gangā nang may taimtim na bhakti; at kapag isinagawa ang ritwal ayon sa paraang naunang inilarawan, matatamo niya ang bungang ipinahayag.

Verse 91

यथा गौरी तथा गंगा तस्माद्गौर्यास्तु पूजने । विधिर्यो विहितः सम्यक्सोऽपि गंगाप्रपूजने ॥ ९१ ॥

Kung paanong sinasamba si Gaurī, gayon din dapat sambahin si Gangā. Kaya ang wastong ritwal na itinakda para sa pagsamba kay Gaurī ay siya ring dapat ilapat sa ganap na pagsamba kay Gangā.

Verse 92

यथा शिवस्तथा विष्णुर्यथा विष्णुस्तथा ह्युमा । उमा यथा तथा गंगा चात्र भेदो न विद्यते ॥ ९२ ॥

Kung ano si Śiva, gayon din si Viṣṇu; at kung ano si Viṣṇu, gayon nga rin si Umā. Kung ano si Umā, gayon din si Gangā—dito’y walang anumang pagkakaiba.

Verse 93

विष्णुरुद्रांतरं यश्च गगागौर्यंतरं तथा । लक्ष्मीगौर्यतरं यश्च प्रब्रूते मूढधीस्तु सः ॥ ९३ ॥

Sinumang nagsasabing may pagkakaiba si Viṣṇu at Rudra, gayundin si Gangā at Gaurī, at sinumang nagtatanyag na si Lakṣmī ay higit kay Gaurī—siya’y tunay na may naliligaw na pag-unawa.

Verse 94

शुक्लपक्षे दिवा भूमौ गंगायामुत्तरायणे । धन्या देहं विमुंचंति हृदयस्थे जनार्दने ॥ ९४ ॥

Mapalad yaong mga nagbubuwag ng katawan sa lupa—sa araw, sa maliwanag na kalahati ng buwan, sa tabi ng Gangā, sa panahong pa-hilaga ang lakad ng araw (uttarāyaṇa)—habang si Janārdana (Viṣṇu) ay nananahan sa kanilang puso.

Verse 95

ये मुंचंति नराप्राणान् गंगायां विधिनं दिनि । ते विष्णुलोकं गच्छंति स्तूयमाना दिविस्थितैः ॥ ९५ ॥

Ang sinumang sa mapalad na araw, ayon sa itinakdang ritwal, ay nagwawaksi ng hininga ng buhay sa pampang ng Gaṅgā, ay makararaos sa kaharian ni Viṣṇu—pinupuri ng mga nilalang sa langit.

Verse 96

अर्द्धोदकेन जाह्नव्यां म्रियतेऽनशनेन यः । स याति न पुनर्जन्म ब्रह्मसायुज्यमेति च ॥ ९६ ॥

Sinumang sa ilog Jāhnavī (Gaṅgā), nakalubog hanggang baywang at nag-aayuno hanggang sa iwan ang katawan, ay makararaos sa kalagayang wala nang muling kapanganakan at makakamit ang sāyujya—pakikiisa sa Brahman.

Verse 97

या गतिर्योगयुक्तस्य सात्विकस्य मनीषिणः । सा गेतिस्त्यजतः प्राणान् गंगायां तु शरीरिणः ॥ ९७ ॥

Ang sukdulang hantungan na natatamo ng marunong na sāttvika na matatag sa Yoga—yaon ding hantungan ang natatamo ng may katawan na nagwawaksi ng hininga ng buhay sa pampang ng Gaṅgā.

Verse 98

अनशनं गृहीत्वा यो गंगातीरे मृतो नरः । सत्यमेव परं लोकमाप्नोति पितृभिः सह ॥ ९८ ॥

Sinumang magsagawa ng pag-aayuno hanggang kamatayan at mamatay sa pampang ng Gaṅgā, tunay na makaaabot sa pinakamataas na daigdig ng Satya, kasama ang kanyang mga ninuno (pitṛ).

Verse 99

गंगायां मरणात्प्राणान्योः प्राज्ञस्त्यक्तुमिच्छति । गतानि बहुजन्मानि यत्र यत्र मृतानि च ॥ ९९ ॥

Nais ng marunong na isuko ang hininga ng buhay sa oras ng kamatayan sa Gaṅgā; sapagkat sa napakaraming kapanganakan siya’y nagpagala-gala, namatay nang paulit-ulit sa sari-saring dako.

Verse 100

महाँश्चापि गतः कालो यत्र तत्रापि गच्छतः । अत्रदूरे समीपे च सदृशं योजनद्वयम् ॥ १०० ॥

Habang ang tao’y naglalakbay—saan man siya patungo—lumilipas din ang mahabang panahon. Dito, ang ‘malayo’ at ‘malapit’ ay magkapareho: kahit dalawang yojana, iisa ang pakiramdam.

Verse 101

गंगायां मरणेनेह नात्र कार्या विचारणा । ज्ञानतोऽज्ञानतो वापि कामतोऽपि वा ॥ १०१ ॥

Dito, tungkol sa pagkamatay sa Ilog Gaṅgā, hindi na kailangan ng pag-aalinlangan: mangyari man nang may kamalayan o wala, kahit dahil lamang sa pagnanais—iisa ang bisa.

Verse 102

गंगायां तु मृतो मर्त्यः स्वर्गं मोक्षं च विंदति । प्राणेषूत्सृज्यमानेषु यो गंगां संस्मरेन्नरः ॥ १०२ ॥

Ang mortal na namamatay sa pampang ng Gaṅgā ay nakakamit ang langit at moksha. Kahit sa sandaling humihiwalay ang hininga ng buhay, ang sinumang umaalaala sa Gaṅgā ay nagtatamo ng pinakamataas na kabutihan.

Verse 103

स्पृशेद्वा पापशीलोऽपि स वै याति परां गतिम् ॥ १०३ ॥

Kahit ang taong may gawang makasalanan, sa paghipo lamang dito, tunay siyang nakaaabot sa kataas-taasang kalagayan.

Verse 104

गंगां गत्वा यैः शरीरं विसृष्टं प्राप्ता धीरास्ते तु देवैः समत्वम् । तस्मात्सुर्वान्प्रोह्य मुक्तिप्रदान्वै सेवेद्गंगामा शरीरस्य पातम् ॥ १०४ ॥

Ang mga matatag ang loob na nagtungo sa Gaṅgā at doon ibinaba ang katawan ay nagkakamit ng pagkakapantay sa mga deva. Kaya, sa paggalang sa mga deva—mga tagapagkaloob ng moksha—dapat paglingkuran ang Gaṅgā at hangarin na doon maganap ang huling pagbagsak ng katawan.

Verse 105

अंतरिक्षे क्षितौ तोये पापीयानपि यो मृतः । ब्रह्मविष्णुशिवैः पूज्यं पदमक्षय्यमश्नुते ॥ १०५ ॥

Kahit ang lubhang makasalanan, kung mamatay man sa himpapawid, sa lupa, o sa tubig, ay makakamit ang di-nasisirang kalagayan—isang antas na karapat-dapat sambahin maging nina Brahmā, Viṣṇu, at Śiva.

Verse 106

यो धर्मिष्ठश्च सप्राणः प्रयतः शिष्टसंमतः । चिंतयेन्मनसा गंगां स गतिं परमां लभेत् ॥ १०६ ॥

Ang taong lubhang matuwid, may ganap na sigla, disiplinado at kinikilala ng mga pantas—kung sa isip ay magnilay sa Gaṅgā, makakamit niya ang pinakamataas na hantungan.

Verse 107

यत्र तत्र मृतो वापि मरणे समुपस्थिते । भक्त्या गंगां स्मरन्याति शैवं वा वैष्णवं पुरम् ॥ १०७ ॥

Saan man mamatay ang tao, kapag dumating na ang kamatayan, kung maaalala niya ang Gaṅgā nang may debosyon, mararating niya ang banal na tahanan—ang lungsod ni Śiva o ang lungsod ni Viṣṇu.

Verse 108

शंभोर्जटाकलापात्तु विनिष्क्रांतातिकर्कशात् । प्लावयित्वा दिवं निन्ये या पापान्यगरात्मजान् ॥ १०८ ॥

Ngunit siya—na sumiklab na agos mula sa mga buhol-buhol na buhok (jaṭā) ni Śambhu na may mabangis na lakas—ay umapaw at dumaloy, at iniahon sa langit ang mga anak ni Agara, kasama ang kanilang mga kasalanan.

Verse 109

यावंत्यस्थीनि गंगायां तिष्ठंति पुरुषस्य वै । तावद्वर्षसहस्राणि स्वर्गलोके महीयते ॥ १०९ ॥

Kung gaano karaming buto (abo/latak) ng isang tao ang nananatili sa Gaṅgā, gayon din karaming libong taon siya pinararangalan at dinadakila sa daigdig ng langit.

Verse 110

गगातोये तु यस्यास्थि नीत्वा प्रक्षिप्यते नरैः । तत्कालमादितः कृत्वा स्वर्गलोके भवेत्स्थितिः ॥ ११० ॥

Kapag ang mga buto ng isang tao ay dinala ng mga tao at inihabilin sa tubig ng Ilog Gaṅgā, mula sa sandaling iyon siya’y nagkakamit ng matatag na pananatili sa daigdig ng langit.

Verse 111

गंगातोये तु यस्यास्थि प्राप्यते शुभकर्मणः । न तस्य पुनरावृत्तिर्ब्रह्मलोकात्कथंचन ॥ १११ ॥

Ngunit kung ang mga buto ng taong may mabubuting gawa ay masumpungan sa tubig ng Gaṅgā, para sa kanya’y wala nang pagbabalik (muling kapanganakan) mula sa Brahmaloka, kailanman.

Verse 112

दशाहाभ्यंतरे यस्य गंगातोयेऽस्थि संगतम् । गंगायां मरणे यादृक्तादृक्फलमवाप्नुयात् ॥ ११२ ॥

Kung sa loob ng sampung araw (pagkaraan ng kamatayan) ang mga buto niya’y masagi ng tubig ng Gaṅgā, matatamo niya ang kapalarang-bisa na gaya ng namatay sa Gaṅgā.

Verse 113

स्नात्वा ततः पञ्चगव्येन सिक्त्वा हिरण्यमध्वाज्यतिलैर्नियोज्य । तदस्थिपिंडं पुटके निधाय पश्यन् दिशं प्रेतगणोपगूढाम् ॥ ११३ ॥

Pagkaraan, matapos maligo, iwisik ang pañcagavya, at ayon sa ritwal ay ilapat ang ginto, pulot, ghee, at linga. Ilagay ang bukol ng mga buto sa munting sisidlan, at tumingin sa panig na kaugnay ng mga pangkat ng preta.

Verse 114

नमोऽस्तु धर्माय वदन्प्रविश्य जलं स मे प्रीत इति क्षिपेच्च । स्नात्वा ततस्तीर्थवटाक्षयं च दृष्ट्वा प्रदद्यादथ दक्षिणां तु ॥ ११४ ॥

Pumasok sa tubig habang binibigkas, “Pagpupugay sa Dharma,” at iwisik ang tubig bilang handog, na nagsasabing, “Nawa’y malugod siya sa akin.” Pagkaraan, matapos maligo at masilayan ang di-nasisirang banal na punong balete ng tīrtha, ibigay ang itinakdang dakṣiṇā.

Verse 115

एवं कृत्वा प्रेतपुरे स्थितस्य स्वर्गे गतिः स्यात्त महेंद्रतुल्या ॥ ११५ ॥

Kapag ginawa ito nang ganito, kahit ang nananatili sa Pretapura (lungsod ng mga yumao) ay magkakamit ng daan patungong langit, at aabot sa katayuang tulad ng dakilang Indra.

Verse 116

प्रवाहमवधिं कृत्वा यावद्धस्तचतुष्टयम् । तत्र नारायणः स्वामी नान्यः स्वामी कदाचन ॥ ११६ ॥

Kapag itinakda ang hangganan ng umaagos na tubig sa sukat na apat na kamay, sa loob ng banal na hangganang iyon si Nārāyaṇa lamang ang Panginoon—hindi kailanman may ibang Panginoon.

Verse 117

न तत्र प्रतिगृह्णीयात्प्राणैः कंठगतैरपि । भाद्रशुक्लचतुर्दश्यां यावदाक्रमते जलम् ॥ ११७ ॥

Doon, kahit umakyat na sa lalamunan ang hininga (kahit nasa bingit ng kamatayan), huwag tumanggap ng anumang handog o pagkain; maghintay hanggang sa ika-14 na araw ng maliwanag na kalahati ng Bhādrapada, kapag umusad ang tubig at natakpan ang lugar.

Verse 118

तावद्गभं विजानीयात्तद्दूरं तीरमुच्यते । सार्द्धहस्तशतं यावद्गर्भस्तीरं ततः परम् ॥ ११८ ॥

Unawain ang “lalim” hanggang sa puntong iyon lamang; ang layo na iyon ang tinatawag na “pampang”. Hanggang isang daan at limampung hasta ang itinuturing na lalim na sakop ng pampang; lampas doon ay ang dako sa ibayo ng pampang (mas malalim na gitna).

Verse 119

इति केषां मतं देवि श्रुतिस्मृतिषु संमतम् । तीराद्गव्यूतिमात्रं तु परितः क्षेत्रमुच्यते ॥ ११९ ॥

Ganito, O Diyosa, ang pananaw ng ilang awtoridad at pinagtitibay sa Śruti at Smṛti: ang ‘kṣetra’ ay sinasabing lumalawak sa paligid hanggang sa layong isang gavyūti mula sa tīrtha.

Verse 120

तीरं त्यक्त्वा वसेत्क्षेत्रे तीरे वासो न चेष्यते । एकयोजनविस्तीर्णा क्षेत्रसीमा तटद्वयात् ॥ १२० ॥

Iwan ang mismong pampang ng ilog at manirahan sa loob ng banal na kṣetra; ang paninirahan sa pampang ay hindi sinasang-ayunan. Ang hangganan ng kṣetra ay umaabot ng isang yojana ang luwang mula sa magkabilang pampang.

Verse 121

गंगासीमां न लघंति पापान्यप्यखिलान्यपि । तां तु दृष्ट्वा पलायंते यथा सिंहं वनौकसः ॥ १२१ ॥

Kahit ang kabuuan ng mga kasalanan ay hindi makatawid sa hangganan ng Gaṅgā; sa pagtanaw pa lamang sa Kanya, sila’y tumatakas—gaya ng mga naninirahan sa gubat na tumatakbo mula sa leon.

Verse 122

यत्र गंगा महाभागे रामशंभुतपोवनम् । सिद्धक्षेत्रं तु तज्ज्ञेयं समन्तात्तु त्रियोजनम् ॥ १२२ ॥

O mapalad na isa, ang pook na kinaroroonan ng Gaṅgā—kasama ang banal na gubat ng pag-aayuno ni Rāma at Śambhu—ay dapat makilalang Siddha-kṣetra; ang saklaw ng kabanalan nito ay tatlong yojana sa lahat ng panig.

Verse 123

तीर्थे न प्रतिगृह्णीयात्पुण्येष्वायतनेषु च । निमित्तेषु च सर्वेषु तन्निवृत्तो भवेन्नरः ॥ १२३ ॥

Sa tīrtha, at gayundin sa mga banal na dambana, hindi dapat tumanggap ng mga kaloob; at sa lahat ng gayong pagkakataong panrelihiyon, ang tao’y dapat magpigil at umiwas sa pagkuha ng anuman.

Verse 124

तीर्थे यः प्रतिगृह्णाति पुण्येष्वायतनेषु च । निष्फलं तस्य तत्तीर्थं यावत्तद्धनमुच्यते ॥ १२४ ॥

Ang sinumang tumatanggap ng kaloob sa tīrtha at sa mga banal na dambana, para sa kanya ang paglalakbay-dambana ay nagiging walang bunga—hangga’t ang yaman na iyon ay sinasabing nananatili sa kanya.

Verse 125

गंगाविक्रयाणाद्देवि विष्णोर्विक्रयणं भवेत् । जनार्दने तु विक्रीते विक्रीतं भुवनत्रयम् ॥ १२५ ॥

O Diyosa, ang pagbebenta ng (karapatan sa) Ilog Gaṅgā ay parang pagbebenta kay Viṣṇu mismo; at kapag naibenta si Janārdana, naibebenta rin kasama Niya ang tatlong daigdig.

Verse 126

गंगा तीरसमुद्भूतां मृदं मूर्घ्ना बिभर्ति यः । बिभर्ति रूपं सोऽर्कस्य तमोनाशाय केवलम् ॥ १२६ ॥

Sinumang magpasan sa ulo ng putik na nagmula sa pampang ng Gaṅgā, siya’y nagdadala ng mismong anyo ng Araw—tanging upang lipulin ang dilim (kamangmangan at karumihan).

Verse 127

गंगापुलिनजां धूलिमास्तीर्याथ निजान् पितॄन् । प्रीणयन्यो नरः पिंडान्दद्यात्तान् स्वर्नयेदपि ॥ १२७ ॥

Pagkalat ng alikabok mula sa pampang ng Gaṅgā, ang tao’y dapat maghandog ng piṇḍa sa sariling mga ninuno; sa pagpapasaya sa kanila, inaakay niya sila—maging—sa langit.

Verse 128

इदं तेऽभिहितं भद्रे गंगामाहात्म्यमुत्तमम् । पठन् श्रृण्वन्नरो ह्येति तद्विष्णोः परमं पदम् ॥ १२८ ॥

O pinagpala, ipinahayag ko na sa iyo ang kataas-taasang kaluwalhatian ng Gaṅgā. Ang sinumang bumabasa o nakikinig nito ay tunay na nakakamit ang pinakamataas na tahanan ni Viṣṇu.

Verse 129

नित्यं जप्यमिदं भक्त्या प्रयतैः श्रद्धयान्वितैः । वैष्णवीं गतिमिच्छद्भिः शैवीं वा विधिनंदिनि ॥ १२९ ॥

O Vidhinandinī, ang pagbigkas (mantra/pagbigkas) na ito ay dapat i-japa araw-araw nang may bhakti—ng mga may pagpipigil at puspos ng śraddhā—ng mga nagnanais ng dakilang hantungan ng Vaiṣṇava o ng Śaiva.

Verse 130

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणोत्तरभागे मोहिनीवसुसंवादे गंगामाहात्म्ये पूजादिकथं नाम त्रिचत्वारिंशत्तमोऽध्यायः ॥ ४३ ॥

Sa gayon nagwakas ang ika-apatnapu’t tatlong kabanata, na pinamagatang “Pūjādi-kathana (salaysay ng pagsamba at mga kaugnay na pagtalima),” sa bahaging Gaṅgā-māhātmya ng Uttara-bhāga ng Śrī Bṛhan-Nāradīya Purāṇa, sa pag-uusap nina Mohinī at Vasu.